نحوه اجرای تبصره 5 ماده 109 ق. م. م مصوب اسفند ماه 66 از حیث معامله متقابل

گزارش شماره 37/5/30 مورخ 10/1/71 دفتر فنی مالیاتی عنوان معاونت درآمدهای مالیاتی حسب ارجاع مشارالیه در اجرای بند 3 ماده 255 در شورای عالی مالیات مطرح است اجمال قضیه از این قرار است که برخی از مؤسسات بیمه خارجی طبق مقررات مالیاتی کشور متبوع خود حق بیمه اتکایی پرداختی به مؤسسات بیمه ایرانی را از مالیات معاف ولی سود حاصل از سپرده مربوط به بیمه اتکایی را مشمول مالیات می‌دانند و با وصف فوق نحوه اجرای تبصره 5 ماده 109 ق. م. م مصوب اسفند ماه 66 را از حیث معامله متقابل استعلام نموده است.
هیأت عمومی شورای عالی مالیاتی پس از بحث و تبادل نظر به شرح آتی مبادرت به صدور رأی می‌نماید:

رأی اکثریت
از حکم ماده 109 ق. م. م مصوب اسفند ماه 66 و تبصره 5 آن چنین استنباط می‌شود که سپرده‌گذاری از طرف بیمه‌گر اتکایی نزد بیمه‌گر واگذارکننده، قسمتی از معاملات بیمه اتکایی می‌باشد بنابراین از حیث رعایت قسمت اخیر تبصره 5 ماده 109 در مورد معافیت متقابل چنانچه معافیت تنها به حق بیمه دریافتی بیمه‌گر اتکایی ایرانی در کشور خارج اعطا شود، اعطای معافیت متقابل به مؤسسه بیمه‌گر اتکایی تابع آن کشور نسبت به دریافتی مشابه مؤسسه مذکور بلامانع خواهد بود

بنا به نص صریح تبصره 5 ماده 109 قانون مالیات‌های مستقیم مصوب اسفند ماه 1366، لازمه اعطای معافیت به مؤسسات بیمه‌گر اتکایی خارجی، کسب معافیت مؤسسات بیمه‌گر اتکایی ایرانی از کشور متبوع بیمه گران خارجی یاد شده است که چون بهره سپرده‌های بیمه گران نزد همدیگر نیز از درآمدهای مربوط به بیمه‌گری است و از مدلول تبصره 5 مذکور موضوع معافیت نسبی و تعمیم آن به اجزای مختلف درآمدهای ناشی از این فعالیت استنباط نمی‌شود، بنابراین صرفاً در صورت تأمین معافیت کامل مربوط به درآمدهای بیمه‌گری اتکایی (اعم از حق بیمه و سود سپرده) به نفع مؤسسات ایرانی اعطای معافیت متقابل امکان‌پذیر خواهد بود.