مورخ: 1389/02/25
شماره: 200/4778
دستورالعمل
ابلاغ دستورالعمل اجرایی تعیین درآمد مشمول مالیات و مالیات عملکرد سال 1388 صاحبان مشاغل مشمول قانون نظام صنفی موضوع بند 8 تصویب‌نامه شماره 150866/ت 38842 ک مورخ 17/11/86
با توکل به خداوند قادر متعال و در اجرای مقررات تبصره 5 ماده 100 و ماده 158 قانون مالیات‌های مستقیم و بند 8 تصویب‌نامه شماره 150866/ت 38842 ک مورخ 17/11/86 کمیسیون اصل 138 قانون اساسی به پیوست دستورالعمل اجرایی تعیین درآمد مشمول مالیات و مالیات عملکرد سال 1388 صاحبان مشاغل مشمول قانون نظام صنفی که در اجرای بند 8 تصویب‌نامه فوق‌الاشاره به امضای نمایندگان وزارت بازرگانی، شورای اصناف کشور، مجامع امور صنفی تولیدی و خدمات فنی و توزیعی و خدماتی تهران و این سازمان رسیده است برای اجرا ابلاغ می‌گردد. مقتضی است ترتیبی اتخاذ گردد به منظور حسن اجرای دستورالعمل مذکور اقدامات لازم به شرح زیر انجام گیرد.
1- در اجرای بند یک ضمن ارسال یک نسخه از تصویر دستورالعمل مربوط برای هر یک از اعضای کارگروه‌های شهری و استانی، نسبت به تشکیل کارگروه‌های مذکور حسب مورد اقدام گردد.
2- در اجرای بند 2، با توجه به میزان مالیات سهم مشاغل از بودجه سال 1389 که به آن اداره کل ابلاغ گردیده است سهم کل مالیات واحدهای صنفی مشمول قانون نظام صنفی را تعیین و به منظور تعیین سهم مالیات هر یک از شهرها در مهلت مقرر به کارگروه استانی اعلام نمایید.
3- ترتیبی اتخاذ گردد تا ادارات امور مالیاتی در استان‌ها به تفکیک هر شهر و در تهران به تفکیک هر اداره کل سوابق مالیاتی (مالیات قطعی شده و در صورت عدم قطعیت مالیات تشخیصی) دو سال اخیر (86 و 87) هر یک از واحدهای صنفی مربوط به هر اتحادیه را با توجه به لیست واحدهای صنفی دریافتی از اتحادیه مربوط و همچنین سوابق مالیاتی و مشخصات واحدهای صنفی خارج از لیست اتحادیه (غیر عضو) را در اجرای بند 7 و تبصره آن به هر یک از اتحادیه‌های ذی‌ربط اعلام نمایند.
لازم به توضیح است ادارات امور مالیاتی بر اساس بخشنامه شماره 1359/200 مورخ 25/1/89 مکلف به تهیه موارد مذکور بوده‌اند لذا لازم است اطلاعات تهیه شده بر اساس بخشنامه مذکور در اجرای بند 3 فوق مدنظر قرار گیرد.
علی عسکری
رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور




نحوه تعیین درآمد مشمول مالیات و مالیات عملکرد سال 1388 صاحبان مشاغل مشمول قانون نظام صنفی
موضوع ماده 95 قانون مالیات‌های مستقیم
با هماهنگی اتحادیه‌های صنفی
در اجرای بند 8 تصویب‌نامه شماره 150866/ت 38842 ک مورخ 17/11/1386 کمیسیون اصل 138 قانون اساسی
و مقررات تبصره 5 ماده 100 و ماده 158 ق. م. م
با توکل به خداوند قادر متعال و در اجرای بند 8 تصویب‌نامه شماره 150866/ت 38842 ک مورخ 17/11/86 کمیسیون اصل 138 قانون اساسی و بنا به اختیار حاصل از تبصره (5) ماده 100 و ماده 158 ق. م. م و به منظور برقراری تعامل و جلب مشارکت و همکاری اتحادیه‌ها در جهت اجرای مطلوب‌تر عدالت مالیاتی و استفاده بهینه از منابع و با در نظر گرفتن اوضاع و احوال اقتصادی و موقعیت اقلیمی برای تعیین درآمد مشمول مالیات و مالیات عملکرد سال 1388 صاحبان مشاغل امور صنفی موضوع ماده 95 قانون مالیات‌های مستقیم جلساتی با حضور نمایندگان وزارت بازرگانی، شورای اصناف کشور، مجامع امور صنفی تهران و سازمان امور مالیاتی کشور در خصوص نحوه تعیین درآمد مشمول مالیات و مالیات عملکرد سال 1388 صاحبان مشاغل مذکور با هماهنگی اتحادیه‌ها برگزار و مقرر گردید:
1- به منظور برنامه‌ریزی و هماهنگی و نظارت بر نحوه تخصیص سهم بودجه‌ای سال 1389 مالیات مشاغل مشمول قانون نظام صنفی تابع شورای اصناف کشور، کارگروه‌هایی در سه سطح کشوری، استانی و شهری با ترکیب اعضای زیر تشکیل می‌گردد:
الف: کارگروه کشوری
1- رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور
2- معاون توسعه بازرگانی داخلی وزارت بازرگانی
3- معاون عملیاتی سازمان امور مالیاتی کشور
4- رئیس شورای اصناف کشور
5- رئیس مرکز امور اصناف وزارت بازرگانی
6- رئیس مجمع امور صنفی تولیدی و خدمات فنی تهران
7- رئیس مجمع امور صنفی توزیعی و خدماتی تهران
دبیرخانه کارگروه دفتر امور تشخیص مالیاتی می‌باشد
ب: کارگروه استانی:
1- مدیرکل امور مالیاتی استان
2- رئیس سازمان بازرگانی استان
3- رئیس مجمع امور صنفی مرکز استان
ج: کارگروه شهری:
1- رئیس اداره امور مالیاتی شهر
2- رئیس اداره بازرگانی شهر
3- رئیس مجمع امور صنفی شهر
2- ادارات کل امور مالیاتی با در نظر گرفتن سابقه مالیاتی صاحبان مشاغل مشمول قانون نظام صنفی، سهم مالیات مشاغل مذکور را با توجه به میزان مالیات تعیین و ابلاغ شده از طرف سازمان امور مالیاتی کشور برای منبع مشاغل در بودجه سال 1389 تعیین و حداکثر تا تاریخ 30/2/1389 به کارگروه استانی اعلام می‌نماید.
3- کارگروه استانی با توجه به میزان فعالیت اقتصادی مشاغل هر شهر و همچنین میزان مالیات اعلام شده از طریق اداره کل امور مالیاتی آن استان، تا 6/3/1389 سهم مالیات هر شهر را تعیین و به کارگروه شهری اعلام می‌دارد.
4- کارگروه شهری با توجه به میزان فعالیت اقتصادی مشاغل و تعداد مؤدیان مربوط به اعضای اتحادیه و همچنین میزان مالیات اعلامی توسط کارگروه استانی، تا 21/3/1389 سهم مالیات هر اتحادیه را تعیین و به اتحادیه ذی‌ربط اعلام می‌دارد.
تکالیف اتحادیه‌های صنفی
5- اتحادیه‌های صنفی لیست واحدهای صنفی خود را شامل: نام و نام خانوادگی، شماره شناسنامه، کد ملی، شماره پروانه کسب، نوع فعالیت، خرده‌فروشی، عمده‌فروشی (حسب رسته شغلی در پروانه کسب)، تعداد شرکا و نشانی و کد پستی هر یک به تفکیک هر واحد شغلی و شرکای مربوطه (در صورت وجود) به شرح جدول پیوست در قالب فایل الکترونیکی تحت نرم‌افزار اکسل (راست چین) و یا به صورت دستی تهیه و حداکثر تا تاریخ 25/3/1389 به ادارات امور مالیاتی ذی‌ربط و مجامع امور صنفی ارائه نمایند.
تبصره: در صورتی که با توجه به تفاهم سال قبل اتحادیه نسبت به ارائه لیست اعضای خود اقدام نموده باشد چنانچه تا کنون تغییری در لیست آن‌ها به وجود نیامده باشد، اتحادیه می‌تواند لیست سال قبل را مطابق این بند تکمیل و به اداره امور مالیاتی ارائه نمایند.
6- اتحادیه‌های صنفی درآمد مشمول مالیات و مالیات هر یک از صاحبان مشاغل مربوط به اتحادیه خود (اعم از عضو و غیر عضو - بر اساس لیست ارائه شده از طرف ادارات امور مالیاتی و همچنین شناسایی شده در اتحادیه‌ها) را با توجه به میزان مالیات اعلامی توسط کارگروه شهری و درآمد واقعی حاصل از فعالیت شغلی به گونه‌ای تعیین نمایند که جمع مالیات‌های در نظر گرفته شده برای واحدهای صنفی مربوط، به میزان مالیات اعلام شده توسط کارگروه شهری باشد و فهرست تکمیل شده که حاوی درآمد مشمول مالیات و مالیات صاحبان مشاغل مربوطه باشد را به شرح فرم پیوست در قالب فایل الکترونیکی تحت نرم‌افزار اکسل (راست چین) و یا به صورت دستی تهیه و برای مشاغل موضوع بندهای الف و ب ماده 95 ق. م. م. حداکثر تا تاریخ 31/4/1389 و برای صاحبان مشاغل موضوع بند «ج» ماده 95 ق. م. م. حداکثر تا تاریخ 31/5/1389 به اداره امور مالیاتی ذی‌ربط تسلیم و مراتب را قبلاً به نحوه مقتضی به مؤدیان مورد نظر اعلام نمایند تا مؤدیان مذکور بر اساس آن اظهارنامه مالیاتی خود را به اداره امور مالیاتی تسلیم نمایند.
تکالیف ادارات امور مالیاتی
7- ادارات امور مالیاتی پس از دریافت لیست مشخصات واحدهای صنفی مربوط به هر اتحادیه در اجرای بند 5 این دستورالعمل، سوابق مالیاتی (مالیات قطعی شده و در صورت عدم قطعیت مالیات تشخیصی) دو سال اخیر (86 و 87) آن‌ها را حداکثر ظرف مدت پانزده روز به اتحادیه ذی‌ربط ارائه خواهند نمود.
تبصره: ادارات امور مالیاتی مکلفند فهرست واحدهای صنفی که در فهرست مشخصات اتحادیه مزبور نبوده (واحدهای غیر عضو) اما با توجه به فعالیت و رسته و رشته شغلی جزء اتحادیه مزبور محسوب می‌گردد را نیز با درج سوابق مالیاتی دو سال اخیر و مشخصات آن‌ها به اتحادیه مربوط ارائه نمایند.
سایر مقررات
8- درآمد مشمول مالیات قبل از کسر معافیت تعیین شده توسط اتحادیه صنفی برای صاحبان مشاغل امور صنفی موضوع بند (ج) ماده 95 قانون مالیات‌های مستقیم در اجرای تبصره 5 ماده 100 قانون مالیات‌های مستقیم قطعی می‌باشد. همچنین صاحبان مشاغل موضوع بندهای (الف) و (ب) ماده 95 قانون مالیات‌های مستقیم به استثنای مؤدیان مذکور در بند 15 این دستورالعمل در صورت تسلیم اظهارنامه مالیاتی عملکرد سال 1388 حداقل به میزان درآمد مشمول مالیات و مالیات تعیین شده توسط اتحادیه‌های امور صنفی مشمول مقررات ماده 158 قانون مالیات‌های مستقیم خواهند بود. در غیر این صورت توسط ادارات امور مالیاتی برابر مقررات رسیدگی خواهد شد.
1-8- عدم تسلیم اظهارنامه در موعد مقرر توسط هر یک از مؤدیان موجب محرومیت از معافیت مالیاتی موضوع ماده 101 قانون مالیات‌های مستقیم خواهد بود.
9- اظهارنامه مالیاتی صاحبان مشاغل موضوع بندهای (الف) و (ب) ماده 95 قانون مالیات‌های مستقیم که درآمد مشمول مالیات و مالیات ابرازی آن حداقل به میزان درآمد مشمول مالیات و مالیات تعیین شده توسط اتحادیه صنفی ارائه شده و به عنوان نمونه جهت رسیدگی انتخاب نشوند قطعی تلقی می‌گردند.
10- در اجرای ماده 158 قانون مالیات‌های مستقیم نمونه انتخابی برای رسیدگی به مشمولین بندهای الف و ب ماده 95 قانون مالیات‌های مستقیم و از بین اظهارنامه‌های تسلیمی مشمول این دستورالعمل و به میزان 3% توسط اداره امور مالیاتی ذی‌ربط تعیین می‌گردد (مشروط به اینکه در سه سال اخیر به عنوان نمونه جهت رسیدگی انتخاب نشده باشد)
11- در صورت عدم تسلیم فهرست صاحبان مشاغل اتحادیه مربوط حاوی درآمد مشمول مالیات و مالیات تعیین شده توسط اتحادیه‌های صنفی تا تاریخ تعیین شده به شرح بند 6 این دستورالعمل به اداره امور مالیاتی و یا عدم تعیین درآمد مشمول مالیات و مالیات کلیه مؤدیان مورد نظر، مؤدیان مذکور مشمول این دستورالعمل نخواهند بود، در این صورت سازمان امور مالیاتی برابر مقررات تصمیم مقتضی اتخاذ خواهد نمود.
12- به منظور ایجاد تسهیلات لازم برای وصول مالیات موضوع این دستورالعمل با رعایت مقررات ماده 167 قانون مالیات‌های مستقیم برای صاحبان مشاغل موضوع بند «ج» ماده 95 ق. م. م. چهل درصد مالیات سال قبل به عنوان علی‌الحساب و برای صاحبان مشاغل بندهای الف و ب ماده 95 ق. م. م. چهل درصد مالیات تعیین شده توسط اتحادیه به صورت نقد در زمان تسلیم اظهارنامه و مابقی حداکثر در 5 قسط مساوی ماهانه از پایان آذر ماه 1389 تقسیط گردد.
13- عدم پرداخت اقساط در سررسید مقرر مانع از صدور برگ قطعی برای مؤدیان مشمول این دستورالعمل نمی‌باشد، در صورت عدم پرداخت اقساط در سررسید (تاریخ انقضای مهلت تسلیم اظهارنامه مالیاتی) مشمول جریمه مقرر در ماده 190 قانون مالیات‌های مستقیم می‌گردند.
14- هرگاه بر اساس اسناد و مدارک به دست آمده مشخص گردد، درآمد مشمول مالیات مشخصه هر یک از مؤدیان موضوع این دستورالعمل بیش از درآمد مشمول مالیات ابرازی یا تعیین شده توسط اتحادیه باشد مالیات مابه‌التفاوت وفق مقررات مطالبه خواهد شد.
15- مؤدیان ردیف‌های 1 الی 7 و 12 موضوع بند «الف» ماده 96 قانون مالیات‌های مستقیم مشمول این دستورالعمل نبوده و پرونده آن‌ها کلاً توسط اداره امور مالیاتی مورد رسیدگی قرار می‌گیرد.
16- مؤدیانی که اظهارنامه آن‌ها در اجرای بند 14 این دستورالعمل به عنوان نمونه انتخاب و مورد رسیدگی قرار می‌گیرد در صورتی که درآمد مشمول مالیات مشخصه قطعی (قبل از کسر معافیت) با رقم ابرازی آنان، بیش از 15 درصد اختلاف داشته باشد، مشمول حکم ماده 194 ق. م. م خواهند بود.
17- پرداخت‌های انجام شده در سال 1388 هر یک از مؤدیان، در اجرای مقررات مواد 137، 165 و 172 قانون مالیات‌های مستقیم با رعایت مقررات از درآمد مشمول مالیات آن‌ها قابل کسر می‌باشد.
18- مجامع امور صنفی تمام تلاش و مساعی خود را به منظور جلب مشارکت اعضای خود جهت تسلیم اظهارنامه مالیاتی به کار گیرند همچنین سازمان امور مالیاتی کشور اطلاع‌رسانی لازم را به عمل خواهد آورد.
19- کارگروه استانی بر عملکرد کارگروه‌های شهری و کارگروه کشوری بر عملکرد کلیه کارگروه‌ها نظارت داشته و در مورد اختلاف نظر حسب مورد اتخاذ تصمیم می‌نمایند.
20- این دستورالعمل در پنج نسخه که هر کدام حکم واحد دارد در تاریخ 22/2/1389 تنظیم گردیده است.
محل امضا
علی عسکری - رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور
محمود شکری - معاون عملیاتی سازمان امور مالیاتی کشور
محمدعلی ضیغمی‌- معاون توسعه بازرگانی داخلی وزارت بازرگانی
قاسم نوده فراهانی - رئیس شورای اصناف کشور
قاسم نوده فراهانی - رئیس مجمع امور صنفی توزیعی و خدماتی تهران
محمد پورمزرعه - رئیس مجمع امور صنفی تولیدی و خدمات فنی تهران




فرم مشخصات اعضای اتحادیه‌های صنفی موضوع بند 5 دستورالعمل اجرایی
اداره کل امور مالیاتی ---------- اداره امور مالیاتی -------------
اتحادیه صنفی --------- شهر -------------
ردیفنام و نام خانوادگینام پدرشماره شناسنامهکد ملیتعداد شرکاشماره پروانه کسبنوع فعالیتکد پستینشانی
خرده‌فروشیعمده‌فروشی







مهر و امضای اتحادیه صنفی
مورخ: 1402/12/21
شماره: 101
قانون مالیات‌های مستقیم
مورخ: 1400/12/25
شماره: 100
قانون مالیات‌های مستقیم
مورخ: 1394/04/31
شماره: 158
قانون مالیات‌های مستقیم
مورخ: 1394/04/31
شماره: 95
قانون مالیات‌های مستقیم
مورخ: 1394/04/31
شماره: 96
قانون مالیات‌های مستقیم
مورخ: 1383/01/22
شماره: 1668
سایر قوانین
مورخ: 1380/11/27
شماره: 167
قانون مالیات‌های مستقیم
مورخ: 1380/11/27
شماره: 190
قانون مالیات‌های مستقیم