رای شماره 132350 هییت تخصصی مالیاتی بانکی دیوان عدالت اداری با موضوع: نامه شماره 200/433 ـ 1404/02/30 و...

هییت تخصصی مالیاتی، بانکی

شماره پرونده: هـ ت/0400109     

شماره دادنامه سیلور: 1405313900000132350           تاریخ: 1405/01/29

شاکی: آقای محمدمهدی زاهدی

طرف شکایت: سازمان مالیاتی کشور

موضوع شکایت و خواسته: ابطال نامه شماره 200/433ـ 1404/02/30 و نامه شماره 200/4678ـ 1404/03/04 ص سازمان امور مالیاتی از تاریخ صدور

شاکی دادخواستی به طرفیت خوانده فوق الذکر به خواسته ابطال نامه های مذکور به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هییت عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می باشد:

سرکارخانم مشیری

معاونت محترم توسعه بازرگانی وزارت کشاورزی

بازگشت به نامه شماره 106762 مورخ 1404/02/23 منضم به نامه شماره 110ـ2121 مورخ 1404/02/20 انجمن صنفی کارفرمایی تولید و تامین روغن و چربی خوراکی ایران، به آگاهی می رساند:

به موجب جز (5 ـ6) بند (الف) ماده (9) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400، عرضه داخلی (انواع روغن های خوراکی: اعم از گیاهی و حیوانی) معاف از مالیات و عوارض ارزش افزوده می باشند.

سازمان ملی استاندارد ایران طی نظریه شماره 414 مورخ 1392/01/10 (تصویر پیوست) در پاسخ به استعلام شماره 17075/246002 مورخ 1391/12/12 معاونت محترم وقت حقوقی رییس جمهور به صراحت اعلام نموده است: (روغن های خام گیاهی، بعد از فرآیند پالایش قابلیت مصرف خوراکی را دارند و نمی توان آن را قبل از تصفیه مصرف کرد.)

با عنایت به موارد معنونه و براساس نص صریح جز مذکور، بدیهی است معافیت یاد شده قابل تسری به نهاده های روغن خوراکی و همچنین سایر موارد غیر مصرح از جمله روغن خام که جهت تبدیل به روغن خوراکی نیازمند فرآیندهایی نظیر تصفیه، فیلتراسیون، گام زدایی، خنثی سازی، بوگیری و ... می باشند، نخواهد بود.

شایان ذکر است، بخشنامه مطروحه در نامه انجمن صنفی کارفرمایی تولید و تامین روغن و چربی خوراکی ایران (بخشنامه شماره 1404/83049 مورخ 1404/01/27 گمرک جمهوری اسلامی ایران (تصویر پیوست)، در راستای ابلاغ احکام گمرکی قانون بودجه سال 1404 کل کشور بوده و قسمت اخیر بند (2) بخشنامه مذکور، نحوه اخذ مالیات و عوارض ارزش افزوده واردات کالاهای اساسی را تبیین نموده و ارتباطی با نرخ مالیات بر ارزش افزوده و شمولیت یا عدم شمولیت عرضه داخلی روغن خام ندارد.

سرکارخانم مشیری

معاونت محترم توسعه بازرگانی وزارت کشاورزی

پیرو نامه شماره 200/4333/ص مورخ 1404/02/30 درخصوص مشمولیت مالیات بر ارزش افزوده روغن خام به آگاهی می رساند:

مطابق مفاد آیین نامه اجرایی ماده (24) قانون بهبود مستمر محیط کسب و کار به شماره 229597/ت61358هـ مورخ 1402/12/13 (خاصه ماده (3) و جدول پیوست آیین نامه (تصویر پیوست)، زمان لازم الاجرا شدن مشمولیت مالیات بر ارزش افزوده روغن خام، سه ماه پس از تاریخ انتشار در پایگاه اطلاعات قوانین و مقررات مرتبط با محیط کسب و کار (موضوع تصویب نامه شماره 87277/ت 58115هـ مورخ 1399/08/03 (تصویر پیوست) می باشد.

دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:

براساس جز 5 ـ6 بند الف ماده 9 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400/03/02 عرضه انواع روغن های خوراکی اعم از گیاهی و حیوانی از پرداخت مالیات و عوارض معاف می باشند و مطابق تبصره 4 بند الف ماده 9 قانون مالیات بر ارزش افزوده اعمال معافیت های مالیاتی در خصوص مواد خوراکی مذکور در اجرای این بند، منوط به اخذ گواهی سلامت محصول از مراجع قانونی ذی صلاح از قبیل سازمان ملی استاندارد ایران و سازمان غذا و دارو است و اینکه رییس کل سازمان امور مالیاتی در نامه 200/4333ص ـ 1404/02/30 به استناد نظریه شماره 414ـ 1392/01/10 سازمان ملی استاندارد ایران، اعلام نموده اند" روغن خام که جهت تبدیل به روغن خوراکی نیازمند فرآیندهایی نظیر تصفیه، فیلتراسیون، گام زدایی، خنثی سازی، بوگیری و ..... می باشد مشمول معافیت جز (6ـ5) بند (الف) ماده (9) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400 نخواهد بود و در نامه شماره 4678/200ص ـ 1404/03/04 با استناد به آیین نامه اجرایی ماده (24) قانون بهبود محیط کسب و کار، زمان لازم الاجرا شدن شمولیت بر ارزش افزوده روغن خام را سه ماه پس از تاریخ انتشار در پایگاه اطلاعات قوانین و مقررات مرتبط با محیط کسب و کار اعلام نموده اند.

خارج از حدود اختیار و مغایر با اصل 51 و بندهای 9 و 14 اصل سوم و اصل بیستم قانون اساسی بوده و موجب تبعیض ناروا و مطالبات مالیات و عوارض نابرابر از واحدهای تولیدی می شود مغایر با قاعده قبح عقاب بلابیان و مخالف آیات 15 و 34 سوره اسرا وحدیث شریف نبوی (لاضرر و لاضرار فی الاسلام) می باشد مضاف بر آن اولا قید (خوراکی بودن) در جز 5 ـ6 بند الف ماده 9 قانون مالیات بر ارزش افزوده برای روغن اعم از گیاهی و حیوانی، فارغ از موضوع مصرف آن برای تغذیه انسانی یا حیوانی بوده و قانونگذار هیچگونه حصری در مصرف صرفا انسانی برای شمولیت معافیت از مالیات بر ارزش افزوده در آن مقرر ننموده است ثانیا با توجه به کاربرد انواع روغن های گیاهی و حیوانی در تولید غذای انسان و خوراک دام و طیور، با اتخاذ ملاک از مفاد جز 4 بند الف ماده 9 قانون مذکور (آب مصارف کشاورزی) مسلما در صورتی که فقط معافیت مصارف انسانی انواع روغن های گیاهی در جز 5 ـ6 بند الف ماده 9 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400/03/02 منظور نظر قانونگذار می بود، لزوما به این موضوع در مفاد آن تصریح می گردید ثالثا قطع یقین الزامات و شاخص های خوراکی بودن روغن اعم از گیاهی و حیوانی، برای مصارف انسانی یاحیوانی نمی تواند یکسان باشد. به همین دلیل الزامات و شاخص های قابل مصرف بودن روغن اعم از گیاهی و حیوانی، در اخذ گواهی سلامت محصول از مراجع قانونی ذیصلاح از قبیل سازمان ملی استاندارد ایران و سازمان غذا و دارو، برای مصارف انسانی یا حیوانی نیز متفاوت خواهد بود رابعا اساسا استناد به اظهار نظر سازمان ملی استاندارد، در نامه شماره 200/4333ص ـ 1404/02/30 رییس کل سازمان امور مالیاتی کشور قیاس مع الفارق و سالبه به انتفا موضوع می باشد زیرا: موضوع استعلام شماره 17075/246002ـ 1391/12/12 معاونت حقوقی رییس جمهور از سازمان ملی استاندارد، بخشنامه شماره 31091ـ 1388/12/26 سازمان امور مالیاتی کشور مبنی بر معافیت انواع روغن نباتی مقید به "آماده برای مصرف" از مالیات بر ارزش افزوده بوده است لذا تقاضای ابطال هر دو نامه را از تاریخ صدور نموده است.

در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل حقوقی و قراردادهای مالیاتی به موجب لایحه شماره 212/8042/ص ـ 1404/05/08 به طور خلاصه توضیح داده است که:

اشاره شاکی به اظهار نظر معاونت حقوقی رییس جمهور به شماره 67767/17057 ـ 1392/05/09 (مبنی بر اینکه عبارت (روغن نباتی) شامل انواع روغن های گیاهی اعم از خام و غیر خام می باشد) این اظهار نظر در رابطه با ابهامات بند 4 ماده 12 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387 بوده و درخصوص معافیت روغن نباتی می باشد بنابراین تعمیم آن به جز (5 ـ6) بند (الف) ماده 9 قانون مالیات بر ارزش افزوده سال 1400 و معافیت روغن خام، موضوعیت نداشته و قیاس مع الفارق است مضاف بر آن سازمان ملی استاندارد ایران در پاسخ به استعلام معاونت وقت حقوقی رییس جمهور، طی نظریه شماره 414ـ 1392/01/10 به صراحت اعلام نموده است: (روغن خام گیاهی، بعد از فرآیند پالایش قابلیت مصرف خوراکی را دارند و نمی توان آن را قبل از تصفیه مصرف کرد و ادعای شاکی بر اینکه قانونگذار، صفت خوراکی را جهت تفکیک (روغن صنعتی) از (غیرصنعتی) به کار برده است تفسیر به رای و برداشت شخصی ایشان بوده و قانونگذار با علم به تعاریف اولیه از انواع روغن، اقدام به تدوین جز (5 ـ6) بند (الف) ماده (9) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400 نموده است لذا مطابق نص صریح جز مذکور، قانونگذار انواع روغن های خوراکی را معاف از مالیات و عوارض دانسته است نه روغن های خام گیاهی که در تولید محصولات آرایشی صابون و غیره نیز کاربرد دارند.

درخصوص ادعای مغایرت مصوبه با شرع:

شاکی اظهار داشته: نامه های مذکور مخالف آیات 15و34 سوره اسرا و لاضرر و لاضرار فی الاسلام و مخالف قبح عقاب بلا بیان می باشد.

رای هییت تخصصی مالیاتی بانکی

با عنایت به اینکه قانونگذار در بند 5 ـ6 قسمت الف ماده (9) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400، به صراحت معافیت مالیات بر ارزش افزوده را به عرضه انواع روغن خوراکی اعم از گیاهی و حیوانی دانسته است و به نوعی از حکم مندرج در قانون سابق مالیات بر ارزش افزوده که مطلق روغن نباتی را مشمول معافیت می دانسته عدول نموده است و در بخشنامه های مورد شکایت به شماره 200/433 مورخ 1402/02/30 و شماره 200/4678 مورخ 1404/03/04 در راستای تبیین این حکم قانونگذار و با لحاظ حکم مندرج در ماده 2 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400 روغن خوراکی آماده که عرضه می شود متعلق معافیت واقع شده است و عرضه های قبل از خوراکی شدن روغن مشمول مالیات قرار داده شده اند که این حکم مندرج در مقرره مورد شکایت با قانون مغایرتی نداشته به استناد بند ب ماده 84 از قانون دیوان عدالت اداری مصوب 1402 رای به رد شکایت صادر می نماید رای مزبور ظرف بیست روز پس از صدور قابل اعتراض از سوی ریاست محترم دیوان عدالت اداری یا ده نفر از قضات گرانقدر دیوان عدالت اداری است.

رییس هییت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری ـ محمدعلی برومندزاده