استاندارد حسابداری شماره 22 گزارشگری مالی میان دوره‌ای

مقدمه
1. هدف این استاندارد تعیین حداقل محتوای گزارش مالی میان دوره‌ای و تعیین اصول شناخت و اندازه‌گیری قابل اعمال در تهیه صورت‌های مالی کامل یا فشرده میان دوره‌ای است. گزارش مالی میان دوره‌ای به موقع و قابل اتکا، اطلاعات مفیدی در رابطه با توان کسب سود و ایجاد جریان‌های نقدی، شرایط مالی و نقدینگی واحد تجاری برای سرمایه‌گذاران، اعتباردهندگان و سایر استفاده‌کنندگان فراهم می‌آورد.

دامنه کاربرد
2. در این استاندارد الزامات خاصی در رابطه با اینکه کدام واحدهای تجاری ملزم به انتشار گزارش مالی میان دوره‌ای هستند و همچنین زمان تهیه و تناوب این گزارش‌ها تعیین نمی‌شود. معمولاً مراجع قانونی، آن گروه از واحدهای تجاری را که اوراق سهام یا اوراق مشارکت آن‌ها به عموم عرضه می‌شود، ملزم به تهیه و ارائه گزارش مالی میان دوره‌ای می‌کنند. این استاندارد برای کلیه واحدهای تجاری که به صورت اختیاری یا اجباری گزارش مالی میان دوره‌ای منتشر می‌کنند، کاربرد دارد.

تعاریف
3. اصطلاحات ذیل در این استاندارد با معانی مشخص زیر به کار رفته است:

دوره میانی: دوره مالی گزارشگری کوتاه‌تر از یک سال مالی است.

گزارش مالی میان دوره‌ای: گزارشی برای یک دوره میانی است که شامل مجموعه کامل صورت‌های مالی (طبق استاندارد حسابداری شماره 1 با عنوان «نحوه ارائه صورت‌های مالی») یا صورت‌های مالی فشرده (طبق این استاندارد) است.

صورت‌های مالی فشرده: حداقل شامل صورت‌های مالی اساسی و گزیده‌ای از یادداشت‌های توضیحی مطابق الزامات این استاندارد است.

مسئولیت گزارش مالی میان دوره‌ای
4. مسئولیت تهیه و ارائه گزارش مالی میان دوره‌ای با هیأت‌مدیره یا سایر ارکان اداره‌کننده واحد تجاری است.

مبانی تهیه گزارش مالی میان دوره‌ای
5. تعیین عملکرد مالی دوره‌های زمانی کمتر از یک سال، با مشکلات ذاتی همراه است. درآمد برخی فعالیت‌های تجاری در دوره‌های میانی به دلیل عوامل فصلی، نوسان زیادی دارد. افزون بر این، مخارج ثابت با اهمیت که در یک دوره میانی واقع می‌شود، ممکن است برای سایر دوره‌های میانی نیز منافعی در بر داشته باشد. از سوی دیگر، مخارج مربوط به فعالیت‌های یک سال کامل، به طور مکرر در طول سال واقع می‌شود و باید به منظور جلوگیری از تحریف عملکرد مالی دوره میانی، به محصولات در جریان تولید یا سایر دوره‌های میانی، تخصیص داده شود. بسیاری از هزینه‌ها، در دوره میانی برآورد می‌شود، زیرا فرصت کافی برای تهیه اطلاعات کامل وجود ندارد. برای مثال، ممکن است در دوره میانی بررسی جامع کلیه اقلام موجودی مواد و کالا، تعیین مخارج هر یک از پیمان‌های بلندمدت و محاسبه دقیق مالیات بر درآمد میسر نباشد. اصلاح این برآوردها در دوره‌های میانی بعد ممکن است عملکرد مالی آن دوره‌های میانی را تحریف کند. همچنین آثار توقف یک بخش از واحد تجاری و رویدادهای غیر مترقبه بر عملکرد مالی دوره میانی با اهمیت‌تر از اثر آن‌ها بر عملکرد مالی سالانه است. به همین دلیل باید توجه ویژه‌ای به افشای اثر این اقلام بر اطلاعات مالی میان دوره‌ای مبذول شود.

این بند به موجب استاندارد حسابداری شماره 31 با عنوان دارایی‌های غیر جاری نگهداری شده برای فروش و عملیات متوقف شده، به شرح ذیل اصلاح می‌شود (برای سهولت تشخیص اصلاحات، متون جدید در زمینه ترام‌دار ارائه می‌شود و روی متون حذف شده خط کشیده می‌شود):
5. … همچنین آثار توقف یک بخش از واحد تجاری و رویدادهای غیر مترقبه بر عملکرد مالی دوره میانی با اهمیت‌تر از اثر آن‌ها بر عملکرد مالی سالانه است. به …

6. در رابطه با نحوه تهیه و ارائه گزارش مالی میان دوره‌ای دو دیدگاه وجود دارد:

الف. عده‌ای هر دوره میانی را به عنوان یک دوره مالی مستقل تلقی می‌کنند و به همین دلیل معتقدند که عملکرد مالی هر دوره میانی باید اساساً مشابه با دوره مالی سالانه تعیین شود. بر اساس این نظریه، برای شناسایی درآمدها و هزینه‌ها و انجام برآوردها در پایان دوره میانی، از همان اصول قابل اعمال برای دوره‌های مالی سالانه استفاده می‌شود. این روش در این استاندارد «روش منفصل» نامیده می‌شود.

ب. گروهی دیگر، هر دوره میانی را به عنوان بخش لاینفک دوره مالی سالانه تلقی می‌کنند. بر اساس این نظریه، شناسایی درآمدها و هزینه‌ها و انجام برآوردها در پایان دوره میانی، با توجه به پیش‌بینی عملکرد مالی برای مابقی دوره مالی سالانه، صورت می‌گیرد؛ بنابراین یک قلم هزینه که ممکن است مربوط به کل دوره مالی سالانه باشد، بر اساس زمان، حجم فروش، حجم تولید یا مبانی دیگر به دوره‌های میانی تخصیص داده می‌شود. این روش در این استاندارد «روش متصل» نامیده می‌شود.

7. در این استاندارد، اقلام درآمد و هزینه بر اساس مبانی مشابه با مبانی تهیه صورت‌های مالی سالانه اندازه‌گیری و شناسایی می‌شود (روش منفصل). در رابطه با برخی اقلام درآمد و هزینه که ماهیت سالانه دارند (از قبیل مالیات بر درآمد)، لازم است ابتدا درآمد یا هزینه برای کل سال برآورد شود تا بتوان بر اساس آن، سهم دوره میانی را به نحو مناسب شناسایی کرد. در این روش، درآمدها و هزینه‌ها ضمن رعایت مفهوم «تطابق درآمد و هزینه» در دوره مربوط شناسایی می‌شود. روش منفصل برخلاف روش متصل، موجب هموارسازی عملکرد مالی طی سال نمی‌شود. در عوض، توضیحات مجمل و کافی درباره هرگونه نوسان، از قبیل عملکرد فصلی یا مخارج مقطعی بسیار مهم در ابتدای سال در صورت‌های مالی میان دوره‌ای ارائه می‌شود. این شیوه به شناخت فعالیت‌های تجاری توسط استفاده‌کنندگان و همچنین بهبود توان آن‌ها برای ارزیابی عملکرد مالی و وضعیت مالی واحد تجاری کمک می‌کند.

محتوای گزارش مالی میان دوره‌ای
8. مجموعه کامل صورت‌های مالی طبق استاندارد حسابداری شماره 1 با عنوان نحوه ارائه صورت‌های مالی شامل اجزای زیر است:

الف. ترازنامه؛

ب. صورت سود و زیان؛

ج. صورت سود و زیان جامع؛

د. صورت جریان وجوه نقد، و

هـ. یادداشت‌های توضیحی.

9. اهداف گزارش مالی میان دوره‌ای همانند اهداف گزارش سالانه است. گزارش مالی میان دوره‌ای، غالباً مبنایی اساسی برای اتخاذ تصمیمات اقتصادی است و این امکان را فراهم می‌سازد که چنین تصمیماتی بر اساس اطلاعات به‌موقع‌تر اتخاذ شود. بنابراین، الزامات ارائه اطلاعات مالی میان دوره‌ای تا حدود زیادی مشابه الزامات ارائه اطلاعات مالی سالانه است، اگرچه توازن بین خصوصیات کیفی «قابل اتکا بودن» و «به موقع بودن» اطلاعات مالی میان دوره‌ای، با در نظر گرفتن محدودیت فزونی منافع بر هزینه‌ها، ممکن است متفاوت باشد.

10. اگرچه در دوره میانی باید اطلاعات کافی به منظور امکان‌پذیر ساختن ارزیابی آگاهانه وضعیت مالی، عملکرد مالی و جریان‌های نقدی ارائه شود، اما حجم این اطلاعات در مقایسه با صورت‌های مالی سالانه کمتر است. برای تهیه اطلاعات به موقع، صرفه جویی در هزینه تهیه اطلاعات و خودداری از ارائه اطلاعات تکراری، یک واحد تجاری ممکن است به طور اجباری یا اختیاری اطلاعات کمتری در صورت‌های مالی میان دوره‌ای ارائه کند. در این استاندارد، منظور از حداقل محتوای گزارش مالی میان دوره‌ای، صورت‌های مالی اساسی و گزیده‌ای از یادداشت‌های توضیحی است. هدف اصلی گزارش مالی میان دوره‌ای در واقع به روز کردن اطلاعات آخرین مجموعه کامل صورت‌های مالی سالانه است. به همین دلیل، در گزارش مالی میان دوره‌ای اساساً اطلاعات درباره فعالیت‌ها، رویدادها و شرایط جدید ارائه می‌شود و اطلاعات گزارش قبلی تکرار نمی‌گردد.

11. این استاندارد، واحدهای تجاری را از ارائه مجموعه کامل صورت‌های مالی (طبق استاندارد حسابداری شماره 1 با عنوان نحوه ارائه صورت‌های مالی) بجای صورت‌های مالی فشرده یا ارائه اطلاعات بیشتر از حداقل تعیین شده در این استاندارد منع نمی‌کند. معیارهای شناخت و اندازه‌گیری این استاندارد برای مجموعه کامل صورت‌های مالی میان دوره‌ای نیز کاربرد دارد و برای تهیه این صورت‌های مالی، رعایت الزامات افشای این استاندارد و همچنین سایر استانداردهای حسابداری ضروری است.

حداقل اجزای گزارش مالی میان دوره‌ای
12. گزارش مالی میان دوره‌ای حداقل باید شامل اجزای زیر باشد:

الف. ترازنامه؛

ب. صورت سود و زیان؛

ج. صورت سود و زیان جامع؛

د. صورت جریان وجوه نقد، و

هـ. گزیده‌ای از یادداشت‌های توضیحی.

شکل و محتوای صورت‌های مالی میان دوره‌ای
13. چنانچه واحد تجاری در گزارش مالی میان دوره‌ای، مجموعه کامل صورت‌های مالی را منتشر کند، شکل و محتوای این صورت‌های مالی باید با الزامات مندرج در استاندارد حسابداری شماره 1 با عنوان «نحوه ارائه صورت‌های مالی» منطبق باشد.

14. چنانچه واحد تجاری در گزارش مالی میان دوره‌ای، مجموعه صورت‌های مالی به شکل فشرده را منتشر کند، این صورت‌ها باید شامل صورت‌های مالی اساسی طبق الزامات استاندارد حسابداری شماره 1 با عنوان «نحوه ارائه صورت‌های مالی» و گزیده‌ای از یادداشت‌های توضیحی طبق الزامات استاندارد حاضر باشد. یادداشت‌های اضافی در صورتی که عدم انعکاس آن‌ها، صورت‌های مالی میان دوره‌ای را گمراه‌کننده سازد، باید در این صورت‌ها گنجانده شود.

15. کلیه واحدهای تجاری که اوراق سهام آن‌ها به عموم عرضه شده یا در جریان انتشار عمومی است باید عایدی هر سهم را در صورت سود و زیان یا یادداشت‌های توضیحی میان دوره‌ای ارائه کنند.

16. عبارت «گزارش مالی میان دوره‌ای» باید در عناوین کلیه صفحات گزارش درج شود.

17. واحدهای تجاری اصلی برای تهیه صورت‌های مالی میان دوره‌ای مشمول الزامات استاندارد حسابداری شماره 18 با عنوان صورت‌های مالی تلفیقی و حسابداری سرمایه‌گذاری در واحدهای تجاری فرعی، نیز می‌باشند.

گزیده یادداشت‌های توضیحی
18. استفاده‌کنندگان گزارش مالی میان دوره‌ای به آخرین گزارش مالی سالانه واحد تجاری نیز دسترسی دارند؛ بنابراین ارائه اطلاعات نسبتاً کم اهمیت در یادداشت‌های توضیحی گزارش‌های میان دوره‌ای برای به روز کردن اطلاعاتی که در آخرین گزارش سالانه ارائه شده است، ضرورت ندارد. در دوره میانی تشریح معاملات و سایر رویدادهایی مفید است که برای درک تغییرات در وضعیت مالی و عملکرد مالی واحد تجاری از تاریخ آخرین گزارشگری سالانه، حائز اهمیت باشد.

19. واحد تجاری باید اطلاعات زیر را، به عنوان حداقل اطلاعات لازم، در صورت با اهمیت بودن در یادداشت‌های توضیحی صورت‌های مالی میان دوره‌ای افشا کند. این اطلاعات باید برای دوره‌ای که از ابتدای سال مالی شروع و به پایان دوره میانی ختم می‌شود، گزارش گردد. همچنین، واحد تجاری باید معاملات و سایر رویدادهایی را که برای درک بهتر وضعیت مالی و عملکرد مالی واحد تجاری در دوره میانی با اهمیت است، افشا کند:

الف. افشای یکنواختی رویه‌های حسابداری و روش‌های محاسباتی مورد استفاده در تهیه صورت‌های مالی میان دوره‌ای با آخرین صورت‌های مالی سالانه و در صورت تغییر رویه‌ها و روش‌ها افشای ماهیت و اثرات تغییر؛

ب. تشریح عملیات فصلی یا چرخه‌ای در دوره میانی؛

ج. ماهیت و مبلغ اقلام مؤثر بر دارایی‌ها، بدهی‌ها، حقوق صاحبان سرمایه، سود (زیان) خالص یا جریان‌های نقدی که از نظر ماهیت، اندازه یا وقوع غیر معمول است؛

د. ماهیت و مبلغ تغییر در برآورد مبالغ گزارش شده در دوره (های) میانی قبلی سال مالی جاری یا تغییر در برآورد مبالغ گزارش شده در سال‌های مالی گذشته، مشروط بر اینکه تغییرات یاد شده آثار مهمی بر اقلام دوره میانی جاری داشته باشد؛

هـ. افزایش یا کاهش سرمایه و انتشار یا بازخرید اوراق مشارکت؛

و. رویدادهای با اهمیت پس از پایان دوره میانی که در صورت‌های مالی میان دوره‌ای منعکس نشده است؛

ز. اثر تغییرات ساختاری واحد تجاری طی دوره میانی از جمله ترکیب واحدهای تجاری، تحصیل یا واگذاری واحدهای تجاری فرعی و سرمایه‌گذاری‌های بلندمدت، تجدید ساختار و عملیات متوقف شده؛

ح. تغییر در بدهی‌های احتمالی یا دارایی‌های احتمالی از تاریخ آخرین ترازنامه سالانه، و

ط. اطلاعات لازم درباره طرح‌های توسعه، جایگزینی و غیره.

20. نمونه‌های زیر مصادیقی از موارد افشاست که طبق بند 19 انعکاس آن‌ها در گزیده یادداشت‌های توضیحی لازم است. در سایر استانداردهای حسابداری شیوه افشای بسیاری از این اقلام مشخص شده است:

الف. کاهش ارزش موجودی‌ها به خالص ارزش فروش یا برگشت آن؛

ب. زیان کاهش ارزش دارایی‌های ثابت مشهود، دارایی‌های نامشهود یا سایر دارایی‌ها و برگشت آن؛

ج. تحصیل و واگذاری دارایی‌های ثابت مشهود؛

د. تعهدات سرمایه‌ای؛

هـ. حل و فصل دعاوی حقوقی؛

و. اصلاح اشتباه؛

ز. اقلام استثنایی و غیر مترقبه؛

ح. تأخیر در پرداخت بدهی‌ها یا نقض قراردادهای استقراض؛

ط. معاملات با اشخاص وابسته، و

ی. سود یا زیان حاصل از فروش سرمایه‌گذاری‌ها و درآمد حاصل از سود سهام.

این بند به موجب استاندارد حسابداری شماره 31 با عنوان دارایی‌های غیر جاری نگهداری شده برای فروش و عملیات متوقف شده، به شرح ذیل اصلاح می‌شود (برای سهولت تشخیص اصلاحات، متون جدید در زمینه ترام‌دار ارائه می‌شود و روی متون حذف شده خط کشیده می‌شود):
ز. اقلام استثنایی و غیر مترقبه ؛

21. سایر استانداردهای حسابداری، موارد افشا در صورت‌های مالی را مشخص می‌کند. در آن استانداردها، منظور از صورت‌های مالی، مجموعه کامل صورت‌های مالی است که سالانه تهیه و ارائه می‌شود. رعایت الزامات افشا که در سایر استانداردهای حسابداری مقرر شده است در مواردی که واحد تجاری صورت‌های مالی میان دوره‌ای را به شکل فشرده ارائه می‌کند، الزامی نیست.

22. چنانچه سازمان بورس اوراق بهادار یا مراجع قانونی دیگر افشای اطلاعات دیگری را در دوره میانی الزامی کند، این اطلاعات در صورتی که در حوزه گزارشگری مالی باشد در صورت‌های مالی میان دوره‌ای و در غیر این صورت به عنوان اطلاعات متمم آن ارائه می‌شود (از قبیل آمار تولید و فروش، پیش‌بینی‌ها و...).

افشای رعایت استانداردهای حسابداری
23. چنانچه گزارش مالی میان دوره‌ای واحد تجاری با الزامات این استاندارد حسابداری انطباق داشته باشد این واقعیت باید افشا شود.

دوره‌های زمانی صورت‌های مالی میان دوره‌ای
24. گزارش مالی میان دوره‌ای باید شامل صورت‌های مالی میان دوره‌ای برای دوره‌های زیر باشد:

الف. ترازنامه به تاریخ پایان دوره میانی جاری، همراه با اقلام مقایسه‌ای به تاریخ پایان سال مالی قبل، و

ب. صورت‌های سود و زیان، سود و زیان جامع و جریان وجوه نقد برای دوره میانی جاری همراه با اقلام مقایسه‌ای برای دوره میانی مشابه سال مالی قبل و نیز اقلام مقایسه‌ای سال مالی قبل.

25. ارائه اطلاعات مالی 12 ماهه منتهی به پایان دوره میانی همراه با اطلاعات مالی مقایسه‌ای 12 ماهه گذشته، برای واحدهای تجاری که فعالیت آن‌ها اساساً فصلی است ممکن است مفید باشد. لذا، توصیه می‌شود چنین واحدهایی علاوه بر اطلاعات مندرج در بند 24، گزارش اطلاعات برای یک دوره 12 ماهه را نیز در نظر داشته باشند.

اهمیت
26. در تصمیم‌گیری برای شناسایی، اندازه‌گیری، طبقه‌بندی یا افشای یک قلم جهت مقاصد گزارشگری مالی میان دوره‌ای، اهمیت باید با توجه به اطلاعات مالی میان دوره‌ای ارزیابی شود. در ارزیابی اهمیت باید به این نکته توجه داشت که اندازه‌گیری اقلام در دوره میانی در مقایسه با اندازه‌گیری داده‌های مالی سالانه، بیشتر متکی به برآورد است.

27. برای ارزیابی اهمیت اقلام همیشه اعمال قضاوت لازم است. طبق این استاندارد به منظور قابل فهم بودن اقلام میان دوره‌ای، تصمیم‌گیری برای شناخت و افشای اطلاعات در دوره میانی با توجه به اهمیت اقلام برای دوره میانی صورت می‌گیرد. بنابراین، برای مثال، اقلام غیر مترقبه یا استثنایی، تغییر در رویه حسابداری یا تغییر در برآورد حسابداری و اشتباه در صورت‌های مالی دوره‌های گذشته بر مبنای اهمیت آن‌ها نسبت به اطلاعات میان دوره‌ای شناسایی و افشا می‌شود تا از برداشت‌های گمراه‌کننده که ممکن است ناشی از افشا نکردن اطلاعات باشد، جلوگیری شود. هدف اصلی چنین دیدگاهی، اطمینان از این امر است که گزارش مالی میان دوره‌ای شامل کلیه اطلاعات مربوط برای درک وضعیت مالی و عملکرد مالی واحد تجاری طی دوره میانی باشد.

این بند به موجب استاندارد حسابداری شماره 31 با عنوان دارایی‌های غیر جاری نگهداری شده برای فروش و عملیات متوقف شده، به شرح ذیل اصلاح می‌شود (برای سهولت تشخیص اصلاحات، متون جدید در زمینه ترام‌دار ارائه می‌شود و روی متون حذف شده خط کشیده می‌شود):
27. … بنابراین، برای مثال، اقلام غیر مترقبه یا استثنایی، تغییر در رویه حسابداری یا تغییر در برآورد حسابداری و اشتباه در صورت‌های مالی دوره‌های گذشته بر مبنای اهمیت آن‌ها نسبت به اطلاعات میان دوره‌ای شناسایی و افشا می‌شود تا از برداشت‌های گمراه‌کننده که ممکن است ناشی از افشا نکردن اطلاعات باشد، جلوگیری شود. هدف …

شناخت و اندازه‌گیری، رویه‌های حسابداری
28. واحد تجاری باید برای تهیه صورت‌های مالی میان دوره‌ای از رویه‌های یکسان با رویه‌های مورد استفاده در تهیه صورت‌های مالی سالانه استفاده کند. تغییر در رویه‌های حسابداری بعد از تاریخ آخرین صورت‌های مالی سالانه که در صورت‌های مالی سالانه بعدی منعکس می‌شود از این قاعده مستثنا است. به هر حال، تناوب گزارشگری واحد تجاری (سالانه، شش ماهه یا فصلی) نباید بر اندازه‌گیری نتایج سالانه اثر داشته باشد. برای دستیابی به این هدف، اندازه‌گیری برای مقاصد گزارشگری مالی میان دوره‌ای، باید آن دوره زمانی را در بر گیرد که از ابتدای سال مالی شروع و به پایان دوره میانی ختم می‌شود.

29. تناوب گزارشگری نباید موجب تغییر اصول شناخت و اندازه‌گیری حاکم بر صورت‌های مالی میان دوره‌ای شود. برای مثال:

الف. اصول شناخت و اندازه‌گیری زیان کاهش ارزش موجودی مواد و کالا یا زیان کاهش دائمی در ارزش دارایی‌های غیر جاری در دوره میانی، یکسان با اصولی است که برای تهیه صورت‌های مالی سالانه اعمال می‌شود. با این حال، اگر چنین اقلامی در یک دوره میانی شناسایی و اندازه‌گیری شود ولی برآورد آن‌ها در یک دوره میانی بعدی همان سال مالی تغییر کند، در دوره میانی بعدی برآورد اولیه از طریق احتساب ذخیره برای مبلغ زیان اضافی یا از طریق برگشت مبلغ شناسایی شده، تغییر داده می‌شود.

ب. مخارجی که در پایان دوره میانی با تعریف دارایی انطباق ندارد را نمی‌توان به امید دریافت اطلاعاتی در آینده حاکی از انطباق با تعریف دارایی یا به منظور هموارسازی سود طی دوره‌های میانی یک سال مالی، در ترازنامه به دوره آتی منتقل کرد.

ج. در هر دوره میانی، هزینه مالیات بر درآمد بر مبنای بهترین برآورد از نرخ مؤثر مالیات بر درآمد سالانه مورد انتظار برای کل سال مالی، شناسایی می‌شود. ذخیره مالیات یک دوره میانی ممکن است در دوره میانی بعدی همان سال مالی به علت تغییر در نرخ مؤثر مالیات بر درآمد سالانه، تعدیل شود.

این بند به موجب استاندارد حسابداری شماره 32 با عنوان کاهش ارزش دارایی‌ها، به شرح ذیل اصلاح می‌شود (برای سهولت تشخیص اصلاحات، متون جدید در زمینه ترام‌دار ارائه می‌شود و روی متون حذف شده خط کشیده می‌شود):
الف. اصول شناخت و اندازه‌گیری زیان کاهش ارزش موجودی مواد و کالا یا زیان کاهش دائمی در ارزش دارایی‌های غیر جاری در دوره میانی، یکسان با اصولی است که برای تهیه صورت‌های مالی سالانه اعمال می‌شود. با این حال، اگر چنین اقلامی در یک دوره میانی شناسایی و اندازه‌گیری شود ولی برآورد آن‌ها در یک دوره میانی بعدی همان سال مالی تغییر کند، در دوره میانی بعدی برآورد اولیه از طریق احتساب ذخیره برای انباشت مبلغ زیان اضافی یا از طریق برگشت مبلغ شناسایی شده، تغییر داده می‌شود.

30. بر اساس مفاهیم نظری گزارشگری مالی شناخت متضمن مشخص کردن عنوان و مبلغ پولی یک عنصر و احتساب آن مبلغ در جمع اقلام صورت‌های مالی است. یکی از معیارهای شناخت تطبیق یک قلم با تعریف یکی از عناصر صورت‌های مالی است. تعاریف دارایی، بدهی، درآمد و هزینه هم برای شناخت در دوره میانی و هم شناخت در دوره سالانه، اهمیت اساسی دارد.

31. منافع اقتصادی آتی دارایی‌ها در دوره میانی همانند دوره سالانه بررسی می‌شود. مخارجی که ماهیتاً در پایان سال مالی واجد معیارهای شناخت دارایی نیست در دوره میانی نیز به عنوان دارایی شناسایی نمی‌شود. به همین ترتیب در پایان دوره میانی اقلامی به عنوان بدهی شناسایی می‌شود که در آن تاریخ بیانگر وجود تعهد باشد.

32. یکی از ویژگی‌های اصلی درآمد و هزینه این است که افزایش یا کاهش دارایی‌ها و بدهی‌های مرتبط با آن، قبلاً رخ داده است. چنانچه این تغییرات واقع شده باشد، درآمد و هزینه مرتبط با آن شناسایی و در غیر این‌صورت از شناسایی درآمد و هزینه خودداری می‌شود.

33. یک واحد تجاری که تنها صورت‌های مالی سالانه تهیه و ارائه می‌کند، برای اندازه‌گیری دارایی‌ها، بدهی‌ها، درآمدها، هزینه‌ها و جریان‌های نقدی در صورت‌های مالی می‌تواند از اطلاعاتی استفاده کند که در طول سال مالی فراهم شده است. در نتیجه اندازه‌گیری‌ها، آن دوره زمانی را در بر می‌گیرد که از ابتدای سال مالی شروع و به پایان دوره میانی ختم می‌شود.

34. یک واحد تجاری که گزارش شش ماهه تهیه می‌کند، برای اندازه‌گیری اقلام صورت‌های مالی میان دوره‌ای از اطلاعاتی استفاده می‌کند که تا پایان دوره شش ماهه یا مدت کوتاهی بعد از آن در دسترس است. چنین واحدی برای دوره سالانه از اطلاعاتی بهره می‌گیرد که تا پایان سال یا مدت کوتاهی پس از آن کسب می‌شود. اندازه‌گیری‌های سالانه، تغییر در برآورد ارقام گزارش شده در شش ماهه اول را منعکس می‌کند و مبالغ گزارش شده در صورت‌های مالی میان دوره‌ای برای دوره شش ماهه اول تعدیل نمی‌شود.

شناخت و اندازه‌گیری، درآمدهای عملیاتی فصلی، چرخه‌ای یا موردی و مخارج نامنظم
35. درآمدهای عملیاتی که به صورت فصلی، چرخه‌ای یا موردی طی سال مالی تحصیل می‌گردد و نیز مخارجی که به صورت نامنظم طی سال مالی واقع می‌شود باید در همان دوره میانی به عنوان درآمد یا هزینه شناسایی شود که معیارهای شناخت به کار گرفته شده برای تهیه صورت‌های مالی سالانه، در آن دوره احراز گردد.

36. چنانچه بین سطح سود در دوره میانی و مابقی سال نوسانات فاحش و مکرر وجود داشته باشد، فعالیت واحد تجاری ماهیت فصلی یا چرخه‌ای دارد. چنین نوساناتی معمولاً توسط بازار درک می‌شود و بنابراین درآمد عملیاتی در همان دوره میانی که تحقق می‌یابد گزارش و ماهیت فصلی یا چرخه‌ای آن نیز افشا می‌شود. مثال‌هایی از این درآمدهای عملیاتی شامل سود سهام در شرکت‌های سرمایه‌گذاری، کمک بلاعوض دولت و فروش محصول در شرکت‌های تولیدکننده قند و شکر است.

شناخت و اندازه‌گیری، کاربرد اصول شناخت و اندازه‌گیری
37. نمونه‌هایی از کاربرد اصول شناخت و اندازه‌گیری مندرج در بندهای 28 الی 36 در پیوست شماره 1 ارائه شده است.

شناخت و اندازه‌گیری، استفاده از برآورد
38. به منظور ارائه اطلاعات قابل اتکا و همچنین افشای مناسب کلیه اطلاعات با اهمیت و مربوط برای درک وضعیت مالی و عملکرد مالی واحد تجاری، در تهیه گزارش مالی میان دوره‌ای باید از روش‌های اندازه‌گیری مناسب استفاده شود. اگرچه اندازه‌گیری‌ها هم در گزارش مالی میان دوره‌ای و هم در گزارش مالی سالانه مبتنی بر برآوردهای معقول است، اما برای تهیه گزارش‌های مالی میان دوره‌ای، برآوردها کاربرد گسترده‌تری دارد.

39. نمونه‌های استفاده از برآورد در دوره میانی، در پیوست شماره 2 ارائه شده است.

تعدیلات سنواتی
40. در صورت تغییر در رویه حسابداری، مبالغ دوره میانی جاری و دوره‌های قبل که به شکل مقایسه‌ای ارائه می‌گردد باید بر مبنای رویه جدید محاسبه شود. همچنین در صورت اصلاح اشتباه، ارقام مقایسه‌ای نیز باید ارائه مجدد شود. با آثار انباشته تغییر در رویه حسابداری و نیز اصلاح اشتباه باید طبق استاندارد حسابداری شماره 6 با عنوان «گزارش عملکرد مالی» برخورد شود.

تاریخ اجرا
41. الزامات این استاندارد برای کلیه صورت‌های مالی که دوره مالی آن‌ها از تاریخ 1/1/1380 و بعد از آن شروع می‌شود، لازم‌الاجراست.

مطابقت با استانداردهای بین‌المللی حسابداری
42. با اجرای الزامات این استاندارد، مفاد استاندارد بین‌المللی حسابداری شماره 34 با عنوان گزارشگری مالی میان دوره‌ای نیز رعایت می‌شود.