مورخ: 1398/04/05
شماره: 200/98/31
بخشنامه
فرایند صدور گواهی موضوع ماده 186 ق. م. م
بر مبنای اختیارات حاصل از تبصره (1) ماده (219) قانون مالیات‌های مستقیم و در راستای تسهیل و تسریع فرایند صدور گواهی موضوع ماده 186 قانون مالیات‌های مستقیم (که در بخشنامه از آن با عنوان گواهی مالیاتی نام برده می‌شود)، بهره‌برداری بهینه از سامانه الکترونیکی مربوط و ساماندهی ارتباط ادارات امور مالیاتی با اتاق‌های بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی (که در این بخشنامه از آن‌ها با عنوان اتاق بازرگانی نام برده می‌شود) اتاق‌های تعاون و اتاق‌های اصناف، ترتیبات اجرایی زیر برای صدور گواهی مالیاتی مقرر می‌گردد:
  1. فرایند صدور گواهی مالیاتی برای متقاضیان صدور یا تمدید یا تجدید کارت بازرگانی از تاریخ 1395/08/01 در سراسر کشور به صورت الکترونیکی انجام می‌پذیرد. در مورد متقاضیان دریافت پروانه کسب یا کار از اتاق‌های اصناف نیز فرایند مذکور از تاریخ 1398/04/01 در سراسر کشور صرفاً از طریق سامانه الکترونیکی مربوط، انجام می‌گیرد؛ لذا نظر به آنکه تمامی مراحل کار اعم از دریافت درخواست/استعلام تهیه گزارش مالیاتی مربوط، تهیه و ارسال پاسخ به مرجع ذی‌ربط، به صورت الکترونیکی انجام می‌شود، چنانچه این مراجع جهت انجام استعلام اقدام ننماید، مشمول مسئولیت تضامنی موضوع صدر ماده 186 قانون مالیات‌های مستقیم خواهند شد.

  2. صدور گواهی مالیاتی منوط به پرداخت یا ترتیب پرداخت بدهی مالیاتی قطعی شده است. بدهی مالیاتی قطعی قابل وصول برای صدور گواهی، عبارت است از مالیاتی که تا تاریخ صدور پاسخ استعلام توسط واحد مالیاتی، حسب مورد در اجرای تبصره ماده 29 آیین‌نامه اجرایی موضوع ماده 219، تبصره 2 ماده 210، تبصره ماده 100 یا مواد 238، 239، 247 و 257 قانون مالیات‌های مستقیم به قطعیت رسیده باشد. این بدهی‌ها موارد زیر را در بر می‌گیرد:

    2-1- در مورد اشخاص حقوقی، تمامی بدهی‌های مالیاتی قطعی مربوط به پرونده مالیاتی شخص حقوقی شامل بدهی‌های مربوط به مالیات بر درآمد شخص حقوقی، مالیات‌های تکلیفی و حقوق، مالیات حق تمبر و نیز جرایم مالیاتی متعلقه مقرر در قوانین مالیات‌های مستقیم.

    2-2- در مورد صاحبان مشاغل، تمامی پرونده‌های مالیاتی مؤدی در منبع مالیات بر درآمد مشاغل (موضوع فصل چهارم باب سوم قانون مالیات‌های مستقیم) باید مورد بررسی قرار گیرد. برای این اشخاص نیز مقصود از بدهی‌های مالیاتی قطعی شده، تمامی بدهی‌های مالیاتی قطعی شده مربوط به پرونده‌های مالیاتی مذکور شامل بدهی‌های مربوط به مالیات بر درآمد و حسب مورد، مالیات‌های تکلیفی، حقوق و نیز جرایم مالیاتی متعلقه مقرر در قانون مالیات‌های مستقیم است.

    تبصره (1): بدهی مالیاتی اشخاص ثالث در محلی که متقاضی، به نشانی آن، درخواست صدور یا تجدید یا تمدید کارت بازرگانی/پروانه کسب یا کار نموده است (بجز در صورت وجود مسئولیت بر اساس مقررات ماده 182 قانون مالیات‌های مستقیم) مانع صدور گواهی مالیاتی برای متقاضی نخواهد بود.

    تبصره (2): آن بخش از مالیات مؤدی که در جریان رسیدگی و تشخیص باشد یا در هیأت حل اختلاف مالیاتی بدوی یا تجدیدنظر مطرح بوده و به مرحله قطعیت نرسیده باشد، مانع صدور گواهی مالیاتی نخواهد بود.

    تبصره (3): در مواردی که مؤدی از رأی قطعی هیأت حل اختلاف مالیاتی به شورای عالی مالیاتی یا دیوان عدالت اداری شکایت نماید، چنانچه رأی مورد شکایت، از طرف این مرجع، نقض شده باشد، بدهی مالیاتی تا زمان صدور رأی هیأت موضوع ماده 257 قانون مالیات‌های مستقیم (هیأت هم عرض) قطعی شده تلقی نشده و مانع صدور گواهی مالیاتی نخواهد بود.

  3. دریافت استعلام‌های مربوط به تمامی اشخاص حقیقی (صاحبان مشاغل) و حقوقی در سامانه صدور گواهی، منوط به اقدام آنان جهت تشکیل پرونده و طی مراحل ثبت نام تا مرحله 44 می‌باشد.

  4. در مورد اشخاص حقیقی متقاضی دریافت کارت بازرگانی، دریافت استعلام الکترونیکی، منوط به تشکیل پرونده مالیاتی با عنوان بازرگان است. اشخاص حقیقی متقاضی کارت بازرگانی که پیش از این با عناوینی غیر از بازرگان، ثبت نام نموده‌اند نیز می‌بایست با رعایت ترتیبات زیر، ثبت نام خود را با عنوان بازرگان تکمیل نمایند:

    4-1- چنانچه متقاضی با نشانی یکی از محل‌های کسبی فعلی خود که برای آن دارای پرونده مالیاتی است، درخواست کارت بازرگانی نماید در صورتی که عنوان شغلی وی پس از این صرفاً بازرگان باشد، می‌بایست ثبت نام فعلی خود را به بازرگان تغییر دهد. چنانچه مؤدی با حفظ فعالیت شغلی فعلی خود، قصد فعالیت با عنوان بازرگان را نیز دارد، می‌بایست عنوان بازرگان را نیز به ثبت نام فعلی خود اضافه نماید، در هر حالت، برای ایجاد امکان استعلام اتاق بازرگانی، ثبت نام با عنوان بازرگان می‌بایست تا مرحله 44 تکمیل شده باشد.

    4-2- در مشارکت‌های مدنی چنانچه یکی از شرکا درخواست دریافت کارت بازرگانی به نشانی همان محل مشارکت را داشته باشد، می‌بایست در همان نشانی، نسبت به تشکیل پرونده و ثبت نام انفرادی جدید به عنوان بازرگان اقدام و این ثبت نام جدید را تا مرحله 44 تکمیل نماید.

  5. برای آن دسته از مؤدیان که ثبت نام آن‌ها در مرحله 44 قرار دارد، در هنگام رسیدگی به استعلام‌های انجام شده، اداره امور مالیاتی ذی‌ربط می‌بایست پیش از تهیه گزارش مربوط در سامانه صدور گواهی، طبق مقررات مربوط به نسبت به صحت سنجی اطلاعات ثبت نام مؤدی اقدام و نتیجه را در سامانه ثبت نام وارد نماید. چنانچه مؤدی برای یک محل دارای بیش از یک مجوز فعالیت باشد، برای رسیدن به مرحله 45 ثبت نام، می‌بایست تمامی مجوزهای کسب و کار خود را در مرحله ثبت نام مشخص نموده باشد.

  6. در موارد ذیل، اداره امور مالیاتی می‌بایست حداکثر ظرف سه (3) روز کاری از تاریخ وصول استعلام، مراتب عدم امکان صدور گواهی را در چهارچوب فرم مربوط و با ذکر مصادیق زیر حسب مورد به مرجع استعلام‌کننده اعلام نماید:

    6-1- مؤدی دارای بدهی مالیاتی قطعی شده موضوع بند دو (2) این بخشنامه بوده و نسبت به پرداخت یا ترتیب پرداخت آن و یا حسب مورد، مطابق بند هشت (8) این بخشنامه اقدام ننموده باشد.

    6-2- برای مؤدیان موضوع بند پنج (5) این بخشنامه، بر اساس اعلام اداره امور مالیاتی ذی‌ربط، صحت اطلاعات در سامانه ثبت نام قابل تأیید نبوده و در نتیجه ثبت نام مؤدی تا مرحله 45 تکمیل نشده باشد.

    6-3- عدم صحت اطلاعات هویتی یا نشانی ارسالی از سوی مؤدی برای اداره امور مالیاتی ذی‌ربط محرز گردد.

  7. از تاریخ ابلاغ این بخشنامه، مهلت پاسخگویی به درخواست/استعلام‌ها حداکثر 10 روز از تاریخ ثبت آن در سامانه مربوط می‌باشد. این مهلت در صورت درخواست مؤدی یا واحد مالیاتی و تأیید رئیس اداره امور مالیاتی ذی‌ربط، حداکثر تا 15 روز قابل افزایش است. اهمال مأموران مالیاتی در پاسخگویی به استعلام‌های دریافتی در مهلت تعیین شده که موجب تضییع حقوق دولت و یا مؤدیان مالیاتی شود، در صورت احراز، تخلف محسوب شده و توسط دادستانی انتظامی مالیاتی مورد پیگیری قرار خواهد گرفت.

  8. چنانچه مالیات به قطعیت رسیده باشد، لیکن مؤدی ظرف مهلت مقرر نسبت به رأی قطعی هیأت حل اختلاف مالیاتی شکایت نموده و پرونده در شورای عالی مالیاتی در دست رسیدگی باشد، اداره امور مالیاتی می‌بایست، پس از وصول یا تقسیط مالیات قطعی مورد قبول مؤدی و اخذ تضمین معتبر نسبت به آن قسمت از مبلغ مالیات قطعی که مورد شکایت می‌باشد (با رعایت مقررات ماده 259 قانون مالیات‌های مستقیم) گواهی مالیاتی را به صورت الکترونیکی صادر نماید.

  9. حق تمبر صدور یا تجدید یا تمدید پروانه کسب یا کار یا کارت بازرگانی، به صورت الکترونیکی پرداخت می‌شود؛ لذا نیازی به حضور در اداره امور مالیاتی برای پرداخت حق تمبر نمی‌باشد.

  10. در صورت استعلام مراجع ذی‌صلاح در خصوص ابطال پروانه کسب یا کار و یا کارت بازرگانی نیز، اداره امور مالیاتی ذی‌ربط می‌بایست نسبت به ارائه پاسخ اقدام نماید.

  11. اعتبار گواهی الکترونیکی صادره در اجرای ترتیبات این بخشنامه، به مدت سه ماه از تاریخ صدور آن می‌باشد.

  12. ترتیبات مقرر در این بخشنامه برای پاسخ به استعلام تمامی مراجع صدور/تمدید/تجدید پروانه کسب یا کار در اجرای ماده 186 قانون مالیات‌های مستقیم لازم‌الاجرا است. لیکن، الزام مربوط به بهره‌گیری از سامانه الکترونیکی برای ارسال استعلام و دریافت پاسخ، در حال حاضر برای مراجع مصرح در بند (1) الزامی می‌باشد. این الزام در مورد سایر مجامع حرفه‌ای یا تشکل‌های صنفی و دیگر مراجع قانونی صادرکننده پروانه و مجوز کسب یا کار، به تدریج و حسب گسترش دامنه استقرار سامانه الکترونیکی، اعلام خواهد شد.
امید علی پارسا
رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور
مورخ: 1401/12/24
شماره: 210/7064/ص
سایر قوانین
مورخ: 1398/09/13
شماره: 180718
آیین‌نامه
مورخ: 1394/04/31
شماره: 219
قانون مالیات‌های مستقیم
مورخ: 1394/04/31
شماره: 186
قانون مالیات‌های مستقیم
مورخ: 1382/10/24
شماره: 9888
آیین‌نامه
مورخ: 1380/11/27
شماره: 259
قانون مالیات‌های مستقیم
مورخ: 1380/11/27
شماره: 257
قانون مالیات‌های مستقیم
مورخ: 1366/12/03
شماره: 182
قانون مالیات‌های مستقیم