راهنمای جامع قطعی‌سازی مالیات بر ارزش افزوده و اعتراض به برگ قطعی

این متن به بررسی قوانین بودجه سال‌های ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳، بخشنامه‌ها، دستورالعمل‌ها و آرای دیوان عدالت اداری مرتبط با قطعی‌سازی مالیات بر ارزش افزوده می‌پردازد. همچنین، مراحل اعتراض به برگ قطعی مالیات به تفصیل ارائه شده است.

۱. قوانین و مقررات اجرایی

۱.۱. قانون بودجه ۱۴۰۲

جزء (۱) بند «ب» تبصره (۶):

• موضوع:
  سازمان امور مالیاتی مجاز است پرونده‌های مالیات بر ارزش افزوده دوره‌های ۱۳۸۷ تا ۱۴۰۰ که اظهارنامه‌های آن‌ها تسلیم شده اما رسیدگی نشده یا قطعی نشده‌اند، بدون رسیدگی و با اعمال ضریب، قطعی کند.
• استثنا:
  مؤدیان بزرگ که سقف درآمد آن‌ها از حد مشخصی فراتر است (طبق جدول دستورالعمل شماره ۵۵۷۰)، از این حکم مستثنی هستند.
• فرآیند:
  قطعی‌سازی مالیات با اعمال ضریب بر درآمد ابرازی یا اطلاعات موجود در سامانه‌های مالیاتی.
• مستندات اجرایی:
  • دستورالعمل شماره ۵۵۷۰ مورخ ۱۴۰۲/۰۱/۱۹.
  • دستورالعمل شماره ۱۱۱۲۱۵ مورخ ۱۴۰۲/۰۶/۲۰.
  • بخشنامه شماره ۲۵۸/۷۰۰۳۸/د مورخ ۱۴۰۲/۱۰/۰۹.

۱.۲. قانون بودجه ۱۴۰۳

بند «ت» تبصره (۶):

• موضوع:
  سازمان امور مالیاتی می‌تواند پرونده‌های مالیاتی سال‌های ۱۳۸۷ تا ۱۴۰۲ که اظهارنامه تسلیم نشده یا قطعی نشده‌اند، با استفاده از حسابرسی سیستمی قطعی کند.
• فرآیند:
  ایجاد اظهارنامه برآوردی بر اساس اطلاعات سامانه‌ای، فروش و تراکنش‌های بانکی.
• مستندات اجرایی:
  • بخشنامه شماره ۴۵۵۰۴/۱۰۲/۱۰۲/د مورخ ۱۴۰۳/۰۶/۰۶.
  • اطلاعیه مورخ ۱۴۰۳/۰۳/۱۹.

۲. مراحل اعتراض به برگ قطعی مالیات بر ارزش افزوده

۲.۱. مرجع اعتراض: هیأت حل اختلاف مالیاتی (موضوع ماده ۲۱۶ قانون مالیات‌های مستقیم)

• مبنای قانونی:
  اعتراض به برگ قطعی مالیات بر ارزش افزوده باید به هیأت حل اختلاف مالیاتی ارجاع شود.
• رویه اجرایی:
  هیأت حل اختلاف مالیاتی به اعتراضات مؤدیان رسیدگی کرده و در نهایت رأی مقتضی صادر می‌کند.

۲.۲. اصلاح مأخذ محاسبه مالیات: بند (۱) ماده (۳۰) آیین‌نامه اجرایی موضوع ماده (۲۱۹) قانون مالیات‌های مستقیم

• مبنای قانونی:
  در صورت وجود اشتباه در مأخذ محاسبه مالیات و عوارض، مؤدی می‌تواند درخواست اصلاح کند.
• رویه اجرایی:
  اداره امور مالیاتی موظف است اشتباهات محاسباتی یا مواردی که منجر به کاهش مأخذ یا مالیات می‌شود، بررسی کند. در صورت تأیید اشتباه، برگ قطعی اصلاحی صادر خواهد شد.

۲.۳. فرآیند عملیاتی اعتراض

۱. ثبت اعتراض:
مؤدی اعتراض خود را به اداره امور مالیاتی مربوطه ارائه می‌دهد.
۲. ارجاع به هیأت حل اختلاف:
در صورت عدم توافق، پرونده به هیأت بدوی حل اختلاف مالیاتی ارجاع می‌شود.
3. صدور رأی:
در صورت عدم توافق در هیأت بدوی، اعتراض به هیأت تجدیدنظر ارسال می‌شود.

۳. آرای دیوان عدالت اداری مرتبط

۳.۱. رأی شماره ۱۱۲۷ مورخ ۱۴۰۱/۰۹/۱۵

• موضوع:
  ابطال مقررات قطعی‌سازی اظهارنامه‌های مالیاتی بدون رسیدگی.
• نتیجه:
  دیوان اعلام کرد که قطعی‌سازی بدون بررسی مدارک و مستندات مؤدیان، مغایر اصل عدالت مالیاتی است.

۳.۲. رأی شماره ۲۷۸۳ مورخ ۱۴۰۲/۰۲/۰۵

• موضوع:
  الزام به رعایت آیین‌نامه اجرایی ماده ۲۱۹ قانون مالیات‌های مستقیم.
• نتیجه:
  دیوان تأکید کرد که سازمان امور مالیاتی باید مستندات ارائه‌شده توسط مؤدیان را مدنظر قرار دهد و نمی‌تواند صرفاً بر اطلاعات سامانه‌ای تکیه کند.

۳.۳. رأی شماره ۱۸۳۴ مورخ ۱۴۰۳/۰۵/۱۰

• موضوع:
  اعتراض به قطعی‌سازی بر اساس ضریب.
• نتیجه:
  اعمال ضریب برای قطعی‌سازی تنها زمانی مجاز است که مستندات کافی برای تأیید آن وجود داشته باشد.

۳.۴. رأی شماره ۳۶۵۴ مورخ ۱۴۰۳/۰۶/۲۰

• موضوع:
  ابطال محدودیت‌های اعتراض به قطعی‌سازی.
• نتیجه:
  دیوان اعلام کرد که الزام مؤدی به پرداخت کامل مالیات قبل از اعتراض، خلاف اصول عدالت مالیاتی است.

۴. نکات کلیدی برای مؤدیان

۱. اعتراض به برگ قطعی باید مستند و دقیق باشد.
۲. استفاده از ظرفیت ماده ۲۱۶ و آیین‌نامه اجرایی ماده ۲۱۹ ابزار اصلی مؤدیان برای رسیدگی به اعتراضات است.
۳. در صورت وجود مغایرت در محاسبات، مؤدی حق دارد از هیأت حل اختلاف مالیاتی درخواست اصلاح برگ قطعی را داشته باشد.

چگونگی رسیدگی به اعتراض مودیانی که برگ مالیات بر ارزش افزوده قطعی آنان در راستای قانون بودجه سال ۱۴۰۲ صادر شده است

بسمه تعالی

شماره: ۲۵۸/۱۳۰۲۶/د

تاریخ: ۱۴۰۳/۰۳/۰۱

موضوع: اوراق قطعی صادره در اجرای دستور العمل جزء (۱) بند (ب) تبصره (۶) قانون بودجه سال ۱۴۰۲ کل کشور

با عنایت به اوراق قطعی صادره در اجرای دستورالعمل جزء (۱) بند (ب) تبصره (۶) قانون بودجه سال ۱۴۰۲ کل کشور، اصلاحیه های آن و با توجه به مراجعات مکرر مودیان و مکاتبات ادارات کل امور مالیاتی در این خصوص، ضمن ارسال تصویر رونوشت نامه ریاست محترم کل سازمان امور مالیاتی کشور به شماره ۲۰۰/۷۰۷۰/ د مورخ ۱۴۰۲/۱۱/۰۴ و نامه معاون محترم درآمدهای مالیاتی به شماره ۲۳۰/۸۴۶۹۲ د مورخ ۱۴۰۲/۱۲/۰۸، به جهت تاکید مجدد و اطلاع رسانی به ادارات کل امور مالیانی موارد ذرا را به استحضار می رساند:

۱- در موارد اعتراض مؤدی به اوراق قطعی صادره ادارات امور مالیاتی مکلفند در اجرای قسمت اخیر بند (۱) ماده (۳۰) آیین نامه اجرایی موضوع ماده (۲۱۹) قانون مالیاتهای مستقیم نسبت به اعتراض مودی رسیدگی لازم را انجام داده و در صورت احراز شرایط ، تعدیل لازم را بعمل آورند.

۲- هیأت های حل اختلاف مالیاتی موضوع ماده ۲۱۶ ق.م.م در صورت اعتراض مؤدی ، مکلف به رسیدگی به اعتراض بعمل آمده با رعایت دستور العمل فوق الاشاره یا قانون مالیات بر ارزش افزوده حسب اعتراض مودی و صدور رأی مقتضی در مقام هیأت حل اختلاف مالیاتی بدوی بوده و در صورت اعتراض مودی به رای هیات حل اختلاف مالیات بدوی ظرف مهلت مقرر مراتب قابل رسیدگی در هیات حل اختلاف مالیاتی تجدید نظر می باشد.

اظهار نامه های مالیات بر ارزش افزوده با مانده بستانکاری که با مبلغ صفر قطعی میشوند نیز از مصادیق قابل طرح در هیأت حل اختلاف مالیاتی موضوع ماده (۲۱۶) قانون مالیاتهای مستقیم میباشند. هیات های اشعاری می بایست ضمن رسیدگی به فروشهای ناشی از خریدهای انجام شده و احراز عدم احتساب اعتبار مالیاتی مزبور در دوره های مالیاتی بعد نسبت به صدور رای مقتضی اقدام نمایند. در اجرای این بند می بایست میزان اعتبار در نظر گرفته شده در دوره های قبلی و بعدی دوره مورد نظر برای تعیین اعتبار قبول مدنظر قرار گیرد.

لازم به ذکر است در صورت اعتراض مؤدی به مبلغ مالیات و عوارض ارزش افزوده قطعی شده در اجرای مفاد بند (ب) تبصره (۶) قانون بودجه سال ۱۴۰۲ کل کشور تا زمان صدور رأی قطعی هیات حل اختلاف مالیاتی ، اقدامات اجرایی فاقد موضوعیت میباشد.

مهرداد بخشانی

مدیر کل دفتر هماهنگی و نظارت بر مالیات ارزش افزوده