مورخ: 1386/06/11
شماره: 410
آرا هیات عمومی دیوان عدالت
استهلاک زیان اشخاص حقیقی و حقوقی که از طریق رسیدگی به دفاتر آن‌ها و با توجه به مقررات احراز می‌گردد
کلاسه پرونده: 85/917
مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: آقای حسین فرنام
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند یک بخشنامه شماره 28345/2401/232 مورخ 18/7/1385 سازمان امور مالیاتی کشور
مقدمه:
شاکی به شرح دادخواست تقدیمی اعلام داشته است، سازمان امور مالیاتی برخلاف نص صریح بند 12 ماده 148 قانون مالیات‌های مستقیم که مقرر می‌دارد: «زیان اشخاص حقیقی یا حقوقی که از طریق رسیدگی به دفاتر آن‌ها و با توجه به مقررات احراز گردد، از درآمد سال یا سال‌های بعد استهلاک‌پذیر است» و علی‌رغم مطلق عبارت «درآمد سال» با تغییر عبارت قانون، صرفاً «درآمد مشمول مالیات ابرازی» را مشمول حکم قانونی مذکور قرار داده‌اند در حالی که با اضافه کردن کلمه «ابرازی» ضمن تغییر مفاهیم قانونی، شمول عام قانون را محدود به موارد خاص نموده‌اند که خارج از اختیارات سازمان مذکور می‌باشد، ضمناً بر اساس صراحت متن قانونی فوق‌الذکر «درآمد سال یا سال‌های بعد» صرف نظر از ابرازی یا احرازی مورد نظر قانون‌گذار می‌باشد.
متمنی است نسبت به لغو بند 1 بخشنامه شماره 28345/2401/232 مورخ 18/7/1385 رأی لازم‌الاجرا صادر فرمایید.
سازمان امور مالیاتی کشور طی نامه شماره 31649/212 مورخ 11/4/1386 در پاسخ به شکایت مذکور اعلام داشته‌اند، بند 12 ماده 148 قانون مالیات‌های مستقیم در سر فصل هزینه‌های قابل قبول و استهلاک موضوع فصل دوم از باب چهارم قانون مالیات‌های مستقیم منظور شده است و استهلاک زیان سنواتی تأیید شده توسط اداره امور مالیاتی مستلزم ثبت حسابداری در دفاتر شرکت نمی‌باشد بر این موضوع صرفاً در محاسبه درآمد مشمول مالیات ابرازی مؤدی طبق اظهارنامه تسلیمی اعمال می‌گردد. بنابراین چنانچه مؤدی طبق اظهارنامه تسلیمی زیان تأیید شده را مستهلک ننماید. اداره امور مالیاتی یا حسابدار رسمی تنظیم‌کننده گزارش حسابرسی مالیاتی مجاز بر اعمال آن نخواهد بود با عنایت به موارد فوق‌الذکر مفاد بند 1 بخشنامه مورد نظر وفق مقررات جاری و حاکم تهیه گردیده و مغایرتی ندارد؛ لذا استدعای رسیدگی و رد شکایت شاکی را دارد.
هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق با حضور رؤسا و مستشاران و دادرسان علی‌البدل شعب دیوان تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آرا به شرح آتی مبادرت به صدور رأی می‌نماید.

رأی هیأت عمومی
به موجب بند 12 ماده 148 اصلاحی قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 27/11/1380 «زیان اشخاص حقیقی و حقوقی که از طریق رسیدگی به دفاتر آن‌ها و با توجه به مقررات احراز گردد، از درآمد سال یا سال‌های بعد استهلاک‌پذیر است.» نظر به اینکه بخشنامه شماره 28345/2401/232 مورخ 18/7/1385 سازمان امور مالیاتی کشور در مقام تبیین و توضیح حکم مقنن و شیوه‌های اجرایی آن بر اساس مقررات مربوطه تنظیم و صادر شده است، بنابراین مغایرتی با قانون ندارد و خارج از حدود اختیارات قانونی سازمان امور مالیاتی نمی‌باشد.
هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
معاون قضایی دیوان عدالت اداری
رهبرپور