بـسـمـه تـعـالـی
* کـلاســه پــرونـــده : هـ ع /90/845 دادنامه : 75 تاریخ صدور : 1393/05/29
* مــرجــع رسـیــدگــی : هیات تخصصی بیمه ، کار و کارگری و بازنشستگی
* مـوضـوع ابطال مصوبه / بخشنامه : شماره 15365/ ت 36005 هـ ـ 1386/02/05 هیات وزیران و بتبع آن بخشنامه شماره 13538/306 ـ 1390/05/09 مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت
* شـاکــی : آقای علی محمد خواه
* طرف شکایت : مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی
گردش کـار:
* خلاصه دادخواست شاکی با ذکر دلیل مغایرت مصوبه با قانون یا شرع : مرکز تحقیقات و تعلیمات حفاظت فنی و بهداشت کار وزارت کار در راستای سیاستهای اصل 44 قانون اساسی و ماده 22 قانون مدیریت خدمات کشوری بخشی از امور غیر حاکمیتی وظایف خود را در زمینههای مختلف از جمله بررسی و اندازه گیری عوامل زیان آور فیزیکی و شیمیایی محیط کار به مشاوران حفاظت فنی و خدمات ایمنی ( بر اساس آییننامه مشاورین حفاظت فنی ) واگذار مینماید که در راستای اجرای ماده 17 و تبصره 2 ماده 18 آییننامه کارهای سخت و زیان آور مصوب شورایعالی حفاظت فنی ( مصوب 1371/08/02 ) نیز بر عهده مشاوران حفاظت فنی قرار داده شد . با اینحال هیات وزیران در تبصره ذیل ماده 2 تصویبنامه بشماره ذکر شده و همینطور مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت در بخشنامه مذکور اتخاذ تصمیم قطعی در کمیتههای سخت و زیان آور را مستلزم اندازه گیری و اظهار نظر کارشناسان وزارت بهداشت و یا سایر مراکز اداری مجوز از وزارتخانه مرقوم دانسته است و با ارسال اخطار رفع نقص جهت شاکی برای اعلام اینکه مصوبه و بخشنامه مورد اعتراض بر خلاف کدامیک از مواد قانونی میباشد ، شاکی بشرح لایحه شماره 5801134 مورخ 1390/10/04 پاسخ داد : مصوبه و بخشنامه مغایر با مصوبه سازمان مدیریت و برنامه ریزی در خصوص تعیین شرح وظایف قانونی مرکز تحقیقات و تعلیمات حفاظت و بهداشت کار و مشاور وزیر بهداشت در امور حقوقی طی لایحه شماره 2593-1391/05/15 پاسخ داد : فیمابین آییننامه مشاورین حفاظت فنی و مصوبه هیات وزیران تعارضی وجود ندارد چون قلمرو صلاحیت مقرر در آییننامه بررسی عوامل محیطی و ارایه راه حل فنی که زمینه ایجاد حوادث و بیماریهای ناشی از کار را ایجاد میکند ، میباشد در حالیکه در تبصره ذیل ماده 2 مصوبه مورد نظر اتخاذ تصمیم در مورد حدود سطح تماس شغلی ، عوامل بیماری زا و سخت و زیان آور میباشد که امری کاملا تخصصی است و به کارشناسان بهداشت حرفهای وزارت بهداشت یا مراکز دارای مجوز محول شده است . و بر فرض وجود تعارض مصوبه هیات وزیران را نمی توان با مصوبه وزارت کار یا آییننامههای دیگر ابطال کرد . مصوبه باید مغایر قانون باشد و در مورد حدود اختیار نیز ماده 106 در فصل چهارم قانون کار دستورالعمل ها و آییننامههای اجرایی مربوط به فصل چهارم را به پیشنهاد مشترک وزارتین کار و بهداشت و تصویب هیات وزیران قرار داده و ماده 106 حاکم بر ماده 85 قانون کار تلقی میگردد و آییننامه مشاورین حفاظت فنی بتصویب هیات وزیران نرسید. مصوبه وزارت کار است و بخشنامه مرکز سلامت ماهیت بخشنامه ندارد و نامه داخلی بین دو معاونت وزارت بهداشت است و قابل طرح در هیات عمومی نمی باشد . بنابراین تقاضای رد شکایت شاکی را دارد .
نـظـریـه تـهـیـه کـنـنـده گـزارش : اولا شاکی تبصره ذیل ماده 2 مصوبه هیات وزیران و بخشنامه مرکز سلامت را بر خلاف و مغایر با مصوبه شورایعالی حفاظت فنی کشور مورخ 1386/04/06 اعلام کرد که ابطال مصوبه هیات وزیران بجهت مغایر با مصوبه مرقوم قابل پذیرش نمی باشد. ثانیا در مورد خارج از حدود اختیار بودن مصوبه ، نظر به اینکه ماده 106 قانون کار اختیار تصویب دستورالعمل و آییننامه را به هیات وزیران آنهم با پیشنهاد مشترک وزاتین کار و بهداشت مقرر داشته در نتیجه خارج از حدود اختیار نمی باشد و بخشنامه مرکز سلامت نیز بتبع مصوبه هیات وزیران صادر شده و چنانچه مصوبه قابل ابطال نباشد بتبع آن بخشنامه نیز ( بر فرض پذیرفتن آن بعنوان بخشنامه ) قابل ابطال نمی باشد . همین طور مغایر با مواد 1 و 2 و 7 مصوبه شورایعالی حفاظت فنی کشور مصوبه 1386/04/06 که اندازه گیری عوامل زیان آور محیط کار را بر عهده مشاورین قانونی حفاظت فنی نهاده است و در نتیجه متناقض با مواد 85 و 86 قانون کار و همینطور خارج از حدود اختیارات قانونی تصویب کنندگان و صادر کننده بخشنامه میباشد . بنابراین تقاضای ابطال تبصره ذیل ماده 2 مصوبه و بخشنامه مرکز سلامت را دارد . امضا تهیه کننده گزارش : روحی
موضوع در جلسه مورخ 1393/02/16 هیات تخصصی بیمه ، کار و کارگری و بازنشستگی مطرح ، هیات به شرح ذیل مبادرت به صدور رای مینماید .
رای هیات تخصصی
به موجب جز 5 بند ب ماده واحده قانون اصلاح تبصره 2 الحاقی ماده 76 قانون اصلاح مواد 72 و 77 و تبصره ماده 77 و تبصره ماده 76 قانون تامین اجتماعی مصوب 1354 و الحاق دو تبصره به ماده 76 مصوب 1371 ( مصوب 1380/07/14 تشخیص مشاغل سخت و زیان آور و نحوه احراز توالی و تناوب اشتغال ، نحوه تشخیص فرسایش جسمی و روحی و سایر مواد مطروحه در این تبصره به موجب آییننامهای خواهد بود که حداکثر ظرف مدت چهار ماه توسط سازمان تامین اجتماعی و وزارتخانههای کار و امور اجتماعی و بهداشت ، درمان و آموزش و پزشکی تهیه و به تصویب هیات وزیران خواهد رسید و هیات وزیران با توجه به پیشنهاد مشترک وزارتخانه کار و امور اجتماعی و بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی در تاریخ 1385/12/26 و با اختیارات حاصله از جز 5 بند ب ماده واحده قانون مزبور تبصره ماده 2 آییننامه مذکور ( مورد اعتراض ) را تصویب نمود لذا خارج از حدود اختیار مرجع تصویب کننده و مغایر مواد 85 و 86 و 106 قانون کار تشخیص نگردید ، همچنین بخشنامه صادره به تبع آییننامه به شماره 13538/306 مورخ 1390/05/09 که مکاتبه فیمابین دو معاونت وزارت بهداشت است نیز خلاف قانون و خارج از حدود اختیار تشخیص نگردیده است . رای صادره ظرف بیست روز از تاریخ صدور قابل اعتراض در هیات عمومی توسط 10 نفر از قضات و ریاست محترم دیوان عدالت اداری میباشد.
باقری زیاری- رییس هیات تخصصی بیمه ، کار و کارگری و بازنشستگی دیوان عدالت اداری