مورخ: 1382/07/16
شماره: 211/4230/38383
بخشنامه
تفویض امر نظارت بر درآمد و هزینه مؤسسات خیریه و عام‌المنفعه و دستورالعمل نحوه برخورداری مؤسسات خیریه عام‌المنفعه از معافیت موضوع بند (ط) ماده 139 اصلاحی ق. م. م.
بنا به اختیار حاصل از بند «الف» ماده 7 تصویب‌نامه شماره 53456/ت 27257 هـ مورخ 7/12/81 هیأت محترم وزیران در خصوص آیین‌نامه اجرایی موضوع تبصره (3) ماده 139 اصلاحی قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 27/11/80، بدین وسیله امر نظارت بر درآمد و هزینه مؤسسات خیریه و عام‌المنفعه موضوع بند «ط» ماده (139) فوق‌الذکر در استان‌ها به ادارات کل امور مالیاتی استان و در تهران به اداره کل مالیات بر شرکت‌ها تفویض می‌گردد تا با رعایت مقررات آیین‌نامه اجرایی مذکور و دستورالعمل نحوه برخورداری مؤسسات مزبور از معافیت موضوع بند «ط» ماده (139) یاد شده (فرم شماره 01/139) و دستورالعمل مراجع، شرح وظایف و ویژگی‌های ناظر مؤسسات موصوف (فرم شماره 01/2-139) وظیفه محوله را به نحو احسن انجام دهند.
شایان ذکر است که اداره امور مالیاتی رسیدگی‌کننده به پرونده مالیاتی مؤسسات مورد بحث می‌بایست منفک از مرجع ناظر ذی‌ربط باشد.
مسئولیت حسن اجرای امور فوق‌الذکر در استان‌ها با مدیران کل امور مالیاتی استان و در تهران با مدیرکل مالیات بر شرکت‌ها و نظارت کلی با دفتر امور تشخیص مالیاتی خواهد بود. ضمناً ادارات کل مذکور مکلف خواهند بود گزارشی حاوی اطلاعات مربوط به مؤسسات خیریه و عام‌المنفعه تحت نظارت خود را هر سه ماه یک بار و در قالب فرم پیوست از طریق دفتر امور تشخیص به دفتر اینجانب ارسال نمایند.
عیسی شهسوار خجسته


دستورالعمل نحوه برخورداری مؤسسات خیریه عام‌المنفعه
از معافیت موضوع بند (ط) ماده 139 اصلاحی قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 27/11/1380
فرم شماره: 01/139
1- مؤسسه رسماً تحت یکی از عناوین خیریه عام‌المنفعه به ثبت رسیده باشد و غیر انتفاعی بودن مؤسسه نیز در اساسنامه تصریح شده باشد.
2- کمک‌ها و هدایای دریافتی نقدی و غیر نقدی مؤسسه خیریه عام‌المنفعه به موجب اساسنامه آن به مصرف امور ذیل برسد و این امر توسط سازمان امور مالیاتی کشور تأیید شود:
تبلیغات اسلامی، تحقیقات فرهنگی، علمی، دینی، فنی، اختراعات، اکتشافات، تعلیم و تربیت، بهداشت و درمان، بنا و تعمیر و نگهداری مساجد و مصلاها و حوزه‌های علمیه و مدارس علوم اسلامی و مدارس و دانشگاه‌های دولتی، مراسم تعزیه و اطعام، تعمیر آثار باستانی، امور عمرانی و آبادانی، هزینه یا وام تحصیلی دانش‌آموزان و دانشجویان، کمک به مستضعفان و آسیب دیدگان حوادث ناشی از سیل، زلزله و آتش‌سوزی، جنگ و حوادث غیر مترقبه.
3- اساسنامه مؤسسات خیریه و عام‌المنفعه باید متضمن این موضوع باشد که مؤسسان و وابستگان طبقات اول و دوم آنان و همچنین هیأت‌امنا و مدیران مؤسسه حق معامله با مؤسسه را ندارند.
4- اساسنامه مؤسسه صرفاً حاکی از این باشد که مؤسسان یا صاحبان سرمایه حق هیچ‌گونه برداشت و یا تخصیص از محل کمک‌ها و هدایای دریافتی نقدی و غیر نقدی به مؤسسه را ندارند و بعد از انحلال، دارایی مؤسسه به سازمان بهزیستی کشور یا یکی از مؤسسات دولتی و یا مؤسسات خیریه و عام‌المنفعه دیگر واگذار گردد.
5- مرجع نظارت بر درآمد و هزینه مؤسسات خیریه و عام‌المنفعه، سازمان امور مالیاتی کشور و ادارات تابعه و سازمان اوقاف حسب تفویض اختیار از سوی سازمان امور مالیاتی خواهد بود.
6- مؤسسات خیریه و عام‌المنفعه مکلفند صورتحساب درآمد و هزینه سالانه خود را که متکی به اسناد و مدارک قابل قبول باشد، حداکثر تا چهار ماه بعد از پایان سال مالی مؤسسه به مرجع ناظر مربوطه تسلیم نمایند و مرجع ناظر مؤسسه نیز باید ظرف چهار ماه از تاریخ وصول صورتحساب، نتیجه رسیدگی را در مورد صورتحساب درآمد و هزینه و رعایت مقررات قانون و آیین‌نامه اجرایی ماده (139) قانون اعلام و در صورت تأیید، گواهی لازم را جهت اقدام قانونی به اداره امور مالیاتی مربوط تسلیم نماید.
7- مؤسسات خیریه و عام‌المنفعه مکلف به انجام سایر مقررات مذکور در آیین‌نامه اجرایی مربوطه و تکالیف مقرر از جمله تسلیم به موقع اظهارنامه و ترازنامه و حساب سود و زیان و کسر و پرداخت مالیات اشخاص ثالث طبق قانون مالیات‌های مستقیم خواهند بود.
8- عدم رعایت شرایط و ترتیبات مقرر در قانون مالیات‌های مستقیم و این دستورالعمل (آیین‌نامه مربوط) از سوی مؤسسات خیریه و عام‌المنفعه در هر سال مالی موجب محرومیت از معافیت مقرر در آن سال خواهد شد.
تهیه و تنظیم: دفتر فنی مالیاتی مقام تأییدکننده: معاون فنی و حقوقی


دستورالعمل مراجع، شرح وظایف و ویژگی‌های ناظر مؤسسات خیریه و عام‌المنفعه
موضوع بند «ط» ماده 139 اصلاحی قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 27/11/1380
فرم شماره 01/2-139
الف - مراجع ناظر:
طبق اجزای «الف» و «ب» و «پ» ماده 7 بند «هـ» آیین‌نامه اجرایی ماده 139 اصلاحی قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 27/11/80:
1- مرجع نظارت بر درآمد و هزینه مؤسسات خیریه و عام‌المنفعه، سازمان امور مالیاتی کشور است که می‌تواند این اختیار را به ادارات امور مالیاتی ذی‌ربط و در موارد یاد شده در بند 33 ماده یک قانون تشکیلات و اختیارات سازمان اوقاف و امور خیریه مصوب 63 به سازمان مزبور تفویض نماید.
2- نظارت بر درآمد و هزینه مؤسسات عام‌المنفعه‌ای که دارای مال موقوفه می‌باشند و یا اداره آن‌ها به موجب قانون یا آیین‌نامه مربوط به سازمان اوقاف و امور خیریه محول شده است با سازمان یاد شده خواهد بود.
3- مراجع ناظری که قبلاً موافق آیین‌نامه اجرایی موضوع تبصره 4 ماده 2 قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 66 و اصلاحیه مورخ 7/2/71 آن، امر نظارت بر درآمد و هزینه مؤسسات عام‌المنفعه به آنان تفویض گردیده است، نظارت آن‌ها بر مؤسسات مذکور با رعایت مقررات ماده 139 اصلاحی مصوب 27/11/80 و مفاد آیین‌نامه اصلاحی کماکان معتبر بوده و اساسنامه این قبیل مؤسسات نیازی به اصلاح مجدد و تطبیق با آیین‌نامه اصلاحی را نخواهد داشت.
ب - شرح وظایف ناظر:
1- حصول اطمینان از انطباق مفاد اساسنامه اصلاحی مصوب و تثبیت شده مؤسسات خیریه و عام‌المنفعه با آیین‌نامه اجرایی ماده 139 اصلاحی قانون یاد شده و دستورالعمل نحوه برخورداری مؤسسات مزبور از معافیت بند «ط» ماده قانونی موصوف در صورت وجود تغییرات اصلاحی در اساسنامه آنان.
2- رسیدگی به صورتحساب درآمد و هزینه سالانه مؤسسات مذکور متکی به اسناد و مدارک قابل قبول طبق مقررات ماده 9 آیین‌نامه اجرایی فوق‌الذکر.
3- اعلام نتیجه رسیدگی در مورد صورتحساب درآمد و هزینه و رعایت قانون و آیین‌نامه اجرایی فوق‌الذکر و صدور گواهی لازم و تسلیم آن به اداره امور مالیاتی ذی‌ربط در صورت تأیید مراتب.
ج - ویژگی‌های ناظر:
ناظر شخص حقوقی است که به موجب اجزای «الف» و «ب» و و «پ» ماده 7 بند «هـ» آیین‌نامه اجرایی موصوف تعیین شده و یا می‌شود و توانایی انجام امور محوله به شرح بند «الف» این دستورالعمل را به نحوه احسن دارا می‌باشد.
تهیه و تنظیم: دفتر فنی مالیاتی، مقام تأییدکننده: معاون فنی و حقوقی
مورخ: 1398/03/20
شماره: 2
قانون مالیات‌های مستقیم
مورخ: 1381/12/07
شماره: 53456/ت 27257 هـ
تصویب‌نامه و تصمیم‌نامه