محاسبه مالیات شرکت سهامی

گزارش شماره 27/35588 مورخ 7/11/1371 اداره کل مالیات بر شرکت‌ها منضم به دو فقره صورت مسئله طرح شده به وسیله ممیز کلی تابعه و محاسبه مالیات متعلق عنوان مقام معاونت درآمدهای مالیاتی حسب ارجاع آن مقام در جلسه مورخ 22/12/1371 هیأت عمومی شورای عالی مالیاتی مطرح است. صورت مسائل مذکور به شرح زیر می‌باشد:

مسئله اول:
شرکتی است سهامی با سرمایه 5.000.000.000 ریال که کلیه سهام آن با نام می‌باشد. سهام این شرکت‌ها از طرف هیأت پذیرش برای معامله در بورس پذیرفته شده و سایر اطلاعات به دست آمده بابت دوره عمل سال مربوط به ترتیب زیر است:
1- تعداد سهامداران 113 شخص حقیقی و حقوقی (شامل 6 سهامدار به صورت شخص حقوقی که هر یک بیش از 5% سرمایه را دارا می‌باشند و 7 سهامدار دیگر به صورت شخص حقوقی که سهم هر یک از آن‌ها از سرمایه شرکت به میزان 5% است و سایر سهامداران 100 نفر شخص حقیقی که سهم هر یک از آن‌ها از سرمایه به میزان 1% از 10% کل سرمایه است) می‌باشند. مشخصات سهامداران و نسبت دقیق سرمایه آن‌ها عبارتست از:
الف - شهرداری تهران دارنده 5% سرمایه شرکت
ب - یک شرکت وابسته به شهرداری (که تمام سرمایه آن متعلق به شهرداری است) دارنده 6% سرمایه شرکت
پ - یک شرکت دولتی (با سرمایه کلاً متعلق به دولت) دارنده 5% سرمایه شرکت
تر بانک سپه (از منابع متعلق به خود بانک) دارنده 6% سرمایه شرکت
ث - بانک ملی (از محل سپرده) دارنده 5% سرمایه شرکت
ج - بانک ملت (از محل سپرده) دارنده 6% سرمایه شرکت
چ - مؤسسه خیریه (معاف از مالیات) دارنده 5% سرمایه شرکت
ح - چهار شرکت خارجی به ترتیب هر یک دارنده 25%، 5%، 5% و 6% سرمایه شرکت
خ - یک شرکت خصوصی (بدون سرمایه دولتی و شهرداری) دارنده 5% سرمایه شرکت
د - یک شرکت خصوصی (بدون سرمایه دولتی و شهرداری) دارنده 6% سرمایه شرکت
ذ - یکصد نفر شخص حقیقی به طور مساوی دارنده 10% سرمایه شرکت
2- سود مشخصه سالانه شرکت 1.000.000.000 ریال
3- ذخیره توسعه و تکمیل موضوع ماده 138 قانون مالیات‌های مستقیم 100.000.000 ریال
4-100.000.000 ریال از سود مشخصه ناشی از فعالیت‌های کشاورزی است.
5-200.000.000 ریال از سود مشخصه ناشی از دیگر فعالیت‌ها معاف از پرداخت مالیات است
6-700.000.000 ریال از سود مشخصه ناشی از فعالیت‌های تولیدی غیر معاف است.
7- به موجب صورت‌جلسه مصوب مجمع عمومی مبلغ 300.000.000 ریال (علاوه بر ذخیره توسعه و تکمیل) به عنوان اندوخته منظور گردیده است.
8- سود تقسیم شده طبق مصوبه مجمع عمومی مبلغ 400.000.000 ریال و سود تقسیم نشده مبلغ 200.000.000 ریال می‌باشد.
مطلوبست محاسبه مالیات شرکت.

مسئله دوم:
شرکتی است سهامی با سرمایه 5.000.000.000 ریال که کلیه سهام آن با نام می‌باشد. سایر اطلاعات به دست آمده بابت دوره عمل سال مربوط به ترتیب زیر است:
1- تعداد سهامداران 13 شخص حقوقی با مشخصات به نسبت‌های زیر می‌باشند:
الف - شهرداری تهران دارنده 5% سرمایه شرکت
ب - یک شرکت وابسته به شهرداری (که تمام سرمایه آن متعلق به شهرداری است)، دارنده 6% سرمایه شرکت
پ - یک شرکت دولتی (با سرمایه کلاً متعلق به دولت) دارنده 5% سرمایه شرکت
ت - بانک سپه (از منابع متعلق به خود بانک) دارنده 6% سرمایه شرکت
ث - بانک ملی (از محل سپرده) دارنده 5% سرمایه شرکت
ج - بانک ملت (از محل سپرده) دارنده 6% سرمایه شرکت
چ - مؤسسه خیریه (معاف از مالیات) دارنده 5% سرمایه شرکت
ح - چهار شرکت خارجی به ترتیب هر یک دارنده 25%، 5%، 5% و 6% سرمایه شرکت
خ - دو شرکت خصوصی (بدون سرمایه دولتی و شهرداری) به ترتیب هر یک دارند 5% و 16% سرمایه شرکت
2- سود مشخصه سالانه 1.000.000.000 ریال
3- ذخیره توسعه و تکمیل موضوع ماده 138 قانون مالیات‌های مستقیم منظور شده 100.000.000 ریال
4- درآمد ویژه حاصل از فعالیت تولیدی غیر معاف 700.000.000 ریال
5- سود حاصل از فعالیت کشاورزی (معاف) 700.000.000 ریال
6- سود حاصل از سایر فعالیت‌های معاف 200.000.000 ریال
7- اندوخته به موجب صورت‌جلسه مصوب مجمع عمومی (علاوه بر ذخیره توسعه و تکمیل) 200.000.000 ریال
8- سود تقسیم شده 400.000.000 ریال
9- مابقی سود به صورت نشده می‌باشد.
مطلوبست محاسبه مالیات شرکت اداره کل یاد شده پیشنهاد نموده است که مسائل مذکور و راه حل ارائه شده به وسیله شورای عالی مالیاتی مورد بررسی واقع و نتیجه به منظور استفاده در تدوین برنامه‌های مربوط به ماشین‌های محاسب الکترونیکی به آن اداره اعلام گردد هیأت عمومی شورای عالی مالیاتی در اجرای بند 3 ماده 255 قانون مالیات‌های مستقیم پس از بررسی و انجام اصلاحات لازم ترتیب احتساب مالیات موضوع مسائل بالا را ذیلاً ارائه می‌نماید. با این توضیح که پیش از انجام محاسبات توجه به نکات زیر ضروری می‌باشد:
1- در خصوص مسئله مورد بحث فرض بر این است که سال مالی شرکت ضمن سال 1370 خاتمه یافته. بدیهی است چنانچه سال مالی در سال 1371 خاتمه یافته باشد، مؤدی از معافیت موضوع تبصره 4 اصلاحی ماده 132 نیز برخوردار خواهد بود که در این صورت باید معافیت مزبور ضمن احتساب مالیات متعلق منظور نظر واقع شود.
2- درباره شرکت‌های خارجی باید توجه داشت، چنانچه با کشورهای متبوع آن‌ها قرارداد اجتناب از اخذ مالیات‌های مضاعف منعقد شده باشد، قواعد و نصاب‌های مقرر در قرارداد باید ملحوظ گردد.
3- در حل این مسئله 3% درآمد مشمول مالیات به عنوان سهم شهرداری موضوع تبصره 50 قانون برنامه اول توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی محاسبه نگردیده که حسب مورد لازم خواهد بود.
این قسمت از مالیات متعلق نیز ضمن تنظیم برنامه‌های کار ماشین مدنظر واقع شود.