‌آئین‌نامه ایجاد، اصلاح، تكمیل، درجه‌بندی و نرخ‌گذاری تأسیسات ایرانگردی و نظارت بر فعالیت آنها

وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی

هیأت وزیران در جلسه مورخ 1368/2/13 بنا به پیشنهاد شماره 8/454 مورخ 1367/5/23 وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و با توجه به بند 18 ماده 2 قانون اهداف وظایف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مصوب 1365 مجلس شورای اسلامی و اصل 138 قانون اساسی آئین‌نامه ایجاد، اصلاح، تکمیل، درجه‌بندی و نرخ‌گذاری تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی تأسیسات گردشگری و نظارت بر فعالیت آن‌ها را به شرح زیر تصویب نمودند.

آئین‌نامه ایجاد، اصلاح، تکمیل، درجه‌بندی و نرخ‌گذاری تأسیسات ایرانگردی و نظارت بر فعالیت آن‌ها

فصل اول - تعاریف

ماده 1- تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی تأسیسات گردشگری واحدهایی هستند که به قصد ارائه خدمات و انتفاع برای پذیرایی و اقامت مسافران یا مهمانان طبق ضوابط و مقررات این آئین‌نامه به شرح زیر تأسیس شده یا می‌شوند:

1- مهمان‌خانه (هتل)
2- مهمان‌سرا
3- زائرسرا
4- متل
5- پانسیون
6- اقامتگاه جوانان
7- اردوگاه ایرانگردی و جهانگردی
8- تأسیسات ساحلی
9- تأسیسات حمام‌های آب معدنی
10- رستوران درون واحدهای اقامتی فوق‌الذکر
11- واحدهای پذیرایی داخل فرودگاه‌ها و ترمینال‌های مسافربری کشور
12- واحدهای پذیرایی و اقامتی بین راه و مسافرخانه‌هایی که در مسیرهای ایرانگردی و جهانگردی ارج از محدوده خدمات شهری واقع شده است. واحدهای پذیرایی و اقامتی بین راهی و مسافرخانه‌ها واحدهای پذیرایی و اقامتی و مهمان‌پذیرها.
13- مجتمع‌های سیاحتی و تفریحی (به استثنای موارد مربوط به شهرداری‌ها) و سایر واحدهایی که به قصد ارائه خدمات و انتفاع، برای پذیرایی و اقامت مسافران و جهانگردان طبق مقررات و ضوابط مصوب وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری تأسیس خواهند شد.
14- هتل آپارتمان

ماده 1- تأسیسات گردشگری واحدهایی هستند که به قصد ارائه خدمات و انتفاع برای پذیرایی، اقامت و خدمات مسافرتی و به مسافران یا مهمانان طبق ضوابط و مقررات این آئین‌نامه به شرح زیر تأسیس شده یا می‌شوند:
1- هتل، متل و واحدهای خدماتی رفاهی بین راهی
2- مهمان‌پذیر
3- مراکز خودپذیرایی شامل هتل آپارتمان، پانسیون، زائرسرا، سفره‌خانه سنتی و از این قبیل
4- مراکز اقامتی جوانان
5- تفرجگاه‌ها، اردوگاه گردشگری، محوطه‌های کمپینگ و کاروان‌ها
6- مراکز سرگرمی و تفریحی (مراکز تعطیلات)
7- دفترهای خدمات مسافرتی و جهانگردی
8- مناطق نمونه گردشگری
9- اقامتگاه‌ها با مالکیت زمانی

تبصره - مسیرهای ایرانگردی و جهانگردی را وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری تعیین و به ارگان‌های ذی‌ربط اعلام خواهد نمود.

فصل دوم - ضوابط صدور مجوز ایجاد، اصلاح و یا تکمیل تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی تأسیسات گردشگری

ماده 2- متقاضی ایجاد، اصلاح و یا تکمیل واحد مربوطه ایرانگردی و جهانگردی مکلف است پس از کسب موافقت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری مدارک لازم دال بر قانونی بودن تصرف ملک و در صورت استیجار بودن ملک، مدارک رسمی مربوط به موافقت مالک را به انضمام نقشه‌های کامل واحد مربوط و موافقت ارگان‌های ذی‌ربط و سایر مدارک مورد نیاز اعلام شده از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری را جهت بررسی و تطبیق با ضوابط مربوطه به وزارت مذکور تسلیم نماید.

تبصره - مراجع استعلام موظفند ظرف یک ماه به استعلام‌های انجام شده از سوی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری پاسخ دهند. عدم ارائه پاسخ در فرصت تعیین شده به منزله موافقت با اجرای طرح تلقی می‌گردد.

ماده 3- تشخیص نیاز مناطق مختلف کشور به ایجاد تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی تأسیسات گردشگری و صدور مجوز ایجاد، اصلاح، تکمیل، تجهیز و بهره‌برداری این تأسیسات منحصراً با وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری می‌باشد.

تبصره 1- کلیه دستگاه‌های اجرایی موظفند ضوابط اجرایی قانون و مورد عمل خود را در ارتباط با موضوع این ماده، جهت رعایت آن‌ها به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری اعلام نمایند و آن وزارت مکلف است هنگام صدور مجوز مقررات مزبور را لحاظ نماید.

تبصره 2- دستگاه‌های دولتی، شهرداری‌ها و نهادهای انقلاب اسلامی، چنانچه در وظایف قانونیشان، ایجاد تأسیسات فوق‌الذکر پیش‌بینی شده باشد یا بشود، از شمول این ماده مستثنا می‌باشد.

ماده 4- شهرداری‌ها و سایر مراجع صادرکننده پروانه ساختمان مشمول این آئین‌نامه، موظفند ضمن رعایت ضوابط مربوط به خود، مقررات اعلام شده توسط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری را نیز در این زمینه مراعات نمایند.

ماده 5- دارنده مجوز ایجاد، اصلاح و یا تکمیل واحد مربوطه ایرانگردی یا جهانگردی مکلف است طرح مربوطه را بر اساس برنامه زمان‌بندی شده و مهلت مقرر به پایان برساند و به طور مرتب پیشرفت کار را به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری اطلاع دهد.

تبصره 1- جهت حسن اجرای ماده فوق، دارنده مجوز مکلف است ضمانت‌نامه بانکی معادل 5% برآورد هزینه اجرای پروژه در وجه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ارائه نماید. این ضمانت‌نامه پس از صدور پروانه بهره‌برداری موقت تأسیس آزاد خواهد شد.

تبصره 2- چنانچه به عللی انجام کار به تأخیر افتد دارنده مجوز باید قبل از پایان مهلت مراتب را با ذکر دلایل تأخیر برای تمدید مهلت به اطلاع وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری برساند تا با توجه به شورای و دلایل، بررسی و اتخاذ تصمیم گردد. در غیر این صورت مجوز صادره لغو و ضمانت‌نامه مورد اشاره به نفع دولت ضبط می‌گردد.

تبصره 3- مورد فوق شامل علل قهری و اضطراری (از قبیل وقوع جنگ، سیل، زلزله و ... به تشخیص وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی ریس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری) نمی‌باشند.

تبصره 4- در خصوص تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی تأسیسات گردشگری که با مشارکت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و یا ارگان‌های دولتی و شهرداری‌ها صورت می‌گیرد اخذ ضمانت‌نامه صورتی ندارد.

فصل سوم - ضوابط صدور پروانه بهره‌برداری

ماده 6- دارنده مجوز ساختمان موظف است پس از اتمام عملیات ساختمانی و تجهیز واحد مربوطه مراتب را جهت دریافت پروانه بهره‌برداری به اطلاع وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری برساند.

ماده 6- دارنده جواز ساختمان موظف است پس از اتمام عملیات ساختمانی و تجهیز واحد مربوط، مراتب را جهت دریافت پروانه بهره‌برداری به اطلاع سازمان میراث فرهنگی و گردشگری برساند و نسبت به اخذ گواهی‌نامه استاندارد کیفیت خدمات گردشگری اقدام نماید. سازمان برای واحدهایی که موفق به اخذ گواهی‌نامه استاندارد کیفیت خدمات گردشگری شده‌اند پروانه بهره‌برداری صادر می‌نماید.

تبصره 1- سازمان میراث فرهنگی و گردشگری صرفاً برای محل‌های تأیید شده پروانه بهره‌برداری صادر خواهد کرد و پروانه صادره قابل تسری برای تأسیسات گردشگری نقاط دیگر نمی‌باشد.

تبصره 2- مدت اعتبار پروانه بهره‌برداری تأسیسات گردشگری از تاریخ صدور سه سال تمام بوده و تمدید آن منوط به بررسی مجدد گواهی‌نامه استاندارد کیفیت خدمات گردشگری، توسط سازمان میراث فرهنگی و گردشگری است

ماده 7- چنانچه مشخصات ساختمان ایجاد، اصلاح و یا تکمیل شده با نقشه‌های مصوب وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری منطبق بوده و تجهیزات و سایر مشخصات واحد مربوطه نیز با ضوابط درجه پیش‌بینی شده مطابق داشته باشد و بهره‌بردار واجد شرایط مذکور در ماده 8 این آئین‌نامه باشد نسبت به صدور پروانه بهره‌برداری اقدام خواهد شد.

تبصره 1- چنانچه مشخصات ساختمان با نقشه‌های مصوب مطابقت نداشته باشد و نارسایی‌هایی مشاهده شود وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری باید حداکثر تا یک ماه پس از بازدید کارشناسان فنی و نظرات بر خدمات ایرانگردی و جهانگردی موارد نارسایی (تشخیص نارسایی‌های بهداشتی با وزارت بهداشت است) را با تعیین مهلت مناسب به متقاضی ابلاغ نماید. متقاضی پروانه بهره‌برداری مکلف است در ظرف مهلت تعیین شده نسبت به رفع نارسایی‌ها اقدام نماید. در غیر این‌صورت پروانه بهره‌برداری صادر نخواهد شد ضمانت‌نامه موضوع تبصره یک ماده 5 ضبط خواهد شد.

تبصره 2- وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری صرفاً برای محل‌های تأیید شده پروانه بهره‌برداری صادر خواهد کرد و پروانه صادره قابل تسری برای تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی تأسیسات گردشگری نقاط دیگر نمی‌باشد.

تبصره 3- مدت اعتبار پروانه بهره‌برداری تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی تأسیسات گردشگری از تاریخ صدور سه سال تمام می‌باشد و تمدید آن پس از تجدیدنظر درجه‌بندی واحد ایرانگردی و جهانگردی توسط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری بلامانع است.

ماده 8- بهره‌برداری تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی تأسیسات گردشگری باید دارای شرایط زیر باشد:

الف - تابعیت کشور جمهوری اسلامی ایران

ب - متدین به دین اسلام و یا سایر ادیان رسمی جمهوری اسلامی ایران

ج - نداشتن محکومیت کیفری مؤثر که موجب سلب حقوق اجتماعی گردد.

د - داشتن کارت معاینه بهداشتی و عدم اعتیاد به مواد مخدر

هـ - داشتن صلاحیت فردی به تأیید مراجع ذی‌ربط

و - داشتن کارت پایان خدمت وظیفه یا معافیت دائم

تبصره 1- هرگاه درخواست‌کننده پروانه بهره‌برداری شخص حقوقی باشد علاوه بر داشتن سرمایه صد درصد ایرانی باید مدیران آن نیز شرایط این ماده را دارا باشند و در اساسنامه آن فعالیت در زمینه خدمات ایرانگردی و جهانگردی پیش‌بینی شده باشد.

تبصره 2- در صورت مشاع بودن مالکیت تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی تأسیسات گردشگری مالکیت موظفند یک نفر واجد شرایط را از میان خود به عنوان نماینده رسمی معرفی نمایند. پروانه بهره‌برداری فقط به نام وی صادر خواهد شد.

تبصره 3- در صورتی که دارنده پروانه بهره‌برداری فوت نماید وراث موظفند حداکثر تا یک سال با رعایت تبصره دو این ماده تقاضای صدور پروانه بهره‌برداری مجدد را بنماید. در این مدت پروانه بهره‌برداری قبلی به فوت خود باقی خواهد بود.

ماده 9- انتقال پروانه بهره‌برداری تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی تأسیسات گردشگری در صورت واجد شرایط بودن متقاضی جدید منوط به موافقت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری می‌باشد.

ماده 10- تعدیل تبدیل و تغییر نوع بهره‌برداری تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی تأسیسات گردشگری موضوع این آئین‌نامه تحت هر عنوان باید با موافقت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری است.

فصل چهارم - ضوابط درجه‌بندی

ماده 11- تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی تأسیسات گردشگری موضوع این آئین‌نامه حسب نوع مشخصات فنی، تجهیزاتی و کیفیت ارائه خدمات به شرح زیر درجه‌بندی می‌شود:

الف - مهمان‌خانه‌ها و مهمان‌سراها به پنج درجه.

یک ستاره، دو ستاره، سه ستاره، چهار ستاره و پنج ستاره.

ب - تأسیسات اقامتی دیگر به سه درجه، یک ستاره، دو ستاره، سه ستاره.

ج - واحدهای پذیرایی بین راهی به سه درجه، یک، دو، سه.

تبصره 1- شرح مشخصات و ضوابط فنی، بهداشتی، تجهیزاتی و درجه‌بندی تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی تأسیسات گردشگری موضوع این آئین‌نامه توسط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و با همکاری وزارت بهداشت (در زمینه مسائل بهداشتی) و سایر دستگاه‌های ذی‌ربط (حسب مورد) تعیین و پس از تصویب وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی ریس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری به مورد اجرا گذاشته خواهد شد.

تبصره 2- وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری تأسیسات اقامتی درجه‌بندی شده را بر اساس تجهیزات و ارائه خدمات به سه طبقه الف، ب و ج تفکیک می‌نماید.

تبصره 3- وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری می‌تواند به واحدهای اقامتی که تجهیزات و خدماتی بیش از حد ضوابط لازم برای درجه مصوب ارائه می‌کنند طبقه ممتاز اعطا نماید.

ماده 12- درجه‌بندی و تغییر درجه تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی موضوع این آئین‌نامه به عهده وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است. برای درجه‌بندی، تغییر و یا سلب درجه تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی کمیسیون بدوی درجه‌بندی به دعوت وزارت فرهنگ و افراد اسلامی مرکب از نمایندگان وزارت مذکور، استانداری یا فرمانداری یا بخشداری (حسب مورد) بهداشت، شهرداری (حسب مورد) اماکن عمومی کمیته‌های انقلاب اسلامی یا ژاندارمری (حسب مورد) و اتحادیه مربوطه (در صورت عدم تشکیل اتحادیه، نماینده تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی) در شهر محل تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی تشکیل خواهد شد. ریاست کمیسیون به عهده نماینده وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی خواهد بود.

تبصره 1- کمیسیون بدوی درجه‌بندی تقاضای تعیین، ارتقا، تنزیل و یا سلب درجه تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی را که از طرف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی پیشنهاد می‌شود مورد بررسی قرار داده با توجه به شرح مشخصات مذکور در تبصره یک ماده 11 این آئین‌نامه نظر خود را مستدلاً به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی اعلام می‌نماید.
رأی کمیسیون از طریق وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با قید پانزده روز مهلت برای اعتراض به بهره‌برداری واحد مربوطه ابلاغ می‌شود.

تبصره 2- هرگاه بهره‌بردار به تصمیم کمیسیون معترض باشد می‌تواند حداکثر ظرف مدت پانزده روز از تاریخ ابلاغ رأی اعتراض خود را کتباً به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تسلیم نماید، اعتراض در کمیسیون تجدیدنظر که مرکب از نمایندگان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و ادارات مذکور در این ماده در مرکز استان تشکیل خواهد شد مورد رسیدگی قرار خواهد گرفت و رأی این کمیسیون که از طریق وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ابلاغ می‌گردد لازم‌الاجرا می‌باشد. اعضای کمیسیون بدوی نمی‌تواند در کمیسیون تجدیدنظر عضویت داشته باشند.

تبصره 3- جلسات کمیسیون‌های بدوی و تجدیدنظر حداقل با حضور 4 نفر از اعضا رسمیت داشته و تصمیمات آن با اکثریت آرای حاضرین در کمیسیون معتبر می‌باشد در صورت تساوی آرا رأی طرفی که نماینده وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در آن قرار دارد معتبر می‌باشد.

تبصره 4- تجدیدنظر کلی در درجه‌بندی کلیه تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی هر سه سال یک بار باید توسط کمیسیون درجه‌بندی انجام شود.

ماده 12- درجه‌بندی، تغییر و سلب درجه و همچنین نرخ‌گذاری اتاق، اغذیه و سایر خدمات تأسیسات گردشگری مطابق دستورالعملی خواهد بود که به پیشنهاد سازمان میراث فرهنگی و گردشگری به تصویب شورای عالی میراث فرهنگی و گردشگری خواهد رسید.

ماده 13- وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی می‌تواند قبل از تشکیل کمیسیون درجه‌بندی برای واحدهای تازه تأسیس پروانه بهره‌برداری موقت صادر نماید و نوع خدمات آن واحدها را حداکثر بر اساس درجه‌ای که در آغاز کار موافقت شده است تعیین نماید.

ماده 13- سازمان میراث فرهنگی و گردشگری می‌تواند قبل از درجه‌بندی، برای واحدهای تازه تأسیس، پروانه بهره‌برداری موقت صادر و میزان خدمات آن واحدها را حداکثر بر اساس درجه‌ای که در موافقت اصولی ذکر شده است، تعیین نماید.

ماده 14 13- وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری باید حداکثر شش ماه پس از صدور پروانه بهره‌برداری موقت نسبت به درجه‌بندی و صدور پروانه بهره‌بردار قطعی جهت تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی تأسیسات گردشگری اقدام کند. در این فاصله نرخ این تأسیسات نباید از نرخ تعیین شده درجه‌ای که پروانه بهره‌برداری برای آن صادر شده است تجاوز نماید. ماده 13- سازمان میراث فرهنگی و گردشگری باید حداکثر شش ماه پس از صدور پروانه بهره‌برداری موقت نسبت به درجه‌بندی و صدور پروانه بهره‌برداری قطعی جهت تأسیسات گردشگری اقدام کند.

فصل پنجم - شرایط اداره‌کنندگان تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی تأسیسات گردشگری

ماده 15- مسئولیت اداره تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی تأسیسات گردشگری موضوع این آئین‌نامه به عهده مدیری خواهد بود که باید واجد شرایط زیر باشد:
الف - تابعیت کشور جمهوری اسلامی ایران
ب - متدین به دین اسلام و یا سایر ادیان رسمی جمهوری اسلامی ایران
ج - دارا بودن گواهی عدم سوء پیشینه کیفری
د - دارا بودن کارت پایان خدمت وظیفه یا معافیت دائم
هـ - دارا بودن گواهی صلاحیت‌های لازم به تأیید مراجع ذی‌ربط و یا صدور اجازه اشتغال به کار از مراجع مربوط.
و - دارا بودن گواهی عدم اعتیاد به مواد مخدر و داشتن کارت معاینه بهداشتی
ز - دارا بودن گواهی‌نامه پایان تحصیلات متوسطه و یا معادل آن
ح - دارا بودن گواهی‌نامه معتبر مربوط به طی دوره آموزش تخصصی از مراکز آموزش داخل یا خارج از کشور به تأیید مراجع ذی‌ربط و با داشتن سابقه تجربی در مدیریت واحدهای اقامتی و پذیرایی و اطلاعات کافی در زمینه شغلی به تأیید وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری
ط - مدیران واحدهای اقامتی سه ستاره، چهار ستاره و پنج ستاره باید به تناسب درجه واحد در حد لزوم به یکی از زبان‌های انگلیسی، فرانسه، آلمانی یا عربی به تشخیص وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری آشنایی و یا تسلط داشته باشند.

تبصره 1- صلاحیت مذکور در بند «هـ» داوطلبان مدیریت تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی تأسیسات گردشگری، پس از موفقیت آن‌ها در آزمایش صلاحیت فنی و تخصصی توسط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری از مراجع ذی‌ربط استعلام خواهد شد.

تبصره 2- دارنده پروانه بهره‌برداری واحد ایرانگردی و جهانگردی می‌تواند در صورت دارا بودن شرایط فوق‌الذکر مدیریت واحد را نیز عهده‌دار شود.

تبصره 3- افرادی که سابقه در مدیریت تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی تأسیسات گردشگری داشته باشند به تشخیص وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری می‌تواند بدون داشتن شرط بند «ز» مدیریت تأسیسات را عهده‌دار شوند.

تبصره 4- کسانی که مدرک تحصیلی مطلوب و بالاتر از حد قید گردیده در بند «ز» ماده مذکور را دارا می‌باشند از طی دوره آموزشی مشخص شده در بند «ح» مستثنا می‌گردند.

ماده 14- مسئولیت اداره تأسیسات گردشگری موضوع این آئین‌نامه به عهده مدیری خواهد بود که باید واجد شرایط زیر باشد:
الف - متدین به دین اسلام و یا سایر ادیان رسمی جمهوری اسلامی ایران برای اتباع ایرانی.
ب - دارا بودن گواهی عدم سوء پیشینه کیفری.
ج - دارا بودن کارت پایان خدمت وظیفه یا معافیت دائم برای اتباع ایرانی.
د - دارا بودن گواهی صلاحیت‌های لازم به تأیید مراجع ذی‌ربط و یا صدور اجازه اشتغال به کار از مراجع مربوط
هـ - دارا بودن گواهی عدم اعتیاد به مواد مخدر و داشتن کارت معاینه بهداشتی.
و - دارا بودن گواهی‌نامه پایان تحصیلات متوسطه یا معادل آن.
ز - دارا بودن گواهی‌نامه معتبر مربوط به طی دوره آموزشی تخصصی از مراکز آموزشی داخل یا خارج از کشور به تأیید مراجع ذی‌ربط و یا داشتن سابقه تجربی در مدیریت واحدهای اقامتی و پذیرایی و اطلاعات کافی در زمینه شغلی به تأیید سازمان میراث فرهنگی و گردشگری
ح - مدیران واحدهای اقامتی سه ستاره، چهار ستاره و پنج ستاره باید به تناسب درجه واحد در حد لزوم به یکی از زبان‌های انگلیسی، فرانسه، آلمانی یا عربی به تشخیص سازمان میراث فرهنگی و گردشگری تسلط داشته باشند.

تبصره 1- صلاحیت مذکور در بند «د» داوطلبان مدیریت تأسیسات گردشگری، پس از موفقیت آن‌ها در آزمایش صلاحیت فنی و تخصصی توسط سازمان میراث فرهنگی و گردشگری از مراجع ذی‌ربط استعلام خواهد شد.

تبصره 2- افرادی که سابقه در مدیریت تأسیسات گردشگری داشته باشند به تشخیص سازمان میراث فرهنگی و گردشگری می‌توانند بدون داشتن شرط بند «و» مدیریت تأسیسات را عهده‌دار شوند.

ماده 16- وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری برای مدیران واحدهای تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی تأسیسات گردشگری واجد شرایط این ماده کارت مدیریت صادر خواهد کرد. مدت اعتبار این کارت سه سال خواهد بود و مدیران موظفند در پایان مدت نسبت به تجدید این کارت اقدام نمایند.

تبصره 1- هر شخص فقط می‌تواند مدیریت یک واحد ایرانگردی و جهانگردی را عهده‌دار شود.

تبصره 2- مدیران تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی تأسیسات گردشگری غیر از اشتغال در واحد مربوطه نباید شغل دیگری داشته باشند

ماده 17 16- دارندگان پروانه بهره‌برداری از تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی تأسیسات گردشگری در صورت غیبت مدیر واحد به مدت بیش از یک ماه موظفند ضمن معرفی جانشین واجد شرایط قبلاً موافقت کتبی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری را اخذ نمایند جانشین مربوطه در مدت تعیین شده می‌تواند اداره واحد ایرانگردی و جهانگردی را عهده‌دار شود. در صورتی که مدیر واحد در پایان مدت موافقت ده حضور خود را در محل کار کتباً اعلام ننماید وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری می‌تواند او را از مدیریت عزل و یا واحد مربوطه برابر با ماده 19 این آئین‌نامه رفتار نماید. دارندگان پروانه بهره‌برداری از تأسیسات گردشگری در صورت غیبت مدیر واحد به مدت بیش از یک ماه موظفند ضمن معرفی جانشین واجد شرایط، قبلاً موافقت کتبی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری را اخذ نمایند. جانشین مربوط، در مدت تعیین شده می‌تواند اداره واحد گردشگری را عهده‌دار شوند. در صورتی که مدیر در پایان مدت موافقت شده حضور خود را در محل کار کتباً اعلام ننماید، سازمان میراث فرهنگی و گردشگری می‌تواند او را از مدیریت عزل و با واحد مربوط برابر ماده (18) این آئین‌نامه رفتار نماید.

فصل ششم - نظارت بر فعالیت تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی تأسیسات گردشگری

ماده 18 17- نظارت بر فعالیت تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی تأسیسات گردشگری موضوع این آئین‌نامه از جهت کیفیت و سطح ارائه خدمات و رعایت ضوابط درجه‌بندی و نرخ‌های تعیین شده به عهده وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری است در صورت مشاهده مسامحه در حسن اداره و نگهداری تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی تأسیسات گردشگری و یا هرگونه نارسایی و تخلف از مفاد این آئین‌نامه به شرح زیر عمل خواهد شد:
1- تذکر کتبی
2- اختیار کتبی با تعیین مهلت منابع جهت رفع اشکال و نارسایی‌ها
3- تنزیل طبقه (در خصوص واحدهای اقامتی)
4- لغو موقت اجازه بهره‌برداری تا رفع اشکال و نارسایی‌ها (در خصوص واحدهای پذیرایی حداکثر تا یک ماه)
5- ارجاع موضوع به کمیسیون درجه‌بندی جهت اتخاذ تصمیم‌های زیر.
اول - تنزیل درجه واحد
دوم - تعطیل موقت واحد تا رفع نارسایی‌ها
سوم - لغو کارت مدیریت مدیر واحد ایرانگردی و جهانگردی در صورتی که فاقد شرایط و صلاحیت لازم گردد و یا ضوابط مقرر را رعایت ننماید.
چهارم - لغو پروانه بهره‌برداری

تبصره 1- مواد مذکور در ردیف‌های 1 و 2 و 3 و 4 این ماده رأساً توسط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری اعمال خواهد شد.

تبصره 2- در موارد ضروری بر حسب تشخیص وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری مراتب تخلف بدون رعایت ترتیب‌های ماده 18 مستقیماً جهت اتخاذ تصمیم به کمیسیون درجه‌بندی ارجاع خواهد شد.

تبصره 2- در موارد ضروری بر حسب تشخیص سازمان میراث فرهنگی و گردشگری مراتب تخلف بدون رعایت ترتیب‌های ماده (17) مستقیماً جهت اتخاذ تصمیم به کمیسیون درجه‌بندی ارجاع خواهد شد.

تبصره 3- در صورت گران‌فروشی و کم فروشی واحدهای پذیرایی بین راهی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری می‌تواند برابر ردیف 4 ماده 18 و یا تبصره 2 این ماده اقدام نماید.

تبصره 3- در صورت گران فروشی و کم فروشی واحدهای پذیرایی بین راهی، سازمان میراث فرهنگی و گردشگری می‌تواند برابر ردیف (4) ماده (17) و یا تبصره (2) این ماده اقدام نماید.

تبصره 4- کمیسیون درجه‌بندی می‌تواند مدیر یا بهره‌بردار متخلف لغو مجوز شده را حداکثر به مدت دو سال از عهده‌داری مدیریت یا بهره‌برداری تأسیسات گردشگری محروم نماید.

ماده 19 18- در صورت فوت، استعفا یا لغو کارت مدیریت مدیر واحد ایرانگردی و جهانگردی بهره‌بردار موظف است ظرف مدت حداکثر یک ماه نسبت به تعیین و معرفی مدیر واجد شرایط طبق ماده 15 این آئین‌نامه اقدام نماید. در صورت عدم اقدام، واحد مزبور تعطیل و پروانه بهره‌برداری آن لغو خواهد شد. ماده 18- در صورت فوت، استعفا یا لغو کارت مدیریت واحد گردشگری، بهره‌بردار موظف است ظرف حداکثر یک ماه نسبت به تعیین و معرفی مدیر واجد شرایط طبق ماده (14) این آئین‌نامه اقدام نماید. در صورت عدم اقدام واحد مزبور تعطیل و پروانه بهره‌برداری آن لغو خواهد شد.

ماده 20- چنانچه رسیدگی به خلاف واحد ایرانگردی و جهانگردی از حیطه اختیارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری خارج باشد باید فوراً موضوع به مراجع ذی‌صلاح جهت اقدام قانونی اعلام شود.

ماده 21- چنانچه واحد ایرانگردی و جهانگردی بدون داشتن مجوز و یا عذر موجه سه ماه تعطیل باشد، پروانه بهره‌برداری آن رأساً توسط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری لغو و برای شروع بهره‌برداری مجدد رعایت کلیه مواد این آئین‌نامه الزامی است.

تبصره 1- تشخیص موجه یا غیر موجه بودن علت «تعطیل» با وزارت فرهنگ ارشاد اسلامی است.

تبصره 2- تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی تأسیسات گردشگری که فعالیت آن‌ها فصلی است به تشخیص وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری مشمول این ماده نخواهند بود.

ماده 22- مدیران تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی تأسیسات گردشگری موظف به رعایت مقررات و موازین جمهوری اسلامی ایران می‌باشند.

ماده 23- نرخ اتاق اغذیه و خدمات تأسیسات ایرانگردی و چهار درجه و طبقه واحد مربوطه توسط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی پیشنهاد و در کمیسیونی مرکب از نمایندگان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، وزارت بازرگانی و اتحادیه مربوطه (در صورت عدم تشکیل اتحادیه نماینده واحد مربوط ایرانگردی و جهانگردی) مورد رسیدگی و تصویب قرار خواهد گرفت که پس از تأیید وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، به واحد مربوطه ایرانگردی و جهانگردی ابلاغ خواهد شد.

ماده 24 23- مدیران تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی تأسیسات گردشگری موظفند فهرست نرخ اتاق، اغذیه، آشامیدنی‌ها و سایر خدمات واحد مربوطه را در فرم و اندازه‌های استاندارد در محلی مناسب در معرض دید مسافران و مهمانان نصب نموده و مسئول رعایت آن نیز می‌باشند.

تبصره - زبان جهانگردی در کشور، انگلیسی، فرانسه، آلمانی و عربی است و تأسیسات جهانگردی حسب نیاز موظفند صورتحساب‌ها و فهرست نرخ اغذیه و سایر خدمات خود را روی نمونه‌هایی که به زبان فارسی و یکی از زبان‌های فوق‌الذکر تهیه شده است به مشتریان ارائه نمایند.

ماده 25 24- مدیر واحد اقامتی موظف است گزارش روزانه ورود و خروج مهمان و سایر اطلاعات آماری مورد نیاز وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری را طبق دستورالعمل‌های صادره تهیه و به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ارائه نماید.

ماده 26 25- تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی تأسیسات گردشگری موظفند نیروی انسانی مورد نیاز خود را طبق دستورالعمل‌های وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری با رعایت اولویت از فارغ‌التحصیلان و کارآموختگان مدارس و مراکز آموزش خدمات ایرانگردی و جهانگردی و مؤسسات مشابه داخلی یا خارجی تأمین کنند و کارکنانی را که آموزش ندیده‌اند برای اخذ تعلیمات لازم به مراکز آموزش مربوطه معرفی نمایند.

فصل هفتم - مواد متفرقه

ماده 27 26 24- ادارات اماکن عمومی کمیته‌های انقلاب اسلامی و ژاندارمری جمهوری اسلامی ایران مکلفند به تقاضای وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری رأساً از ادامه فعالیت تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی تأسیسات گردشگری که خلاف مقررات این آئین‌نامه عمل کنند و همچنین تأسیسات غیر مجازی که به اسکان و پذیرایی مهمانان و مسافران مبادرت می‌نمایند جلوگیری نموده و نتیجه را کتباً به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری اعلام نمایند. ادارات نظارت بر اماکن عمومی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران مکلفند به تقاضای سازمان میراث فرهنگی و گردشگری رأساً از ادامه فعالیت تأسیسات گردشگری که خلاف مقررات این آئین‌نامه عمل کنند و همچنین تأسیسات غیر مجاز که به اسکان و پذیرایی مهمانان و مسافران مبادرت می‌نمایند جلوگیری نموده و نتیجه را کتباً به سازمان میراث فرهنگی و گردشگری اعلام نمایند.

تبصره 1- جلوگیری از ادامه فعالیت تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی تأسیسات گردشگری متخلف و غیر مجاز باید پس از تعیین مهارت مناسب به تشخیص وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و در صورت لزوم توأم با لاک و مهر یا پلمب تمام یا قسمتی از واحد صورت گیرد که حدود آن بنا به اعلام وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری می‌باشد.

تبصره 2- در موارد سلب درجه و تعطیل دائم واحد ایرانگردی و جهانگردی از روی تابلوها و غیره نیز اقدام نمایند.

تبصره 2- در موارد سلب درجه و تعطیل دائم واحد گردشگری مراجع مذکور در ماده (24) موظفند هم‌زمان با اجرای دستور تعطیل نسبت به محو نام و سایر علایم و آثار واحد گردشگری از روی تابلوها و غیره نیز اقدام نمایند.

ماده 26- سازمان میراث فرهنگی و گردشگری موظف است حداکثر ظرف 6 ماه پس از تصویب این آئین‌نامه، پیش‌نویس دستورالعمل نحوه تشکیل و فعالیت تشکل‌های صنفی تأسیسات گردشگری را تهیه و جهت تصویب به شورای عالی میراث فرهنگی و گردشگری ارائه نماید.

ماده 28 27- تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی تأسیسات گردشگری ارگان‌های دولتی، شهرداری‌ها و نهادهای انقلاب اسلامی نیز مشمول مفاد این آئین‌نامه می‌باشد بدیهی است مؤسسات دولتی مشمول این آئین‌نامه ملزم به احراز آن دسته از شرایط مندرج در این آئین‌نامه که بر اساس دولتی بودن آن‌ها موضوعیت ندارند، نمی‌باشند.

ماده 29 28- امور تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی تأسیسات گردشگری در غیر از مواردی که طبق بند 18 ماده 2 قانون وظایف و اهداف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری مصوب 65/3/12 و این آئین‌نامه بر عهده وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری است تابع مقررات قانون نظام صنفی خواهد بود.

ماده 30 29- این آئین‌نامه مشتمل بر 30 ماده و 32 تبصره به تصویب رسید و از تاریخ تصویب کلیه آئین‌نامه‌های قبلی و مقررات و ضوابطی که مغایر با آن باشد از درجه اعتبار ساقط است.

میر حسین موسوی
نخست‌وزیر