درخواست ابطال نامه شماره 232/1155/ص مورخه 1398/2/2 مدیرکل دفتر فنی و حسابرسی مالیاتی از هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی...

بر اساس مفاد تبصره 2 ماده 147 قانون مالیات‌های مستقیم، هزینه‌های مربوط به درآمدهایی که به موجب این قانون از پرداخت مالیات معاف یا مشمول مالیات با نرخ صفر بوده یا با نرخ مقطوع محاسبه می‌شود، به عنوان هزینه‌های قابل قبول مالیاتی شناخته نمی‌شوند.

طبق ماده 105 قانون مالیات‌های مستقیم اصلاحی مصوب 31/4/1394، جمع درآمد شرکت‌ها و درآمد ناشی از فعالیت‌های انتفاعی سایر اشخاص حقوقی که از منابع مختلف در ایران یا خارج از ایران تحصیل می‌شود، پس از وضع زیان‌های حاصل از منابع معاف و کسر معافیت‌های مقرر به استثنای مواردی که طبق مقررات این قانون دارای نرخ جداگانه‌ای می‌باشد، مشمول مالیات به نرخ بیست و پنج درصد (25%) خواهند بود.

همچنین بر اساس بند 1 بخشنامه شماره 10124/1376/232 مورخ 29/5/1384 در خصوص نحوه تخصیص هزینه‌های مشترک و اختصاصی مربوط به درآمدهای معاف و غیر معاف، در صورتی که درآمدهای معاف از مالیات دارای هزینه مستقیم باشند، نظر به معاف بودن درآمد، هزینه مستقیم مرتبط با درآمد صرفاً به حساب آن درآمد و حسب مقررات مواد 147 و 148 قانون مالیات‌های مستقیم از درآمدهای غیر معاف قابل کسر نخواهد بود. ضمن اینکه این موضوع از مفاد بخشنامه شماره 14905/3708/1671/232 مورخ 1/9/1383 نیز که بر اساس دادنامه شماره 225 مورخ 30/10/1396 هیأت تخصصی اقتصادی، مالی و اصناف دیوان عدالت اداری تأیید گردیده است، قابل استنباط خواهد بود (تصاویر پیوست).

با عنایت به مراتب فوق، به طور کلی هزینه‌های مربوط به درآمدهای معاف در راستای جلوگیری از اعمال معافیت مضاعف و در اجرای قانون و مقررات یاد شده، در حساب مالیاتی سایر درآمدهای غیر معاف قابل پذیرش نخواهد بود. ضمن اینکه مفاد دادنامه شماره 1051 مورخ 19/10/1396، مورد اشاره در نامه جناب‌عالی، که طی بخشنامه شماره 24/97/200 مورخ 26/2/1397 این سازمان ابلاغ گردیده است، صرفاً مربوط به تسری معافیت موضوع ماده 132 اصلاحی قانونی مالیات‌های مستقیم مصوب 27/11/1380 به درآمد مشمول مالیاتی ابرازی اشخاص موضوع ماده مذکور (با احتساب هزینه‌های برگشتی الحاقی به درآمد مزبور)، می‌باشد و فارغ از مقررات ماده 147 قانون مالیات‌های مستقیم در خصوص پذیرش یا رد هزینه در حساب مالیاتی و تسهیم هزینه‌های مربوط به درآمدهای معاف و غیر معاف در راستای مقررات یاد شده، خواهد بود.

الف - با عنایت به ماده 105 و نیز تبصره ماده 141 قانون مجازات اسلامی رسیدگی به درآمدهای معاف از مالیات مستلزم تفکیک، جداسازی و تسهیم هزینه‌های اختصاصی به آن می‌باشد تا هزینه‌های درآمد معاف مؤدی از درآمد مشمول مالیات وی کسر نشود.

ب - طبق تبصره 2 ماده 147 قانون اصلاحی سال 1394 نیز هزینه‌های مربوط به درآمدهای معاف یا با نرخ صفر یا مالیات با نرخ مقطوع به عنوان هزینه قابل قبول شناخته نمی‌شوند.

ج - به غیر از قانون مالیات‌های مستقیم ما قوانین دیگری داریم که معاف یا نرخ صفر در آن‌ها وجود ندارد و این تفکیک و تسهیم و عدم پذیرش هزینه‌های مربوط به معاف و نرخ صفر تسری به سایر قوانین غیر از قانون مالیات‌های مستقیم ندارد. در حالی که در مصوبه معترض‌عنه به صورت کلی در مورد همه قوانین و مقررات این حکم را جاری داشته است فلذا خلاف قانون و مقررات بوده و قابل ابطال است.

1. نامه ارسالی از دفتر فنی در پاسخ استعلام شاکی بوده و جنبه مشورتی دارد و از مصادیق بند 1 ماده 12 قانون تشکیلات و آئین دادرسی دیوان عدالت اداری محسوب نمی‌شود.

2. فارغ از تاریخ مذکور در بند 1، آنچه در قالب دادنامه شماره 1051 مورخه 19/10/1399 ابطال شده است مطلق هزینه‌ها نبوده بلکه هزینه‌های برگشتی بوده که در راستای ماده 132 قانون مالیات‌های مستقیم طبق رأی هیأت عمومی دیوان به عنوان معاف از مالیات تلقی شده‌اند و تسری مفاد این رأی به مانحن‌فیه یعنی هزینه‌های مربوط به منابع معاف از مالیات فاقد وجاهت قانونی است و در اجرای ماده 105 قانون هزینه‌های مربوط به درآمدهای معاف فارغ از تصریح معافیت یا شمول مالیات به نرخ صفر در قانون مالیات‌های مستقیم یا سایر قوانین، در حساب مالیاتی سایر درآمدهای غیر معاف قابل پذیرش نخواهد بود.