مورخ: 1391/11/15
شماره: 230/36313/د
بخشنامه
معاملات اشخاص عرضه‌کننده و خریدار اوراق بهادار و کالا در بازارهای بورس، خارج از بورس و بورس کالا
به قرار اطلاع واصله، برخی از اشخاص عرضه‌کننده و خریدار اوراق بهادار و کالا در بازارهای بورس، خارج از بورس و بورس کالا مبلغ معاملات (خرید و فروش) خود را در فهرست‌های خرید و فروش سه ماهه که تسلیم ادارات امور مالیاتی می‌نمایند، به عنوان معاملات با سازمان بورس اوراق بهادار و سایر نهادهای مالی تحت نظارت آن و همچنین کارگزاران بورس قید می‌نمایند و ادارات امور مالیاتی به استناد فهرست‌های مذکور و به دلیل عدم ثبت معاملات مزبور، دفاتر قانونی آن‌ها را مردود و درآمد مشمول مالیات را از طریق علی‌الرأس تعیین می‌کنند؛ لذا مؤکداً یادآور می‌گردد:
1- بر اساس ماده 16 قانون بازار اوراق بهادار «انجام هرگونه معاملات اوراق بهادار ثبت شده یا در شرف ثبت نزد سازمان یا هرگونه فعالیت و مشارکت مستقیم یا غیر مستقیم در انجام معاملات مذکور توسط اعضای شورا، سازمان، مدیران و شرکای مؤسسه حسابرسی سازمان و نیز اشخاص تحت تکفل آن‌ها ممنوع است»؛ لذا ثبت خرید و فروش عرضه‌کنندگان و خریداران در دفاتر آن‌ها موضوعیت ندارد.
2- به موجب مفاد دستورالعمل اجرایی نحوه انجام معاملات در بورس، معاملات اوراق بهادار از طریق سامانه معاملات و توسط کارگزاران عضو بورس انجام می‌شود لذا بر این اساس:
الف - از آنجا که کارگزاران بورس بجز مواردی که به موجب قانون مربوطه مجاز به خرید و فروش برای خود می‌باشند (بر اساس بند «ب» ماده 31 آیین‌نامه معاملات بورس اوراق بهادار) نمی‌توانند اوراق بهادار و یا کالایی را که مأمور فروش آن هستند شخصاً خریداری نمایند؛ لذا ثبت خرید و فروش عرضه‌کنندگان و خریداران در دفاتر و یا شناسایی درآمد از آن محل، فاقد موضوعیت می‌باشد.
ب - درآمد کارگزاران از محل کارمزد دریافتی از معاملات و از طرفین معامله و سایر فعالیت‌های مجاز می‌باشد.
ضمناً چون بر اساس دستورالعمل‌های اجرایی نحوه انجام معاملات در بورس اوراق بهادار، بازارهای خارج از بورس، فرابورس و بورس کالا محاسبه کارمزدهای معاملات بر مبنای معاملات به ترتیبی که در سامانه معاملاتی ثبت شده است صورت می‌گیرد.
ادارات امور مالیاتی می‌توانند جهت تعیین کارمزد کارگزاران در صورت لزوم با سازمان بورس و اوراق بهادار مکاتبه نمایند.
حسین وکیلی
معاون مالیات‌های مستقیم