مورخ: 1391/04/13
شماره: 200/7716
دستورالعمل
تفویض اختیار تعیین درآمد مشمول مالیات و مالیات عملکرد سال 1390 صاحبان وسایط نقلیه عمومی موضوع بند (ج) ماده 95 ق. م. م با نظر اتحادیه‌های مربوط
بنا به اختیار حاصل از تبصره 5 ماده 100 قانون مالیات‌های مستقیم مصوب اسفند ماه سال 1366 و اصلاحیه‌های بعدی آن و به منظور ایجاد هماهنگی و وحدت رویه در تعیین درآمد مشمول مالیات صاحبان وسایط نقلیه عمومی، به آن امور مالیاتی/اداره کل اجازه داده می‌شود تا درآمد مشمول مالیات و مالیات عملکرد سال 1390 صاحبان وسایط نقلیه عمومی موضوع بند (ج) ماده 95 ق. م. م را با رعایت توصیه‌های زیر و با نظر اتحادیه‌های مربوط تعیین و مالیات متعلقه را که قطعی خواهد بود وصول نماید.

گروه بندی استان‌ها
استان‌های کشور با توجه به امکانات و شاخص‌های مؤثر و به لحاظ وضعیت اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی و نیز شرایط جوی به گروه‌های زیر تقسیم می‌گردند:
گروه (1): استان تهران.
گروه (2): استان‌های آذربایجان شرقی، اصفهان، البرز، خراسان رضوی، فارس، قزوین، گیلان، هرمزگان و مازندران.
گروه (3): استان‌های آذربایجان غربی، کرمان، گلستان، سمنان، زنجان، قم، همدان، مرکزی، یزد، بوشهر و خوزستان.
گروه (4): استان‌های چهار محال و بختیاری، کرمانشاه، لرستان، خراسان شمالی، کهکیلویه و بویراحمد.
گروه (5): استان‌های سیستان و بلوچستان، خراسان جنوبی، کردستان و ایلام.

مقررات عمومی
1- ادارات کل امور مالیاتی در توافقات ترتیبی اتخاذ نمایند تا اتحادیه‌های مربوط، حداکثر تا پایان شهریور ماه سال 1391 فهرست مشخصات اعضای خود را به ادارات امور مالیاتی ذی‌ربط ارائه نمایند.
2- شهر یا شهرستان‌های تابعه غیر از مراکز استان‌ها با در نظر گرفتن شاخص‌های مذکور به دو طبقه شامل: شهرستان‌های طبقه (الف) و شهرستان‌های طبقه (ب)، توسط مدیران کل امور مالیاتی استان‌ها تقسیم می‌گردند.
3- استان‌هایی که به لحاظ شرایط آب و هوایی دارای وضعیت از قبیل زمستان‌های بسیار سرد و طولانی و یخبندان می‌باشند، ادارات کل امور مالیاتی مربوط مجاز هستند در مورد ماشین‌آلات موضوع جداول 11 الی 16 پیوست، متناسب با مدت فعالیت آنان (که کمتر از 9 ماه در سال نباشد) با نظر اتحادیه‌های ذی‌ربط در خصوص تعیین درآمد مشمول مالیات پس از کسر معافیت اعضا به نسبت درآمد مشمول مالیات پس از کسر معافیت مندرج در جداول مذکور پیوست اقدام نمایند.
4- درآمد مشمول مالیات پس از کسر معافیت صاحبان وسایط نقلیه عمومی موضوع جداول 1 الی 4 و نیز وسایط نقلیه عمومی تا ظرفیت 7 تن موضوع جداول 6 الی 10 پیوست، با اعمال ضریب جدول زیر تعیین گردد.

جدول الگوی درصدهای موضوع تعیین درآمد مشمول مالیات پس از کسر معافیت عملکرد سال 1390 صاحبان وسایط نقلیه عمومی گروه‌های استانی
نسبت به ارقام مندرج در جداول پیوست
گروه بندی استان‌هااستان گروه (1)استان گروه (2)استان گروه (3)استان گروه (4)استان گروه (5)
شهرها/شهرستان‌ها
مراکز استان100%95%90%85%80%
شهرها/شهرستان‌های طبقه (الف)95%90%85%80%75%
شهرها/شهرستان‌های طبقه (ب)90%85%80%75%70%

5- اتوبوس‌های برون‌شهری موضوع جدول 5 و انواع وسایط نقلیه عمومی باری و تریلی کش با ظرفیت بالای 7 تن موضوع جداول 6 الی 10 و کلیه وسایط نقلیه عمومی موضوع جداول 11 الی 16 پیوست، مشمول ضرایب جدول الگوی فوق نبوده و درآمد مشمول مالیات آن‌ها بر اساس مبالغ تعیین شده در جداول پیوست، محاسبه و تعیین می‌گردد.
6- مالیات‌های مکسوره مؤدیان در اجرای ماده 104 ق. م. م، با احتساب درآمد مشمول مالیات حاصل از قرارداد مربوطه، با رعایت مقررات از مالیات تعیین شده قابل کسر می‌باشد.
7- در مواردی که مشخص گردد مؤدی تمام یا قسمتی از سال مالیاتی ترک کسب نموده و یا به عللی خارج از اختیار آنان (از قبیل: اسقاط وسیله نقلیه و از رده خارج کردن، تصادف وسیله نقلیه، توقیف، فوت مالک و غیره)، قادر به انجام فعالیت نبوده است و این امر مورد تأیید هیأت حل اختلاف مالیاتی قرار گیرد، درآمد مشمول مالیات آن‌ها به نسبت مدت فعالیت محاسبه و مالیات متعلقه وصول گردد. در ضمن در صورتی که صاحبان وسایط نقلیه عمومی، وسیله مذکور را صرفاً برای استفاده در دیگر مشاغل خود از جمله فعالیت‌های کشاورزی یا کارگاهی به کار گیرند و از بابت وسیله نقلیه مورد نظر هیچ‌گونه فعالیت منجر به کسب درآمد نداشته باشند، در صورت تأیید مراتب از سوی اداره امور مالیاتی، از این بابت مشمول مالیات نخواهند بود.
8- درآمد مشمول مالیات صاحبان وسایط نقلیه عمومی صفر کیلومتر که وسیله نقلیه خود را ضمن سال (1390) شماره‌گذاری و تحویل گرفته‌اند، به نسبت مدت مانده سال با کسر 30 روز بعد از تاریخ تحویل وسیله نقلیه (بر مبنای تاریخ مندرج در نامه تحویلی آن توسط نمایندگی مربوط) تعیین می‌گردد.
9- در مواردی که وسیله نقلیه عمومی بیش از یک مالک داشته باشد، درآمد مشمول مالیات شرکا با رعایت مقررات پس از کسر حداکثر دو معافیت موضوع ماده 101 ق. م. م محاسبه و مالیات متعلق نسبت به سهم هر یک از شرکا وصول گردد.
10- در مواردی که وسیله نقلیه بیش از یک مالک داشته باشد و مالکین هر کدام ساکن شهرستان‌های مختلف باشند اداره امور مالیاتی محل استقرار اتحادیه ذی‌ربط، ذی‌صلاح برای توافق می‌باشد.
11- درآمد مشمول مالیات صاحبان مؤسسات حمل و نقل شهری (مشمولین بند الف ماده 95 ق. م. م) و آژانس‌های کرایه اتومبیل (مشمولین بند ب ماده 95 ق. م. م)، مشمول این دستورالعمل نبوده و توسط واحد مالیاتی ذی‌ربط مورد رسیدگی قرار گیرند.
12- وسایط نقلیه عمومی که به موجب قرارداد اجاره به شرط تملیک به اشخاص حقیقی واگذار می‌گردد یا به نحوی از انحا از بانک‌ها، مؤسسات اعتباری مجاز غیر بانکی، شرکت‌های خودروسازی، لیزینگ و مشابه آن تسهیلات دریافت می‌نمایند، از تاریخ انعقاد قرارداد با شخص مذکور همانند مالک رفتار شده و درآمد مشمول مالیات پس از کسر معافیت این دسته از صاحبان وسایط نقلیه، در صورت ارائه اسناد و مدارک مثبته مبنی بر پرداخت اقساط و تأیید اداره امور مالیاتی 30% کمتر از درآمد مشمول مالیات پس از کسر معافیت جداول پیوست با رعایت سایر ضوابط تعیین گردد. در این صورت درخواست مؤدی ادارات امور مالیاتی مکلف به استعلام از مراجع ذی‌ربط می‌باشند.
13- صاحبان وسایط نقلیه عمومی که اتحادیه مربوط به آن‌ها در اجرای تبصره 5 ماده 100 ق. م. م با ادارات کل/ادارات امور مالیاتی ذی‌ربط توافق ننمایند، یا اساساً فاقد اتحادیه باشند، در صورت رعایت شرایط و مقررات مربوط در این دستورالعمل و رعایت موارد مندرج در اطلاعیه سازمان در شهریور ماه سال 1390 موضوع خوداظهاری درآمد مشمول مالیات و مالیات صاحبان مشاغل ماده 95 ق. م. م مبنی بر تسلیم اظهارنامه و تکمیل اطلاعات هویتی، شماره ملی، کد پستی ده رقمی، نشانی کامل و همچنین تکمیل فرم خلاصه وضعیت درآمد و هزینه مندرج در اظهارنامه مالیاتی مشمول طرح خوداظهاری موضوع ماده 158 ق. م. م خواهند بود. در این صورت حداکثر تا یک درصد (1%) از مؤدیان این بند، طبق نظر مدیران کل امور مالیاتی مربوط به عنوان نمونه برای رسیدگی انتخاب خواهند شد.
14- طبق مواد 137، 165 و 172 ق. م. م (هزینه‌های درمانی، خسارات وارده، وجوه پرداختی و یا کمک‌های بلاعوض) در صورتی که مستند به مدارک از مراجع ذی‌ربط باشند، با رعایت مقررات قانونی و آئین‌نامه‌های مربوط و تأیید اداره امور مالیاتی حسب مورد، از درآمد مشمول مالیات مؤدی قابل کسر می‌باشد.
15- درآمد مشمول مالیات صاحبان انواع وسایط نقلیه سواری پلاک سفید و همچنین سواری‌های کرایه آژانس‌ها یا مؤسسات تحت نظارت تاکسیرانی و یا مراجع ذی‌ربط اعم از دولتی، خصوصی، نهادها و شهرداری‌ها و... برابر جدول مالیات انواع تاکسی‌ها محاسبه و وصول گردد.
16- درآمد مشمول مالیات صاحبان انواع وسایط نقلیه وانت بار پلاک سفید و همچنین وانت بارهای کرایه آژانس‌ها یا مؤسسات تحت نظارت مراجع ذی‌ربط اعم از دولتی، خصوصی، نهادها و شهرداری‌ها و... برابر جدول مالیات انواع وانت بار محاسبه و وصول گردد.
17- درآمد مشمول مالیات تعیین شده در جداول پیوست، برای یک سال مالیاتی (عملکرد سال 1390) بوده و در صورت انتقال وسیله نقلیه عمومی در طول سال، مالک/مالکان اعم از فروشنده و خریدار، نسبت به مدتی که آن وسیله نقلیه را در اختیار دارند مؤدی مالیاتی شناخته شده و مالیات آن‌ها نسبت به مدت و همچنین قدرالسهم حاصل از شراکت، با احتساب معافیت موضوع ماده 101 ق. م. م طبق مقررات، مطابق جداول مربوط محاسبه و وصول گردد.
18- هرگاه طبق اسناد و مدارک مثبته به دست آمده برای هر یک از مؤدیان مشمول این دستورالعمل مشخص گردد، درآمد مشمول مالیات حاصل از آن، بیش از درآمد مشمول مالیات مورد توافق یا ابرازی حسب مورد باشد، در این صورت با رعایت مقررات، مالیات مابه‌التفاوت وفق مقررات قابل مطالبه و وصول خواهد بود.
19- اتحادیه‌های مربوطه مکلف گردند ضمن رعایت ماده 186 ق. م. م از ارائه هرگونه خدمات از قبیل صدور یا تمدید پروانه مربوط، کارنامه تاکسیرانی و مجوز تردد و یا سایر تسهیلات، قبل از مطالبه مفاصاحساب مالیاتی خودداری و اعضای خود را جهت پرداخت مالیات متعلقه به ادارات امور مالیاتی مربوط راهنمایی نمایند.
20- در صورتی که ظرفیت بار و همچنین نوع و مدل ساخت خودروهای عمومی مانند: انواع کامیون و تریلی، ماشین‌آلات راه‌سازی و صنعتی و غیره، در اسناد مربوط مشخص نباشد اداره کل یا اداره امور مالیاتی مربوط با استعلام از مراجع ذی‌صلاح و با اخذ مستندات لازم، مشخصات وسایط نقلیه و ظرفیت خالص بار خودروی مورد نظر را شناسایی و طبق جداول پیوست نسبت به تعیین درآمد مشمول مالیات اقدام نمایند.
21- درآمد مشمول مالیات و مالیات تعیین شده، مطابق شرایط و مقررات این دستورالعمل به استثنای مؤدیانی که پرونده آن‌ها در اجرای مقررات بند 13 این دستورالعمل به عنوان نمونه انتخاب شده است، قطعی می‌باشد.
22- نحوه و چگونگی تعیین درآمد مشمول مالیات صاحبان سایر وسایط نقلیه عمومی که در جداول پیوست قید نگردیده است، با اتحادیه‌ها و امور مالیاتی/ادارات کل امور مالیاتی ذی‌ربط خواهد بود.
علی عسکری
رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور
مورخ: 1400/12/25
شماره: 100
قانون مالیات‌های مستقیم