قانون عضویت دولت جمهوری اسلامی ایران در بانک سرمایه گذاری زیرساخت آسیا

شماره 45807 1395/06/28

حجت‌الاسلام والمسلمین جناب آقای دکتر حسن روحانی

ریاست محترم جمهوری اسلامی ایران

عطف به نامه شماره 123573/52200 مورخ 1394/09/22 در اجرای اصل یکصد و بیست و سوم(123) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران قانون عضویت دولت جمهوری اسلامی ایران در بانک سرمایه گذاری زیرساخت آسیا که با عنوان لایحه به مجلس شورای اسلامی تقدیم گردیده بود، با تصویب در جلسه علنی روز چهارشنبه مورخ 1395/06/03 و تایید شورای محترم نگهبان، به پیوست ابلاغ می‌گردد.

رییس مجلس شورای اسلامی ـ علی لاریجانی

شماره 80486 1395/07/05

وزارت امور اقتصادی و دارایی

در اجرای اصل یکصد و بیست و سوم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به پیوست «قانون عضویت دولت جمهوری اسلامی ایران در بانک سرمایه گذاری زیرساخت آسیا» که در جلسه علنی روز چهارشنبه مورخ سوم شهریورماه یکهزار و سیصد و نود و پنج مجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ 1395/06/17 به تایید شورای نگهبان رسیده و طی نامه شماره 45807 مورخ 1395/06/28 مجلس شورای اسلامی واصل گردیده، جهت اجرا ابلاغ می‌گردد.

رییس جمهور ـ حسن روحانی

تبصره7ـ تعاملات با بانک سرمایه گذاری زیرساخت آسیا باید با رعایت اصول شریعت و اصول قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به ویژه اصل هفتاد و هفتم(77) قانون اساسی انجام شود.

تبصره8 ـ دولت مکلف است ترتیباتی اتخاذ نماید که ضمانت اجرای ماده (31) اساسنامه بانک توسعه زیرساخت آسیا همواره وجود داشته باشد و مسایل سیاسی بین‌المللی در مسیر تحقق حقوق جمهوری اسلامی ایران هیچ گونه خللی یا مانعی ایجاد نکند.

بسم الله الرحمن الرحیم

اساسنامه بانک سرمایه گذاری زیرساخت آسیا

متن نهایی

مصوب پنجمین نشست مذاکره کنندگان ارشد

22 می 2015 (اول خرداد1394)

کشورهایی که این اساسنامه از طرف آن‌ها امضا شده است به شرح زیر توافق می‌نمایند:

نظر به اهمیت همکاری منطقه‌ای برای حفظ رشد و افزایش توسعه اقتصادی و اجتماعی اقتصادهای آسیا و بدینوسیله کمک به انعطاف پذیری منطقه‌ای در برابر بحران‌های مالی بالقوه و دیگر چالش‌های خارجی در قالب جهانی سازی؛

با عنایت به اهمیت توسعه زیر ساخت در گسترش ارتباط و بهبود یکپارچگی منطقه‌ای، افزایش رشد اقتصادی و بدینوسیله حفظ توسعه اجتماعی برای مردم آسیا و مشارکت در پویایی اقتصادی جهانی؛

با تصدیق اینکه نیاز بلندمدت قابل ملاحظه‌ای برای تامین مالی توسعه زیرساخت در آسیا به طور مناسبتری از طریق مشارکت میان بانک‌های توسعه چندجانبه موجود و بانک سرمایه گذاری زیرساخت آسیا (که از این پس«بانک» نامیده می‌شود) تامین خواهد شد؛

با اعتقاد به اینکه تاسیس بانک به عنوان یک موسسه مالی چندجانبه که بر توسعه زیرساخت تمرکز دارد به تامین منابع اضافی مورد نیاز از داخل و خارج از آسیا کمک کرده و تنگناهای تامین مالی که پیش روی اقتصادهای منفرد آسیا قرار می‌گیرند را از بین می‌برد و بانک‌های توسعه چندجانبه موجود را تکمیل می‌کند تا رشد پایدار و ثابت را در آسیا افزایش دهد؛

توافق نمودند تا «بانک» را که طبق موارد زیر عمل خواهد نمود، تاسیس نمایند:

فصل اول ـ هدف، وظایف و عضویت

ماده 1ـ هدف

1ـ هدف بانک عبارت است از:

(1) ترویج توسعه اقتصاد پایدار، ایجاد ثروت و بهبود ارتباط زیرساخت در آسیا با سرمایه گذاری روی زیرساخت و دیگر بخش‌های مولد؛ و

(2) ترغیب مشارکت و همکاری منطقه‌ای برای مشخص نمودن چالش‌های توسعه‌ای با تلاش برای همکاری تنگاتنگ با دیگر موسسات توسعه دوجانبه و چندجانبه

2ـ هرگاه در این اساسنامه اشاره به « آسیا » و «منطقه» شود، شامل مناطق جغرافیایی و ترکیبی می‌باشد که تحت عنوان آسیا و اقیانوسیه توسط سازمان ملل متحد طبقه بندی شده اند، مگر اینکه هیات رییسه به گونه دیگری تصمیم گیری نموده باشد.

ماده 2ـ وظایف

بانک برای دستیابی به هدف خود وظایف زیر را خواهد داشت:

(1) تشویق سرمایه گذاری سرمایه دولتی و خصوصی در منطقه برای مقاصد توسعه‌ای، به ویژه برای توسعه زیرساخت و دیگر بخش‌های مولد؛

(2) استفاده از منابع در دسترس برای تامین مالی چنین توسعه‌ای در منطقه، شامل پروژه ها و برنامه‌هایی که در کل به طور موثرتری به رشد اقتصادی هماهنگ منطقه کمک خواهدکرد و توجه خاصی به نیازهای اعضای کمتر توسعه‌یافته در منطقه دارد؛

(3) ترغیب سرمایه گذاری خصوصی در پروژه ها، موسسات و فعالیت‌هایی که به توسعه اقتصادی در منطقه کمک می‌کند، به ویژه در زیرساخت و دیگر بخش‌های مولد و تکمیل سرمایه گذاری خصوصی در هنگامی که سرمایه خصوصی در شرایط متعارف موجود نباشد، و

(4) برعهده گرفتن فعالیت‌های دیگر و فراهم آوردن سایر خدماتی که می‌توانند وظایف مزبور را به پیش ببرند.

ماده 3ـ عضویت

1ـ عضویت در بانک برای اعضای بانک بین‌المللی بازسازی و توسعه یا بانک توسعه آسیا آزاد می‌باشد.

الف) اعضای منطقه‌ای شامل اعضای فهرست شده در بخش (الف) جدول (الف) و اعضای دیگر مندرج در منطقه آسیا طبق بند (2) ماده (1) خواهند بود. همه اعضای دیگر، اعضای غیرمنطقه ای خواهند بود.

ب) اعضای موسس، آن دسته از اعضای فهرست شده در جدول (الف) خواهند بود که در تاریخ تعیین شده در ماده (57) یا پیش از آن این موافقتنامه را امضا کرده باشند و به همه شرایط دیگر عضویت پیش از تاریخ نهایی تعیین شده در بند(1) ماده (58) را جامه عمل پوشانده باشند.

2ـ اعضای بانک بین‌المللی بازسازی و توسعه یا بانک توسعه آسیا که طبق ماده (58) به عنوان اعضا شناخته نمی شوند می‌توانند، به موجب شرایطی که بانک ممکن است تعیین نماید، با رای اکثریت مطلق هیات رییسه مقرر در ماده (28) به عضویت بانک درآیند.

3ـ در مورد درخواست کننده ای که دولت حاکم نیست یا مسوول انجام روابط بین‌الملل خود نمی باشد، درخواست عضویت در بانک باید توسط آن عضو بانک که مسوول روابط بین‌الملل آن است، ارایه یا مورد توافق قرار گیرد.

فصل دوم ـ سرمایه

ماده 4ـ سرمایه مجاز

1ـ سهم سرمایه مجاز بانک مبلغ یکصدمیلیارد (000/000/000/100)دلار آمریکا خواهد بود که به یک میلیون سهم باارزش اسمی هر کدام یکصدهزار (000/100)دلار تقسیم می‌شود، که تن ها برای پذیره نویسی اعضا طبق مفاد ماده (5) در دسترس قرار خواهد گرفت.

2ـ سهم سرمایه مجاز اولیه به سهام پرداخت شده و سهام قابل بازخرید تقسیم خواهد شد. سهامی که دارای مجموع ارزش اسمی بیست میلیارد (000/000/000/20) دلار هستند، سهام پرداخت شده خواهند بود و سهامی که دارای مجموع ارزش اسمی هشتاد میلیارد (000/000/000/80)دلار هستند، قابل بازخرید خواهند بود.

3ـ سهم سرمایه مجاز بانک می‌تواند توسط هیات رییسه با رای اکثریت مطلق مقرر در ماده (28) در زمان و در شرایطی که مناسب به نظر می‌رسد از جمله تناسب بین سهام پرداخت شده و قابل بازخرید، افزایش داده شود.

4ـ اصطلاح «دلار» و علامت «$» در هر جایی که در این اساسنامه استفاده شده است به عنوان پول رایج رسمی قابل پرداخت ایالات متحده آمریکا در نظر گرفته خواهد شد.

ماده 5 ـ پذیره نویسی سهام

1ـ هر عضو، سهام سرمایه بانک را پذیره نویسی خواهد کرد. هر پذیره نویسی برای سهم سـرمایه مجاز اولیه برای سهام پرداخت شده و سهام قابل بازخرید به نسبت دو به هشت خواهد بود. تعداد اولیه سهام موجودی که باید توسط کشورها پذیره نویسی شود تا طبق ماده (58) به عنوان اعضا شناخته شوند، همان خواهد بود که در جدول (الف) اعلام شده است.

2ـ تعداد اولیه سهام که باید توسط کشورهایی پذیره نویسی شود تا برای عضویت طبق بند (2) ماده (3) پذیرفته شوند، توسط هیات رییسه تعیین خواهد شد، مشروط بر اینکه به هر حال چنین پذیره نویسی که تاثیری بر کاهش درصد سهم سرمایه نگهداری شده توسط اعضای منطقه‌ای زیر هفتادوپنج درصد (75%) کل سهم سهام پذیره نویسی شده داشته باشد، مجاز نخواهد بود، مگر اینکه به گونه دیگری توسط هیات رییسه و با رای اکثریت مطلق مقرر در ماده (28)، توافق شده باشد.

3ـ هیات رییسه می‌تواند بنا به درخواست یک عضو، پذیره نویسی عضو مزبور را طبق شرایط تعیین شده توسط هیات و رای اکثریت مطلق مقرر در ماده (28) افزایش دهد، مشروط بر اینکه در هرحال چنین افزایشی در پذیره نویسی هر عضو، زمانی که تاثیری بر کاهش درصد سهم سرمایه نگهداری شده توسط اعضای منطقه‌ای به زیر هفتاد و پنج درصد (75%) کل سهم سرمایه پذیره نویسی شده داشته باشد، مجاز نبا شد مگر اینکه به گونه دیگری توسط هیات رییسه و با رای اکثریت مطلق مقرر در ماده (28)، توافق شده باشد.

4ـ هیات رییسه در فواصل زمانی کمتر از پنج سال، سهم سرمایه بانک را بررسی خواهد نمود. در صورت افزایش سهم سرمایه مجاز، هر عضو فرصت معقولی را برای پذیره نویسی به موجب شرایط تعیین شده توسط هیات رییسه خواهد داشت که به نسبت افزایش سهام معادل نسبتی که سهام آن بدین ترتیب پذیره نویسی شده باشد به کل سهم سرمایه پذیره نویسی شده بلافاصله پیش از اینکه چنین افزایشی را در برداشته باشد، خواهد بود. هیچ یک از اعضا مجبور به پذیره نویسی هیچ بخشی از افزایش سهام سرمایه نخواهد بود.

ماده 6 ـ پرداخت پذیره نویسی ها

1ـ پرداخت مبلغ اولیه پذیره نویسی شده توسط هر یک از امضاکنندگان این اساسنامه که طبق ماده (58) عضو می‌شوند، برای سهم سرمایه پرداخت شده بانک در پنج قسط یعنی هر قسط بیست درصد(20%) کل مبلغ مربوط، خواهد بود، مگر به گونه ای که در بند (5) این ماده پیش بینی شده است. قسط اول توسط هر عضو ظرف مدت سی روز پس از لازم‌الاجرا شدن این اساسنامه یا در تاریخ سپردن سند تنفیذ، پذیرش یا تصویب طبق بند (1) ماده (58) از طرف آن یا پیش از آن، هر کدام که موخرتر باشد، پرداخت خواهد شد. قسط دوم ظرف مدت یک سال از تاریخ لازم‌الاجرا شدن این اساسنامه پرداخت خواهد شد. سه قسط باقیمانده به ترتیب هر کدام یک سال از تاریخ پرداخت قسط پیشین پرداخت خواهد شد.

2ـ هر قسط پرداخت پذیره نویسی های اولیه مربوط به سهم سرمایه پرداخت شده اولیه به دلار یا پول رایج دیگر قابل تبدیل پرداخت خواهد بود، مگر به گونه ای که در بند (5) این ماده پیش بینی شده است. بانک می‌تواند در هر زمانی چنین پرداخت‌هایی را به دلار تبدیل نماید. همه حقوق از جمله حق رای به دست آمده در رابطه با سهام پرداخت شده و سهام قابل بازخرید مربوط که برای آن‌ها، پرداخت‌های مزبور سررسید شده اما دریافت نشده اند تا زمانی که کل مبلغ توسط بانک دریافت نشده باشد به حالت تعلیق در خواهد آمد.

3ـ پرداخت مبلغ پذیره نویسی شده برای سهم سرمایه قابل بازخرید بانک تن ها منوط به فراخوان بانک و زمانی است که بانک برای ایفای تعهدات خود لازم بداند. درصورت وجود چنین فراخوانی، پرداخت می‌تواند به اختیار عضو، به دلار یا پول رایج مورد نیاز برای ایفای تعهدات بانک که برای ایفای آن‌ها فراخوان صورت گرفته، انجام پذیرد. فراخوانی پذیره نویسی های پرداخت نشده در مورد همه سهام قابل بازخرید، دارای درصدی یکسان خواهد بود.

4ـ بانک، محل هر پرداخت را به موجب این ماده تعیین خواهد کرد، مشروط به اینکه تا پیـش از جلسه افتتاحیه هیات رییسه، قسط اول موضوع بند(1) این ماده به دولت جمهوری خلق چین به عنوان امین بانک پرداخت شود.

5 ـ عضوی که به عنوان یک کشور کمتر توسعه‌یافته از نظر این بند در نظر گرفته شده است می‌تواند سهم پذیره نویسی خود را به موجب بندهای (1) و ( 2) این ماده به عنوان گزینه، به یکی از صورت‌های زیر پرداخت نماید:

الف) کاملا به دلار یا هر پول رایج قابل تبدیل دیگر تا ده قسط که هر قسط، مساوی با ده درصد (10%) کل مبلغ پذیره نویسی باشد، اقساط اول ودوم به گونه پیش بینی شده در بند (1) و قسط سوم تا دهم نیز در تاریخ سال دوم و پس از لازم‌الاجرا شدن اساسنامه قابل پرداخت می‌باشد، یا

ب) بخشی به دلار یا پول رایج قابل تبدیل دیگر و بخشی تا پنجاه درصد(50%) هر قسط به پول رایج کشور عضو، پس از جدول زمانی اقساط مقرر در بند (1) این ماده ، مفاد زیر برای پرداخت‌های موضوع جز (ب) اعمال خواهد شد:

(1) عضو در زمان پذیره نویسی به موجب بند (1) این ماده ، بانک را از نسبت پرداخت‌هایی که باید به پول رایج کشور خود انجام دهد، آگاه خواهد کرد.

(2) هر پرداخت یک عضو به پول رایج کشور خود به موجب بند (5)، به مبلغی خواهدبود که بانک برای برابری بخشی از پذیره نویسی که باید پرداخت شود با ارزش کامل آن به دلار، تعیین می‌کند. پرداخت اولیه به مبلغی خواهدبود که عضو مربوط به موجب موارد زیر مناسب می‌داند، اما منوط به چنان تعدیلی است که ظرف مدت نود روز از تاریخی که سررسید چنین پرداختی فرا می‌رسد و بانک با توجه به ضرورت ایجاد برابری کامل دلاری پرداخت مزبور، تعیین خواهد نمود، پرداخت انجام شود.

(3) هر مـوقع که بنا به نظر بانک، نرخ تبدیل پول رایج کشور عضو به میزان قابل توجهی کاهش یابد، عضو باید ظرف مدت زمان معقولی مبلغ اضافی را به پول رایج مورد نیاز، برای حفظ ارزش همه پول رایج مربوط نگهداری شده توسط بانک در حساب پذیره نویسی خود، پرداخت نماید.

(4) هر موقع که بنا به نظر بانک، نرخ ارز پول رایج کشور عضو به میزان قابل توجهی افزایش یابد، بانک ظرف مدت زمان معقولی مبلغی از آن پول رایج مورد نیاز را به کشور عضو مربوط برای تبدیل ارزش همه پول رایج مربوط نگهداری شده توسط بانک در حساب پذیره نویسی آن پرداخت خواهد نمود.

(5) بانک می‌تواند از حقوق خود برای پرداخت، به موجب جز (3)، چشم پوشی کند و عضو نیز می‌تواند از حقوق خود برای پرداخت به موجب جز (4)، چشم پوشی نماید.

6 ـ بانک از هر عضوی که وجه پذیره نویسی خود را به موجب جز (ب) بند (5) این ماده پرداخت می‌کند، سفته ها یا تعهدات دیگر صادره توسط دولت عضو، یا توسط امین تعیین شده توسط چنین عضوی در عوض مبلغی که باید به پول رایج کشور عضو پرداخت شود را می‌پذیرد، مشروط بر اینکه چنین مبلغی برای انجام عملیات بانک مورد نیاز نباشد. سفته ها یا تعهدات مزبور، غیرقابل انتقال، فاقد سود و قابل پرداخت به بانک با ارزش اسمی به محض درخواست خواهد بود.

ماده 7ـ شرایط سهام

1ـ برگ سهامی که در ابتدا توسط اعضا پذیره نویسی شده است به صورت اسمی صادر خواهدشد. سهام دیگر به صورت اسمی صادر خواهد شد مگر اینکه هیات رییسه با رای اکثریت مطلق مقرر در ماده (28) برای صدور آن‌ها در دوره‌های دیگر، در شرایط خاص تصمیم گیری کند.

2ـ برگ سهام به هیچ وجه و شیوه‌ای در گرو یا رهن قرار نخواهدگرفت و تن ها قابل انتقال به بانک خواهد بود.

3ـ مسوولیت اعضا در مورد سهام به بخش پرداخت نشده در زمان قیمت صدور آن‌ها محدود خواهد شد.

4ـ هیچ عضوی به دلیل عضویت خود، مسوول تعهدات بانک نخواهد بود.

ماده 8 ـ منابع عادی

اصطلاح «منابع عادی» بانک، به گونه ای که در این اساسنامه به کار برده شده است شامل موارد زیر خواهد بود:

(1) سهم سرمایه مجاز بانک، از جمله سهام پرداخت شده و قابل بازخرید، پذیره نویسی شده به موجب ماده (5)؛

(2) وجوه افزایش داده شده توسط بانک به موجب اختیارات تفویض شده طبق بند (1) ماده (16) که نسبت به آن تعهد به فراخوانی مقرر در بند (3) ماده (6) قابل اعمال می‌باشد؛

(3) وجوه دریافت شده در بازپرداخت وام‌ها یا تضمین‌های صورت گرفته با منابع اشاره شده در بندهای (1) و (2) این ماده یا به عنوان برگشتی سرمایه‌گذاری‌های دارایی خالص و انواع دیگر تامین مالی تاییدشده به موجب جز (6) بند (2) ماده (11) که با چنین منابعی صورت گرفته است؛

(4) درآمد به دست آمده از وام‌های داده شده از وجوه فوق‌الذکر یا از ضمانت‌هایی که در مورد آن‌ها، تعهد به بازخرید اشاره شده در بند (3) ماده (6) قابل اعمال می‌باشد، و

(5) هر وجه یا درآمد دیگر دریافت شده توسط بانک که بخشی از منابع وجوه خاص موضوع ماده (17) این اساسنامه نمی باشد.

فصل سوم ـ عملیات بانک

ماده 9ـ کاربرد منابع

منابع و تسهیلات بانکی منحصرا برای انجام اهداف و وظایفی که به ترتیب در مواد (1) و (2) اشاره شده و طبق اصول رایج بانکداری استفاده خواهد شد.

ماده 10ـ عملیات عادی و تخصصی

1ـ عملیات بانک شامل موارد زیر خواهد بود:

(1) عملیات عادی تامین مالی شده از منابع عادی بانک موضوع ماده (8)؛ و

(2) عملیات تخصصی تامین مالی شده از منابع وجوه خاص موضوع ماده (17)

این دو نوع عملیات می‌توانند به صورت جداگانه عناصر یک پروژه یا برنامه واحد را تامین مالی کنند.

2ـ منابع عادی و منابع وجوه خاص بانک در همه اوقات و در همه جنبه ها حفظ، استفاده و سرمایه گذاری خواهد شد یا در غیر این صورت باید به طور کاملا مجزا از همدیگر، تعیین تکلیف شوند. صورت‌های مالی بانک به طور مجزا نشان دهنده عملیات عادی و عملیات تخصصی خواهد بود.

3ـ منابع عادی بانک تحت هیچ شرایطی برای تسویه زیان ها یا مسوولیت‌های ناشی از عملیات خاص یا فعالیت‌های دیگری که منابع وجوه خاص در ابتدا برای آن‌ها استفاده یا تعهد شده بوده، استفاده یا برای ایفای آن‌ها در نظر گرفته نخواهد شد.

4ـ هزینه‌هایی که مستقیما به عملیات عادی اختصاص داده می‌شود، از منابع عادی بانک تامین خواهدشد. هزینه‌هایی که مستقیما به عملیات تخصصی تخصیص داده می‌شوند از منابع وجوه خاص بانک تامین خواهد شد. هرگونه هزینه دیگر طبق صلاحدید بانک تامین می‌شود.

ماده 11ـ دریافت کننده ها و روش‌های عملیات

1ـ الف) بانک می‌تواند تامین مالی را برای هر عضو یا هر نهاد، بخش فرعی سیاسی یا تابعه آن یا هر موسسه یا شرکتی که در سرزمین یک عضو فعالیت می‌کند و همچنین برای موسسه‌ها یا نهادهای بین‌المللی یا منطقه‌ای مرتبط با توسعه اقتصادی منطقه انجام دهد.

ب) بانک تن ها در صورتی می‌تواند تحت شرایط خاص کمک لازم را به دریافت کننده ای که در ردیف (الف) فوق ذکر نشده است ارایه نماید که هیات رییسه با رای اکثریت مطلق مقرر در ماده (28):

(1) تصمیم گرفته باشد که چنین کمکی برای نیل به هدف بانک طراحی شده و در راستای وظایف بانک می‌باشد و به نفع عضویت بانک است و

(2) انواع کمک‌ها را به موجب بند (2) این ماده که می‌تواند به چنین دریافت کننده ای اعطا شود، مشخص کرده باشد.

2ـ بانک می‌تواند عملیات خود را به هر یک از شیوه‌های زیر انجام دهد:

(1) با ارایه تامین مالی کمکی یا مشارکت در وام‌های مستقیم؛

(2) با سرمایه گذاری وجوه در سرمایه سهامداران یک موسسه یا شرکت؛

(3) با تضمین وام‌هایی برای توسعه اقتصادی، اعم از تعهددهنده اولیه یا ثانویه به طور کامل یا جزیی؛

(4) با تامین منابع وجوه خاص طبق موافقتنامه‌هایی که کاربرد آن‌ها را تعیین می‌کنند؛

(5) با ارایه کمک فنی طبق ماده (15)؛ یا

(6) از طریق انواع دیگر تامین مالی که ممکن است توسط هیات رییسه و با رای اکثریت مطلق مقرر در ماده (28) تعیین شود.

ماده 12ـ محدودیت‌های عملیات عادی

1ـ مبلغ کل بدهی معوقه وام‌ها، سرمایه‌گذاری‌های دارایی خالص، تضمین ها و انواع دیگر تامین مالی فراهم آمده توسط بانک در عملیات عادی خود به موجب جزهای (1)، (2)، (3) و(6) بند (2) ماده (11) نباید در هر زمانی افزایش داده شود، به شرط آنکه با چنین افزایشی، مبلغ کل سرمایه پذیره نویسی شده دست نخورده، ذخایر و درآمدهای انباشته درج شده در منابع عادی آن افزایش داده شده باشد. علی رغم مفاد جمله پیشین، هیات رییسه می‌تواند با رای اکثریت مطلق مقرر در ماده (28)، در هر زمانی تصمیم بگیرد که بر مبنای موقعیت مالی و وضعیت مالی بانک، محدودیت موضوع این بند تا دویست و پنجاه درصد (250%) سرمایه پذیره نویسی شده دست نخورده بانک، ذخایر و درآمدهای انباشته درج شده در منابع عادی آن، افزایش داده شود.

2ـ مبلغ سرمایه‌گذاری‌های دارایی خالص پرداخت شده بانک در هر زمان از مبلغ مربوط به کل سرمایه پذیره نویسی شده پرداخت شده دست نخورده و ذخایر عمومی آن تجاوز نخواهد کرد.

ماده 13ـ اصول عملیات

عملیات بانک طبق اصول مشخص شده زیر انجام خواهد پذیرفت:

1ـ بانک از طریق اصول بانکداری رایج، در عملیات خود هدایت خواهد شد.

2ـ عملیات بانکی اصولا برای تامین مالی پروژه‌های خاص یا برنامه‌های سرمایه گذاری خاص، برای سرمایه گذاری دارایی خالص و برای کمک فنی طبق ماده (15) انجام خواهد پذیرفت.

3ـ بانک هیچ تعهدی را در قلمرو یک عضوی که به چنین تامین مالی اعتراض داشته باشد تامین مالی نخواهد کرد.

4ـ بانک اطمینان حاصل خواهد نمود که هر یک از عملیات آن با رعایت سیاست‌های عملیاتی و مالی بانک از جمله سیاست‌های مربوط به اثرات زیست محیطی و اجتماعی، بدون محدویت صورت می‌پذیرد.

5 ـ بانک در بررسی درخواست تامین مالی، توانایی دریافت کننده برای دستیابی به تامین مالی یا تسهیلات در هر جایی را طبق شرایطی که بانک برای دریافت کننده با لحاظ نمودن همه عوامل مربوط متعارف تلقی می‌کند، در نظر خواهد گرفت.

6 ـ در هنگام فراهم آوردن یا تضمین تامین مالی، بانک پیش‌بینی‌هایی که دریافت کننده و ضامن را ـ در صورت وجود ـ در موقعیتی قرار می‌دهد تا به تعهدات خود به موجب پیمان تامین مالی جامه عمل بپوشانند، در نظر خواهد گرفت.

7ـ در هنگام فراهم آوردن یا تضمین تامین مالی، شرایط مالی مانند نرخ هزینه مالی و هزینه‌های دیگر و جدول زمانی بازپرداخت اصل پول طوری خواهد بود که به عقیده بانک برای تامین مالی مربوط و خطرپذیری(ریسک) بانک مناسب می‌باشد.

8 ـ بانک محدودیتی را برای تدارک کالاها و خدمات از هر کشور، از عواید حاصله از هرگونه تامین مالی تعهد شده در عملیات عادی یا خاص بانک اعمال نخواهد کرد.

9ـ بانک اقدامات مورد نیاز را انجام خواهد داد تا اطمینان حاصل نماید که عواید حاصله از هرگونه تامین مالی فراهم شده، تضمین شده یا مشارکت شده در آن توسط بانک، تن ها برای مقاصدی استفاده می‌شوند که تامین مالی برای آن و با توجه خاص به ملاحظات اقتصادی و بازدهی، اختصاص داده شده است.

10ـ بانک، مطلوبیت اجتناب از استفاده از میزان نامتناسبی از منابع خود در جهت منافع هر عضو را در نظر خواهد گرفت.

11ـ بانک درصدد حفظ تنوع معقول در سرمایه‌گذاری‌های خود در سرمایه سهامداران خواهد بود. بانک در سرمایه‌گذاری‌های دارایی خالص خود مسوولیت مدیریت هر موسسه یا شرکتی که در آن سرمایه گذاری کرده است را به عهده نخواهد گرفت و درصدد کنترل منافع در شرکت یا موسسه مربوط، مگر در صورت لزوم برای حفظ سرمایه گذاری بانک، نخواهد بود.

ماده 14ـ شرایط تامین مالی

1ـ در مورد وام‌هایی که توسط بانک داده شده یا در آن‌ها مشارکت یا تضمین شده، قرارداد، شرایط مربوط به وام یا تضمین مربوط را طبق اصول عملیاتی مشخص شده در ماده (13) و با رعایت مفاد دیگر این اساسنامه، تعیین خواهد کرد. در تعیین چنین شروطی، بانک کاملا نیاز به حفظ موقعیت مالی و درآمد خود را در نظر می‌گیرد.

2ـ زمانی که دریافت کننده وام‌ها یا ضمانت‌های وام‌ها، خود یک عضو نباشد، بانک می‌تواند طبق صلاحدید خود مقرر کند که عضوی که پروژه مربوط قرار است در سرزمین آن انجام شود یا یک نهاد دولتی یا هر دستگاه تابعه آن عضو که مورد قبول بانک باشد، بازپرداخت اصل پول و پرداخت هزینه‌های مالی و هزینه‌های دیگر مربوط به وام را طبق شرایط مربوط تضمین نماید.

3ـ مبلغ هر سرمایه گذاری دارایی خالص از درصد سرمایه سهامداران شرکت یا موسسه مربوط که طبق سیاست‌های مصوب هیات مدیره مجاز می‌باشد، تجاوز نخواهد کرد.

4ـ بانک می‌تواند تامین مالی را در عملیات خود به پول رایج کشور مربوط طبق سیاست‌هایی که خطر پول رایج را به حداقل می‌رسانند، فراهم کند.

ماده 15ـ کمک فنی

1ـ بانک می‌تواند توصیه ها و کمک فنی و دیگر شکل های مشابه کمک را که هدف آن را برآورده می‌کند و در حیطه وظایف آن قرار دارد، ارایه نماید.

2ـ چنانچه هزینه‌های صرف شده برای انجام چنین خدماتی قابل پرداخت نباشند، بانک چنین هزینه‌هایی را از درآمد بانک کسر خواهد کرد.

فصل چهارم ـ تامین مالی بانک

ماده 16ـ اختیارات کلی

علاوه بر اختیارات تصریح شده در هر جای دیگر در این اساسنامه، بانک دارای اختیارات زیر می‌باشد:

1ـ بانک می‌تواند وجوه را از طریق وام گیری یا شیوه‌های دیگر در کشورهای عضو یا هر جای دیگری طبق مقررات قانونی مربوط افزایش دهد.

2ـ بانک می‌تواند اوراق بهاداری را که بانک صادر یا تضمین نموده یا در آن‌ها سرمایه گذاری کرده است، خرید و فروش کند.

3ـ بانک می‌تواند اوراق بهاداری را که به منظور تسهیل فروش آن‌ها، در آن‌ها سرمایه گذاری کرده است، تضمین نماید.

4ـ بانک می‌تواند خرید اوراق بهاداری را که توسط هر موسسه یا شرکت صادر شده است، برای مقاصد منطبق با هدف بانک تضمین نماید یا در تضمین آن مشارکت نماید.

5 ـ بانک می‌تواند وجوهی را که در عملیات بانک موردنیاز نیستند، سرمایه گذاری یا سپرده گذاری کند.

6 ـ بانک اطمینان حاصل خواهد نمود که بر روی هر اوراق بهادار صادره یا تضمین شده توسط بانک، اظهارنامه قابل رویتی مبنی بر این که اوراق مزبور، تعهد هیچ دولتی نیست، درج خواهد شد، مگر اینکه در حقیقت تعهد یک دولت خاص باشد که در این صورت مراتب ذکر خواهد شد.

7ـ بانک می‌تواند وجوه امانی نزد طرف‌های دیگر را برقرار و اداره نماید، مشروط بر اینکه به موجب چهارچوب وجوه امانی که به تایید هیات رییسه رسیده است، وجوه امانی مزبور برای دستیابی به هدف مربوط در نظر گرفته شوند و در راستای وظایف بانک باشند.

8 ـ بانک تن ها در صورت تایید هیات رییسه با رای اکثریت مقرر در ماده (28) می‌تواند موسسه‌های فرعی را تاسیس نماید که برای دستیابی به اهداف بانک در نظر گرفته شده اند و در راستای وظایف بانک می‌باشند.

9ـ بانک می‌تواند اختیارات دیگری را اعمال نماید و قواعد و مقرراتی را وضع کند که ممکن است برای پیشبرد اهداف و وظایف بانک، طبق مفاد این اساسنامه لازم یا مناسب باشند.

ماده 17ـ وجوه خاص

1ـ بانک می‌تواند وجوه خاص مشخص شده برای دستیابی به اهداف و در راستای وظایف بانک را بپذیرد؛ چنین وجوه خاصی، منابع بانک خواهد بود. هزینه کلی مدیریت هر وجه خاص از طریق آن وجه خاص تامین خواهد شد.

2ـ وجوه خاص پذیرفته شده توسط بانک می تواند طبق شرایط و طبق هدف و وظایف بانک و با توافق مربوط به چنین وجوهی استفاده شود.

3ـ بانک قواعد و مقررات خاص مورد نیاز برای برقراری، مدیریت و استفاده از هر یک از وجوه خاص را تصویب خواهد کرد. قواعد و مقررات مزبور طبق مفاد این اساسنامه خواهد بود، مگر مفادی که صراحتا تن ها برای عملیات عادی بانک قابل اعمال باشند.

4ـ اصطلاح «منابع وجوه خاص» اشاره به منابع هر وجه خاصی دارد و شامل موارد زیر خواهد بود:

(1) وجوه پذیرفته شده توسط بانک برای درج در هر وجه خاص؛

(2) وجوه دریافت شده در رابطه با وام‌ها یا ضمانت ها و عواید حاصل از هر سرمایه گذاری دارایی خالص، تامین مالی شده از منابع هر یک از وجوه خاص که براساس قواعد و مقررات بانکی ناظر بر آن وجوه خاص از طریق چنین وجوه خاصی دریافت شده اند.

(3) درآمد حاصل از سرمایه گذاری منابع وجوه خاص؛ و

(4) هر منبع دیگری که در اختیار هر وجه خاص قرار می‌گیرد.

ماده 18ـ تخصیص و توزیع درآمد خالص

1ـ هیات رییسه حداقل به طور سالانه تصمیم خواهد گرفت که چه بخشی از درآمد خالص بانک باید پس از استفاده برای ذخایر، به درآمدهای انباشته یا مقاصد دیگری اختصاص داده شود و چه بخشی از آن در صورت وجود، بین اعضا توزیع شود. هر تصمیم این چنینی برای اختصاص درآمد خالص بانک به مقاصد دیگر با رای اکثریت مطلق به گونه مقرر در ماده (28) انجام خواهد پذیرفت.

2ـ توزیع موضوع بند پیشین، متناسب با تعداد سهام نزد هر عضو انجام خواهد پذیرفت و پرداخت ها به شیوه و با پول رایجی انجام می‌پذیرد که هیات رییسه تعیین خواهد کرد.

ماده 19ـ پول های رایج

1ـ اعضا هیچگونه محدودیتی را برای پول های رایج از جمله دریافت، نگهداری، استفاده یا انتقال توسط بانک یا هر دریافت کننده از بانک بابت پرداخت ها در هر کشوری وضع نخواهند کرد.

2ـ هرگاه به موجب این اساسنامه ارزش گذاری هر پول رایج نسبت به پول دیگر یا تعیین قابل تبدیل بودن یا نبودن هر پول رایجی ضروری باشد چنین ارزش گذاری یا تصمیمی توسط بانک صورت می‌پذیرد.

ماده 20ـ روش‌های انجام مسوولیت‌های بانک

1ـ در عملیات عادی بانک، در صورت وجود بدهی معوقه یا قصور در پرداخت وام‌های مشارکت شده در آن یا تضمین شده توسط بانک و در صورت زیان به سرمایه گذاری دارایی خالص یا انواع دیگر تامین مالی به موجب جز (6) بند (2) ماده (11)، بانک اقدام مقتضی را به عمل خواهد آورد. بانک مقررات مناسبی را در برابر زیان‌های احتمالی تعیین خواهد کرد.

2ـ زیان‌های ناشی از عملیات عادی بانک از موارد زیر تامین خواهد شد:

(1) ابتدا، طبق مقررات موضوع بند (1) فوق؛

(2) دوم، از درآمد خالص؛

(3) سوم، از ذخایر و درآمدهای انباشته؛

(4) چهارم از سرمایه پرداخت شده‌ای که دست نخورده اند؛ و

(5) سرانجام از یک مبلغ مناسب سرمایه قابل بازخرید پذیره نویسی شده اما فراخوانی نشده که باید طبق مفاد بند(3) ماده (6) فراخوانی شوند.

فصل پنجم ـ اداره

ماده 21ـ ساختار

بانک دارای هیات رییسه، هیات مدیره، رییس، یا چند نایب رییس و سایر ماموران و کارکنانی خواهد بود که مورد نیاز تلقی می‌شوند.

ماده 22ـ هیات رییسه: ترکیب

1ـ هر عضو در هیات رییسه، نماینده دارد و یک عضو هیات رییسه و یک جانشین را تعیین خواهد نمود. هر یک از اعضای هیات رییسه و هر عضو جانشین به عنوان نماینده عضو انتخابی عمل خواهند کرد. هیچ عضو جانشین مگر در غیاب رییس اصلی، نمی تواند حق رای داشته باشد.

2ـ در هر یک از جلسات سالانه، هیات باید یکی از اعضای هیات رییسه را به عنوان رییس انتخاب نماید که وی تا زمان انتخاب رییس بعدی در این سمت باقی خواهد ماند.

3ـ اعضای هیات رییسه و اعضای جانشین بدون دریافت حق‌الزحمه ای از بانک خدمت خواهند کرد، اما بانک می‌تواند هزینه‌های متعارف صرف شده برای حضور در جلسات را به آن‌ها پرداخت نماید.

ماده 23ـ هیات رییسه: اختیارات

1ـ همه اختیارات بانک به هیات رییسه تفویض خواهد شد.

2ـ هیات رییسه می‌توانـد برخی یا هـمه اختیارات خود به جز اختـیارات زیر را به هیات مدیره واگذار کند:

(1) پذیرش اعضای جدید و تعیین شرایط پذیرش آن‌ها؛

(2) افزایش یا کاهش سهم سرمایه مجاز بانک؛

(3) تعلیق یک عضو؛

(4) تصمیم گیری در رابطه با اختلاف‌های حاصل از تفسیر یا اجرای این اساسنامه که توسط هیات مدیره ارایه شده باشد.

(5) انتخاب مدیران بانک و تصمیم گیری در رابطه با هزینه‌هایی که باید برای مدیران و مدیران جانشین و حق‌الزحمه‌های مربوط ـ در صورت وجود ـ به موجب بند (6) ماده (25) پرداخت شوند؛

(6) انتخاب رییس، تعلیق سمت یا عزل وی، تعیین حق‌الزحمه و شرایط دیگر خدمت وی؛

(7) تصویب ترازنامه عمومی و حساب سود و زیان بانک، پس از بررسی گزارش حسابرسان؛

(8) تصمیم گیری در رابطه با ذخایر و اختصاص و توزیع سودهای خالص بانک؛

(9) اصلاح این اساسنامه؛

(10) تصمیم گیری در مورد خاتمه عملیات بانک و توزیع دارایی‌های آن؛

(11) اعمال اختیارات دیگری که صراحتا به هیات رییسه در این اساسنامه واگذار شده است.

3ـ هیات رییسه باید اختیار کامل را برای اعمال اختیارات در هر یک از موضوعات محوله به هیات مدیره به موجب بند(2) این ماده داشته باشد.

ماده 24ـ هیات رییسه: روش کار

1ـ هیات رییسه باید یک جلسه سالانه و جلسات دیگری را که ممکن است هیات رییسه پیش بینی کند یا توسط هیات مدیره فراخوانده شود، تشکیل دهد. اجلاس هیات رییسه باید در صورت درخواست پنج عضو بانک توسط هیات مدیره فراخوان شود.

2ـ حضور اکثریت اعضای هیات رییسه، حد نصاب هر جلسه هیات رییسه را تشکیل خواهد داد، مشروط بر آنکه چنین اکثریتی نماینده حداقل دوسوم کل اعضای دارای حق رای باشد.

3ـ هیات رییسه از طریق مقررات، روش‌هایی را مشخص خواهد کرد که به وسیله آن هیات مدیره می‌تواند رای اعضای هیات رییسه را برای یک موضوع خاص بدون تشکیل جلسه به دست آورد و در شرایط خاص جلسات الکترونیکی هیات رییسه را برگزار کند.

4ـ هیات رییسه و هیات مدیره تا اندازه ای که مجاز باشد، می‌توانند موسسات فرعی را تاسیس نمایند و قواعد و مقررات مورد نیاز یا مناسب را برای انجام فعالیت کاری بانک تعیین کنند.

ماده 25ـ هیات مدیره: ترکیب

1ـ هیات مدیره متشکل از دوازده عضو خواهد بود که اعضای هیات رییسه نمی باشند و از میان آن‌ها:

(1) نه عضو توسط اعضای هیات رییسه که نماینده اعضای منطقه‌ای هستند انتخاب خواهند شد،

(2) سه عضو توسط اعضای هیات رییسه که نماینده اعضای غیرمنطقه ای هستند انتخاب خواهند شد.

مدیران باید اشخاص با صلاحیت بالا از نظر موضوعات اقتصادی و مالی باشند و طبق پیوست (ب) انتخاب شوند.

مدیران نماینده اعضایی که اعضای هیات رییسه آن‌ها، ایشان را انتخاب کرده اند و همچنین اعضایی که حق رای خود را به آن‌ها تفویض نموده اند، خواهند بود.

2ـ هیات رییسه هر از گاهی، تعداد و ترکیب هیات مدیره را بازنگری خواهدکرد و می‌تواند تعداد آن را افزایش یا کاهش دهد یا در رابطه با ترکیب آن در صورت اقتضا با رای اکثریت مطلق مقرر در ماده (28) تجدیدنظر کند.

3ـ هر مدیر، یک مدیر جانشین را با اختیار عملکرد کامل از طرف وی در غیاب خود تعیین خواهد نمود. هیات رییسه مقرراتی را تصویب خواهد کرد که مدیر منصوب توسط بیش از تعداد مشخصی از اعضا را قادر سازد تا یک مدیر جانشین اضافی را تعیین نماید.

4ـ مدیران و مدیران جانشین، اتباع کشورهای عضو خواهند بود. هیچ دو یا چند مدیری نمی توانند دارای یک ملیت باشند و هیچ دو یا چند مدیر جانشین نیز نمی توانند دارای ملیت یکسانی باشند. مدیران جانشین می‌توانند در جلسات هیات مدیره شرکت کنند اما تن ها زمانی حق رای دارند که به جای مدیر عمل می‌کنند.

5 ـ دوره تصدی مدیران، مدت دو سال خواهد بود و می‌توانند مجددا انتخاب شوند.

الف) مدیران تا زمانی که جانشین آن‌ها انتخاب نشده است و پست را به عهده نگرفته است، در پست خود باقی خواهند ماند.

ب) اگر پست یک مدیر برای بیش از یکصدوهشتاد روز پیش از پایان مدت تصدی وی خالی بماند، یک جانشین طبق پیوست(ب) برای بقیه مدت مربوط توسط اعضای هیات رییسه که مدیر سابق را انتخاب کرده اند، انتخاب خواهد شد. اکثریت آرای متخذه توسط اعضای هیات رییسه مذکور برای چنین انتخابی لازم خواهد بود. اعضای هیات رییسه که مدیر را انتخاب کرده اند می‌توانند به صورت مشابه جانشین را نیز انتخاب کنند به شرط آنکه پست مدیر برای مدت یکصدوهشتاد روز یا کمتر، پیش از پایان دوران تصدی وی خالی بماند.

پ) چنانچه پست یک مدیر خالی بماند، مدیر جانشین مدیر سابق، اختیارات آن مدیر را به جز اختیار انتصاب مدیر جانشین، خواهد داشت.

6 ـ مدیران و مدیران جانشین بدون دریافت حق‌الزحمه از بانک خدمت می‌کنند مگر اینکه هیات رییسه به گونه دیگری تصمیم بگیرد، اما بانک می‌تواند هزینه‌های متعارف صرف شده برای حضور در جلسات را به آن‌ها پرداخت کند.

ماده 26 ـ هیات مدیره: اختیارات

هیات مدیره مسوول هدایت و کنترل عملیات عمومی بانک خواهد بود و به این منظور علاوه بر اختیارات صریح محول شده به آن به موجب این اساسنامه، همه اختیارات محول شده به آن توسط هیات رییسه را نیز اعمال خواهد کرد و از جمله موارد زیر را انجام خواهد داد:

(1) آماده سازی کار هیات رییسه؛

(2) تعیین سیاست‌های بانک با حضور اکثریت بیش از سه چهارم کل اعضای دارای حق رای، اتخاذ تصمیم‌هایی در رابطه با سیاست‌های عملیاتی و مالی عمده و تفویض اختیارات به رییس به موجب سیاست‌های بانک؛

(3) اتخاذ تصمیم‌هایی در رابطه با عملیات بانک به موجب بند (2) ماده (11) و با حضور بیش از سه چهارم کل اعضای دارای حق، تصمیم گیری در مورد تفویض چنین اختیاراتی به رییس؛

(4) نظارت بر مدیریت و عملیات بانک به طور منظم و تعیین سازوکار نظارتی برای این منظور طبق اصول شفاف سازی، صداقت، استقلال و پاسخگویی؛

(5) تایید سیاست، طرح سالانه و بودجه بانک؛

(6) تعیین کارگروه‌هایی طبق صلاحدید؛ و

(7) ارایه حساب‌های حسابرسی شده برای هر سال مالی به هیات رییسه برای تایید؛

ماده 27ـ هیات مدیره: رویه ها

1ـ هیات مدیره باید در هر زمانی که عملیات بانک ایجاب کند، به طور دوره‌ای در طی سال تشکیل جلسه دهد. هیات مدیره باید بر مبنای غیرمقیم عمل نماید مگر اینکه هیات رییسه با رای اکثریت مطلق مقرر در ماده (28)، به گونه دیگر