مورخ: 1386/12/15
شماره: 230/113799
دستورالعمل
روش‌های اجرایی موضوع مقررات ماده 169 مبنی بر نگهداری از صندوق مکانیزه فروش از ابتدای سال 1387 توسط بعضی از صاحبان مشاغل موضوع ماده 95 ق. م. م. در برخی از نقاط کشور
با توجه به اطلاعیه مورخ 30/10/1386 در اجرای مقررات ماده 169 مبنی بر نگهداری از صندوق مکانیزه فروش از ابتدای سال 1387 توسط بعضی از صاحبان مشاغل موضوع ماده 95 ق. م. م. در برخی از نقاط کشور و پیرو اطلاعیه مشترک با شورای اصناف کشور در این ارتباط، بدین وسیله روش‌های اجرایی را به شرح زیر مقرر می‌دارد.
1- تعاریف:
1-1- صندوق:
دستگاهی است که جهت ثبت و کنترل کلیه اطلاعات و عملیات فروش روزانه در یک واحد شغلی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
2-1- رول:
رول مورد نظر در اطلاعیه صادره به یکی از صورت‌های: رم، چیپست، سی دی، نرم‌افزار خاص، رول کاغذی و ... می‌باشد.
3-1- بانک اطلاعاتی:
بانک اطلاعاتی نرم‌افزار مشخصی است که با توجه به نیازهای اطلاعاتی از طرف دفتر فناوری اطلاعات سازمان طراحی و در ادارات امور مالیاتی ذی‌ربط نصب و آموزش و پشتیبانی لازم از طرف دفتر مذکور به عمل خواهد آمد.
4-1- دوره‌های زمانی ارائه اطلاعات فروش:
دوره‌های زمانی ارائه اطلاعات فروش به صورت مکانیزه یا دستی حسب مورد با توجه به نوع رول (رول‌های کاغذی به صورت دستی و رول‌های الکترونیکی به صورت مکانیزه) به صورت فصلی (بهار، تابستان، پاییز و زمستان) از ابتدای سال 1387 می‌باشد و مؤدیان مذکور مکلفند حداکثر تا پایان ماه بعد از هر فصل اطلاعات مربوط را ارائه نمایند.
2- مؤدیان مشمول طرح طبق اطلاعیه صادره:
  • 1- رستوران‌ها و چلوکبابی‌ها
  • 2- داروخانه‌ها
  • 3- بنکداران
  • 4- تالارهای پذیرایی
  • 5- درمانگاه‌ها و مؤسسات درمانی
  • 6- هتل‌ها و مسافرخانه‌ها
  • 7- طلافروشان و زرگرها
  • 8- فروشندگان لوازم صوتی و تصویری
  • 9- فروشندگان لوازم یدکی اتومبیل و موتورسیکلت
  • 10- صاحبان نمایشگاه اتومبیل و املاک
  • 11- ساعت فروشان
  • 12- مبل فروشان
  • 13- فروشندگان لوستر و آباژور
  • 14- فروشندگان لوازم خانگی
  • 15- فروشندگان لوازم آرایشی و بهداشتی
  • 16- آرایشگاه (زنانه، مردانه)
  • 17- آزمایشگاه‌ها، رادیولوژی‌ها، فیزیوتراپی‌ها و پزشکی هسته‌ای
  • 18- پزشکان
  • 19- فروشندگان کاشی و لوازم بهداشتی
  • 20- چاپخانه‌داران
  • 21- قنادی‌ها
  • 22- فروشندگان پوشاک
  • 23- فروشندگان کیف و کفش و منسوجات چرم
  • 24- فروشندگان آهن، آلومینیوم و مصنوعات فلزی
  • 25- فروشندگان مصالح ساختمانی
  • 26- فروشندگان لوازم بهداشتی ساختمانی
  • 27- فروشندگان چوب
  • 28- فروشندگان موبایل و وسایل جانبی
  • 29- فروشندگان رایانه و لوازم جانبی
  • 30- فروشندگان لوازم الکتریکی
3- محدوده اجرای طرح طبق اطلاعیه صادره:
در سطح شهرستان‌های تهران، شمیرانات، شهرری، کرج و مراکز استان‌های (اصفهان، فارس، خوزستان، خراسان رضوی، یزد، کرمان، آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، مازندران و گیلان)
4- وظایف مؤدیان:
1-4- تأمین صندوق مورد نظر با توجه به نوع و حجم مبادلات مؤدیان مورد نظر مکلفند در اجرای اطلاعیه صادره نسبت به تأمین صندوق مورد نظر با توجه به نوع و حجم مبادلات اقتصادی و ویژگی‌های صندوق مورد انتظار (به شرح این دستورالعمل) اقدام نمایند.
مؤدیانی که قبلاً از این صندوق‌ها استفاده می‌نمودند در صورتی که صندوق مورد استفاده از ویژگی‌های مورد نظر برخوردار نباشد می‌بایست نسبت به تأمین صندوق مورد انتظار اقدام نمایند.
2-4- مراجعه به ادارات امور مالیاتی ذی‌ربط به منظور اعلام استفاده از صندوق مکانیزه فروش در اجرای اطلاعیه صادره مؤدیان مورد نظر مکلفند از نیمه دوم اسفند ماه سال 1386 با مراجعه به ادارات امور مالیاتی ضمن اعلام استفاده از صندوق مکانیزه فروش مطابق ویژگی‌های مورد انتظار طبق این دستورالعمل به شرح فرم پیوست (فرم شماره 117) که دربرگیرنده اطلاعات هویتی آنان، نوع، ویژگی و ... صندوق و همچنین مشخصات فروشنده صندوق می‌باشد اقدام نمایند.
3-4- ثبت فروش از ابتدای سال 1387 در صندوق مکانیزه در قبال ارائه رسید به خریدار
کلیه مؤدیان مکلف به نگهداری از صندوق مکانیزه فروش موظفند از ابتدای سال 1387 کلیه فروش‌های خود را در قبال ارائه رسید به مؤدی از طریق صندوق مذکور انجام دهند.
4-4- انجام سایر تکالیف مقرر قانونی طبق مواد قانونی، آئین‌نامه‌ها و دستورالعمل‌های صادره استفاده و نگهداری از صندوق مکانیزه فروش توسط مؤدیان موجب عدم رعایت سایر تکالیف قانونی در نگهداری دفاتر قانونی (روزنامه، کل، درآمد و هزینه)، صدور فاکتور فروش، ارائه به موقع اظهارنامه مالیاتی و سایر تکالیف مقرر نخواهد بود و در صورت عدم رعایت برابر مقررات مربوط اقدام خواهد شد.
5-4- ارائه اطلاعات فروش صندوق به ادارات امور مالیاتی در دوره‌های زمانی تعیین شده
مؤدیان مورد نظر مکلفند اطلاعات مربوط به فروش را در دوره‌ای زمانی تعیین شده به شرح این دستورالعمل به صورت دستی یا مکانیزه حسب مورد به اداره امور مالیاتی ذی‌ربط ارائه و رسید دریافت دارند.
6-4- همکاری با ادارات امور مالیاتی در بازرسی‌های دوره‌ای و ...
مؤدیان مکلفند به منظور اجرای مطلوب طرح هرگونه همکاری لازم را در چهارچوب مقررات قانونی با مأموران مالیاتی تعیین و اعلام شده به اتحادیه ذی‌ربط بنمایند.
7-4- اعلام موارد نقص فنی دستگاه به اداره امور مالیاتی ذی‌ربط در مواردی که بنا به عللی از جمله نقص فنی دستگاه امکان ثبت اطلاعات فروش از طریق صندوق میسر نمی‌باشد مؤدی مکلف است در همان روز نقص دستگاه ضمن اعلام کتبی موضوع به اداره امور مالیاتی به شرح فرم پیوست (فرم شماره 120) و انجام اقدامات لازم به منظور رفع نقص و اعلام مجدد موضوع ثبت فروش در صندوق (حداکثر ظرف مدت 24 ساعت) فروش‌های خود را (در زمان نقص دستگاه) صرفاً از طریق صدور فاکتور فروش انجام و اطلاعات مربوط را نیز بلافاصله پس از رفع نقص در صندوق ثبت نماید.
8-4- استفاده از صندوق‌هایی با ویژگی‌های سخت‌افزاری و نرم‌افزاری تعیین شده از سوی سازمان امور مالیاتی کشور
9-4- تأمین‌کنندگان (فروشندگان) صندوق مکلفند قبل از تحویل صندوق فروش به مشتری ضمن مراجعه به اداره امور مالیاتی نسبت به دریافت برچسب گواهی ثبت صندوق در سازمان امور مالیاتی برای نصب بر روی صندوق اقدام نمایند.
10-4- مؤدیانی که دارای صندوق‌هایی فاقد برچسب موضوع بند فوق می‌باشند مکلفند مراتب را جهت اخذ برچسب ثبت در سیستم مالیاتی کشور به ادارات امور مالیاتی محل اعلام و برچسب مربوط را اخذ نمایند.
5- حداقل نیازمندی‌های دستگاه‌های pos
استاندارد عمومی زیر برای دستگاه‌های [1] pos به صورت یکپارچه (all-in-one) تدوین شده است و استفاده از دستگاه‌های رایانه شخصی معمولی که به دستگاه‌های جانبی متصل گردند، مجاز نیست:
1-5- مشخصات عمومی رایانه (حداقل نیازمندی‌ها):
- cpu: celeron m 1.2ghz/p4 2.xghz (low power)
- memory: 256 mb ddr dimm socket
-2 powered rs232 serial ports
-1 lpt parellel ports
- internal 56k standard modem
-1 ps/2 mouse & 1 ps/2 keyboard port
2-5- مشخصات محیطی:
- قابلیت اجرا و انجام عملیات در بازه دمایی صفر الی 40 درجه سانتی‌گراد
- قابلیت نگهداری در بازه دمایی 20- الی 60 درجه سانتی‌گراد
- حداکثر ابعاد برابر 50*50*70 سانتی‌متر
3-5- نمایشگر مشتری:
-2 *20 digital vfd customer pole display
- قابلیت اتصال از طریق درگاه rs232
4-5- بارکد خوان
- laser/ccd gun scanner
- قابلیت اتصال از طریق درگاه ps2 یا usb
5-5- چاپگر
-80 mm receipt printer
- قابلیت برنامه‌ریزی توابع fiscal از طریق فراخوانی‌های مستقیم
- قابل اتصال از طریق درگاه‌های lpt یا usb
6-5- کشوی پول
- قابلیت اتصال به چاپگر یا به صورت مستقیم از طریق درگاه rs232
7-5- صفحه کلید
- صفحه کلید استاندارد ibm مجهز به حداقل 20 کلید قابل برنامه‌ریزی
- مجهز به قفل/کلید با حداقل دو حالت
***- تمامی تجهیزات فوق باید با استاندارد upos (با توجه به استفاده از پلت‌فرم‌های windows، استاندارد opos)سازگار باشند.
6- ویژگی‌های نرم‌افزاری سیستم‌های pos
ویژگی‌های عمومی
- قابلیت نصب و اجرا روی سخت‌افزارهای استاندارد تحت پلت‌فرم windows .
- قابلیت نصب با استفاده از برنامه‌های setup خودکار.
- تعبیه راهنمای online برای هدایت کاربر.
- پشتیبانی از گرداننده‌های opos برای سخت‌افزارهای استاندارد.
- پشتیبانی از فرایندهای خرید، فروش و انبار (کنترل موجودی).
- پشتیبانی از حداقل دو زبان فارسی و انگلیسی.
- پشتیبانی از تقویم شمسی.
- قابلیت ورود و نگهداری از مبالغ تا 15 رقم صحیح و 3 رقم اعشاری.
- قابلیت استفاده از نرم‌افزار بدون استفاده از موشواره یا با استفاده از صفحات لمسی (touch screen).
- مجهز به سیستم پشتیبان‌گیری و بازیابی خودکار اطلاعات. (auto restore)
- مجهز به سیستم کنترل و شناسایی کاربران با رمز عبور.
- کنترل امنیت در سطح menu .
- کنترل و ثبت کلیه فعالیت‌های کاربران در فایل‌های ثبت.
- ایجاد گزارشات در یک محیط wys/wyg
- امکان ارائه خروجی گزارشات در قالب صفحات گسترده.
- امکان export گزارشات برای استفاده در سایر نرم‌افزار در قالب فرمت‌های استاندارد.
- امکان برقراری ارتباط با رابط‌های نرم‌افزاری و سخت‌افزاری ارائه شده توسط سازمان
امور مالیاتی کشور جهت درج اطلاعات در ژورنال‌های الکترونیکی.
- امکان تهیه خروجی بر اساس استاندارد ارائه شده توسط سازمان امور مالیاتی شامل خلاصه فروش، خرید، مالیات و ...
7- قابلیت‌های مورد نظر در نرم‌افزار خرید و فروش:
- امکان طبقه‌بندی و گروه‌بندی کالاها در ساختارهای سلسله مراتبی.
- امکان تعریف بارکدهای متعدد برای یک کالا و دسترسی به اطلاعات کالا از طریق اسکن بارکد کالا.
- امکان تعریف صفات قابل تعریف توسط کاربر برای هر کالا یا گروه کالایی.
- امکان وارد کردن شرح کالا تا 3 سطر و جستجوی کالا بر اساس هر بخش از شرح.
- امکان بسته‌بندی مجموعه‌ای از کالاها و فروش و قیمت‌گذاری گروهی.
- امکان قیمت‌گذاری x/y (یک عدد 500 ریال، 3 عدد 1000 ریال).
- امکان تعریف واحدهای جدید از کالا و فروش آن‌ها با قیمت‌های متفاوت (به عنوان مثال جعبه‌های 6 تایی، 12 تایی و ...).
- قیمت‌گذاری چند سطحی برای قیمت‌های فروش و خرید.
- امکان تعریف قواعد فروش و خرید عمده و قیمت‌گذاری بر آن اساس.
- پشتیبانی از ارزهای متنوع.
- امکان تعریف و وارد کردن اقلام کالایی در صفحه فاکتور از طریق کلیدهای سریع «hotkey» .
- تخصیص شماره سریال خودکار به فاکتورهای فروش و امکان ردیابی اقلام فاکتور با وارد کردن شماره سریال فاکتور.
- محاسبه خودکار میزان مالیات و درج در فاکتور فروش بر اساس قواعد مالیاتی.
- تخصیص شماره سریال خودکار به اسناد خرید و امکان ردیابی اقلام فاکتور با وارد کردن شماره سریال سند.
- امکان ثبت اسناد خرید به صورت قطعی، امانی، مشارکتی.
- امکان بازیابی فاکتورها و اسناد در حال صدور هنگام قطع برق، خرابی سیستم یا هر نوع اتفاق غیر مترقبه.
- امکان فروش نقدی، اعتباری، چک (ورود مشخصات چک‌های دریافتی) یا ترکیبی.
- به‌روزرسانی لحظه‌ای موجودی بر اساس فروش یا خرید کالا.
- امکان ارائه پیشنهاد برای جایگزینی اقلامی که در انبار موجود نیستند.
- امکان صدور فاکتور برگشت از فروش و سند مرجوعی خرید.
- امکان استفاده از حافظه موقت (تعلیق موقت فاکتور) و بازیابی مجدد.
- امکان تعریف شیفت‌های کاری و صدور فرم تسویه حساب صندوقداران.
- قابلیت تعریف و ایجاد فرمت‌های مختلف چاپ رسید.
- قابلیت اتصال به پایانه‌های بانکی جهت فروش با استفاده از کارت‌های debit و credit .
- امکان ورود اطلاعات سفارشات فروش و خرید.
- امکان ثبت فاکتور فروش با بازیابی اطلاعات سفارش فروش.
- امکان ثبت سند خرید با بازیابی اطلاعات سفارش خرید.
- پشتیبانی از سیستم نمایشگر شماره تلفن برای خط تلفن سفارشات.
- محاسبه هزینه حمل کالا.
- امکان فروش قسطی و ردیابی اقساط مشتری.
- امکان فاکس صورتحساب و یا ارسال آن از طریق پست الکترونیکی.
- امکان تعریف تأمین‌کنندگان نامحدود برای یک قلم کالایی.
- امکان گروه بندی و طبقه‌بندی مشتریان.
- قیمت‌گذاری چند سطحی برای مشتریان یا گروه‌های مشتریان.
- امکان تعریف قواعد مختلف برای تخفیفات و مشوق‌ها به مشتریان.
- امکان ذخیره‌سازی تصویر مشتری.
- امکان تخصیص اعتبار به مشتریان و ردیابی بالانس اعتباری مشتری.
- امکان کنترل و ردیابی تمام خدمات ارائه شده به مشتری.
- امکان چاپ کارت‌های تخفیف، عضویت، کوپن، بن و ...
- امکان طراحی و استفاده از کارت‌های هدیه.
7- قابلیت‌های مورد نظر در نرم‌افزار انبار
- امکان ثبت اسناد وارده انبار شامل رسید تأمین‌کننده، دریافتی از مراکز، تعدیل افزایشی موجودی.
- امکان کنترل موجودی و دسترسی لحظه‌ای به کاردکس و مانده موجودی.
- امکان تخصیص شماره سریال خودکار به اسناد انبار.
- امکان نگهداری کاردکس تعدادی و ریالی انبار.
- امکان مشاهده گرافیکی محل کالا در انبار.
- کنترل شماره سریال یک قلم کالایی و ردیابی کالا بر اساس شماره سریال آن.
- استفاده از مدل‌های پیش‌بینی برای محاسبه نقاط کمینه، بیشینه و سفارش کالا.
- نمایش گرافیکی الگوی ترافیکی فروشگاه برای جایابی بهتر کالاها.
- امکان تعیین محل کالای خاص به صورت گرافیکی.
- امکان ردیابی تاریخچه کالا (خرید، جابجایی، فروش و ...)
- امکان کنترل تاریخ انقضای کالا.
- قیمت‌گذاری اسناد بر اساس روش‌های میانگین موزون، fifo و lifo .
- محاسبه هزینه حمل کالاها بر اساس کل سند، اقلام و وزن و ...
محمود شکری
معاون عملیاتی


[1] - منظور دستگاه‌های رایانه‌ای است که در عرف عمومی به عنوان point of sale شناخته می‌شوند. این دستگاه‌ها از نظر شکل مشابه دستگاه‌های ecr هستند ولی مجهز به تجهیزات رایانه‌ای می‌باشند.