مورخ: 1392/10/30
شماره: 737
آرا هیات عمومی دیوان عدالت
عدم ابطال ماده 6 اصلاح آیین‌نامه اجرایی ماده 4 قانون تنظیم بخشی از مقررات تسهیل نوسازی صنایع کشور... موضوع مصوبه شماره 175124/ت 34657 هـ مورخ 1385/12/28
کلاسه پرونده: 89/864
موضوع رأی: عدم ابطال ماده (6) اصلاح آیین‌نامه اجرایی ماده 4 قانون تنظیم بخشی از مقررات تسهیل نوسازی صنایع کشور و اصلاح ماده 113 قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران موضوع مصوبه شماره 175124/ت 34657 هـ مورخ 28/12/1385 هیأت وزیران
شاکی: شرکت الکتریک ایران رشت (سهامی عام) با مدیریت آقای محمود علی‌زاده
مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
گردش‌کار:
مدیرعامل شرکت الکتریک ایران رشت به موجب لایحه شماره 2881/س مورخ 7/12/1389 اعلام کرده است که:
ضمن تقدیم
- تصویر آیین‌نامه مورخ 9/1/1383 ماده 4 قانون تسهیل نوسازی صنایع ایران
- تصویب‌نامه شماره 175124/ت 34657 هـ مورخ 28/12/1385 هیأت وزیران
- نامه شماره 11527/113/د مورخ 1/12/1389 اداره کل امور مالیاتی استان گیلان
به شرف عرض می‌رساند:
نظر به این که طی تصویب‌نامه مورخ 28/12/1385 هیأت وزیران قیدی تحت عبارت «... حداکثر تا سه ماه» به ماده 6 آیین‌نامه مصوب 9/1/1383 اضافه و این تغییر باعث گردیده که اداره کل امور مالیاتی استان گیلان به موجب مفاد نامه شماره 11527/113/د مورخ 1/12/1389 قید مصوب مذکور را بر درخواست‌های اعمال مشوق‌های ماده 4 قانون تسهیل نوسازی نظیر درخواست شماره 333/س مورخ 24/12/1383 که سال‌ها قبل از مصوبه اخیر هیأت دولت درخواست شده حاکم بداند، لذا بدین وسیله ابطال قید «... حداکثر تا سه ماه...» اضافه شده به ماده 6 تصویب‌نامه مورخ 28/12/1385 هیأت دولت جمهوری اسلامی ایران مورد استدعاست. ضمناً خاطرنشان می‌سازد:
ماده 4 قانون تنظیم بخشی از مقررات تسهیل نوسازی صنایع کشور نیز دوره زمانی خاصی را مقرر نکرده و لذا مصوبه هیأت دولت از قانون تجاوز کرده است.
متن ماده 6 اصلاح آیین‌نامه اجرایی ماده 4 قانون تنظیم بخشی از مقررات تسهیل نوسازی صنایع کشور و اصلاح ماده 113 قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران موضوع مصوبه شماره 175124/ت 34657 هـ مورخ 28/12/1385 هیأت وزیران به قرار زیر است:
ماده 6- شرکت‌های متقاضی استفاده از مشوق موضوع این ماده باید در سال افزایش سرمایه‌ها و سال‌های بعد از آن تأییدیه سازمان حسابرسی یا یکی از اعضای جامعه حسابداران رسمی ایران را که مستند به گزارش حسابرسی شرکت باشد در موارد زیر و حداکثر تا سه ماه پس از انقضای مهلت تسلیم اظهارنامه مالیاتی دریافت و به اداره کل امور مالیاتی ذی‌ربط یا حسابرسی مالیاتی شرکت ارائه نمایند.
الف: میزان افزایش سرمایه پرداخت شده
ب: رعایت حداقل نصاب سرمایه به بدهی (سی درصد) در تاریخ ثبت افزایش سرمایه‌ها در اداره ثبت شرکت‌ها و نیز پایان هر سال مالی و اعلام میزان سرمایه پرداخت شده و بدهی‌های شرکت بر اساس صورت‌های مالی پایان هر سال
ج: صرف منابع حاصل از افزایش سرمایه‌ها در سرمایه‌گذاری ثابت و یا سرمایه در گردش همان شرکت
د: عدم کاهش سرمایه
در پاسخ به شکایت مذکور، معاون امور حقوقی دولت (حوزه معاونت حقوقی رئیس‌جمهور) به موجب لایحه شماره 58760/15196 مورخ 28/3/1391 توضیح داده است که:
1- مطابق ماده (22) قانون تنظیم بخشی از مقررات تسهیل نوسازی صنایع کشور و اصلاح ماده (113) قانون برنامه سوم توسعه، آیین‌نامه‌های اجرایی لازم برای تسریع در اجرای قانون با پیشنهاد مشترک وزارتخانه‌های صنایع و معادن و امور اقتصادی و دارایی و سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور ظرف مدت سه ماه به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید؛ لذا مطابق ماده مذکور هیأت وزیران حق تصویب آیین‌نامه‌های اجرایی قانون از جمله آیین‌نامه اجرایی ماده (4) قانون مذکور را داشته لذا بدیهی است انجام هرگونه تغییری در آیین‌نامه مصوب هیأت وزیران تا حدی که مغایرتی با متن قانون نداشته باشد نیز در اختیار هیأت وزیران بوده است بر این اساس افزودن قید «حداکثر تا سه ماه پس از انقضای تسلیم اظهارنامه مالیاتی» به ماده (6) آیین‌نامه شماره 1907/ت 3037 هـ مورخ 3/2/1383 طی اصلاحیه شماره 75124/ت 34657 هـ مورخ 28/12/1385 مطابق اختیار هیأت وزیران جهت وضع ضوابط اجرایی قانون و اصلاح آیین‌نامه‌های مصوب خود بوده است.
2- طبق ماده (272) اصلاحی قانون مالیات‌های مستقیم سازمان حسابرسی جمهوری اسلامی ایران و حسابداران رسمی و مؤسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی که عهده‌دار انجام دادن وظایف حسابرسی و بازرسی قانونی یا حسابرسی اشخاص هستند در صورت درخواست اشخاص مذکور مکلفند گزارش حسابرسی مالیاتی طبق نمونه‌ای که از طرف سازمان امور مالیاتی تهیه می‌شود تنظیم کنند و جهت تسلیم به اداره امور مالیاتی مربوط در اختیار مؤدی قرار دهند.
از طرف دیگر طبق تبصره (1) ذیل همین ماده اداره امور مالیاتی گزارش حسابرسی مالیاتی را بدون رسیدگی قبول و مطابق مقررات برگ تشخیص مالیات صادر می‌کند مشروط بر این که مؤدی، گزارش حسابرسی مالی نسبت به صورت‌های مالی که طبق استانداردهای حسابرسی توسط همان حسابدار رسمی یا مؤسسه حسابرسی تنظیم شده باشد را ضمیمه گزارش حسابرسی مالیاتی همراه با اظهارنامه مالیاتی یا حداکثر ظرف سه ماه از تاریخ انقضای مهلت تسلیم اظهارنامه، تسلیم اداره امور مالیاتی مربوطه نماید.
علی‌هذا با توجه به این که در ماده (6) آیین‌نامه اجرایی ماده (4) قانون نیز شرکت متقاضی استفاده از مشوق‌های موضوع قانون مکلف به اخذ تأییدیه سازمان حسابرسی یا یکی از اعضای جامعه حسابداران رسمی ایران که مستند به گزارش حسابرسی شرکت باشد و ارائه آن به اداره کل امور مالیاتی ذی‌ربط است هماهنگی زمان انجام این تکلیف با تبصره (1) ذیل ماده (272) قانون مالیات‌های مستقیم امری الزامی و موجه است و هیچ‌گونه مغایرتی نیز با حکم ماده (4) قانون تنظیم بخشی از مقررات تسهیل نوسازی صنایع کشور ندارد. بدیهی است طبق تبصره (1) ماده (272) قانون مالیات‌های مستقیم شرط پذیرش و منشأ اثر بودن گزارش حسابرسی مالیاتی تهیه شده توسط سازمان حسابرسی از تاریخ انقضای مهلت تسلیم اظهارنامه مالیاتی است.
هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ یاد شده با حضور رؤسا، مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد. پس از بحث و بررسی، با اکثریت آرا به شرح آینده به صدور رأی مبادرت می‌کند.

رأی هیأت عمومی
در ماده 4 قانون تنظیم بخشی از مقررات تسهیل نوسازی صنایع کشور و اصلاح ماده 113 قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب سال 1382، مقرر شده است که: «به منظور تشویق شرکت‌های صنعتی به اصلاح ساختار مالی، معادل افزایش سرمایه پرداخت شده که طی چهار سال بعد از تاریخ تصویب این قانون صورت پذیرد، طی پنج سال از درآمد مشمول مالیات آن‌ها کسر خواهد شد...» و در ماده 22 همین قانون، تصویب آیین‌نامه‌های اجرایی لازم برای تسریع در اجرای این قانون به تصویب هیأت وزیران موکول شده است. همچنین به موجب تبصره 1 ماده 272 قانون اصلاح موادی از قانون مالیات‌های مستقیم مصوب سال 1380 مقرر شده است که: «اداره امور مالیاتی گزارش حسابرسی مالیاتی را بدون رسیدگی قبول و مطابق مقررات برگ تشخیص مالیات صادر می‌کند. قبول گزارش حسابرسی مالیاتی موکول به آن است که مؤدی گزارش حسابرسی مالی نسبت به صورت‌های مالی که طبق استانداردهای حسابرسی توسط همان حسابدار رسمی یا مؤسسه حسابرسی تنظیم شده باشد را ضمیمه گزارش حسابرسی مالیاتی همراه با اظهارنامه مالیاتی یا حداکثر ظرف سه ماه از تاریخ انقضای مهلت تسلیم اظهارنامه، تسلیم اداره امور مالیاتی مربوط نموده باشد.» نظر به این که مصوبه شماره 175127/ت 34657 هـ مورخ 28/12/1385 هیأت وزیران، با اجازه حاصل از حکم مقرر در ماده 22 قانون فوق‌الذکر تصویب شده است، بنابراین ماده 6 آیین‌نامه مذکور که در آن شرکت‌های متقاضی استفاده از مشوق‌های موضوع ماده 4 قانون صدرالذکر باید در سال افزایش سرمایه‌ها و سال‌های بعد از آن تأییدیه سازمان حسابرسی یا یکی از اعضای جامعه حسابداران رسمی ایران را که مستند به گزارش حسابرسی شرکت باشد حداکثر تا سه ماه پس از انقضای مهلت تسلیم اظهارنامه مالیاتی دریافت و به اداره کل امور مالیاتی ذی‌ربط یا حسابرسی مالیاتی شرکت ارائه کنند، در حدود اختیارات و موافق قوانین مذکور است و قابل ابطال تشخیص نمی‌شود.
علی مبشری
معاون قضایی دیوان عدالت اداری
مورخ: 1394/04/31
شماره: 272
قانون مالیات‌های مستقیم