مشروح مذاکرات مجلس شورای اسلامی - جلسه 193

بسم الله الرحمن الرحیم

جلسه یکصد و نود و سوم(193) 11 اسفند ماه 1384 هجری شمسی 1 صفرالمظفـر 1427 هجری قمری
مشروح مذاکرات مجلس شورای اسلامی

دوره هفتم ـ اجلاسیه دوم

1385 ـ 1384

فهرست مندرجات:

1ـ اعلام رسمیت و دستور جلسه.
2 ـ تلاوت آیاتی ازکلام الله مجید.
3ـ تذکرات نمایندگان مردم در مجلس شورای اسلامی به مسوولان اجرایی کشور.
4 ـ تصویب کلیات لایحه بودجه سال 1385 کل کشور و بحث و بررسی درخصوص تبصره‌های درآمدی آن.
5 ـ اعلام وصول یک فقره سوال.
6 ـ اعلام ختم جلسه و تاریخ تشکیل جلسه آینده.

«جلسه ساعت هشت و بیست دقیقه به ریاست آقای غلامعلی حدادعادل رسمیت یافت»

اداره تدوین مذاکرات مجلس شورای اسلامی

1 ـ اعلام رسمیت و دستور جلسه
رییس ـ بسم الله الرحمن الرحیم
با حضور 199 نفر جلسه رسمی است ، دستور جلسه را اعلام بفرمایید.
منشی (حاجی بابایی) ـ بسم الله الرحمن الرحیم
دستور جلسه یکصد و نود و سوم روز پنجشنبه یازدهم اسفند ماه 1384 هجری شمسی مطابق با اول صفر 1427 هجری قمری:
ـ ادامه رسیدگی به گزارش کمیسیون تلفیق درمورد لایحه بودجه سال 1385 کل کشور.

2 ـ تلاوت آیاتی ازکلام الله مجید
رییس ـ تلاوت کلام الله مجید را آغاز بفرمایید.
(آیات 64 ـ 62 از سوره مبارکه «عنکبوت» توسط قاری محترم آقای سیدعباس میردامادی قرایت گردید)

اعوذبالله من الشیطان الرجیم ـ بسم الله الرحمن الرحیم
الله یبسط الرزق لمن یشا من عباده و یقدر له ان الله بکل شی علیم * و لین سالتهم من نزل من السما ما فاحیا به الارض من بعد موت ها لیقولن الله قل الحمد لله بل اکثرهم لا یعقلون * و ما هذه الحیاه الدنیا الا لهو و لعب و ان الدار الآخره لهی الحیوان لو کانوا یعلمون *
(صدق الله العلی العظیم ـ حضار صلوات فرستادند)

رییس ـ از آقای میردامادی قاری محترم تشکر می کنیم.

3 ـ تذکرات نمایندگان مردم در مجلس شورای اسلامی به مسوولان اجرایی کشور
رییس ـ تذکرات نمایندگان محترم مجلس به مسوولان اجرایی کشور را قرایت می کنم:
ـ آقای محمدتقی کاویانی پور نماینده محترم نهاوند به رییس جمهور محترم درخصوص لزوم صدور بخشنامه برای عدم تشکیل جلسات غیرضروری مسوولین و کارشناسان در ساعت اداری با توجه به سرگردانی مردم و ارباب رجوع در دستگاه‌های اجرایی.
(این همان تذکری است که من از ایشان خواهش کرده بودم بجای تذکر شفاهی، کتبی بدهند که ایشان هم لطف کردند و این کار را کردند)
ـ آقایان: انوشیروان محسنی بندپی نماینده محترم نوشهر و چالوس، عزت اله یوسفیان ملا نماینده محترم آمل و لاریجان، کیانوش صادق دقیقی نماینده محترم آستانه اشرفیه، ایرج ندیمی نماینده محترم لاهیجان و سیاهکل، سیدمجتبی مودب پور نماینده محترم رشت، ولی رعیت نماینده محترم قایم شهر، سوادکوه و جویبار، ابوالقاسم روحی سرخکلایی نماینده محترم ساری، جعفرقلی راهب نماینده محترم تنکابن و رامسر به وزیر محترم نفت درخصوص رعایت عدالت در توزیع یک درصد اختصاصی به ورزش.
ـ آقـای ولـی الله شـجاع پوریان نمـاینده محتـرم بهبهان به وزیر محترم صنایع و معادن درخصوص رسیدگی به مشکلات و ضعف مدیریت شرکت ایران خودرو، کیفیت پایین تولیدات و افزایش سرسام آور قیمت ها و فقدان ایمنی خودروها و استانداردهای لازم.
ـ آقای مصطفی محمدی نماینده محترم پاوه، جوانرود و ثلاث باباجانی به وزیر محترم راه و ترابری درخصوص لزوم اجرای عدالت درتقسیم اعتبارات کشور بین استان‌ها و شهرستان‌های کشور.
ـ آقای محمدحسین نژادفلاح نماینده محترم ساوجبلاغ، طالقان و نظرآباد به وزیر محترم نفت درخصوص لزوم گازرسانی به شهرک‌های ملک آباد، مهدی آباد، چهارباغ، سعیدآباد، سرخاب، تتگمان و لشکرآباد.
به وزیر محترم بهداشت، درمان و آموزش پزشکی درخصوص لزوم تکمیل بیمارستان‌های نیمه کاره هشتگرد و نظرآباد و شهر جدید.
ـ آقای سیدجلال یحیی زاده فیروزآباد نماینده محترم تفت و میبد به وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی درخصوص اتخاذ تدابیر لازم برای جلوگیری از خسارت و ناخرسندی بعضی از مطبوعات با اعمال عجولانه بخشنامه دولت سابق در دولتی کردن قیمت آگهی‌های دستگاه‌های دولتی.
ـ آقای ایرج ندیمی نماینده محترم لاهیجان و سیاهکل به وزیر محترم صنایع و معادن درخصوص پیگیری راه اندازی صنایع تبدیلی و کاهش ضایعات و تعامل کشاورزی و صنعت.
به وزیر محترم علوم، تحقیقات و فناوری درخصوص پیگیری و تسریع راه اندازی دانشگاه پیام نور شهرستان سیاهکل و پاسخگویی به درخواست مردم شهرستان.
ـ آقایان: عابد فتاحی نماینده محترم ارومیه، محمد کریمیان نماینده محترم سردشت و پیرانشهر و جعفر آئین پرست نماینده محترم مهاباد به وزیر محترم کشور درخصوص رسیدگی به کشته و زخمی شدن و دستگیری تعدادی از شهروندان در شهرستان ماکو توسط لباس شخصی ها.
ـ آقای کریم شافعی نماینده محترم مرند و جلفا به وزیر محترم کشور درخصوص دقت و تسریع در گزینش و انتصاب مسوولان سیاسی شهرستان‌های مرند و جلفا.

4 ـ تصویب کلیات لایحه بودجه سال 1385 کل کشور و بحث و بررسی درخصوص تبصره‌های درآمدی آن
رییس ـ خوب، تذکر شفاهی و نطق قبل از دستور هم نداریم، قطعا وارد دستور می شویم. از سخنران ها برای ایراد صحبت در کلیات بودجه دعوت کنید.
منشی (قربانی) ـ دیشب (11) نفر از مخالفین صحبت کردند و (10) نفر از موافقین که الان نوبت یازدهمین موافق جناب آقای دیرباز است، بفرمایید.
فولادگرـ تذکر دارم.
رییس ـ تذکر نداریم، مگر راجع به دستور باشد، بفرمایید.
حمیدرضا فولادگرـ بسم الله الرحمن الرحیم
جناب آقای رییس! بند (4) ماده (23) و ماده (109) درخصوص نظم جلسات و مذاکرات. جناب آقای رییس! آن چیزی که ما دیروز هم در جلسات صبح و هم بعدازظهر و هم شب شاهد بودیم بدلیل بحثی که از ابتدا درمورد موافق یا مخالف پیش آمد و اینکه آیا لایحه دولت یا نظر کمیسیون، شاید هرچند برای اولین بار بود این بحث ها پیش آمد، بالاخره وقتی گزارشی از طرف کمیسیون می‌آید ولو درخصوص هر لایحه‌ای باشد، مبنا آن گزارش کمیسیون است ولی بدلیل این تشکیکی که شد، ما شاهد بودیم مذاکراتی که دیروز انجام شد متعدد، کسی که بعنوان موافق صحبت کرده بود مخالف صحبت می‌کرد یا حتی عزیزانی بودند مثلا ده دقیقه صحبت می‌کردند، ده دقیقه ای که به فرد دیگر داده بودند نقطه مقابل صحبت های خودشان بود یا پنج دقیقه اش را می دادند به کسی که می آمد نقطه مقابل صحبت های خودش صحبت می‌کرد و مشخص نبود بهرحال این وقتی که ناطق اینجا صحبت می‌کند چه می خواهد بگوید، آیا می خواهد با این لایحه مخالفت یا موافقت کند؟ من استدعا دارم در باقیمانده وقت، جلسه ای که امروز هست لااقل این نظم رعایت شود که نهایتا نمایندگان عزیز ماحصل بحث ها را بتوانند بهتر جمعبندی کنند.
رییس ـ بله، شما که جواب تذکر خودتان را می دانید، چرا تذکر می دهید؟ اگر ممکن بود که تغییری ایجاد کنیم، همان دیروز این تغییر را ایجاد کرده بودیم. دیگر، همین روالی که دیروز ادامه پیدا کرده باید ادامه پیدا کند و هرکسی فقط تکلیف خودش را روشن کند که با لایحه دولت موافق یا مخالف است، یا با گزارش کمیسیون موافق یا مخالف است. دیگر احتیاجی ندارد ادامه بدهید. مثل اینکه باب تذکرات را می خواهید باز کنید.
ناطق شروع به صحبت کند.
منشی (قربانی) ـ آقای رییس! قبل از اینکه آقای دیرباز شروع کنند خدمت شما عرض کنم آقای دیرباز، یادداشت کتبی که دادند پنج دقیقه وقت خودشان را دادند به آقای دینی، اما از طرف دیگر دیروز، حضرت عالی هم اعلام فرمودید که پنج دقیقه از وقت ایشان برای آقای توکلی است، البته ایشان یادداشتی نداده بودند.
رییس ـ یادداشت به من داده بودند، آقای دینی عفو بفرمایند. شما نطقتان را شروع کنید.
علی دیرباز ـ بسم الله الرحمن الرحیم ـ والعاقبه للمتقین
قبل از پرداختن به موضوع بودجه، من عذرخواهی می کنم از دو برادر گرانقدرم، جناب آقای دینی و جناب آقای کلهر که ما نیت داشتیم بخشی از وقت ما را صحبت بفرمایند ولی چون همانطور که جناب آقای رییس فرمودند محدودیت آئین‌نامه‌ای... من از این دو برادر عذرخواهی می کنم.
بهرحال بحثی که دوستان، موافقین و مخالفین راجع به بودجه داشتند، صورت مساله برای همه عزیزان و همکاران روشن است. مخالفین با گزارش تلفیق تا آنجاییکه این یازده نفر صحبت کردند، دو دسته بودند.
یک دسته مخالف بودند بخاطر اینکه نگران پروژه‌های عمرانی بودند و می فرمودند که کاهش سهم ذخیره ارزی در بحث عمرانی مشکلاتی برای استان‌ها بوجود می‌آورد. این ها یک دسته بودند، البته همین گروه با خیلی از موارد مصوب در گزارش تلفیق موافق بودند و اعلام می فرمودند که نکات برجسته و مثبتی به نکات مثبت لایحه دولت اضافه شده و بعضا معایب لایحه دولت را رفع کرده.
دسته دوم از عزیزان بعکس، اصرار داشتند و تاکید می فرمودند که این استفاده از ذخیره ارزی، آن مقدارکه لازم بوده کم نشده، یعنی کم، کم شده، بایستی بیشتر از این ها کم می کردیم. این هم یک گروه بودند و اشتراک نظر در بین موافقین و مخالفین (الا همین بحث پروژه‌های عمرانی) فراوان بود. بنابراین ما برای اینکه بین این دو دسته سعی کنیم به تفاهم برسیم که منجر به رای آوردن گزارش کمیسیون شود که اگر گزارش کمیسیون، ان شا الله که رای می‌آورد اگر رای نیاورد طبق ماده (224) آئین‌نامه مشکلاتی ایجاد می‌شود و قطعا عزیزان مفاد آئین‌نامه (224) را مدنظر قرار می‌دهند.
یکی از دوستان از من سوال کرد و فرمودند شما نظرتان چیست؟ چگونه فکر می کنید؟ بنده عرض کردم که دل من و میل من می گوید که به لایحه دولت رای بدهم، اما عقل و عدل حکم می‌کند که به نظر و دیدگاه علمای مجلس که عالمانه به بودجه و لایحه نگاه می‌کنند رای بدهم.
علت اول آن این است که دولت را دوست داریم و موفقیتش را موفقیت مجلس می‌دانیم که به دولت بنگریم.
علت اینکه به لایحه تلفیق نظر داریم این است که هم دولت را دوست داریم و هم ملت را و بنابراین برای اینکه منافع ملت را فدای میل به دولت نکنیم، من ترجیح می دهم که به کمیسیون تلفیق و گزارش آن ان شا الله رای بدهیم تا بتوانیم بدنبال این رای مثبت، آن مشکلی که راجع به پروژه‌هاست ان شا الله حل کنیم.
امروز یک جدولی دست من رسید که یکی از همکاران به ما داد و آن نگرانی این دوستان ما بود، من بعنوان کسی که در کمیسیون تلفیق در این دوهفته رسمی و شبانه روزی و بهمین مقدار غیررسمی در جلسه حضور داشتیم شهادت می دهم، این جدول حکایت از این دارد که یک تصمیمی تلفیق گرفته و این تصمیم منجر به کاهش سهم استان‌ها شده و متاسفانه این (900) میلیارد تومان را آنگونه به تصویر کشاندند که بخصوص نماینده های شهرستان و استان‌ها نگران شوند و من فکر کنم این تصمیم در کمیسیون تلفیق تا جاییکه بنده اطلاع دارم، حالا عزیزان دیگر می‌آیند صحبت می‌کنند، چنین اتفاقی نیفتاده، بلکه عزیزان! تصمیمی که در تلفیق گرفته شده است این است که بجای اینکه تصمیم در مرکز بگیرند، بدنبال آن عدم تمرکز، این تصمیم گیری را به شورای برنامه ریزی واگذار کردیم. همانند سایر آن منابع در شورای برنامه ریزی تصمیم گیری بشود. این یک مساله است که ذهن دوستان روشن شود.
البتـه باز جـدول دیـگری هم اینجا پخش شده، این هم نشانگر این است که در اثر آن تصمیم گیری که روی کاهش (4/7) میلیارد ذخیره ارزی شده و منجر به کاهش اعتبارات عمرانی شده، این نگرانی هم در استان‌ها ایجاد شده که سهم آن‌ها کم شده.
البته با این تدبیری که در کمیسیون تلفیق اندیشیده شده، یعنی همین بند «ز» تبصره (19) که یک کمیته (5) نفره که تابحال صرفا دولت تصمیم می‌گرفت، در تلفیق تصمیم گیری شده که علاوه بر دولت که معاون اول رییس جمهور، رییس این کمیته است و سازمان مدیریت و وزیر مربوطه، دو نفر از مجلس که یکی از کمیسیون تخصصی و دیگری از کمیسیون برنامه و بودجه آنجا حضور داشته باشند. من نمی دانم آیا در تقسیم این بنفع است و این به عدل و عقل نزدیکتر است. بنابراین این هم که بگوییم تلفیق باعث شده که خدای ناکرده حقی تضییع شود خیلی معقول بنظر نمی رسد.
در ارتباط با اینکه چرا تلفیق این تصمیم را گرفته، من خدمتتان عرض کنم و بنا نیست من از همه وقتم استفاده کنم، چون نمی خواهم مطالب تکرار شود، سعی می کنم مطلب ناگفته بگویم. در ذهن یکی از دوستان این شبهه بود و می فرمود که اعضای کمیسیون تلفیق، پروژه‌های خودشان را دقت کردند و بقول معروف در لایحه چپاندند! من بعنوان کسی که در کمیسیون تلفیق بوده و نماینده تهران هم نیستم که بفکر شهرستان نباشم که بعضی ها اینطوری مطرح می‌کنند، چون خیلی از اعضای کمیسیون تلفیق نماینده های شهرستان ها هستند، قطعا دلسوزند. من این را می خواهم عرض کنم اگر این شبهه (دارم می گویم اگر) در ذهن دوستان است که خدای ناکرده اعضای تلفیق برای حوزه‌های خودشان بیشتر تلاش کردند، من شهادت می دهم که در کمیسیون تلفیق با شیوه‌ای که رای گیری شد، آنهم کتبی، بصورت غیرعلنی و مخفی در آنجا کسی در رودربایستی نبود، یعنی بین خود و خدای خود، قضاوت می‌کرد که این درست است، به تصمیم کلان کشوری لطمه نمی زند، با سیاست‌های کلی که در تلفیق تصمیم گیری شده بود مغایرت ندارد؟ رای می‌داد.
شما نمی توانید پیدا کنید اعضای تلفیق که در این قسمت از آن جایگاه عضو بودنش در تلفیق نسبت به آن فردی که در تلفیق نبوده بیشتر سهم برده باشد.
اما محور اصلی، ویژگی‌هایی که این کمیسیون تلفیق داشت، آمد براساس همین کمیته (5) نفره که عرض کردم، باز صرفا به کمیته (5) نفری احاله نکرد، بلکه گفت کمیته پنج نفری، معیارهایتان در تصمیم گیری این است، راه‌های روستایی مستثنی، ردیف‌های متفرقه را مستثنی کردند، اعتبارات منابع استانی را جدا کردند، آنچه که می‌ماند براساس یک معیاری که معیار نسبتا منطقی بود در اختیار این کمیته است که تصمیم گیری کند. قطعا نتیجه این تصمیم گیری این خواهد شد، پروژه‌هایی که برای مثال عرض کنم در استان‌های محروم هستند، بجای اینکه بگوییم پیشرفت (50) درصد به بالا که یکی از دوستان پشت همین تریبون اعلام کرد که به مناطق محروم ظلم شده، ما بجای (50) درصد اصلاح کردیم گفتیم اگر پیشرفت فیزیکی، (20) درصد باشد بایستی به این مناطق اولویت داد، من فکر کنم این بنفع مناطق محروم است.
اما بحثی که بایستی به آن اشاره کنیم که چرا ما ناچار شدیم علی رغم اینکه در صحن علنی و در محافل بین همکاران مطرح می‌شود که (10) میلیارد دلار کم شده و در گزارشی هم که سازمان مدیریت اعلام کرده بود (10) میلیارد نوشته بود و در مجلس پخش شده بود، با امضای آقای رییس جمهور هم بود، من می خواهم عرض کنم که در کمیسیون تلفیق (4/7) میلیارد دلار کم شده. این صحیح نیست که ما به عدد (10) میلیارد دلار تکیه کنیم. درعین حال که کاهش استفاده از ذخیره ارزی داشتیم اما (5/33) درصد علی رغم این کاهش در ذخیره ارزی ما در عمرانی (نه تن ها کاهش نداریم نسبت به 84) رشد داریم. اگرچه فرمول تلفیق این بود که (20) درصد به اضافه مصوب 84، اما چون می‌دانیم که همیشه دوسوم مصوب می‌شود عمل کرد و ظرف هشت سال گذشته نشان داده شده که بطور متوسط (69) درصد، تخصیص داده شده، بنابراین منطقی بنظر می‌رسد که نسبت به عملکرد مقایسه کنیم یعنی ما بالای (5/33) درصد رشد در عمرانی داشتیم. البته این به آن معنا نیست که مشکلات نداریم، ما نسبت به آنچه که دولت تصور می‌کرد و فکر می‌کرد که باید پول تزریق شود و اعتقادش بر این بود که رونق اقتصادی ناشی از این است که صرفا پول در جامعه تزریق شود این مورد قبول مجلس قرار نگرفت و اعتقاد تلفیق این است که بنا بر عقیده آن دور تسلسلی که در همین تریبون (آن دور باطل باصطلاح) اعلام کردند. ببینید عزیزان! بعضی ها معتقدند که درآمد ارزی فراوان تر، بیشتر، این درآمد ارزی فراوان تر منجر به این خواهد شد که ما چون نمی توانیم در بازار آزاد ارز بفروشیم، بانک مرکزی را مجبور می کنیم که ارز بیشتر بفروشد، افزایش فروش ارز بیشتر، یعنی اینکه افزایش دارایی خارجی بانک مرکزی و افزایش دارایی خارجی بانک مرکزی قطعا بلحاظ رشد نقدینگی کار درستی نیست و رشد نقدینگی منجر به این خواهد شد که تورم را بالا می‌برد. این تورم بالا منجر به این می‌شود که ما بیشتر تشنه اعتبارات باشیم، یعنی به اعتبارات بیشتری نیازمند باشیم، یعنی اگر عدد (18) هزار میلیارد تومانی که در لایحه دولت آمده و تلفیق کرده، (13) هزار و اندی، بظاهر عدد (18) هزار نسبت به 84 شاید بیشتر باشد، اما سرعت شتابان نرخ تورم که بالای (20) درصد است، در لایحه 85 اگر دقت کنید قطعا این اجازه را به ما نمی دهد که ما آن پروژه‌های مورد نظر را با همین اعتبارات (18) میلیارد تومان حل و فصل کنیم. قطعا به میزان این افزایش نرخ تورم بایستی عدد (18) هزار را هم بالاتر ببریم، یعنی باز ما نیاز به اعتبار بیشتر داریم. بنابراین اینکه می‌گویند دورباطل و دور تسلسل، یعنی اینکه نیاز اعتباری بیشتر، دوباره برویم سر وقت صندوق ذخیره ارزی و باز کنیم و افزایش صندوق ذخیره ارزی. بنابراین علت اینکه دوستان مخالف این قضیه هستند این به معنای این نیست که اگر ما می گوییم ذخیره ارزی را کم مصرف کنیم یعنی عمرانی و آبادانی را تعطیل کنیم.
من در کمیسیون تلفیق مطلبی عرض کردم و آنجا خدمت دوستان عرض کردم این یک شعر است، بد نیست اینجا هم ذکر کنم، در آنجا عرض کردم:
چه کسی هست که نخواهد عمران را
بخصوص گر طرفش مجلس باشد
مگر می‌شود مجلسی با عمران و آبادانی پروژه‌هایش مخالف باشد؟ این قطعا یقین است و ما معتقدیم هرکس که مجلسی هست باید به حوزه اش بپردازد. اما معتقدیم این ره که ما می رویم قطعا بلحاظ نیاز بیشتر به اعتبارات ناشی از افزایش تورم مصلحت دیدیم که گفتیم آقا! به عقل و تدبیر، به عقل و عدل مراجعه کنیم.
بنابراین اگر کاهشی در صندوق ذخیره ارزی بمنظور استفاده در لایحه بودجه است، به معنای مخالفت با عمران و آبادانی و گلستانی نیست و لذا دوستان طرفداران این نظریه را محکوم نکنند و یا اینکه نگویند که مثلا چون خودشان نماینده هایی هستند که نیازی ندارند یا پروژه‌هایی ندارند که بعید می دانم حتی نماینده های تهران هم بنظر بنده این نیاز را دارند.
مطلب بعدی که باز طرفداران به آن اعتراض دارند می‌گویند اگر پول زیاد تزریق شود، پروسه زمانی که الان پروژه ها را طولانی کرده، نجات و رهایی پیدا می کنیم. درصورتیکه تجربه و آمار نشان داده، بالاخره ما بایستی از این عدد و رقم های گذشته عبرت بگیریم و تجربه باشد. الان در همین لایحه 85 (362) طرح هست که مدت سال خاتمه آن (2) سال و (10) ماه افزایش پیدا کرده، درحالیکه (1546) میلیارد تومان هم افزایش اعتبارات به آن تحمیل شده. یعنی به صرف افزایش اعتبار نباید ما دلمان را خوش کنیم که همه مشکلات حل می‌شود. بله! یکی از عوامل عمده می‌تواند افزایش و برآورد اعتبار بیشتر باشد اما علت تامه نمی تواند باشد، همه عامل نیست. من مثال می زنم در همین حوزه انتخابیه خود بنده، یکی دوماه، (10) هزار تن، عزیزان! (10) هزارتن سیمانی که در کارخانه سیمان هرمزگان تولید می شد علاوه بر سقف مصوب از استان خارج کردند، اعتبارات که داشتیم، حتی خیلی از متقاضیان در نوبت بودند که سیمان تحویل بگیرند. بخاطر خروج (10) هزار تن، بیش از حد متعارف و مصوب باعث شده بود که پروژه‌های ما در شهیدرجایی هم معطل بماند. البته استاندار محترم با این قضیه برخورد کردند، حدود شاید بیش از یکماه وقت مسوولین استان ما گرفته شد، تذکر دادیم، به وزرا مراجعه کردیم مثلا فرض کنیم تا مشکل این (10) هزار تن را حل بکنیم، یعنی اینطور نیست که... (رییس ـ آقای دیرباز! دو دقیقه وقت دارید) بهرحال من می خواستم این را عرض بکنم مباحثی که دوستان مطرح کردند براساس مصلحت است و عقل و عدل اقتضا می‌کند که ما کلان نگری را ترجیح بدهیم، حتی اگر موقتا و به ظاهر شاید بعضی از پروژه‌های ما در استان‌ها مثلا برای موقت در اولویت قرار نگیرند که من فکر می کنم اگر آن بند «و» تبصره (2) رعایت بشود که قطعا رعایت خواهند کرد، این نگرانی هم از اینکه ما چیزی از دست بدهیم، برخلاف آن تصوری که بعضی از دوستان دارند، نبایستی ما نگران باشیم و به کمیسیون تلفیق ان شاالله رای بدهیم.
من فقط دو عدد خدمتتان عرض بکنم، سال 1382 (20) میلیارد دلار، تقریبا (8/20) سال 1383 (7/22)، سال 1384 (7/24) به اضافه دو متمم که یازده و خرده ای بود می‌شود (1/36) میلیارد که اگر با سهم شرکت نفت اضافه بکنیم به عدد (40) بالاتر خواهد زد. بنابراین ما در ارتباط با سال 1385 که بالای (40) میلیارد شده باید نگران باشیم که نرخ رشد نقدینگی که ناچاریم داشته باشیم بخاطر اینکه عرض کردم به بانک مرکزی تحمیل خواهد شد و بایستی بفروشد، نه در بازار، ما ناچاریم که صرفنظر بکنیم و این مساله را مدنظر قرار بدهیم و دلمان را خوش نکنیم که حتما با افزایش صرف آن هم درآمد ریالی، ای کاش می توانستیم مستقیما از این ارز استفاده کنیم، نمی توانیم استفاده بکنیم و تبدیل این ارز هم به ریال خودش یک معضل دیگری است که حالا فرصت نیست بحث کنیم. بهرحال دوستان ان شاالله به لایحه گزارش تلفیق رای بدهند، برای اشکالات فرصت داریم که اصلاح بکنیم و ما ادعا نداریم که گزارش تلفیق بی عیب است، قطعا معایبی هم دارد، ان شاالله با نظرسنجی و همکاری دوستان این معایب هم برطرف خواهد شد. والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته
رییس ـ خیلی متشکر و ممنون، آقای قربانی نفر بعد را دعوت بفرمایید.
منشی (قربانی) ـ نفر بعد آقای وزیری هستند، بفرمایید.
رییس ـ عملا ما دیگر نمی گوییم موافق یا مخالف، می گوییم نفر بعد، چون نمی دانیم که چه کسی با چه چیزی مخالف است و با چه چیزی موافق است.
وزیری ـ آقای رییس! نه تن ها شما نمی دانید ما خودمان هم نمی دانیم با این مصوبات چکار داریم می کنیم.
رییس ـ بله، بفرمایید. حالا شما خودتان می توانید بگویید که با چه چیزی موافق هستید.
مختار وزیری ـ بسم الله الرحمن الرحیم
مخالف لایحه دولت هستم. هر چند یک وقت مناسبی می خواهد که راجع به این لایحه‌ای که واقعا کارشناسان دولت و نمایندگان مردم، خصوصا اعضای محترم کمیسیون تلفیق، همکاران عزیزم شب و روز برای اینکه بتوانند این بودجه را در مسیری هدایت کنند که سرانجام بنفع مردم باشد زحمات زیادی کشیدند. نیاز بود در یک وقتی با وسعت بیشتر نمایندگان بتوانند در این زمینه اظهار نظر کنند که به همین وقت اندک و ضیق بسنده می کنم.
اولا، به استحضار برسانم که برای مجلس یک جایگاهی در قانون اساسی تعریف شده و در آئین‌نامه نیز وظیفه مجلس مشخص شده، در مسایل ریز، مجلس باید بودجه‌ای که دولت تحت عنوان لایحه به مجلس ارایه می‌دهد آن بودجه را تنظیم، هدایت و سمت و سو بدهد و نواقص و معایبی که در لایحه دولت است توسط نمایندگان مردم در مجلس شورای اسلامی تنظیم می‌شود و عیوب و نواقص برطرف می‌شود. پس این وظیفه ذاتی مجلس شورای اسلامی است، این یک موضوع.
دوم اینکه در مجلس شورای اسلامی کارشناسانی هستند که اصلا تخصص علمی آن‌ها بحث بودجه است، استاد دانشگاه، مسوولین بالای اجرایی کشور و بعضی از نمایندگان شاهد بیست بودجه کشور در مجلس شورای اسلامی بوده اند، یعنی بیست سال در دورانی که در مجلس بوده اند هر ساله در مسایل بودجه دولت نظر دادند و بعضا کمتر و این مطلب را می‌رساند که مجلس شورای اسلامی اگر در زمینه ای نظر می‌دهد، در زمینه ای سخن می گوید یا در کمیسیون تلفیق مسایلی را مطرح می‌کند با توجه به سوابق گذشته ای که از بحث بودجه ریزی داشته نظر می‌دهد. من دوست ندارم که مراحل و مسایل بگونه‌ای بشود که امروز به روزنامه ها کشیده بشود، عزیزی از دولت سخنی بگوید که ما می خواهیم مشکلات مردم را حل بکنیم، مجلس نمی گذارد و اینگونه سخن گفتن بنظر من اگر کسی هم بگوید سخن کارشناسی نیست، برای اینکه همه آنچه را که امروز بناست مشکلات مردم حل بشود، اساس وظیفه مجلس است، اما مجلس حرف دیگری را می‌زند و مجلس سخن دیگری را می گوید.
اگر کسی در دولت سال اول یا دومی است که در بحث بودجه ریزی دارد نظر می‌دهد ولی نمایندگانی هستند که سالیان سال دارند با بحث بودجه کار می‌کنند. مجلس وظیفه دارد
بودجه‌ای که می‌تواند بر آن نظارت کند به دولت بدهد، والا دولت خودش با فروش نفت، با صادر نمودن مواد غیرنفتی، مالیات، عوارض از شرکت‌های دولتی بودجه و سرمایه خودش را تقدیم مجلس می‌کند و می گوید مجلس شورای اسلامی! شما نظر بده که من این هدف را دارم، اگر این شیوه تقدیم را مجلس و کارشناسان و نمایندگان محترم که واقعا با اخلاص، با تدبیر، با دید کارشناسی، فرامنطقه ای، دیدشان را بگونه‌ای متوجه این امر می‌کنند که این بودجه با عدالت در جابجای ایران تقسیم می‌شود. خدای ناکرده نشود که منطقه محرومی، منطقه فقیرنشینی همیشه کمترین سهم را از بودجه کشور داشته باشد. به اذعان دولت قبلی، به اذعان دولت فعلی، به اذعان نمایندگان محترمی که در حوزه‌های انتخابیه مناطق محروم می‌روند، در هر استانی یا بعنوان مثال در حوزه انتخابیه اینجانب، کهنوج، منوجان، رودبار جنوب و قلعه گنج همه اعتراف می‌کنند که سالیان سال این منطقه محروم از حقوق خود در بودجه محروم مانده است، محرومیت هم به همین دلیل است که یک نقطه‌ای از کشور از بودجه و پول واقعی و حقوق خودش برخوردار می‌شود و در یک منطقه نه، خوب، این نواقص و معایب متوجه لایحه بودجه بود.
بحث بودجه عملیاتی که مطرح می فرمایند بودجه سال 1385 عملیاتی است، عملیاتی یک تعریفی دارد، این بودجه از کجا شروع می‌شود به کجا ختم می‌شود، با چه راهکاری، با چه تدبیری، چگونه این بودجه بخواهد به یک مسیر برود؟ فقط در قالب نوشته، در قالب صحبت؟ اینکه نمی تواند عملیاتی شود، مجلس بودجه‌ای را برای دولت تصویب می‌کند که بتواند بر آن بودجه نظارت کند و یک نقصی هم بر کار مجلس ممکن است در گذشته بوده و در آینده هم باشد، ما نمی توانیم آنطوری که شاید و باید واقعی بر بودجه‌ای که به دولت می دهیم نظارت کنیم و اساس کار، مشکل کار و گرفتاری مردم نیز از اینجا شروع می‌شود.
در بحث اشتغالزایی (1200) میلیارد تومان، بحث اشتغالزایی را اینجا دولت گذاشته، اما با چه مکانیزمی؟ اصلا مجلس می‌تواند با اشتغالزایی مخالف باشد؟ بیشترین مراجعه کنندگان مردم را در ایام تعطیل که نمایندگان به حوزه انتخابیه خودشان می‌روند بحث اشتغال است، اشتغال جوانان، کار جوانان. چگونه یک نماینده‌ای که بیشترین مراجعه کننده به آن بخاطر اشتغال است در اینجا می گوید که دولت اگر می خواهد این مبلغ را برای اشتغال بگذارد من آن را کم می کنم، اصلا ما دنبال این هستیم که (10) برابر این را دولت اگر پول و بودجه دارد مجلس تصویب کند، مجلس موافقت کند که اشتغالزایی را بالا بیاورد، اما با چه راهکاری؟ مگر عیب سر این بوده که در گذشته برای اشتغالزایی بودجه گذاشته نمی شده؟ مگر بودجه سال 1384 ردیف اشتغالزایی نداشت؟ چقدر شغل ایجاد شد؟ چقدر سر کار رفتند؟ چقدر از جوانان مشغول به کار شدند؟ دولت به مجلس گزارش دهد که از ردیف‌های اشتغالزایی که در سالیان قبل گذاشته شده و این پول در اختیار دولت بوده چقدر مشغول کار بودند؟
بحث توسعه استانی، اصلا توسعه استانی با مصوبات مجلس شکل گرفت، با رای نمایندگان نمود پیدا کرد که استان‌ها توسعه پیدا بکنند، (932) میلیارد تومان برای توسعه استانی گذاشته شده، با چه راهکاری؟ دولت باید در بودجه تعریف کند که این پول را اینگونه من برای توسعه استان‌ها صرف می کنم، والا اگر در بودجه راهکار ندهد، تعریف نکند و مجلس رای بدهد و این پول را یکجا دراختیار دولت بگذارد می‌شود مثل پول های قبل، مسیر خودش را پیدا نمی کند، حالا از اختصاص که خارج بشویم که در بسیاری از موارد سقف بودجه را بگونه‌ای می‌گیرند که بیش از (60)، (70) درصد اختصاص داده نمی شود، همین هم با مشکل مواجه می‌شود، توسعه پیدا نمی کند. بحث توسعه استانی سالیان قبل مطرح بوده، امسال مطرح است، سال‌های آینده هم مطرح است، ولی تا براساس ضوابط، چارچوب قانون تعریف خاصی، دولت این را در قالب بودجه به مجلس ارایه ندهد مطمینا نتیجه مثبتی در این زمینه پیش نمی آید و بلکه تضییع حقوق مردم می‌شود، نمایندگان مردم قسم خورده اند که از حقوق مردم دفاع کنند.
(320) میلیارد تومان برای ازدواج جوانان گذاشته شده، اولا من به استحضار برسانم که ازدواج اولین و آخرین مشکل جوانان نیست، اصلا اگر عده‌ای از جوانان تمایل به سمت و سوی ازدواج ندارند بخاطر مشکلات دیگر است، در بخش مسکن مشکل دارند، در بحث اشتغال مشکل دارند، والا یک (500) هزار تومانی که یک یخچال و یک قالی بخرند که مشکل او حل نمی شود، مشکل جوانان بحث اشتغال است. جوانی که احساس می‌کند نمی تواند زندگی خود را اداره کند چگونه میل پیدا می‌کند که وام ازدواج بگیرد؟ جوانی که احساس می‌کند سرپناهی برای زندگی ندارد چگونه احساس می‌کند برای (600) هزار تومان یا (500) هزار تومان یا (1) میلیون تومان یا بیشتر، اصلا این مشکل او نیست، ولی با این حال همه سعی مجلس این است که در بحث ازدواج، مسکن و اشتغال به جوانان کمک کند، اساس مجلس است، اساس اندیشه مجلس است و همیشه مجلس در این فکر بوده، چون پیکره مجلس بیشتر با مردم درگیر است، ارتباط دارد، درگیری ارتباطی، مراجعه کننده، گرفتاری مردم.
بحث بعدی بحث صرفه جویی... (رییس ـ آقای وزیری! با توجه به اینکه به کس دیگری هم وقت دادید وقت جناب عالی تمام است، حالا مختصر بفرمایید که به دیگری هم وقت برسد) بله، چون دو، سه موضوع را جمع می کنم، مطالبی را یادداشت کرده بودم، ولی وقتم تمام است، بحث صرفه جویی که مطرح شده کجای این بودجه سال 1385 صرفه جویی شده؟ اصلا تا حالا دولت برای ما تعریف می‌کرد که ما بودجه اجرایی را کم می کنیم که صرفه جویی کنیم، اما در بودجه سال 1385 بودجه جاری کاملا افزایش پیدا کرده. البته من از آقای مهندس رهبر گله دارم، وقتی نمایندگان صحبت می‌کنند هیچوقت به حرفهای ما گوش نمی دهید، در مجلس هستید، ما حرفهای شما را کاملا مستمع هستیم، آقای مهندس رهبر! نمایندگان نظر کارشناسی دارند می‌دهند و این ها انتظارشان این است زمانی که دارند صحبت می‌کنند حضرت عالی که رییس پول کشور هستید مستمع باشید.
بحث حقوق بازنشستگان را... (من دو جمله دیگر را با اجازه آقای رییس می گویم تمام می کنم) مجلس شورای اسلامی تصویب کرده، کسی نیاید مصاحبه بکند بگوید آقا! ما حقوق بازنشستگان را نمی توانیم بدهیم. بحث حقوق کارمندان را مجلس شورای اسلامی تصویب کرده و آخرین کلام، عرض را با این جمله تمام می کنم که دولت زمانی که پول دارد می‌تواند به مجلس بگوید این پول را برای من تقسیم کن! والا در زمانیکه نمی تواند این پول را صد درصد اختصاص بدهد، مثل چک بی محل است که یک کسی را، یک نفری را سر کار بگذارد، یک چک بکشد، بعد بگوید آقا! من چک کشیدم بانک به تو پول نمی دهد، بانک می گوید آقای محترم صاحب حساب پول ندارد، وقتی پول ندارد من چگونه چک او را پاس کنم. والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته
رییس ـ خیلی متشکر، نفر بعد را دعوت بفرمایید.
منشی (قربانی) ـ نفر بعد جناب آقای پیش بین هستند.
رییس ـ آقای پیش بین یک لحظه اجازه بفرمایید آقای عباسپور تذکر دارند (عباسپور ـ از اول جلسه بوده است) بسیار خوب، اول جلسه داده بودند، آن تذکر را پاک کنید.
احمد پیش بین ـ بسم الله الرحمن الرحیم
مخالف تصمیم کمیسیون تلفیق در کاهش اعتبارات عمرانی هستم. دولتی بر سر کار است که اراده کرده کشور را بسازد و به سمت پیشرفت ببرد و چشم انداز بیست ساله را در ابعادی از آن محقق کند. کمیسیون تلفیق بجای آنکه از هزینه‌های جاری بکاهد به آن افزوده است و از هزینه‌های عمرانی به میزان بیش از (5) میلیارد دلار کاسته است، با چه استدلالی این کار را انجام داده است؟ در انجام این اقدام استدلال‌هایی مطرح می‌شود که تناسبی با آن ندارد، مانند کاهش وابستگی به نفت در سال 1385، میزان تایید شده بعد از متمم ها (20/36) میلیارد دلار بوده است، کمیسیون تلفیق با پذیرفتن (20) درصد افزایش عملا آنرا حدود (38) دلار رسانده است و کل موضوع به (1) دلاری بر می‌گردد که عمرانی بوده و حذف شده است. اگر وابستگی به نفت نادرست باشد چرا در این (1) دلار به ازا هر بشکه این همه حساسیت بوجود آمده است، در حالیکه عمران باعث ارزش افزوده در سطح ملی و بسرعت باعث افزایش ثروت ملی خواهد شد و اگر هم اثری مقطعی دارد در چند سال دیگر باعث رونق اقتصادی بیشتر و آثار مثبت اجتماعی خواهد شد.
اگر پروژه‌های عمرانی آن هم در اندازه‌های ملی راکد باشد باعث افزایش زمان اجرای آن‌ها و تحمل هزینه‌های زاید خواهد بود و این در صورتی است که تن ها (3) هزار میلیارد تومان طلبکاران این پروژه ها از دولت طلبکارند. توسعه متوازن اقتضا دارد شاکله کلی عمران بر هم نریزد در حالیکه در هم ریخته و انفعال و روزمرگی بر آن حاکم شده است، گویی می خواهیم وزنه سنگینی بر قوه مجریه ببندیم تا نتواند از جایش برخیزد و تکان نخورد، آیا این تدبیر منطبق با مصالح ملی است؟ راه حل بازگشت به لایحه دولت است که از نظر آئین‌نامه بعد از تصویب کلیات امکانپذیر خواهد بود.
بطور خلاصه در کمیسیون تلفیق:
1 ـ اعتبارات عمرانی، ملی، ملی استانی شده و متفرقه کم شده است. همکاران محترم! سه تا از اعتبارات مهم ملی، خود اعتبار ملی، ملی استانی شده و متفرقه کم شده است.
2 ـ کاهش بودجه عمرانی، اعتبارات طرح‌های تملک دارایی‌های سرمایه ملی از سقف (184) میلیارد تومان به (135) میلیارد تومان تقلیل داده شده است. بی سابقه بودن چنین کاهشی، برخلاف رویه معمول مجلس می‌باشد، تبعات منفی آن عبارتند از: رکود بسیاری از طرح‌های عمرانی و مهم، طولانی شدن طرح ها و افزایش بیکاری و نرخ تورم، برهم زدن نسبت جاری و عمرانی، کاهش شدید بودجه بسیاری از دستگاه‌های مهم و استراتژیک نسبت به مصوبه و عملکرد سال 1384.
3 ـ تقلیل سطح درآمد با وضعیت اعلام آمادگی و توانایی دولت در کسب درآمد و انجام هزینه‌های عمرانی و غلبه نظریه عمرانی بر جاری، این تقلیل به مصلحت نیست.
4 ـ نحوه رسیدگی در تلفیق به پیشنهادات نمایندگان و کمیسیون ها که نهایتا کلیه پیشنهادات رد شده است، این امر پسندیده نیست.
برادران، خواهران نماینده! نمایندگان در کمیسیون‌های تخصصی زحمات زیادی کشیدند، هیچکدام از نظرات نمایندگان و نظرات کمیسیون ها متاسفانه در کمیسیون تلفیق مدنظر قرار داده نشده است.
حذف اعتبارات در اختیار ریاست جمهوری، در اختیار رییس جمهورهای قبلی هم بوده، فرق آن این است که بعضی از رییس جمهورها قبلا صرف آباد کردن کاخ سعدآباد و خرید هواپیمای تشریفاتی می شده است، رییس جمهور فعلی ما آمده از مناطق محروم شروع کرده، ششماه از دوره ریاست جمهوریش گذشته، هفت سفر استانی داشته، استان‌های ایلام، سیستان و بلوچستان، هرمزگان،... چه خوش است صوت قرآن ز تو دلربا شنیدن، آقای دکتر شهریاری هم تحصیلکرده است، هم متخصص است، هم سیستان و بلوچستانی است، دیروز اینجا اعلام کرد که بعد از (26) سال هیات دولت بلند شده رفته در سیستان و بلوچستان خوب مورد استقبال و دلگرمی مردم، عشق و علاقه مردم، آقای دکتر شهریاری گفت که آمدن هیات دولت در استان سیستان و بلوچستان چه اثرات مثبتی دارد، ضمن اینکه به زابل هم هیات دولت رفت، به ایرانشهر هم رفت، یعنی مناطق محروم را دیدن، یعنی به فریاد مردم فقیر و وامانده رسیدن، واقعا حذف اعتبارات دراختیار ریاست جمهوری چه معنایی دارد، می خواهیم چکار بکنیم؟
اجازه حذف طرح‌های عمرانی کمتر از (50) درصد به هیاتی برای جابجایی اعتبار آن‌ها و افزودن اعتبار طرح‌های مذکور به طرح‌هایی بالاتر از (50) درصد به معنای حذف و توقف این طرح ها و عملا ایجاد نارضایتی در بین مردم و بروز فشارها به مجری طرح برای انجام تعدیل و رشد هزینه‌های تمام شده طرح ها.
شما خودتان شاهد هستید (رییس ـ آقای پیش بین! شما یک دقیقه وقت دارید، چون شما یکمقدار از روی کاغذ می خوانید و یکمقدار هم شرح و تفصیل می دهید) توضیح می دهم.
5 ـ افزایش عوارض مالیات ماخوذ از اتومبیل که تحت عنوان (5) درصد و (4) درصد به عوارض تجمیع افزوده شود، یعنی از اتومبیل تولید داخل و خارجی حدود (18) درصد عوارض و مالیات اخذ می‌شود که این خود به معنای گرانی در همه زمینه‌هاست. ان شاالله به لایحه دولت رای بدهیم، بنفع مملکت و بنفع مردم خواهد بود. والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته
(تعدادی از نمایندگان ـ احسنت)
رییس ـ تشکر می کنم.
حسینی ـ تذکر دارم.
رییس ـ تا نفر بعد را دعوت می کنید آقای حسینی تذکر دارند، بفرمایید.
سیدجلال حسینی ـ بسم الله الرحمن الرحیم
با عرض خسته نباشید، جناب آقای رییس! وقتی که دولت لایحه را به پیوست ردیف ها تقدیم مجلس می‌کند و کمیسیون تلفیق بعد از بحث و بررسی گزارش تلفیق را به مجلس تقدیم می‌کند و مبنای بحث ما الان گزارش کمیسیون تلفیق است، منتها این ها فاقد ردیف‌هایی است که تغییرات اساسی روی آن صورت گرفته و قانونا بایستی این گزارش همراه ردیف‌هایی که تبادل نظر روی آن انجام گرفته، تغییرات صورت گرفته، در اختیار مجلس محترم قرار می‌گرفت، تشکر می کنم.
رییس ـ خیلی متشکر، تذکرتان را وارد می دانم، آقای عبداللهی رییس کمیسیون تلفیق ان شاالله زودتر تغییرات اعمال شده نسبت به ردیف ه