شماره پرونده: هـ ت/0300282
شاکی: آقای بهمن زبردست
طرف شکایت: سازمان امور مالیاتی کشور
موضوع شکایت و خواسته: ابطال از زمان صدور اطلاق معافیت «چای» مذکور در ستون شرح ردیف 3-1-1 صفحه 1 جدول معافیتهای بند الف ماده 9 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400/03/02 ابلاغی به موجب اطلاعیه شماره 9320 مورخ 1401/10/04
شاکی دادخواستی به طرفیت سازمان امور مالیاتی کشور به خواسته ابطال از زمان صدور اطلاق معافیت «چای» مذکور در ستون شرح ردیف 3-1-1 صفحه 1 جدول معافیتهای بند الف ماده 9 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400/03/02 ابلاغی به موجب اطلاعیه شماره 9320 مورخ 1401/10/04 به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیأت عمومی ارجاع شده است.
متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
[مقرره فوق در بخش اسناد مرتبط در دسترس است.]
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
وفق جزء (1) بند (الف) ماده 9 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400 و تبصره آن، عرضه این کالاها از پرداخت مالیات و عوارض معاف است:
کلیه محصولات کشاورزی فرآوری نشده مشتمل بر محصولات خام زراعی و باغی، گیاهان دارویی، محصولات مرتعی، محصولات جنگل (از جمله چوب خام)، محصولات گلخانه (از جمله سبزی، صیفی، گل و گیاه و انواع قارچ).
تبصره - فعالیتهای مربوط به مراحل بستهبندی، انبارداری و نگهداری محصول در دمای مناسب در سردخانه، انجماد محصول (شامل سردخانه)، پاک کردن، درجهبندی، بوجاری بذر، پوستگیری مانند شالیکوبی، شستشو، تمیزکاری، تفکیک، همگنسازی، خشک کردن انواع محصولات مانند چای، کشمش و خرما با روشهای مختلف، تفت دادن مانند پخت نخود و پنبه پاک کنی، فرآوری محصولات کشاورزی محسوب نمیشود. ارائه خدمات مزبور به محصولات کشاورزی مشمول مالیات و عوارض فروش نیست.
در بخشنامه شماره 200/1403/16 مورخ 1403/07/22 رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور هم که در خصوص همین تبصره است، مؤکداً تصریح شده:
وفق مفاد ماده (2) قانون مالیات بر ارزش افزوده و با توجه به این که معافیت میبایست به موجب قوانین تصریح شود، بر این اساس، ارائه خدمات مندرج در تبصره یاد شده به محصولات کشاورزی که نسبت به معافیت آنها در قانون تصریح شده است، موضوعیت داشته و این معافیت قابل تسری به موارد غیر مصرح نمیباشد؛ لذا سایر موارد از قبیل طعمدار کردن با افزودنی، خرد کردن، پودر کردن که در تبصره ذکر نشده است، فرآوری تلقی گردیده و مشمول پرداخت مالیات و عوارض میباشد.
با این همه معلوم نیست چرا سازمان امور مالیاتی چای را از این حکم کلی مستثنا دانسته و در مقرره مورد شکایت، آن را علیالاطلاق معاف اعلام نموده که طبعاً این معافیت مطلق شامل مواردی مانند انواع چای طعمدار و چای کیسهای هم میشود که لازمه تولیدشان، طعمدار کردن با افزودنی و خرد کردن و پودر کردن است. یعنی دقیقاً همان مواردی که در بخشنامه رئیس کل این سازمان، فرآوری تلقی گردیده و مشمول پرداخت مالیات و عوارض محسوب شدهاند. عجیب آنجاست که در ردیف قبل فهرست که مربوط به قهوه است، قهوه پودر شده از حکم معافیت مربوط به این محصول مستثنا شده اما در مورد چای چنین نشده و حتی چای کیسهای که تهیهاش مستلزم خرد کردن و پودر کردن چای است هم از حکم معافیت چای مستثنا نشده است؛ اما عجیبتر از همه اینکه، همین سازمان امور مالیاتی که برای سالها، معافیت مطلق لبنیات را نمیپذیرفت و به بهانه طعمدار بودن لبنیات، این محصولات را از حکم مطلق معافیتشان که در قانون هم به آن تصریح شده بود، مستثنا میکرد، حال به صرف ذکر معافیت خشک کردن چای در قانون، این محصول را چنان علیالاطلاق از مالیات معاف نموده که معافیت آن شامل انواع چای طعمدار و چای کیسهای هم شده است. در واقع باید پرسید اگر حتی طعمدار کردن با افزودنی و خرد کردن و پودر کردن چای هم فرآوری نیست، پس دیگر چه عملی باید روی محصول چای انجام شود که مصداق فرآوری باشد و آن را مشمول مالیات نماید.
لذا به دلیل مغایرت معافیت مطلق چای، با حکم جزء (1) بند (الف) ماده 9 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400 و تبصره آن و نیز خروج از حدود اختیار قانونی، از حیث توسعه دامنه شمول حکم قانونگذار، ابطال از زمان صدور اطلاق معافیت «چای» مذکور در ستون شرح ردیف 3-1-1 صفحه 1 جدول معافیتهای بند (الف) ماده (9) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400/03/02 ابلاغی به موجب اطلاعیه شماره 9320 مورخ 1401/10/04 در حدی که شامل انواع چای طعمدار و چای کیسهای هم میشود را دارم.
در پاسخ به شکایت مذکور، تا زمان تنظیم گزارش پاسخی واصل نشده است.
در خصوص ادعای مغایرت مصوبه با شرع، ادعای مغایرت با شرع نشده است.
رأی هیأت تخصصی مالیاتی بانکی دیوان عدالت اداری
شاکی در اعتراض به مفاد بخشنامه مورد شکایت به شماره 9320 مورخ 1401/10/04 (ستون شرح ردیف 3-1 صفحه 1 جدول معافیتهای بند «الف» ماده 9 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400/03/02) مدعی است، چای به صورت علیالاطلاق مشمول معافیت قرار داده شده است و مفاد جزء (1) بند الف ماده (9) قانون و تبصره آن رعایت نشده است. این در حالی است که هیچ دلالتی مبنی بر اینکه قانونگذار چای را از شمول فرآوری نشده خارج نموده باشد وجود نداشته و انواع چای مذکور در مصوبه ضمن اینکه میتواند دلالت بر انواع چای از قبیل سیاه، وارداتی، داخلی، کلهمورچهای و … داشته باشد اصولاً طعمدار نمودن آن موجب تغییر در ماهیت آن نشده، کمااینکه در آرای متعدد هیأت عمومی دیوان عدالت اداری این مبنا که به صرف افزودنی مجاز و طعمدار نمودن ماهیت محصول معاف تغییر پیدا نمیکند مورد پذیرش واقع شده است؛ فلذا مقرره مورد شکایت خلاف قانون نبوده به استناد بند (ب) ماده 84 از قانون دیوان عدالت اداری مصوب سال 1402 رأی به رد شکایت صادر مینماید. رأی یاد شده ظرف بیست روز پس از صدور قابل اعتراض از سوی ریاست دیوان عدالت اداری یا ده نفر از قضات گران قدر دیوان عدالت اداری میباشد.
محمدعلی برومندزاده
رئیس هیأت تخصصی مالیاتی بانکی
دیوان عدالت اداری