مصوبه «سند راهبردی کشور درامور نخبگان»

شماره 9719/91/دش 1391/08/17

مصوبه «سند راهبردی کشور در امور نخبگان»

(مصوب جلسه 248 مورخ 1391/07/11 شورای معین شورای عالی انقلاب فرهنگی)

بنیاد ملی نخبگان ـ معاونت علمی و فناوری ریاست جمهور ـ وزارت علوم، تحقیقات و فناوری

وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ـ حوزه علمیه ـ وزارت آموزش و پرورش

فرهنگستان های چهارگانه جمهوری اسلامی ایران ـ وزارت صنعت، معدن و تجارت

وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح ـ وزارت کشور ـ سازمان صدا و سیما

وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ـ دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی

مصوبه «سند راهبردی کشور در امور نخبگان» که بنا به تفویض شورای عالی انقلاب فرهنگی در جلسه 248 مورخ 1391/07/11 شورای معین شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسیده است، به شرح ذیل برای اجرا ابلاغ می‌شود:

فصل 1. تعاریف مفاهیم مرتبط با نخبگی

1ـ نخبه: به فردی برجسته و کارآمد اطلاق می‌شود که در خلق و گسترش علم، فناوری، هنر، ادب، فرهنگ و مدیریت کشور در چارچوب ارزش‌های اسلامی اثرگذاری بارز داشته باشد و همچنین فعالیت‌های وی بر پایه هوش، خلاقیت، انگیزه و توانمندی‌های ذاتی از یک سو و خبرگی، تخصص و توانمندی‌های اکتسابی از سوی دیگر، موجب سرعت بخشیدن به پیشرفت و اعتلای کشور شود.

2ـ صاحب استعدادبرتر: به فردی اطلاق می‌شود که با توجه ویژگی‌های ذاتی خود امکان رسیدن به مرحله نخبگی را داراست ولی هنوز زمینه‌های لازم برای شناسایی کامل و بروز استعدادهای ویژه او فراهم نشده است.

3ـ فعالیت نخبگانی: فعالیتی است آگاهانه، خلاقانه و نوآورانه با اثر گذاری محسوس بر پیشرفت کشور در حوزه‌های مختلف از قبیل: علم، فناورانی، هنر، ادب، فرهنگ و مدیریت با تاکید بر شناخت مسایل و مشکلات کشور.

4ـ گروه نخبه: هر یک از گروه ها، سازمان ها و نهادهایی که در مقایسه با سایر هویت های مشابه، توانمندی انجام فعالیت‌های نخبگانی را دارا هستند.

5 ـ گروه استعدادبرتر: هر یک از گروه ها، سازمان ها یا نهادهایی که استعداد کسب توانمندی‌های ویژه‌ای را دارد ولی برای تبدیل آن‌ها به گروه نخبه، باید حمایت ها و برنامه ریزی های لازم صورت پذیرد.

6 ـ اجتماع نخبگانی: شامل افراد یا گروه‌هایی است که به تشخیص بنیاد ملی نخبگان، توانمندی‌های بالقوه یا بالفعل انجام فعالیت‌های نخبگانی را دارا هستند؛ بنابراین شامل همه افراد و گروه‌های نخبه و صاحب استعداد برتر است.

7ـ نظام نخبگانی: شامل مجموعه بخش‌های مختلف کشور مشتمل بر نقش آفرینان، نهادها، قوانین، ساز و کارها و روندهایی است که بر «فعالیت‌های نخبگانی» و «اجتماع نخبگانی» به صورت مستقیم اثرگذارند.

فصل2. چشم انداز و اهداف کلان

چشم انداز

جامعه نخبگانی مطلوب، جامعه ای است پویا که در آن اجتماعات نخبگانی در چارچوب ارزش‌های اسلامی ـ ایرانی و مبتنی بر اقتضایات نظام جمهوری اسلامی ایران ، فرصت رشد و شکوفایی حداکثری را بر پایه تنوع استعدادها و توانمندی‌های خود به دست آورد و ضمن حل مسایل جامعه ، تدبیر امور تحول آن را دست می‌گیرد.

اهداف کلان

با توجه به چشم انداز پیش گفته، هدف‌های کلان مدنظر این سند عبارتند از:

1ـ ایجاد زمینه‌های شناسایی، رشد و شکوفایی حداکثری استعدادهای فردی و گروهی و ارتقای ابعاد معنوی و دینی آن‌ها

2ـ تحقق نظام جامع «اخلاق نخبگی» مبتنی بر آموزه‌های اسلامی و تلاش برای ترویج آن، به منظور رشد اخلاقی و معرفتی اجتماع نخبگانی و مصون سازی آنان

3ـ رفع موانع فعالیت‌های نخبگانی، افزایش ظرفیت اجتماع نخبگانی و فرصت سازی مناسب بر اساس اصول عدالت و انصاف

4ـ وسعت بخشیدن به دایره نخبگی و بهره گیری حداکثری از توان اجتماع نخبگانی در مدیریت تحولات کشور در سطح ملی و بین‌المللی

5 ـ مدیریت هدفمند گردش نخبگان و پیشگیری از خروج نخبگان از چرخه خدمت به جامعه

6 ـ تبیین و تنظیم مسوولیت ها و حقوق متقابل اجتماع نخبگانی و جامعه و افزایش حس دلبستگی ملی آنان در چارچوب گفتمان نظام اسلامی

7ـ زمینه سازی شناخت و همکاری متقابل نخبگان مسلمان در سراسر جهان به منظور تحقق بین‌الملل اسلامی و برپایی تمدن نوین اسلامی

8 ـ جذب نخبگان در سطح جهانی

فصل 3 . راهبردهای کلان و اقدام های ملی

برای تحقق اهداف کلان، نظام نخبگانی وظیفه «شناسایی و هدایت»، «توانمندسازی»، «زمینه سازی برای اثرگذاری» اجتماع نخبگانی و نیز «سیاستگذاری و مدیریت» و «توسعه زیر ساخت‌های لازم» را بر عهده دارد.

راهبرد کلان1: استقرار نظام شناسایی و هدایت اجتماعات نخبگانی

راهبرد ملی1. تنوع بخشی در تعریف سطوح، حوزه‌های فعالیت‌های نخبگانی وروش های شناسایی آن‌ها

اقدام های ملی

1ـ بازنگری و بازتعریف ضوابط و مقررات مربوط به فرایندهای شناسایی، جذب و پشتیبانی از اجتماع نخبگانی در دستگاه‌های مسوول با تاکید بر رصد فعالیت نخبگانی

2ـ توسعه ساز و کارهای اعتباردهی، اعتبارسنجی، رتبه بندی و ارتقای «نهادهای تخصصی ـ حرفه‌ای» کشور بر اساس ضوابط، مقررات و استانداردهای عمومی مورد تایید بنیاد ملی نخبگان

3ـ تمهید شرایط و تنظیم استانداردها، نظامنامه ها، ضوابط و مقررات برای مشارکت بیشتر بخش غیردولتی در تاسیس و فعالیت مدارس، مراکز آموزشی تخصصی و نهادهای نخبه پرور در حوزه‌های مختلف و با روش ها و محتوای درسی متنوع

4ـ توسعه و تنوع بخشی به جشنواره ها و رقابت‌ها در زمینه ها و سطوح مختلف با مشارکت نهادهای تخصصی ـ حرفه‌ای به ویژه نهادهای حوزوی و دانشگاهی

راهبرد ملی 2. هدایت صاحبان استعدادهای برتر با استفاده از توانمندی‌های بخش‌های دولتی و غیردولتی

اقدام های ملی

1ـ استقرار نظام شناسایی و هدایت استعدادهای برتر با روش‌های مربی محور، مرحله‌ای و نامحسوس، با تاکید همزمان بر سه وجه آموزشی، تربیتی و پژوهشی

2ـ برنامه ریزی برای ارتقای سطح کیفی آموزش‌های مدرسه ای (در همه دوره‌های تحصیلی) به منظور پرورش خلاقیت، مهارت حل مسیله، آداب و مهارت‌های زندگی در دانش آموزان

3 ـ توسعه آموزش‌های خاص «برون مدرسه ای» از طریق گسترش مراکز آموزشی، تربیتی و پژوهشی در حوزه‌های متنوع مورد علاقه دانش آموزان

4ـ برنامه ریزی برای ارتقای سطح دانش و مهارت معلمان و مربیان مدارس و استادان حوزه و دانشگاه برای هدایت هدفمند صاحبان استعداد برتر از طریق برنامه‌های آموزشی کوتاه‌مدت و ترویجی

5 ـ تقویت و گسترش مشاوره‌های تحصیلی و افزایش آشنایی افراد با رشته‌های تحصیلی در آموزش متوسطه، دانشگاه و حوزه‌های علمیه به منظور انتخاب آگاهانه و هدفمند رشته‌های تحصیلی با تاکید ویژه بر رشته‌های علوم انسانی.

6 ـ ارایه تسهیلات برای شکل گیری نهادهای مشاوره به افراد و گروه‌های نخبه و صاحبان استعدادهای برتر (از جمله مشاوره‌های معتمد حقوقی، کارآفرینی و روان شناسی مورد تایید)

7ـ گسترش اردوهای جهادی، بازدیدها و دوره‌های آموزشی و احیای دوره‌های کارورزی و کارآموزی اختیاری به منظور ارتقای شناخت اجتماع نخبگانی از نیازها و شرایط واقعی جامعه

8 ـ گسترش برنامه‌های پرورش دینی و فرهنگی اجتماع نخبگانی بر اساس استمرار در کار فرهنگی، آموزش‌های مربی محور، سیرهای مطالعاتی اعتقادی و توجه به وجوه جامع دین با استفاده از ظرفیت‌های دانشگاه‌ها، حوزه‌های علمیه، مساجد و مراکز فرهنگی کشور.

9ـ تدوین و اجرای برنامه‌های آموزشی، تشویقی و مشاوره ازدواج و گسترش و ترویج و تسهیل ازدواج مناسب به منظور تقویت بنیاد خانواده در اجتماع نخبگانی

10ـ تدوین و اجرای برنامه‌های آموزشی و مشاوره برای خانواده‌های صاحبان استعداد برتر به منظور افزایش آگاهی و مهارت آنان برای تربیت، هدایت وتعامل با فرزندان خود

11ـ ایجاد و گسترش پارک‌های آموزشی و تقویت و ساماندهی فرایند طراحی، تولید و توزیع وسایل بازی کودکان به منظور پرورش خلاقیت و مهارت حل مسیله در کودکان با تکیه بر فرهنگ اسلامی ـ ایرانی و رعایت استانداردهای سلامت و ایمنی

راهبرد کلان2: توانمندسازی اجتماعات نخبگانی در چارچوب گفتمان اسلامی ـ ایرانی

راهبرد ملی1. پشتیبانی تدریجی، مشروط و متنوع بر اساس انجام فعالیت‌های نخبگانی و میزان رشد در مسیر نخبگی

اقدام های ملی

1ـ ایجاد فرصت فعالیت برای صاحبان استعدادهای برتر و نخبگان در مناطق مختلف با ایجاد سازوکارهای حمایتی در زمینه‌های آموزشی، پژوهشی و مهارتی و نیز حمایت از توسعه فعالیت بنیادهای خیریه علمی، فرهنگی و اجتماعی و نظارت بر آن‌ها

2ـ حمایت از دانشگاه‌ها، پژوهشگاه‌ها و مراکز علمی حوزوی برای افزایش پذیرش استعدادهای برتر با رعایت استانداردهای آموزشی، پژوهشی و رفاهی؛ و نظارت مستمر به منظور حفظ و ارتقای کیفیت تحصیلات تکمیلی در کشور

3ـ ساماندهی و گسترش پشتیبانی های مستقیم و غیرمستقیم مادی به اجتماع نخبگانی در قالب بورس، جایزه های مقطعی و پژوهانه از سوی سازمان‌های دولتی، بخش خصوصی و نهادهای عمومی (وقف و خیریه) منطبق با پایش پیشرفت مرحله‌ای و اثرگذاری آنان

4ـ برنامه ریزی برای ارایه خدمات مورد نیاز برای انجام فعالیت‌های فردی و گروهی به منظور تسهیل حرکت در مسیر نخبگی (مانند: تامین منابع علمی و اطلاعاتی، فراهم کردن امکانات مورد نیاز پژوهشی و آموزشی مربوط به تولید، ثبت، انتشار و ارایه محصولات)

5 ـ تلاش برای رفع خلاهای قانونی و اجرایی نظام مالکیت فکری در حوزه انتشارات علمی، هنری، فرهنگی و فنی و ایجاد ساز و کارهای لازم برای توسعه فعالیت‌های نخبگانی در زمینه‌های علمی، فناورانه، حوزوی، ادبی، هنری، فرهنگی، اجتماعی و مدیریتی

راهبرد ملی2. زمینه سازی برای پرورش افراد نخبه و شکل گیری گروه‌های نخبه در جامعه

اقدام های ملی

1ـ تبیین و تدوین نظام معرفتی و فلسفی برای نخبگان و اهتمام به رشد و ارتقای معرفتی آنان

2ـ ساماندهی و توسعه هسته‌های فعال دانشجویی، رصد دایمی و پشتیبانی هدفمند و مرحله‌ای از آن‌ها با هدف تبدیل این هسته‌ها به گروه‌های نخبه

3ـ حمایت از متشکل شدن دانشجویان و دانش آموزان فعال در حوزه‌های مختلف علمی، اجتماعی، فناورانه، فرهنگی، قرآنی و هنری در قالب پژوهشکده های دانشجویی و پژوهش سراهای دانش آموزی، انجمن‌های علمی، کانون‌های فرهنگی ـ هنری، تشکل‌های نخبگانی و مانند آن با رعایت ضوابط و مقررات جاری کشور و با تاکید بر سهولت تاسیس گروه، ضابطه مندی و مسوولیت پذیری، نظارت و پایش مستمر، و پشتیبانی مرحله‌ای و تدریجی از آن‌ها

4ـ تلاش برای رفع موانع جذب و افزایش جذابیت حضور اجتماع نخبگانی در حوزه‌های علوم انسانی، معارف اسلامی و علوم پایه

5 ـ برنامه ریزی کوتاه و بلندمدت برای توانمندسازی افراد و گروه‌های نخبه دارای توانمندی تولید محصولات و خدمات رقابتی و کیفی داخلی در حوزه‌هایی که نیاز کشور از محصولات خارجی تامین می‌شود

6 ـ ایجاد و توسعه فن بازارهای تخصصی برای ارایه محصولات گروه‌های نخبه و ایجاد ساز و کارهای قانونی و حمایتی برای تسهیل فرایندهای تجاری و غیرتجاری این بازارها با تاکید بر مشارکت بخش غیردولتی در تاسیس، توسعه و مدیریت آن‌ها

7ـ حمایت از توسعه صندوق‌های خطرپذیر برای تجاری سازی ایده های افراد و گروه‌های نخبه و رفع موانع تجاری سازی با ارایه مشاوره‌های حقوقی، مالی، بازاریابی و رتبه بندی شرکت‌های دانش بنیان و حمایت از ارایه خدمات متناسب با رتبه آن‌ها

8 ـ تدوین مقررات برای معافیت تمامی یا بخشی از هزینه‌های مالیاتی گروه‌های نخبه به منظور توسعه فعالیت‌های آنان و متناسب با کیفیت فعالیت‌ها

9ـ شبکه‌سازی افراد و گروه‌های نخبه در حوزه‌های تخصصی و حول فعالیت‌های نخبگانی به منظور هم‌افزایی و همگرایی، تقویت همکاری، اشتراک دانش و اطلاعات، انجام کارهای مشترک

10ـ تاسیس صندوق تضمین برای جبران دیرکرد پرداخت‌های دستگاه‌های دولتی در پروژه‌های مربوط به فعالیت‌های نخبگانی و نیز ارایه پشتیبانی های مورد نیاز به گروه‌های نخبه برای شرکت در مناقصه های مربوط به این فعالیت‌ها

11ـ طراحی و استقرار شبکه اطلاعاتی موردنیاز اجتماعات نخبگانی برای رفع نیاز آنان به استفاده از خدمات خارجی مشابه، شبکه‌سازی و هدایت فعالیت‌های نخبگانی

راهبردکلان 3: زمینه سازی برای اثرگذاری افراد و گروه‌های نخبه در جامعه

راهبرد ملی1: برنامه ریزی برای اثرگذاری اجتماع نخبگانی در جامعه با تاکید بر دیدگاه «نهادمحوری» و «غیرمتمرکز»

اقدام های ملی

1ـ گسترش تعامل سطوح مختلف حاکمیتی با کانون‌های تفکر نخبگانی به منظور مشارکت آن‌ها در امور مسیله شناسی دستگاه‌های اجرایی و حضور فعال نخبگان در فرایند آینده نگاری، تصمیم سازی و برنامه ریزی در دستگاه ها. آئین‌نامه و دستورالعمل تحقق این بند توسط بنیاد ملی نخبگان ظرف مدت شش ماه تهیه و به تصویب کمیسیون دایمی هیات امنای بنیاد ملی نخبگان خواهد رسید.

2ـ طراحی و ایجاد ساز و کارهای قانونی و انگیزشی برای استفاده بیشتر و وسیعتر از نخبگان در فرایندهای علمی، آموزشی، فرهنگی و مدیریتی دانشگاه‌ها، پژوهشگاه‌ها و سایر نهادهای کشور

3ـ ارزیابی و گسترش فعالیت‌های کرسی های نظریه پردازی و نقد و مناظره نخبگانی و برنامه ریزی برای تبدیل آن‌ها به محل حضور و تعاملات فکری گسترده تر نخبگان و اندیشمندان

4ـ ایجاد ساز و کارهای تشویقی به منظور تسهیل فعالیت اجتماع نخبگانی در همه مناطق کشور به ویژه مناطق کم برخوردار

5 ـ ایجاد فرایندهای متنوع برای استفاده بهینه از فرصت «خدمت نظام وظیفه» صاحبان استعدادهای برتر و نخبگان به منظور تمرکز بر حل مسایل اصلی دستگاه‌های مختلف با همکاری ستاد کل نیروهای مسلح

راهبرد ملی2: تنظیم مقررات دولتی برای تسهیل فعالیت‌های نخبگانی در جامعه

اقدام های ملی

1ـ اصلاح و تکـمیل ضوابط و مقررات خـریدهای دولتـی و غیردولتی و ارایه ساز وکارهای مالی و ضمانتی برای تسهیل خرید محصولات و خدمات داخلی حاصل از فعالیت‌های نخبگانی در چارچوب سیاست‌های اجرایی نقشه جامع علمی کشور

2ـ حذف قید اجبار در داشتن شریک خارجی برای انجام پروژه‌های کلان ملی و پیشبرنده کشور و استفاده حداکثری از توان اجتماعات نخبگانی در اجرای اینگونه پروژه ها، همراه با اطلاع رسانی عمومی، مناسب و به موقع.

3ـ زمینه سازی و حمایت از حضور رقابتی محصولات دانش بنیان و فرهنگی ناشی از فعالیت‌های نخبگانی در مجامع بین‌المللی علمی، فناوری و صنعتی و افزایش سهم کشور در بازارهای جهانی در چارچوب سیاست‌های اجرایی نقشه جامع علمی کشور

راهبرد ملی3: ساماندهی نظام گزینش اصلح کارگزاران کشور از میان اجتماعات نخبگانی

اقدام های ملی

1ـ لحاظ کردن سوابق فعالیت‌های نخبگانی در شرایط احراز مدیریت‌های حاکمیتی مرتبط و اجرای آن بر اساس نظام ارتقای مرحله‌ای

2ـ زمینه سازی برای شکل گیری و توسعه شرکت‌های «کارگزاری منابع انسانی متخصص» به منظور تامین نیروی متخصص مورد نیاز نهادهای مختلف دولتی و خصوصی از میان نخبگان

راهبرد کلان 4: ارتقای نظام سیاستگذاری و مدیریت امور نخبگان

راهبرد ملی1: ارتقا و تثبیت نقش سیاستگذاری، برنامه ریزی و مدیریت کلان نهادهای حاکمیتی در نظام نخبگانی

اقدام های ملی

1ـ نظارت بر دستگاه‌های دولتی در حوزه امور نخبگان و هماهنگی بین آن‌ها توسط بنیاد ملی نخبگان با هدف مدیریت استعدادها جهت بهره گیری از آن‌ها در بخش‌های مختلف کشور

2ـ ایجاد یک مدیریت واحد ستادی در وزارت آموزش و پرورش جهت برنامه ریزی نظام شناسایی، هدایت و آموزش استعدادهای برتر و هماهنگ با سیاست‌های کلان بنیاد ملی نخبگان

3ـ ایجاد مرکز توانمندسازی برگزیدگان دانشجویی زیر نظر وزیر در وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به منظور توسعه فعالیت‌های دانشجویان صاحب استعدادهای برتر در زمینه‌های مختلف، بر اساس سیاست‌های کلان بنیاد ملی نخبگان

4ـ ایجاد سازوکار مناسب جهت افزایش تعامل بنیاد ملی نخبگان و فرهنگستان ها به منظور تسهیل شناسایی نخبگان هر حوزه و ایفای نقش موثرتر فرهنگستان ها

5 ـ ایجاد ساز و کار لازم جهت افزایش تعامل بنیاد ملی نخبگان با نهادهای تخصصی ـ حرفه‌ای به ویژه انجمن‌های علمی، حرفه‌ای و حوزوی به منظور شناسایی، هدایت و توانمندسازی اجتماع نخبگانی

راهبرد ملی2: طراحی شاخص‌های ارزیابی و ضوابط نظارت بر نظام نخبگانی

اقدام های ملی

1ـ تصویب شاخص ها، استانداردها، ضوابط و مقررات لازم برای نظام نخبگانی در سطوح و حوزه‌های مختلف و نظارت مستمر بر حسن اجرای آن توسط بنیاد ملی نخبگان

2ـ طراحی شاخص ها و معیارهای لازم برای اعتباردهی، اعتبارسنجی و رتبه بندی جشنواره ها و رقابت‌های نخبگانی توسط بنیاد ملی نخبگان و با همکاری وزارتخانه ها و نهادهای مسوول

3ـ ارزیابی و پایش مستمر نظام نخبگانی کشور و ارایه گزارش‌های دوره‌ای و سالیانه به شورای عالی انقلاب فرهنگی

4ـ یکپارچه سازی پایگاه‌های اطلاعاتی موجود اجتماع نخبگانی کشور به منظور تولید اطلاعات و شواهد معتبر برای سیاستگذاری، با تولیت بنیاد ملی نخبگان

راهبرد کلان5: توسعه زیرساخت‌های فرهنگی، پژوهشی و اطلاع رسانی مرتبط با نظام نخبگانی

راهبرد ملی1. ارتقای دلبستگی ملی نخبگان در چارچوب گفتمان انقلاب اسلامی و ترویج ارزش‌های اسلامی و فرهنگ کار در جامعه

اقدام های ملی

1ـ ترویج فرهنگ انس با قرآن، معارف عترت علیهم السلام و اصول و ارزش‌های انقلاب اسلامی در بین اجتماع نخبگانی به منظور ارتقای بینش دینی و تعمیق انگیزه های معنوی در خدمت به جامعه

2ـ ارایه مناسب و جذاب دستاوردهای فعالیت‌های نخبگانی با هدف ایجاد امید و انگیزه و نشان دادن فرصت و امکان انجام فعالیت‌های کلان و موثر در کشور

3ـ آشنا ساختن اجتماع نخبگانی با جاذبه‌های طبیعی، زیارتی، فرهنگی و اجتماعی کشور به منظور ارتقای خودآگاهی ملی و حس دلبستگی به میهن و همچنین افزایش آگاهی از خدمات متقابل اسلام و ایران با تاکید بر جایگاه بی بدیل اسلام در شکل دهی به هویت ایرانی و ارتقای تمدن ایرانی

4ـ تکریم نخبگان و الگوسازی از آنان برای صاحبان استعدادهای برتر از طریق ترویج رموز موفقیت و زمینه سازی برای هدایت گروه ها و فعالیت‌های نخبگانی از سوی آنان، با تاکید بر امکان پذیری انجام فعالیت‌ها با امکانات موجود

5 ـ تولید برنامه‌های مختلف دیداری ـ شنیداری، نوشتاری و چندرسانه ای برای ارتقای سطح بینش عمومی در زمینه‌های ارزشمندی کار، احترام به جامعه و تعهد نسبت به فرهنگ و جامعه در اجتماعات نخبگانی

6 ـ ترویج نقشه جامع علمی کشور در سطوح مختلف اجتماع به ویژه در بین اجتماعات نخبگانی از طریق تقویت ارتباط نهادهای تخصصی ـ حرفه‌ای و گروه‌های نخبه با آموزش‌های عمومی، برنامه‌های صدا و سیما و غیره

7ـ گسترش برنامه‌های تربیتی و آموزشی برای نهادینه کردن ارزش‌های اخلاق اسلامی و انضباط حرفه‌ای در میان اجتماع نخبگانی

8 ـ مشارکت و همکاری بنیاد ملی نخبگان با «کمیسیون اعطای نشان‌های دولتی ریاست جمهوری» به منظور پاسداشت نخبگان کشور

راهبرد ملی2. ایجاد و ساماندهی زیرساخت‌های پژوهشی و اطلاع رسانی نخبگان

اقدام های ملی

1ـ تسهیل دسترسی آحاد اجتماع نخبگانی به زیرساخت‌های مطالعاتی و پژوهشی کشور از جمله سامانه‌های اطلاع رسانی، کتابخانه‌های تخصصی، آزمایشگاه ها و شبکه‌های آزمایشگاهی با محوریت بنیاد ملی نخبگان

2ـ ایجاد ارتباط سامانه‌های مدیریت اطلاعات تحقیقاتی (سمات) کشور با سامانه جامع اطلاعات نخبگانی با محوریت بنیاد ملی نخبگان

3ـ توسعه زیرساخت‌های اطلاع رسانی مناسب در اجتماعات و فعالیت‌های نخبگانی به منظور شبکه‌سازی هدفمند در این فعالیت‌ها با محوریت بنیاد ملی نخبگان

راهبرد ملی3. توسعه همکاری‌های بین‌المللی نخبگان به منظور ارتقای ظرفیت و سطح تاثیرگذاری آنان برای دستیابی به مرجعیت علمی کشور

اقدام های ملی

1ـ ساماندهی و هدفمند کردن فرایند ادامه تحصیل صاحبان استعدادهای برتری که ادامه تحصیل در خارج از کشور را انتخاب کرده اند به منظور توجه به اولویت‌های علم و فناوری کشور، حفظ ارتباط مستمر آنان با درون کشور، افزایش انگیزه برای بازگشت و ارایه مشاوره درباره آسیب‌های خروج

2ـ گسترش هدفمند فرصت‌های مطالعاتی خارج از کشور برای صاحبان استعداهای برتر و نخبگان بر اساس نیازها و اولویت‌های ملی و فراهم کردن شرایط میزبانی از محققان برجسته سایر کشورها (به ویژه نخبگان جهان اسلام) در کشور

3ـ گسترش نظام مند همکاری‌های علمی، فناورانه، فرهنگی و اجتماعی افراد و گروه‌های نخبه با همتایان خارجی در اجرای طر ح های مشترک بین‌المللی

4ـ ایجاد ساز و کارهای حقوقی و مالی برای همکاری‌های افراد و گروه‌های نخبه کشور در فعالیت‌های بین‌المللی

5 ـ ایجاد ارتباط بین افراد و گروه‌های نخبه ایرانی خارج از کشور با همتایان خود در داخل و طراحی و استقرار بانک اطلاعاتی نخبگان ایرانی خارج از کشور به منظور بهره گیری از توانمندی‌های آنان درجهت رفع نیازهای کشور

6 ـ حمایت و به کارگیری نخبگان داخل و خارج کشور در تولید و ترویج علوم بومی مبتنی بر حکمت و اندیشه اسلامی در جهت نیل به مرجعیت علمی

7 ـ ایجاد سازوکار های حمایتی و هدایتی برای نهادها، انجمن ها و نشریه‌های علمی با هدف توسعه فعالیت‌های بین‌المللی (از قبیل اعطای بورس، برگزاری کنفرانس های بین‌المللی، انتشار نشریات بین‌المللی) و جذب نخبگان غیرایرانی به ویژه نخبگان جهان اسلام

8 ـ تعریف جایزه های ارزشمند بین‌المللی و نیز توسعه جشنواره ها و مسابقه های بین‌المللی به منظور جذب دانشمندان و نخبگان خارجی برای حضور و مشارکت در فعالیت‌های نخبگانی کشور

9ـ برنامه ریزی و هماهنگی در مدیریت صیانت از افراد و گروه‌های نخبه با ماموریت: مشاوره و هدایت در امور بین‌المللی، تسهیل همکاری و مشارکت در فعالیت‌های نخبگانی در خارج از کشور، رصد و ارایه اطلاعات بازارهای بین‌المللی فناوری و حفظ امنیت فناوری کشور

فصل4.چارچوب نهادی و الزامات اجرایی در نظام نخبگانی کشور

الف. سیاستگذاری و نظارت راهبردی

سیاستگذاری و نظارت راهبردی و روزآمد سازی سند بر عهده شورای عالی انقلاب فرهنگی است.

ب. برنامه ریزی، هماهنگی، نظارت و ارزیابی تحقق اهداف سند

بنیاد ملی نخبگان مسوول تدوین سیاست‌های اجرایی، طراحی سازوکار تحقق اهداف سند و به تصویب رساندن آن در هیات امنای بنیاد و ابلاغ آن‌ها و هماهنگی و انسجام بخشی بین دستگاه‌های اجرایی کشور در اجرای سند و نظارت بر حسن اجرای آن است و موظف است پیشرفت کار را به صورت سالیانه به شورای عالی انقلاب فرهنگی گزارش کند.

ج. فرهنگ سازی و اجرا

معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری؛ وزارت علوم، تحقیقات و فناوری؛ وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی؛ حوزه‌های علمیه؛ وزارت آموزش و پرورش؛ فرهنگستان های کشور، وزارتخانه‌های صنعتی و دفاعی، وزارت کشور، و سایر وزارتخانه ها و نهادها و دستگاه‌های اجرایی کشور و نیز صداو سیما، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و دستگاه‌های تبلیغی و فرهنگی کشور، در فرایند اجرایی کردن و فرهنگ سازی سند با بنیاد ملی نخبگان همکاری می‌کنند.

د. الزامات اجرایی

به منظور اجرا، نظارت و ارزیابی سند اقدام های زیر انجام می‌شود:

1ـ بنیاد ملی نخبگان با ایجاد ساز و کارهای مشخص، ضمن انجام تصمیم گیری های لازم و ابلاغ مصوبات، وظیفه نظارت بر تحقق اهداف سند و ارزیابی پیشرفت کار را بر عهده دارد.

2ـ بنیاد ملی نخبگان موظف است حداکثر ظرف نه ماه پس از تصویب سند، آئین‌نامه اجرایی سند، شامل شرح وظایف هر دستگاه اجرایی در قبال سند را با همکاری دستگاه ذیربط تدوین و در صورت نیاز به تصویب مراجع ذی‌ربط برساند.

3ـ بنیاد ملی نخبگان موظف است سیاست‌های اجرایی، شاخص ها و معیارهای اجرای راهبردها و اقدام های سند را تهیه و به دستگاه‌های اجرایی ذی‌ربط ابلاغ کند.

4ـ تمامی دستگاه‌های اجرایی موظفند در چارچوب این سند، طرح ها و برنامه‌های خود را برای بررسی، یکپارچه سازی و تصویب به بنیاد ملی نخبگان تسلیم کنند.

5 ـ بنیاد ملی نخبگان موظف است تمامی برنامه‌های دستگاه‌های اجرایی را با سند تطبیق داده و در صورت لزوم با همکاری دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی، اقدام مقتضی را برای اصلاح آن‌ها انجام دهد.

6 ـ بنیاد ملی نخبگان مسیولیت نظارت و ارزیابی برنامه‌های اجرا شده توسط دستگاه‌های اجرایی را در حوزه این سند برعهده دارد و دستگاه ها موظفند در دوره‌های منظم زمانی، نتایج حاصل از اجرای برنامه ها را به بنیاد گزارش کنند.

7ـ بنیاد ملی نخبگان موظف است با توجه به معیارها و شاخص‌های ابلاغ شده، میزان پیشرفت و عملکرد طرح ها و برنامه‌های دستگاه‌های اجرایی و گزارش اقدام های خود را برای ارتقای وضع موجود در فواصل یک ساله به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارایه کند.

8 ـ بنیاد ملی نخبگان موظف است هماهنگی‌های لازم با دولت و مجلس شورای اسلامی برای تامین منابع مالی مورد نیاز در اجرای راهبردها و اقدام های سند را در بودجه‌های سنواتی انجام دهد.

9ـ بنیاد ملی نخبگان موظف است ظرف مدت شش ماه پس از تصویب سند، آئین‌نامه ها و فرایندهای فعالیت خود را بر مبنای این سند بازنگری و تکمیل کند.

این سند مشتمل بر یک مقدمه و 3 فصل و پیوست آن، بنا به تفویض شورای عالی انقلاب فرهنگی در جلسه 248 مورخ 1391/07/11 شورای معین شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب نهایی رسید و اجرای آن از تاریخ تصویب الزامی است و کلیه مصوبات و سیاست‌های مغایر قبلی، لغو و بلا اثر خواهد بود.

رییس جمهور و رییس شورای عالی انقلاب فرهنگی ـ محمود احمدی نژاد