شکایت از اقدامات اجرایی به هیأت‌های حل اختلاف مالیاتی ماده 216 ق. م. م

جناب آقای کوروش بیگدلی

بازگشت به نامه 33528/118/د مورخ 1400/12/19 همان گونه که مستحضر می‌باشید پس از ارجاع اوراق بدهی مالیاتی قطعی شده مؤدیان به ادارات وصول و اجرا برای وصول بدهی قطعی شده از طریق اقدامات اجرایی، مؤدی می‌تواند در اجرای ماده (216)، تبصره (1) ماده (216) و تبصره (2) ماده (216) قانون مالیات‌های مستقیم، درخواست ارسال پرونده به هیأت‌های حل اختلاف مالیاتی را نماید. ادارات وصول و اجرا نیز موظفند با حفظ و تداوم اقدامات اجرایی، از مؤدی به صورت خارج از نوبت برای حضور در هیات حل اختلاف مالیاتی دعوت به عمل آورند.

مصادیق قابل طرح در اجرای احکام مذکور در فرایند دادرسی مالیاتی و اقدامات قانونی قابل اعمال توسط هیأت‌های حل اختلاف مالیاتی به شرح زیر طبقه‌بندی می‌شوند؛

شکایت از اقدامات اجرایی - چنانچه مؤدی یا هر شخص ثالثی اعم از اشخاص حقیقی و حقوقی نسبت به اقدامات اجرایی که با هدف وصول مطالبات دولت در خصوص وی توسط ادارات وصول و اجرا به عمل آمده است، معترض باشد، هیات موضوع ماده (216) قانون مالیات‌های مستقیم صالح به رسیدگی به این شکایت بوده و نتیجه رأی صادره توسط این هیات که قطعی و لازم‌الاجرا است، می‌تواند تأیید، ابطال و یا توقف موقت اقدامات اجرایی باشد.

شکایت از به موقع اجرا گذاشتن وصول بدهی مالیاتی قبل از قطعیت مالیات - چنانچه طی فرایند وصول مالیات از طریق اقدامات اجرایی، مؤدی به روند قطعیت مالیات معترض باشد، هیات موضوع تبصره (1) ماده (216) قانون مالیات‌های مستقیم صالح به رسیدگی به این شکایت می‌باشد. هیات حل اختلاف مالیاتی بدواً موظف است به لحاظ شکلی روند قطعیت مالیات مؤدی را بررسی نماید و چنانچه شکایت مؤدی را وارد ندانست حکم به رد شکایت مؤدی صادر نماید. رأی صادره در این مرحله قطعی می‌باشد؛ اما چنانچه هیات حل اختلاف مذکور شکایت مؤدی را وارد دانست، آن‌گاه موظف است با ذکر علل پرونده را از قطعیت خارج نموده و ضمن ورود به پرونده، به صورت ماهوی نسبت به شکایت مؤدی رأساً و یا از طریق صدور قرار کارشناسی رسیدگی و صدور رأی نماید. لازم به ذکر است که چنانچه بدهی مالیاتی مؤدی در فرایند قطعیت قبلی بدون طرح در هیات حل اختلاف موضوع ماده (244) قانون مالیات‌های مستقیم، قطعی شده باشد، هیات تبصره (1) ماده (216) در مقام هیات بدوی قرار خواهد گرفت و ردی صادره توسط آن در اجرای ماده (247) قانون مالیات‌های مستقیم در مهلت مقرر قابل شکایت و طرح در هیات تجدیدنظر موضوع تبصره (1) ماده (216) خواهد بود؛ اما چنانچه پرونده مؤدی در فرایند قطعیت قبلی، در هیات حل اختلاف مالیاتی موضوع ماده (244) قانون مالیات‌های مستقیم مطرح شده باشد، هیات تبصره (1) ماده (216) در مقام هیات تجدیدنظر قرار خواهد گرفت و در اجرای ماده (251) قانون مالیات‌های مستقیم، این رأی در مهلت مقرر قابل شکایت به شورای عالی مالیاتی خواهد بود.

در مورد مالیات‌های غیر مستقیم - مطابق بخشنامه 70/95/200 مورخ 1395/10/11 چنانچه مؤدی نسبت به مطالبه سایر مالیات‌ها و عوارض خاص موضوع فصل نهم قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1378/02/17 که تاریخ تعلق آن‌ها پیش از 1400/10/13 (تاریخ اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400/03/02) باشد، اعتراض داشته باشد، هیات موضوع تبصره (2) ماده (216) قانون مالیات‌های مستقیم صالح به رسیدگی به این شکایت می‌باشد. رأی صادره توسط این هیات قطعی و لازم‌الاجرا می‌باشد. مرجع رسیدگی به اعتراض مؤدی ناشی از مطالبه مالیات و عوارض موضوع قانون مالیات بر ارزش افزوده، در صورت عدم حصول توافق در اجرای ماده (238) قانون مالیات‌های مستقیم، حسب مورد هیأت‌های حل اختلاف مالیاتی موضوع مواد (244)، (247) و تبصره (1) ماده (216) قانون مالیات‌های مستقیم خواهد بود و از تاریخ لازم‌الاجرا شدن قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400/03/02 (سیزدهم دی ماه سال 1400 به بعد) امکان شکایت به شورای عالی مالیاتی در اجرای ماده (251) قانون مالیات‌های مستقیم و حسب مورد ارجاع پرونده به هیات حل اختلاف مالیاتی موضوع ماده (257) قانون مالیات‌های مستقیم نیز وجود خواهد داشت.