تأیید بخشنامه شماره 13661/1163/5/30 مورخ 27/4/71 در خصوص گواهی انجام معامله موضوع ماده 187 ق. م. م.

مقدمه:
شاکی طی دادخواست تقدیمی اعلام داشته است وزیر محترم امور اقتصادی و دارایی در بخشنامه فوق‌الذکر از سازمان ثبت اسناد و املاک کشور درخواست نموده که آن سازمان به دفاتر اسناد رسمی دستور دهد که ثبت کلیه معاملات فقط با پرداخت مالیات امکان‌پذیر است بدون اینکه در این بخشنامه نهادهای انقلاب اسلامی (موضوع بند 2 ق. م. م مصوب سال 66 مجلس شورای اسلامی و تصویب‌نامه شماره 116462/ت 255 مورخ 6/4/68 هیأت وزیران که نهادهای انقلابی را احصا نموده و بنیاد جانبازان را نیز از جمله نهادهای انقلاب بر شمرده است) را مستثنا کرده باشد بنابراین با شرح فوق و به دلایل زیر ابطال آن بخشنامه مورد استدعاست:
1- نظر صریح مقام معظم رهبری در پاسخ به نامه شماره 4531/0 مورخ 28/4/71 ریاست بنیاد مستضعفان و جانبازان انقلاب اسلامی مبنی بر معافیت از پرداخت مالیات در کلیه فعالیت‌های اقتصادی که فرمودند «بسمه‌تعالی با توجه به اینکه درآمد و سود حاصل از کارهای اقتصادی بنیاد مستضعفان و جانبازان در امور حمایتی جانبازان و مردم مستضعف و محروم مصروف می‌گردد لذا با پیشنهاد جناب‌عالی تا اطلاع بعدی موافقت می‌شود.»
2- بند 2 ماده 2 قانون مالیات‌های مستقیم نهادهای انقلاب اسلامی را از پرداخت مالیات معاف کرده است در جهت تعیین موضوع هیأت دولت در تصویب‌نامه 6/4/68 نهادهای انقلابی معاف از پرداخت مالیات را که یکی از آن‌ها بنیاد جانبازان و مستضعفان می‌باشد نام برده است که این تصویب‌نامه تحت نامه مورخ 22/8/68 به سازمان ثبت اسناد و املاک کشور ابلاغ گردیده متأسفانه وزیر امور اقتصادی و دارایی تحت بخشنامه شماره 13661/1163/5/30 مورخ 27/4/71 که به سازمان ثبت اسناد و املاک کشور ابلاغ شده است بخشنامه سابق را کأن‌لم‌یکن تلقی نموده است صادرکننده بخشنامه به قانون اصلاح موادی از قانون مالیات‌های مستقیم مصوب مورخ 7/2/71 مجلس شورای اسلامی استناد نموده در حالی که در قانون فوق‌الذکر هیچ اشاره به خروج نهادهای انقلابی از پرداخت مالیات نشده است وزیر امور اقتصادی و دارایی علاوه بر آن قانون به ماده 187 قانون مالیات‌های مستقیم مصوب سال 66 که به طور کلی معامله تمام اشخاص را تابع آن قانون دانسته است استناد نموده و در حالی که همان‌طوری که مستحضرید عام، خاص مصرحه را از اعتبار خارج نمی‌کند چرا که علی‌رغم عمومیت ماده 187 بند 2 ماده 2 همان قانون به صراحت نهادهای انقلابی را از پرداخت مالیات معاف دانسته است و نظر به اینکه هیچ قانون لاحق قانون فوق را نسخ نکرده است مستدعی است نسبت به ابطال بخشنامه شماره 13661/1163/5/30 مورخ 27/4/71 عنایت فرمایند.
نماینده قضایی وزارت امور اقتصادی و دارایی در پاسخ به شکایت مذکور طی نامه شماره 7006-91 مورخ 11/8/72 مبادرت به ارسال تصویر نامه شماره 3108/5/30 مورخ 1/8/72 مدیرکل دفتر فنی مالیاتی نموده است.
در نامه اخیر آمده است گذشته از اینکه مقررات صدر ماده 187 قانون مالیات‌های مستقیم به طور کلی ناظر به وظایف دفاتر اسناد رسمی مبنی بر اخذ گواهی انجام معامله و قید شماره و مرجع صدور آن در سند معامله می‌باشد و انجام تکالیف قانونی مذکور ارتباطی به شمول یا عدم شمول مالیات که تشخیص و تطبیق آن با مقررات از وظایف مأموریت تشخیص است ندارد همچنین بخشنامه مورد نظر نیز بتا توجه به مقررات اصلاحی مصوب 7/2/71 قانون مالیات‌های مستقیم و به منظور تأکید در انجام تکالیف قانونی دفاتر اسناد رسمی در اجرای مقررات ماده یاد شده صدر گردیده است و بدیهی است که معافیت‌های مالیاتی در موقع رسیدگی و صدور گواهی انجام معامله موضوع ماده مذکور مدنظر مأمورین ذی‌ربط قرار می‌گیرد.
ضمناً نحوه اجرای فرمان مقام معظم رهبری در خصوص معافیت مالیاتی بنیاد مستضعفان و جانبازان طی دستورالعمل شماره 12281 مورخ 24/4/72 به کلیه واحدهای مالیاتی و بنیاد مذکور ابلاغ گردیده است.
هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق به ریاست حجت‌الاسلام‌والمسلمین اسماعیل فردوسی‌پور و با حضور رؤسای شعب دیوان تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره و با اکثریت آرا به شرح آتی مبادرت به صدور رأی می‌نماید:

رأی هیأت عمومیبا توجه به عموم و اطلاق ماده 187 قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 66 مبنی بر تکلیف صاحبان دفاتر اسناد رسمی به ثبت معاملات پس از اخذ گواهی انجام معامله از حوزه مالیاتی مربوط و لزوم تشخیص مصادیق معاف از پرداخت مالیات توسط مراجع صلاحیت‌دار بخشنامه شماره 13661/1163/5/30 مورخ 27/4/71 مغایر قوانین معتبر در تاریخ صدور بخشنامه تشخیص داده نمی‌شود.