رای شماره‌های 1872 الی 1874 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع: ابطال مصوبات شماره 9220/ش الف ـ...

شماره 9601140 1397/11/23

بسمه تعالی

جناب آقای اکبرپور

رییس هیات مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران

با سلام

یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 9709970905811872 مورخ 1397/09/27 با موضوع: «ابطال مصوبات شماره 9220/ش الف ـ 1383/12/16 و 3991/93/ص ـ 1393/08/07، 6821/ش الف ـ 1379/04/27 شورای اسلامی شهر شیراز» جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد.

مدیرکل هیات عمومی و هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری ـ مهدی دربین

تاریخ دادنامه: 1397/09/27 شماره دادنامه: 1872 الی 1874

شماره پرونده: 96/1522، 96/1393، 96/1140

مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری

شاکی: سازمان بازرسی کل کشور و آقایان هادی ولی پور و غلامحسین نوروزی

موضوع شکایت و خواسته: ابطال مصوبات شماره 9220/ش الف ـ 1383/12/16 و 3991/93/ص ـ 1393/08/07، 6821/ش الف ـ 1379/04/27 شورای اسلامی شهر شیراز

گردش کار: الف) سرپرست معاونت حقوقی و نظارت همگانی و رییس کمیسیون تطبیق مصوبات دستگاه‌های اداری سازمان بازرسی کل کشور به موجب شکایت نامه شماره 157130 ـ 1396/07/24 اعلام کرده است که:

«حضرت حجت‌الاسلام و المسلمین جناب آقای بهرامی

رییس محترم دیوان عدالت اداری

سلام علیکم

احتراما مصوبات شورای اسلامی شهر شیراز با شماره 6821/ش الف ـ 1379/04/27 و شماره 9220/ش الف ـ 1382/12/16 [1383/12/16] با موضوع عوارض سینما و نمایشات اعم از تیاتر و کنسرت و مسابقات ورزشی و غیره و مصوبه شماره 3991/93/ص ـ 1393/08/07 با موضوع اخذ عوارض از ارایه دهندگان خدمات شهربازی و تفریحی در پارک‌ها و اماکن عمومی در این سازمان مورد بررسی قرار گرفت که توجه جناب عالی را به مطالب زیر معطوف می‌دارد:

1ـ به موجب ردیف 15 مصوبه شماره 6821/ش الف ـ 1379/04/27 شورای اسلامی شهر شیراز با افزایش عوارض شهرداری و اخذ معادل 5% عوارض سینما و نمایشات اعم از تیاتر و کنسرت و مسابقات ورزشی و غیره موافقت نموده است.

2ـ مطابق مصوبه (نامه) شماره 9220/ش الف ـ 1382/12/16 [1383/12/16] کاهش عوارض مصوب کنسرت‌های موسیقی برای برنامه‌های داخلی ـ خارجی در جلسه مورخ 1383/12/10 شورای اسلامی شهر شیراز مطرح و مقرر گردید عوارض مذکور برای برنامه‌های داخلی از 20 درصد به 10 درصد و برنامه‌های خارجی از 35 درصد به 15 درصد کاهش یابد.

3ـ شورای اسلامی شهر یاد شده به موجب مصوبه شماره 3991/93/ص ـ 1393/08/07 مقرر نموده است: «شهرداری شیراز به موجب نامه شماره 88197 ـ 1393/03/29 درخواست اصلاح بند 15 مصوبه شماره 6821ـ 1379/04/27 در خصوص اخذ عوارض از ارایه دهندگان خدمات شهربازی و تفریحی در پارک‌ها و اماکن عمومی را نموده پس از وصول و ثبت به شماره 2161/93ـ 1393/03/31 دبیرخانه شورا، موضوع در کمیسیون برنامه و بودجه، امور حقوقی و املاک شورا بررسی و تصمیم کمیسیون در شصت و پنجمین جلسه علنی شورای اسلامی شهر شیراز مورخ 1393/08/05 مطرح و به موجب این مصوبه و مستند به ماده 71 اصلاحی قانون شوراها و ماده 9 آیین‌نامه اجرایی نحوه وضع و وصول عوارض توسط شوراهای اسلامی شهر، بخش و شهرک مصوب 1378/07/07 هیات وزیران و در جهت شفاف سازی نحوه اخذ عوارض از ارایه دهندگان خدمات شهربازی و تفریحی و دستگاه‌های بازی در پارک‌ها و اماکن عمومی و خصوصی با اصلاح بند 15 مصوبه شماره 6821 ـ 1379/04/27 در رابطه با دستگاه‌های بازی و شهربازی در پارک‌ها و اماکن عمومی و خصوصی به شرح ذیل موافقت گردید:

الف: نحوه محاسبه عوارض استفاده از وسایل بازی و سرگرمی در اماکن و مراکز استیجاری متعلق به شهرداری

A = K * %15 * 5

الف ـ نحوه محاسبه عوارض استفاده از وسایل بازی و سرگرمی در اماکن و مراکزی که متعلق به شهرداری نمی باشند.

A=K*2*%5

K : اجاره ماهیانه هر دستگاه یا هر مکان A : عوارض ماهیانه

تبصره1) جهت مراکزی که متعلق به شهرداری نمی باشد K نظریه کارشناس رسمی دادگستری است که شهرداری هر ساله در زمان محاسبه عوارض اخذ می‌نماید.

تبصره2) جهت مراکز استیجاری متعلق به شهرداری مبلغ K بر اساس قرارداد فی مابین شهرداری و مستاجر محاسبه خواهد شد.

تبصره3) شهرداری موظف است در زمان واگذاری غرفه‌های شهربازی در پارک‌ها و اماکن مربوطه موضوع مصوبه فوق را به عنوان بخشی از هزینه‌هایی که متقاضی شرکت کننده در مزایده می‌بایست در هزینه‌های پرداختی لحاظ نماید را در شرایط اختصاصی آگهی درج نماید.

تبصره4) مصوبه شماره 27791ـ 1391/06/01 کان لم یکن گردید.

توضیح: تفسیر می‌گردد بند 15 مصوبه شماره 6821 ـ 1379/04/27 مشتمل بر عوارض دستگاه‌های بازی و شهربازی در پارک‌ها و اماکن عمومی و خصوصی می‌گردد.»

وضع عوارض مذکور به دلایل زیر مغایر با قانون می‌باشد:

1ـ مطابق ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387/02/17، برقراری هرگونه عوارض و سایر وجوه برای انواع کالاهای وارداتی و تولیدی و نیز ارایه خدمات که در این قانون تکلیف مالیات و عوارض آن‌ها معین شده است، همچنین برقراری عوارض به درآمدهای ماخذ محاسبه مالیات، توسط شوراهای اسلامی شهرها و سایر مراجع ممنوع اعلام شده است و به موجب ماده 52 قانون یاد شده برقراری و دریافت عوارض دیگر مراجع ممنوع اعلام شده است و به موجب ماده 52 قانون یاد شده برقراری و دریافت عوارض دیگر از تولیدکنندگان و واردکنندگان کالاها و ارایه دهندگان خدمات ممنوع است. همچنین در بند الف ماده 38 قانون مذکور، نرخ عوارض خدمات تعیین شده است. بنا به مراتب مصوبه شورای اسلامی شهر شیراز مبنی بر اخذ عوارض سینما و نمایشات اعم از تیاتر و کنسرت و مسابقات ورزشی و غیره که از مصادیق ارایه خدمات و ماخذ محاسبه مالیات محسوب می‌شود و مطابق مقررات پیش گفته اخذ عوارض از آن‌ها بر خلاف قانون و خارج از حدود اختیارات شورای اسلامی شهر شیراز می‌باشد.

2ـ در آرا شماره 151ـ 1392/02/30، 832 ـ 1387/11/27 و 1848 ـ 1393/11/13 هیات عمومی دیوان عدالت اداری مصوبات شوراهای اسلامی شهرهای تهران، اراک و قزوین در خصوص اخذ عوارض از اماکن فرهنگی، ورزشی، تفریحی و نمایشگاه ها به لحاظ مغایرت با قانون ابطال شده است و شورای اسلامی شهرهای محمدشهر، ملارد، خرم آباد، قدس، شهریار و شهر جدید هشتگرد که بدون رعایت مفاد آرا مذکور، عوارض بر بلیط سینما و تیاتر و نمایش، مسابقات وزرشی، استخرها، شهربازی، سیرک، اماکن تفریحی، فرهنگی و هنری و برپایی نمایشگاه به شرح مندرج در گردش کار وضع کرده اند، به استناد بند 1 ماده 12 و مواد 88، 13 و 92 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 از تاریخ تصویب ابطال گردیده است.

بنا به مراتب درخواست ابطال ردیف 15 مصوبات شماره 6821/ش الف ـ 1379/04/27 و شماره 9220ش الف ـ 1382/12/16 [1383/12/16] و شماره 3991/93/ص ـ 1393/08/07 شورای اسلامی شهر شیراز به عمل می‌آید. خواهشمند است دستور فرمایید در اجرای تبصره 2 ماده 2 قانون تشکیل این سازمان موضوع در هیات عمومی دیوان مطرح و به طور فوق‌العاده و خارج از نوبت مورد رسیدگی قرار گیرد. موجب امتنان است از تصمیم متخذه این سازمان را مطلع فرمایند.»

متن مصوبات مورد اعتراض به قرار زیر است:

الف: مصوبه شماره 3991/93/ص ـ 1397/08/07 شورای اسلامی شهر شیراز:

«مصوبه

نامه شماره 88197 ـ 1393/02/29 شهرداری شیراز مبنی بر اصلاح بند 15 مصوبه شماره 6821ـ 1379/04/27 در خصوص اخذ عوارض از ارایه دهندگان خدمات شهربازی و تفریحی در پارک‌ها و اماکن عمومی پس از وصول و ثبت به شماره 2161/93/و ـ 1393/03/31 دبیرخانه شورا، موضوع در کمیسیون برنامه و بودجه، امور حقوقی و املاک شورا بررسی و تصمیم کمیسیون در شصت و پنجمین جلسه علنی شورای اسلامی شهر شیراز مورخ 1393/08/05 مطرح و به موجب این مصوبه و مستند به ماده 71 اصلاحی قانون شوراها و ماده 9 آیین‌نامه اجرایی نحوه وضع و وصول عوارض توسط شوراهای اسلامی شهر، بخش و شهرک مصوب 1378/07/07 هیات وزیران و در جهت شفاف سازی نحوه اخذ عوارض از ارایه دهندگان خدمات شهربازی و تفریحی و دستگاه‌های بازی در پارک‌ها و اماکن عمومی و خصوصی به شرح ذیل موافقت گردید:

الف ـ نحوه محاسبه عوارض استفاده از وسایل بازی و سرگرمی در اماکن و مراکز استیجاری متعلق به شهرداری

A = K * %15 * 5

الف ـ نحوه محاسبه عوارض استفاده از وسایل بازی و سرگرمی در اماکن و مراکزی که متعلق به شهرداری نمی باشند.

A=K*2*%5

K : اجاره ماهیانه هر دستگاه یا هر مکان A : عوارض ماهیانه

تبصره1) جهت مراکزی که متعلق به شهرداری نمی باشد. K نظریه کارشناس رسمی دادگستری است که شهرداری هر ساله در زمان محاسبه عوارض اخذ می‌نماید.

تبصره2) جهت مراکز استیجاری متعلق به شهرداری مبلغ K بر اساس قرارداد فی مابین شهرداری و مستاجر محاسبه خواهد شد.

تبصره3) شهرداری موظف است در زمان واگذاری غرفه‌های شهربازی در پارک‌ها و اماکن مربوطه موضوع مصوبه فوق را به عنوان بخشی از هزینه‌هایی که متقاضی شرکت کننده در مزایده می‌بایست در هزینه‌های پرداختی لحاظ نماید را در شرایط اختصاصی آگهی درج نماید.

تبصره4) مصوبه شماره 27791ـ 1391/06/01 کان لم یکن گردید.

توضیح: تفسیر می‌گردد بند 15 مصوبه شماره 6821ـ 1379/04/27 مشتمل بر عوارض دستگاه‌های بازی و شهربازی در پارک‌ها و اماکن عمومی و خصوصی می‌گردد.» ـ رییس شورای اسلامی شهر شیراز»

ب: مصوبه شماره 9220/ش الف ـ 1383/12/16 شورای اسلامی شهر شیراز:

«برادر گرامی جناب اقای مهندس رجا

شهردار محترم شیراز

سلام علیکم

احتراما نامه شماره 9220 ـ 1383/12/03 تعدادی از اعضا محترم شورا ارسالی از کمیسیون فرهنگی ـ اجتماعی شورا در خصوص کاهش عوارض مصوب کنسرت‌های موسیقی برای برنامه‌های داخلی ـ خارجی در جلسه مورخ 1383/12/10 شورای اسلامی شهر شیراز مطرح و مقرر گردید که عوارض مذکور برای برنامه‌های داخلی از 20 درصد به 10 درصد و برنامه‌های خارجی از 35 درصد به 15 درصد کاهش یابد. ـ رییس شورای اسلامی شهر شیراز»

در پاسخ به شکایت مذکور، رییس شورای اسلامی شهر شیراز به موجب لایحه شماره 4975/96/ص ـ 1396/11/14 توضیح داده است که:

«ریاست محترم هیات عمومی دیوان عدالت اداری

با سلام

با احترام بازگشت به ابلاغیه شماره 9609980905801004 و کلاسه 96/1140 موضوع درخواست سازمان بازرسی کل کشور در خصوص مصوبات مربوط به عوارض سینما و نمایش و کنسرت موسیقی عوارض ارایه دهندگان خدمات شهربازی و تفریحی دفاعیات این شورا به شرح ذیل تقدیم می‌گردد:

1ـ سازمان بازرسی در درخواست تقدیمی اعلام نموده اند که برابر ماده 50، 52 و 38 قانون مالیات بر ارزش افزوده دریافت عوارض سینما و نمایش و عوارض کنسرت‌های موسیقی مغایر قانون می‌باشد که در این خصوص به استحضار می‌رساند: برابر ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده در مواردی که در این قانون برای آن‌ها مالیات و عوارض تعیین شده شوراها و سایر مراجع نمی توانند وضع مالیات و یا عوارض نمایند و مفهوم مخالف آن این است که برای مواردی که تکلیف آن‌ها در این قانون تعیین نگردیده مراجع ذی‌صلاح مثل شوراها بر اساس تبصره 1 ماده 50 قانون فوق و بند 16 ماده 80 اصلاحی قانون شوراها می‌توانند وضع عوارض نمایند و با توجه به اینکه در قانون مالیات بر ارزش افزوده هیچ گونه وضع و پیش بینی در این خصوص صورت نگرفته شورای اسلامی شهر شیراز اختیار وضع آن را داشته است. در زمان رسیدگی به اعتراض مودیان در کمیسیون‌های ماده 77 قانون شهرداری ها، اعضای کمیسیون بیان می‌دارند که در صورت ارایه تاییدیه از سازمان امور مالیاتی یا اداره امور مالیاتی مبنی بر پرداخت عوارض موصوف به موجب مقررات قانون با ارزش افزوده مشمول عوارض مزبور نمی گردید که تاکنون هیچ یک از مودیان نامه ایی با مضمون فوق را ارایه ننموده اند و اصولا هیچ گونه وجهی در قالب قانون مالیات بر ارزش افزوده پرداخت نمی نمایند. لذا اظهار این موضوع که مالیات و عوارض سینما و نمایشات و کنسرت ها در قانون مالیات بر ارزش افزوده تعیین تکلیف شده صحیح نمی باشد. جهت استحضار نمونه‌هایی از آرا کمیسیون‌های ماده 77 که بر این مبنا صادر گردیده حضورتان ارسال می‌گردد. در خصوص ایراد سازمان بازرسی به مصوبه شماره 3991/93/ص ـ 1393/08/07 شورای اسلامی شهر شیراز با موضوع عوارض از ارایه دهندگان خدمات شهربازی و تفریحی در پارک‌ها و اماکن عمومی موارد ذیل از جمله ایرادات به درخواست سازمان بازرسی می‌باشد.

2ـ مصوبه شماره 3991/93/ص ـ 1393/08/07 از لحاظ ماهوی و شکلی با اخذ عوارض از فروش بلیط مربوط به سینما و کنسرت متفاوت بوده و همان طور که از متن درخواست سازمان بازرسی مستفاد می‌گردد، سازمان بازرسی هیچ گونه توجیهی در خصوص ایراد خود بر این مصوبه وارد ننموده و با توجه به مطالب بند یک و دو درخواست ارسال به آن دیوان تقاضای مغایرت قانون مصوبه 3991/93/ص ـ 1393/08/07 را بیان نموده اند که مطالب اعلامی صحیح نبوده و موضوع مصوبه 3991/93/ص این شورا از لحاظ شکلی و ماهوی به نحوی تهیه گردیده تا ایرادات قانونی مورد نظر قانونگذار و دیوان عدالت اداری را مرتفع نموده باشد، لذا استدعا می‌گردد قضات هیات عمومی دیوان به این موضوع توجه ویژه بنمایند. همان طور که در بند 3 صفحه نخست درخواست سازمان بازرسی متن مصوبه 3991/93/ص ـ 1393/08/07 بیان گردیده اخذ عوارض از وسایل بازی و سرگرمی با فرمول A=K×15 و A=K×2 اخذ می‌گردد و عوارض مزبور بر مبنای فروش یا بها بلیط نمی باشد و لذا مقایسه این مصوبه با مصوبات ابطالی شهرهای دیگر کشور و ارایه به دیوان عدالت اداری صحیح نمی باشد و به استناد مطالب بند یک این لایحه صلاحیت شورای شهر در تصویب مصوبه 3991/93/ص به صورت صحیح صورت پذیرفته است به هر حال با عنایت به مراتب فوق و با توجه به غیرموجه بودن تقاضای سازمان بازرسی و توجه به این نکته مهم که مصوبه مورد اشاره در حال حاضر ملغی گردیده تقاضای رد درخواست سازمان بازرسی را دارد.

3ـ در بند دوم لایحه پیوست دادخواست سازمان بازرسی به تعدادی از آرا صادره توسط هیات عمومی دیوان عدالت اداری که به موجب مصوبات شورای اسلامی برخی از شهرها راجع به اخذ عوارض از اماکن ورزشی، فرهنگی، تفریحی و نمایشگاه ها ابطال گردیده است و اعلام گردیده نظر به اینکه مصوبات آن شهرها باطل گردیده مصوبه شورای اسلامی شهر شیراز نیز می‌بایست ابطال گردد که در آن خصوص به استحضار می‌رساند ابطال مصوبات سایر شهرها توسط هیات عمومی دیوان عدالت اداری به دلایل شکلی و ماهوی نمی تواند موجب ابطال مصوبه شورای اسلامی شهر شیراز باشد و این ادعا مبنی بر اینکه به صرف ابطال مصوبات شورای اسلامی شهرهای مذکور می‌بایست موجب ابطال مصوبه شورای اسلامی شهر شیراز نیز شود غیرموجه و بلاتصور است.»

ب) آقای غلامحسین نوروزی به موجب دادخواستی ابطال مصوبه شماره 3991/93/ص ـ 1393/08/07 اصلاحیه بند 15 مصوبه شماره 6821ـ 1397/04/27 شورای اسلامی شهر شیراز را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:

«ریاست محترم دیوان عدالت اداری

با سلام و احترام به استحضار عالی می‌رساند که مطابق با ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1397/02/17 برقراری هرگونه عوارض و سایر وجوه برای انواع کالاهای وارداتی و تولیدی و نیز ارایه خدماتی که در این قانون تکلیف مالیات و عوارض آنان معین شده است و همچنین برقراری عوارض بر درآمدهای ماخذ محاسبه مالیات توسط شورای شهرها و سایر مراجع ممنوع اعلام شده است و به موجب ماده 52 قانون یاد شده برقراری و دریافت عوارض دیگر از تولیدکنندگان و واردکنندگان کالاها و ارایه دهندگان خدمات ممنوع است. همچنین در بند الف ماده 38 قانون مذکور نرخ عوارض خدمات تعیین شده است. بنابه مراتب مصوبه شماره 3991/93/ص ـ 1393/08/07 شورای اسلامی شهر شیراز مبنی بر اخذ عوارض از ارایه دهندگان خدمات تفریحی شهربازی که از مصادیق ارایه خدمات عمومی محسوب می‌شود و مطابق مقررات پیش گفته شده اخذ عوارض از آن ممنوع است خلاف قانون و خارج از حدود اختیارات شورای اسلامی شهر شیراز محسوب می‌شود.»

در پاسخ به شکایت مذکور، رییس شورای اسلامی شهر شیراز به موجب لایحه شماره 5674/96/ص ـ 1396/12/27 توضیح داده است که:

«ریاست محترم هیات عمومی دیوان عدالت اداری

با سلام

بـا احترام، بازگشت بـه ابلاغیـه پرونـده شمـاره 9609980905801236 و کلاسه 9601522 موضوع درخواست آقای غلامحسین نوروزی در خصوص تقاضای ابطال مصوبه شماره 3991/93/ص ـ 1393/08/07 شورای اسلامی شهر شیراز دفاعیات این شورا به شرح ذیل تقدیم می‌گردد:

1ـ در ابلاغیه دادخواست ضمایمی ارسال نشده و دادخواست دارای لاک گرفتگی (تصحیح متن) بوده لذا در قسمت موضوع شکایت دادخواست تقدیمی مصوبه شماره 6821ـ 1396/04/27 ذکر گردیده که در سال 1396 چنین مصوبه‌ای صادر نگردیده است و در متن دادخواست نیز اشاره‌ای به ابطال مصوبه 6821 نگردیده است لذا دادخواست از بهم ریختگی فراوانی برخوردار است که پاسخ به آن را سخت می‌نماید.

2ـ شاکی در درخواست تقدیمی اعلام نموده اند که برابر ماده 50، 52 و 38 قانون مالیات بر ارزش افزوده دریافت عوارض ارایه دهندگان شهربازی مغایر قانون می‌باشد که در این خصوص به استحضار می‌رساند برابر ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده در مواردی که در این قانون برای آن‌ها مالیات و عوارض تعیین شده شوراها و سایر مراجع نمی توانند وضع مالیات و یا عوارض نمایند و مفهوم مخالف آن این است که برای مواردی که تکلیف آن‌ها در این قانون تعیین نگردیده مراجع ذی‌صلاح مثل شوراها بر اساس تبصره 1 ماده 50 قانون مذکور و بند 16 ماده 80 اصلاحی قانون شوراها ضمن آیین‌نامه اجرایی نحوه وضع و وصول عوارض توسط شوراهای اسلامی مصوب سال 1375 و اصلاحات بعدی می‌توانند وضع عوارض نمایند و با توجه به اینکه در قانون مالیات بر ارزش افزوده هیچ گونه وضع و پیش بینی در این خصوص صورت نگرفته شورای اسلامی شهر شیراز اختیار وضع آن را داشته است.

در زمان رسیدگی به اعتراض مودیان در کمیسیون‌های ماده 77 قانون شهرداری ها، اعضای کمیسیون بیان می‌دارند که در صورت ارایه تاییدیه از سازمان امور مالیاتی یا اداره امور مالیاتی مبنی بر پرداخت عوارض موصوف به موجب مقررات قانون با ارزش افزوده مشمول عوارض مزبور نمی گردید که تاکنون هیچ یک از مودیان نامه‌ای با مضمون فوق را ارایه ننموده اند بدین علت که هیچ گونه وجهی را در قالب قانون مالیات بر ارزش افزوده پرداخت نمی نمایند. لـذا اظهار این موضوع کـه مالیات و عـوارض شهربازی در قانون مالیات بـر ارزش افزوده تعیین تکلیف شده صحیح نمی باشد. با عنایت به مراتب فوق و با توجه به غیرموجه بودن تقاضای شاکی، رد درخواست نامبرده مورد استدعاست.»

ج) آقای هادی ولی پور به موجب دادخواستی ابطال مصوبه شماره 3991/93/ص ـ 1393/08/07 اصلاحی بند 15 مصوبه شماره 6821 ـ 1397/04/27 شورای اسلامی شهر شیراز در خصوص اخذ عوارض از ارایه دهندگان خدمات عمومی و تجهیزات شهربازی را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:

«مطابق ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387/02/12 برقراری هرگونه عوارض و سایر وجوه برای انواع کالاهای وارداتی و تولیدی و نیز ارایه خدمات که در این قانون تکلیف مالیات و عوارض آن‌ها معین شده است همچنین برقراری عوارض به درآمدهای ماخذ محاسبه مالیات توسط شوراهای اسلامی شهرها و سایر مراجع ممنوع اعلام شده است و به موجب ماده 52 قانون یاد شده برقراری عوارض و دریافت آن از تولیدکنندگان و ارایه دهندگان خدمات ممنوع است. همچنین بند الف ماده 38 قانون مذکور نرخ عوارض خدمات تعیین شده است. بنابه مراتب مصوبه شماره 3991/93/ص ـ 1393/07/08 شورای اسلامی شهر شیراز مبنی بر اخذ عوارض از ارایه دهندگان خدمات تفریحی شهربازی که از مصادیق ارایه خدمات عمومی محسوب می‌شود و مطابق مقررات پیش گفته شده اخذ عوارض از آن ممنوع است خلاف قانون و خارج از حدود اختیارات شورای اسلامی شهر شیراز محسوب می‌شود.»

درپاسخ به شکایت مذکور، رییس شورای اسلامی شهر شیراز به موجب لایحه شماره 976/97/ص ـ 1397/03/10 توضیح داده است که:

«ریاست محترم هیات عمومی دیوان عدالت اداری

با سلام

با احترام، بازگشت به ابلاغیه پرونده شماره 9609980905801145 و کلاسه 9601393 موضوع درخواست آقای هادی ولی پور در خصوص تقاضای ابطال مصوبات شماره‌های 3991/93/ص ـ 1393/08/07 شورای اسلامی شهر شیراز دفاعیات این شورا به شرح ذیل تقدیم می‌گردد:

شاکی در درخواست تقدیمی استناد به مواد 50 و 38 قانون مالیات بر ارزش افزوده نموده و مصوبه شماره 3991/93/ص ـ 1393/08/07 را مغایر قانون دانسته که در این خصوص به استحضار می‌رساند ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده چنین بیان می‌دارد که «در مواردی که در این قانون برای آن‌ها مالیات و عوارض تعیین شده شوراها و سایر مراجع نمی توانند وضع مالیات و یا عوارض نمایند» و مفهوم مخالف آن این است که برای مواردی که تکلیف آن‌ها در این قانون تعیین نگردیده مراجع ذی‌صلاح مثل شوراها بر اساس تبصره 1 ماده 50 قانون مذکور و بند 16 ماده 80 اصلاحی قانون شوراها و همچنین آیین‌نامه اجرایی نحوه وضع و وصول عوارض توسط شوراهای اسلامی مصوب سال 1375 و اصلاحات بعدی می‌توانند وضع عوارض نمایند و با توجه به اینکه در قانون مالیات بر ارزش افزوده و به خصوص ماده 38 آن که شاکی به آن استناد نموده هیچ گونه مالیات بر ارزش افزوده‌ای برای ارایه دهندگان خدمات از شهربازی و تفریحی در نظر گرفته نشده است لذا شوراهای اسلامی شهرها اختیار وضع عوارض را به استناد بند 16 ماده 80 اصلاحی قانون شوراها و همچنین آیین‌نامه نحوه وضع و وصول عوارض را دارا می‌باشد.

همچنین به استحضار می‌رساند در چندین مورد مودیان به موضوع و وصول عوارض در کمیسیون ماده 77 قانون شهرداری ها اعتراض نموده اند و اعضای کمیسیون‌های ماده 77 از مودیان درخواست نموده اند که در صورت پرداخت مالیات بر ارزش افزوده تاییدیه آن را ارایه نمایند تا شامل عوارض نگردد که تاکنون هیچ کدام از مودیان گواهی از سازمان امور مالیاتی مبنی بر پرداخت عوارض مزبور ارایه ننموده اند و این موضوع تاییدی بر مشمولیت آنان بر عوارض ارایه دهندگان خدمات شهربازی و تفریحی می‌باشند. علی ایحال با عنایت به مراتب فوق و با توجه به غیرموجه بودن تقاضای شاکی تقاضای رد درخواست نامبرده را دارد.»

در اجرای ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 پرونده به هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری ارجاع می‌شود و هیات مذکور به موجب دادنامه شماره 9709970906010193ـ 1397/07/11 ردیف 15 از جدول مصوبه شماره 6821/ش الف ـ 27/4/13979 مبنی بر عوارض سینما و نمایشات اعم از تیاتر و کنسرت و مسابقات ورزشی وغیره مصوب شورای اسلامی شهر شیراز را قابل ابطال تشخیص نداد و رای به رد شکایت صادر کرد. رای مذکور به علت عدم اعتراض از سوی رییس دیوان عدالت اداری و یا ده نفر از قضات دیوان عدالت اداری قطعیت یافت.

رسیدگی به سایر مصوبات در دستور کار هیات عمومی قرار گرفت.

هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1397/09/27 با حضور رییس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آرا به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.

رای هیات عمومی

الف ـ با توجه به اینکه به موجب ماده یک قانون اصلاح موادی از قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و چگونگی برقراری و وصول عوارض و سایر وجوه از تولیدکنندگان کالا، ارایه دهندگان خدمات و کالاهای وارداتی مصوب سال 1381 که در آن مقرر شده است، از ابتدای سال 1382 برقراری و دریافت هرگونه وجوه از جمله مالیات و عوارض اعم از ملی و محلی از تولیدکنندگان کالاها، ارایه دهندگان خدمات و همچنین کالاهای وارداتی صرفا به موجب این قانون صورت می‌پذیرد و نظر به ماده 4 قانون مذکور که عوارض خدمات را تعیین کرده و در ماده 5 قانون فوق‌الذکر برقراری هرگونه عوارض در مورد آن دسته از خدماتی که در ماده 4 قانون تکلیف آن از حیث پرداخت عوارض تعیین شده صریحا ممنوع شده است و رای شماره 832ـ 1387/11/27 هیات عمومی دیوان عدالت اداری هم موید این امر می‌باشد، لذا مصوبه شماره 9220/ش الف ـ 1383/12/16 به علت مغایرت با قانون مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می‌شود.

ب ـ نظر به اینکه در ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب سال 1387، برقراری هرگونه عوارض و سایر وجوه برای انواع کالاهای وارداتی و تولیدی و نیز ارایه خدماتی که در این قانون تکلیف مالیات و عوارض آن‌ها معین شده است، همچنین برقراری عوارض به درآمدهای ماخذ محاسبه مالیات، توسط شوراهای اسلامی شهرها و سایر مراجع ممنوع اعلام شده است و به موجب ماده 52 قانون یاد شده برقراری و دریافت عوارض دیگر از تولیدکنندگان و واردکنندگان کالاها و ارایه دهندگان خدمات ممنوع است و در بند (الف) ماده 38 قانون مذکور نرخ عوارض خدمات تعیین شده است و موارد مصرح در تعرفه مورد اعتراض از مصادیق ارایه خـدمات و مـاخذ محاسبه مالیات محسوب می‌گردد و مفاد رای هیات عمومی دیـوان عدالت اداری به‌شماره‌های 151ـ 1392/02/30 و 570 ـ 1395/02/25 هم موید این امر می‌باشد، بنابراین مصوبه شماره 3991/93/ص ـ 1393/08/07 مستند بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می‌شود.

رییس هیات عمومی دیوان عدالت اداری ـ محمدکاظم بهرامی