مورخ: 1388/12/26
شماره: 200/78012/ص
دستورالعمل
تعیین درآمد مشمول مالیات عملکرد سال 1388 صاحبان وسایط نقلیه عمومی موضوع بند (ج) ماده 95 ق. م. م با نظر اتحادیه‌های مربوط
بنا به اختیار حاصل از تبصره 5 ماده 100 قانون مالیات‌های مستقیم و به منظور ایجاد هماهنگی و وحدت رویه در تعیین درآمد مشمول مالیات صاحبان وسایط نقلیه عمومی، به آن اداره کل اجازه داده می‌شود تا درآمد مشمول مالیات عملکرد سال 1388 صاحبان وسایط نقلیه عمومی موضوع بند (ج) ماده 95 ق. م. م را با رعایت توصیه‌های این دستورالعمل با نظر اتحادیه‌های مربوط تعیین و مالیات متعلقه را که قطعی خواهد بود وصول نماید.
گروه بندی استان‌ها:
استان‌های کشور با توجه به امکانات و شاخص‌های مؤثر و به لحاظ وضعیت اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی و نیز شرایط جوی به گروه‌های زیر تقسیم می‌گردند:
گروه (1): استان تهران.
گروه (2): استان‌های آذربایجان شرقی، اصفهان، خراسان رضوی، فارس، قزوین، گیلان، هرمزگان و مازندران.
گروه (3): استان‌های آذربایجان غربی، کرمان، گلستان، سمنان، زنجان، قم، همدان، مرکزی، یزد، بوشهر و خوزستان.
گروه (4): استان‌های چهارمحال و بختیاری، کرمانشاه، لرستان، خراسان شمالی، کهکیلویه و بویراحمد و اردبیل.
گروه (5): استان‌های سیستان و بلوچستان، خراسان جنوبی، کردستان و ایلام.
مقررات خاص:
1- شهر یا شهرستان‌های تابعه غیر از مراکز استان‌ها با در نظر گرفتن شاخص‌های مذکور به دو طبقه شامل: شهرستان‌های طبقه (الف) و شهرستان‌های طبقه (ب)، توسط مدیران کل امور مالیاتی استان‌ها و اتحادیه‌های مربوط، تقسیم می‌گردند.
2- ادارات کل امور مالیاتی در توافقات ترتیبی اتخاذ نمایند تا اتحادیه‌های مربوط، حداکثر تا پایان خرداد ماه سال 1389 لیست اعضای خود را به ادارات امور مالیاتی ذی‌ربط ارائه نمایند.
3- ادارات کل امور مالیاتی گروه‌های استانی 2 الی 5 می‌توانند، درآمد مشمول مالیات صاحبان انواع تاکسی‌های شهری و همچنین تاکسی‌های پایانه‌ها شامل: فرودگاه‌ها، ایستگاه‌های راه آهن و پایانه‌های مسافربری (پایانه‌های مربوط به اتوبوس و مینی‌بوس) و امثالهم را (بدون توجه به ضرایب جدول الگوی بند 5 ذیل) حسب مورد با هماهنگی و نظر اتحادیه‌های مربوط بر اساس میزان فعالیت اقتصادی و درآمد واقعی آنان تعیین نمایند.
توجه: استان تهران (امور مالیاتی شهر و استان تهران) مطابق جدول 1 پیوست با رعایت ضرایب بند 5 این دستورالعمل اقدام نمایند.
4- استان‌هایی که به لحاظ شرایط آب و هوایی دارای وضعیت خاص از قبیل زمستان‌های بسیار سرد و طولانی و یخ بندان می‌باشند، ادارات کل امور مالیاتی مربوط مجاز هستند در مورد ماشین‌آلات موضوع جداول 9 الی 14 پیوست، متناسب با مدت فعالیت آنان (که کمتر از 9 ماه در سال نباشند) با نظر اتحادیه‌های ذی‌ربط در خصوص تعیین درآمد مشمول مالیات اعضا، به نسبت درآمد مشمول مالیات مندرج در جداول مذکور پیوست اقدام نمایند.
5- درآمد مشمول مالیات صاحبان وسایط نقلیه عمومی موضوع جداول 1 الی 4 و نیز وسایط نقلیه عمومی تا ظرفیت 7 تن موضوع جداول 6 الی 8 پیوست، با اعمال ضرایب جدول زیر تعیین گردد.

جدول الگوی درصدهای موضوع تعیین درآمد مشمول مالیات عملکرد سال 1387 صاحبان وسایط نقلیه عمومی
گروه‌های استانی، نسبت به ارقام مندرج در جداول پیوست
گروه بندی استان‌ها/شهرها/شهرستان‌هااستان گروه (1)استان‌های گروه (2)استان‌های گروه (3)استان‌های گروه (4)استان‌های گروه (5)
مراکز استان100%95%90%85%80%
شهرها/شهرستان‌های طبقه (الف)95%90%85%80%75%
شهرها/شهرستان‌های طبقه (ب)90%85%80%75%70%

توجه: اتوبوس‌های برون‌شهری موضوع جدول 5 و انواع وسایط نقلیه عمومی باربری و تریلی کش با ظرفیت بالای 7 تن موضوع جداول 6 الی 8، و کلیه وسایط نقلیه عمومی موضوع جداول 9 الی 14 پیوست، مشمول ضرایب جدول الگوی فوق نبوده و درآمد مشمول مالیات آن‌ها بر اساس مبالغ تعیین شده در جداول پیوست محاسبه و تعیین گردد.
مقررات عمومی
6- شرط برخورداری صاحبان وسایط نقلیه عمومی از ضوابط و مقررات این دستورالعمل، تسلیم اظهارنامه مالیاتی عملکرد سال 1388 در موعد مقرر قانونی می‌باشد. درآمد مشمول مالیات مؤدیانی که از تسلیم اظهارنامه مالیاتی در موعد مقرر خودداری نمایند، از طریق رسیدگی تعیین خواهد شد.
7- مالیات‌های مکسوره مؤدیان در اجرای ماده 104 ق. م. م، با احتساب درآمد مشمول مالیات حاصل از قرارداد مربوطه، با رعایت مقررات از مالیات تعیین شده قابل کسر می‌باشد.
8- در مواردی که مشخص گردد مؤدی تمام یا قسمتی از سال مالیاتی را ترک کسب نموده و یا به عللی خارج از اختیار آنان (از قبیل: اقساط وسیله نقلیه و از رده خارج کردن، تصادف وسیله نقلیه، توقیف، فوت مالک و غیره)، قادر به انجام فعالیت نبوده است و این امر مورد تأیید هیأت حل اختلاف مالیاتی قرار گیرد، درآمد مشمول مالیات آن‌ها به نسبت مدت فعالیت محاسبه و مالیات متعلقه وصول گردد.
9- درآمد مشمول مالیات صاحبان وسایط نقلیه عمومی صفر کیلومتر که وسیله نقلیه خود را در ضمن سال (1388) شماره‌گذاری و تحویل گرفته‌اند، به نسبت مدت مانده سال با کسر 30 روز بعد از تاریخ تحویل وسیله نقلیه (بر مبنای تاریخ مندرج در نامه تحویلی آن توسط نمایندگی مربوط) تعیین گردد.
10- در مواردی که وسیله نقلیه عمومی بیش از یک مالک داشته باشد، درآمد مشمول مالیات شرکا با رعایت مقررات پس از کسر حداکثر دو معافیت موضوع ماده 101 ق. م. م محاسبه و مالیات متعلق نسبت به سهم هر یک از شرکا وصول گردد.
11- در مواردی که وسیله نقلیه بیش از یک مالک داشته باشد و مالکین هر کدام ساکن شهرستان‌های مختلف باشند اداره امور مالیاتی محل استقرار اتحادیه ذی‌ربط، ذی‌صلاح برای توافق می‌باشد.
12- درآمد مشمول مالیات صاحبان مؤسسات حمل و نقل شهری (مشمولین بند «الف» ماده 95 ق. م. م) و آژانس‌های کرایه اتومبیل (مشمولین بند «ب» ماده 95 ق. م. م)، مشمول این دستورالعمل نبوده و توسط واحد مالیاتی ذی‌ربط مورد رسیدگی قرار گیرند.
13- وسایط نقلیه عمومی که به موجب قرارداد اجاره به شرط تملیک به اشخاص حقیقی واگذار می‌گردد، یا به نحوی از انحا از بانک‌ها، مؤسسات اعتباری مجاز غیر بانکی، شرکت‌های خودروسازی، لیزینگ و مشابه آن تسهیلات دریافت می‌نمایند، از تاریخ انعقاد قرارداد با شخص مذکور همانند مالک رفتار شده، و درآمد مشمول مالیات این دسته از صاحبان وسایط نقلیه، در صورت ارائه اسناد و مدارک مثبته مبنی بر پرداخت اقساط، 30% کمتر از درآمد مشمول مالیات جداول پیوست با رعایت سایر ضوابط تعیین گردد.
14- صاحبان وسایط نقلیه عمومی که اتحادیه مربوط به آن‌ها، در اجرای تبصره 5 ماده 100 ق. م. م با ادارات کل/ادارات امور مالیاتی ذی‌ربط توافق ننمایند، یا اساساً فاقد اتحادیه باشند، در صورت رعایت شرایط و مقررات مربوط در این دستورالعمل و تسلیم اظهارنامه مالیاتی، مشمول طرح خوداظهاری موضوع ماده 158 ق. م. م قرار می‌گیرند. در این صورت دو درصد (2%) از مؤدیان این بند، طبق نظر مدیرکل امور مالیاتی مربوط، (به شرط آنکه مالیات عملکرد سال 85 و 86 آنان از طریق نمونه انتخابی یا غیره، مورد رسیدگی و قطعی نگردد) به عنوان نمونه برای رسیدگی انتخاب خواهند شد.
15- طبق مواد 137، 165 و 172 ق. م. م هزینه‌های درمانی، حق بیمه پرداختی، خسارات وارده، وجوه پرداختی و یا کمک‌های بلاعوض در صورتی که مستند به مدارک از مراجع ذی‌ربط باشد، با رعایت مقررات قانونی از درآمد مشمول مالیات مؤدی قابل کسر می‌باشد.
16- درآمد مشمول مالیات صاحبان انواع وسایط نقلیه سواری پلاک سفید و همچنین سواری‌های کرایه آژانس‌ها یا مؤسسات تحت نظارت تاکسیرانی و یا مراجع ذی‌ربط اعم از دولتی، خصوصی، نهادها و شهرداری‌ها و ...، که عمدتاً به حمل و نقل مسافر در سطح شهر اشتغال دارند، برابر جدول مالیات انواع تاکسی‌ها و در صورتی که صرفاً بین شهری یا فرودگاهی فعالیت می‌نمایند، با اضافه ده درصد (10%) به درآمد مشمول مالیات آن‌ها نسبت به ردیف مربوط در جدول انواع تاکسی محاسبه و وصول گردد.
17- درآمد مشمول مالیات صاحبان انواع وسایط نقلیه وانت بار پلاک سفید و همچنین وانت بارهای کرایه آژانس‌ها یا مؤسسات تحت نظارت مراجع ذی‌ربط اعم از دولتی، خصوصی، نهادها و شهرداری‌ها و ...، که عمدتاً به حمل و نقل کالا و غیره در سطح شهر اشتغال دارند، برابر جدول مالیات انواع وانت بار و در صورتی که صرفاً بین شهری یا فرودگاهی فعالیت می‌نمایند، با اضافه ده درصد (10%) به درآمد مشمول مالیات آن‌ها نسبت به ردیف مربوط در جدول انواع وانت بار محاسبه و وصول گردد.
18- درآمد مشمول مالیات تعیین شده در جدول پیوست، برای یک سال مالی (عملکرد سال 1388) بوده و در صورت انتقال وسیله نقلیه عمومی در طول سال، مالک/مالکان اعم از فروشنده و خریدار، نسبت به مدتی که آن وسیله نقلیه را در اختیار دارند مؤدی مالیاتی شناخته شده و مالیات آن‌ها نسبت به مدت و همچنین قدرالسهم حاصل از شراکت، با احتساب معافیت موضوع ماده 101 ق. م. م طبق مقررات، مطابق جداول مربوط محاسبه و وصول گردد.
19- هرگاه طبق اسناد و مدارک مثبته به دست آمده برای هر یک از مؤدیان مشمول این دستورالعمل مشخص گردد، درآمد مشمول مالیات حاصل از آن، با درآمد مشمول مالیات مورد توافق یا ابرازی حسب مورد اختلاف داشته باشد، در این صورت با رعایت مقررات، مالیات مابه‌التفاوت وفق مقررات قابل مطالبه و وصول خواهد بود.
20- اتحادیه‌های مربوطه مکلف گردند ضمن رعایت ماده 186 ق. م. م از ارائه هرگونه خدمات از قبیل صدور یا تمدید پروانه مربوط، کارنامه تاکسیرانی و مجوز تردد و سایر تسهیلات، قبل از مطالبه مفاصاحساب مالیاتی خودداری و اعضای خود را جهت پرداخت مالیات متعلقه به ادارات امور مالیاتی مربوط راهنمایی نمایند.
21- در صورتی که ظرفیت بار و همچنین نوع و مدل ساخت خودروهای عمومی مانند: انواع کامیون و تریلی، ماشین‌آلات راه‌سازی و صنعتی و غیره، در اسناد مربوط مشخص نباشد اداره کل یا اداره امور مالیاتی مربوط با استعلام از مراجع ذی‌صلاح و با اخذ مستندات لازم، مشخصات وسایط نقلیه و ظرفیت خالص بار خودروی مورد نظر را شناسایی، و طبق جداول پیوست نسبت به تعیین درآمد مشمول مالیات اقدام نمایند.
22- اتحادیه‌های مربوط، با رعایت شرایط این دستورالعمل می‌توانند، منحصراً از بین اعضایی که مشمول مالیات می‌گردند، درآمد مشمول مالیات حداکثر ده درصد (10%) از این عده را با توجه به وضعیت و شرایط خاص، که از درآمد کمتری برخوردار بوده‌اند، به میزان کمتر از موارد تعیین شده، تعیین نمایند.
23- درآمد مشمول مالیات و مالیات تعیین شده، مطابق شرایط و مقررات این دستورالعمل قطعی می‌باشد؛ لذا ادارات کل امور مالیاتی ترتیبی اتخاذ نمایند، تا مالیات متعلقه با رعایت ماده 167 ق. م. م، حداکثر تا پایان آبان ماه سال 1389 مورد وصول قرار گیرد.
24- درآمد مشمول مالیات صاحبان سایر وسایط نقلیه عمومی که در جداول پیوست قید نگردیده است، نحوه چگونگی و تعیین آن، با اتحادیه‌ها و ادارات کل امور مالیاتی ذی‌ربط خواهد بود.
25- صاحبان مشاغل موضوع ماده 81 ق. م. م، و همچنین صاحبان کارگاه‌های تولیدی و فروشگاه‌ها و نظایر آن، در صورتی که ماشین‌آلات و وسایط نقلیه عمومی متعلق به خود را، صرفاً برای فعالیت‌های شغلی مذکور و مربوط به خود به کار می‌گیرند به شرط ارائه اسناد و مدارک مثبته مورد تأیید اتحادیه ذی‌ربط و رئیس امور مالیاتی مربوط، کلاً مشمول مالیات مشاغل صاحبان وسایط نقلیه عمومی نخواهد بود.
علی عسکری
رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور
مورخ: 1400/12/25
شماره: 100
قانون مالیات‌های مستقیم