لوگوی تجارت هوشمند درسان
تاریخ
1405/08/03
شماره
105632
نوع
سایر قوانین و مقررات
اعتبار
معتبر
مصوبه شورای عالی فضای مجازی در خصوص تسهیل دسترسی به سکوهای خارجی و ارتقای حکمرانی قانونمند

مرکز ملی فضای مجازی کشور

در راستای اجرای تبصره «ماده 11» آئین‌نامه داخلی شورای عالی فضای مجازی کشور، متن مصوبه یک صد و چهارمین جلسه مورخ 1403/10/04 شورای عالی با عنوان «تسهیل دسترسی به سکوهای خارجی و ارتقای حکمرانی قانونمند» به همراه اصلاحات الحاقی مربوط به آن (مصوب یک صد و پنجمین جلسه مورخ 1403/11/23) که برای دسترسی عمومی از طبقه‌بندی محرمانه خارج شده است، برای درج در روزنامه رسمی ارسال می‌شود.

سید محمدامین آقامیری
دبیر شورای عالی و رئیس مرکز ملی فضای مجازی

تسهیل دسترسی به سکوهای خارجی و ارتقای حکمرانی قانونمند
(مصوبه یک صد و چهارمین جلسه مورخ 1403/10/04 و اصلاحات الحاقی مصوب یک صد و پنجمین جلسه مورخ 1403/11/23)

مقدمه

سند «تسهیل دسترسی به سکوهای خارجی و ارتقای حکمرانی قانونمند» در راستای تکمیل سند «سیاست‌ها و اقدامات ساماندهی پیام‌رسان‌های اجتماعی» مصوب جلسات شماره 36 تا 40 و سند «بررسی راهکارهای افزایش میزان سهم ترافیک داخلی و مقابله با پالایششکن‌ها» مصوب جلسه شماره 96 شورای عالی فضای مجازی و با هدف تأمین نیاز مشروع و قانونی مردم در دسترسی به محتوا و خدمات در عین ارتقای حکمرانی قانونمند، در یک صد و چهارمین جلسه مورخ 1403/10/04 به تصویب رسید و اصلاحیه آن در یک صد و پنجمین جلسه مورخ 1403/11/23 تصویب شد.

ماده 1- اصول حاکم

1-1- تقویت حکمرانی قانونمند بر فضای مجازی؛

2-1- افزایش سرمایه اجتماعی و رضایت مردم؛

3-1- عدم آسیب به سکوهای داخلی؛

4-1- تأمین امنیت روانی جامعه؛

5-1- رعایت الزامات امنیت ملی؛

6-1- حفظ استقلال و توسعه زیست بوم فضای مجازی کشور.

ماده 2- سیاست‌ها

1-2- وحدت فرماندهی و ایجاد هماهنگی حداکثری بین دستگاه‌های اجرایی مرتبط با فضای مجازی؛

2-2- تسریع و تسهیل فرایندهای تقنینی و سیاست‌گذاری و اتخاذ تدابیر لازم جهت ضمانت اجرایی آن‌ها همگام با سرعت تحولات فناوری؛

3-2- توجه ویژه به تحقق شبکه ملی اطلاعات و تسریع در استقرار آن؛

4-2- به‌روزرسانی دانش فنی سایبری و به‌کارگیری جوانان نخبه و شرکت‌های دانش بنیان در حل مسائل؛

5-2- توانمندسازی و تقویت دستگاه‌های انتظامی، امنیتی و قضایی در حوزه اشراف و صیانت در فضای مجازی؛

6-2- تقویت ارتباطات بین‌الملل و توجه به ظرفیت نهادهای بین‌المللی؛

7-2- طراحی و راه‌اندازی جریان پایدار تولید محتوا؛

8-2- طراحی و تقویت روش‌های اقناع افکار عمومی و مقابله با اقدامات رسانه‌ای دشمن با هدف حفظ امنیت روانی جامعه؛

9-2- ایجاد، حمایت و تقویت سکوهای داخلی در عرصه‌های مختلف محتوایی و خدماتی؛

10-2- پاسخ به نیازها و ارتقای رضایت مردم از حکمرانی در فضای مجازی.

ماده 3- برنامه اقدام

اقدامات مورد نیاز برای تسهیل دسترسی به سکوهای خارجی و ارتقای حکمرانی قانونمند در چهارچوب نگاشت نهادی طی چهار مرحله به شرح زیر انجام می‌شود:

1-3- مرحله اول

ردیفاقدامدستگاه اصلیدستگاه همکارسیاست
1بازگشایی گوگل پلیشورای عالی فضای مجازیوزارت ارتباطات و فناوری اطلاعاتبند 10
2بازگشایی واتس‌اپشورای عالی فضای مجازیوزارت ارتباطات و فناوری اطلاعاتبند 10
3اختصاص زیرساخت به سکوهای محتوایی داخلی منتخب برای مدت 3 ماه (به همراه اقدامات قانونی و ثبت سفارش برای مدت حداقل یک سال آینده)وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات بند 9
4اعطای بسته حمایتی تبلیغات رسانه‌ای برای سکوهای محتوایی داخلی منتخب (به میزان پانصد میلیارد تومان)سازمان صدا و سیمای ج. ا. ا.وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامیبند 9
5ابلاغ سند «سیاست‌ها و الزامات تعرفه‌گذاری ترافیک شبکه و تسهیم درآمد محتوا» و مقدمات اجرایی‌سازی آنمرکز ملی فضای مجازی، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعاتکارورهای ارتباطیبند 7

2-3- مرحله دوم

ردیفاقدامدستگاه اصلیدستگاه همکارسیاست
1بازگشایی یوتیوب مبتنی بر حکمرانی قانونمند  بند 10
2مشارکت و مذاکره با سکوهای خارجی با تأکید بر سکوهای جدیدوزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات بند 6
3تصویب لایحه مقابله با اخبار جعلی در هیات دولت و اقدام به بررسی دو فوریت آن در مجلسهیات وزیران، مجلس شورای اسلامی بند 8
4اجرایی‌سازی سند «سیاست‌ها و الزامات تعرفه‌گذاری ترافیک شبکه و تسهیم درآمد محتوا»مرکز ملی فضای مجازی، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعاتکارورهای ارتباطیبند 7
5ایجاد زیست بوم پایدار تولید محتوای مردمی در سکوهای داخلیوزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان تبلیغات اسلامی، سازمان صدا و سیمای ج. ا. ا.سکوهای داخلی، مرکز ملی فضای مجازی، سازمان برنامه و بودجهبند 7 و 8
6سرمایه‌گذاری برای ایجاد و تقویت سکوهای متنوع محتوایی و خدماتی (در نقاط خلأ که مشابه داخلی قوی وجود ندارد)بخش خصوصیمعاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان ریاست‌جمهوری، مرکز ملی فضای مجازیبند 4 و 9
7ارائه خدمات «نسخه‌نویسی الکترونیکی» و «پیامک تراکنش بانکی» و «بازوی ارتباطی دستگاه‌ها[1] با ارباب رجوع» به صورت انحصاری در پیام‌رسان‌های داخلی منتخبوزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، بانک مرکزی، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعاتکلیه دستگاه‌های مرتبطبند 9
8تصویب ممنوعیت استفاده رسمی دستگاه‌ها[2] از سکوهای خارجی و الزام به حضور در سکوهای داخلی (غیر از مستثنیات کمیته تعیین مصادیق محتوای مجرمانه)شورای عالی فضای مجازیکلیه نهادها و دستگاه‌هابند 9
9بازبینی و متناسب‌سازی برخورد با مصادیق محتوای مجرمانه در سکوهای داخلی و خارجیقوه قضائیهضابطان قضاییبند 2
10اختصاص زیرساخت‌های پردازشی و ذخیره‌سازی سکوهای محتوایی منتخب داخلی به میزان مورد نیاز برای یک سال آیندهوزارت ارتباطات و فناوری اطلاعاتسازمان برنامه و بودجهبند 9
11اصلاح مدل اقتصادی کارورهای ارتباطی در جهت کاهش درآمد از ترافیک خارجی نسبت به ترافیک داخلیوزارت ارتباطات و فناوری اطلاعاتکارورهای ارتباطیبند 3

3-3- مرحله سوم

ردیفاقدامدستگاه اصلیدستگاه همکارسیاست
1بازگشایی تلگرام بعد از مذاکره مشروط به پذیرش شروط مصوب کارگروه ماده 4 این سندوزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات بند 10
2ارائه خدمات الکترونیکی مرتبط با «یارانه، کارت سوخت، پلیس و قوه قضائیه» به صورت انحصاری در پیام‌رسان‌های داخلی منتخبوزارت امور اقتصادی و دارایی، وزارت نفت، فراجا، قوه قضائیهوزارت ارتباطات و فناوری اطلاعاتبند 9
3اعمال سیاست‌های تشویقی تعرفه‌ای برای مشترکان دارای مصرف منصفانهوزارت ارتباطات و فناوری اطلاعاتکارورهای ارتباطیبند 3
4ارائه سرویس‌های جدید تحریمشکنبخش خصوصیوزارت ارتباطات و فناوری اطلاعاتبند 3
5افزایش کیفیت دسترسی با مزیت بخشی فنی به سکوهای محتوایی داخلی (سرعت، پایداری و تجربه کاربری)وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعاتسکوهای داخلیبند 3
6تدوین و پیاده‌سازی طرح امنیت خانواده در فضای مجازیوزارت ارتباطات و فناوری اطلاعاتوزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، وزارت آموزش و پرورش، فراجابند 8
7تدوین و پیگیری تصویب قانون مسئولیت سکوهاهیات وزیران، مجلس شورای اسلامیقوه قضائیهبند 2
8افزایش کیفیت شبکه، شفافیت ترافیک و کاهش خطای مثبت و منفی سامانه‌های پالایشوزارت ارتباطات و فناوری اطلاعاتقوه قضائیه، سازمان برنامه و بودجهبند 3
9بازگشایی تلگرام مبتنی بر حکمرانی قانونمند در صورت عدم موفقیت مذاکرات  بند 9 و 10

4-3- مرحله چهارم

ردیفاقدامدستگاه اصلیدستگاه همکارسیاست
1بازگشایی سایر سکوها بعد از مذاکره و پذیرش شروط کارگروه ماده 4 این سندوزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات بند 10
2تدوین لایحه جرم‌انگاری عرضه و فروش ابزارهای حاکمیت‌گریز و اقدام به بررسی دو فوریت آن در مجلسهیات وزیران، مجلس شورای اسلامیقوه قضائیهبند 2
3ارتقای توان و مقابله مؤثر با ابزارهای پالایششکنوزارت ارتباطات و فناوری اطلاعاتقوه قضائیهبند 4
4تدوین و پیگیری تصویب قانون مالکیت فکریهیات وزیران، مجلس شورای اسلامیقوه قضائیهبند 2
5جلوگیری از فرار مالیات بر درآمد حاصل از فعالیت اقتصادی و محتوایی در سکوهای خارجیوزارت امور اقتصادی و داراییضابطان قضاییبند 9
6تأمین دسترسی‌های ضروری و مقابله با تحریم در لایه زیرساختوزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، قوه قضائیه بند 4
7شدت عمل در برخورد با جرایم و تخلفات در سکوهای خارجی غیر مجازقوه قضائیهضابطان قضایی، کلیه دستگاه‌های مرتبطبند 5

ماده 4- کارگروه راهبری

راهبری اقدامات از طریق کارگروهی با عضویت رئیس مرکز ملی فضای مجازی (رئیس کارگروه)، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات (دبیر کارگروه)، نماینده رئیس مجلس شورای اسلامی، نماینده رئیس قوه قضائیه، وزیر اطلاعات، نماینده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و دادستان کل کشور و دو تن از اعضای حقیقی صورت می‌گیرد:

وظایف کارگروه به شرح زیر است:

  1. بررسی و تأیید برنامه عملیاتی و زمان‌بندی ارائه شده توسط دبیر کارگروه (زمان‌بندی اولیه، ضمیمه سند است)؛

  2. بررسی برنامه‌های عملیاتی دستگاه متولی برای هر اقدام و تأیید آغاز فرایند اجرایی‌سازی اقدامات؛

  3. تعریف معیارها و شاخص‌های کلیدی هر اقدام؛

  4. اطمینان از انجام صحیح و کامل اقدامات هر مرحله و صدور مجوز برای ورود به مرحله بعد؛

  5. بازنگری و تغییر دستگاه اصلی و همکار در صورت عدم انجام وظایف؛

  6. بازنگری، به‌هنگام‌سازی و جابه‌جایی اقدامات بین مراحل در صورت نیاز؛

  7. ارائه گزارش‌های دوره‌ای به ریاست و اعضای محترم شورای عالی فضای مجازی درباره پیشرفت و مشکلات احتمالی؛

  8. تعیین فرایند مذاکره و تأیید توافقات صورت گرفته بر اساس اصول ذکر شده در ماده 1 این سند؛

  9. تعیین خطوط کلی رسانه‌ای، مدیریت افکار عمومی و راهبری اجرای پیوست رسانه‌ای طرح متناسب با مراحل چهارگانه؛

  10. هماهنگی‌های لازم بین دستگاه‌های مختلف رسانه‌ای و مسئولان و اطمینان از یکپارچگی و هم افزایی در پیام‌ها و موضع‌گیری‌های رسانه‌ای.

تبصره 1: کارگروه راهبری می‌تواند هر زمان که تشخیص داد تخلف، نقص یا عدم توفیقی در اجرای مراحل وجود دارد، دستور بازگشت به مراحل یا اقدامات قبلی مندرج در ماده 3 را صادر کند.

تبصره 2: دبیر کارگروه موظف است یک سامانه ارزیابی جامع طراحی و پیاده‌سازی کند که قابلیت رصد و تحلیل پیشرفت هر یک از اقدامات و مراحل مختلف طرح را ارائه نماید.

تبصره 3: دبیر کارگروه موظف است مذاکره با سکوهای خارجی را بر اساس اصول و چهارچوب‌های تعیین شده توسط کارگروه راهبری پیش ببرد و تمامی توافقات صورت گرفته در جلسات را به صورت دقیق گزارش نماید.

تبصره 4: تصمیمات کارگروه در چهارچوب وظایف مشخص شده در این ماده با رأی اکثریت اعضای کارگروه تصویب می‌شود. این مصوبات توسط رئیس کارگروه ابلاغ و برای تمامی دستگاه‌ها لازم‌الاجرا است.

ماده 5- شاخص‌های نظارت و ارزیابی

برای نظارت بر حسن اجرای اقدامات و رهگیری مسیر پیموده شده، شاخص‌های زیر تعیین و توسط مرکز ملی فضای مجازی به صورت مستمر و ماهیانه ارزیابی و به شورای عالی فضای مجازی ارائه خواهد شد.

1-5- نسبت متوسط ترافیک داخل به خارج (ابزار فنی)؛

2-5- میزان شفافیت ترافیک:

1-2-5- میزان ترافیک ناشناس (ابزار فنی)؛

2-2-5- میزان فراگیری استفاده از فیلترشکن (نظرسنجی).

3-5- میزان پذیرش عمومی سکو:

1-3-5- متوسط ترافیک ماهانه سکوها (ابزار فنی)؛

2-3-5- تعداد کاربران فعال روزانه (ابزار فنی)؛

3-3-5- میزان استفاده و رضایت کاربران از شبکه‌های اجتماعی داخلی نسبت به خارجی (نظرسنجی)؛

4-3-5- زمان ماندگاری و نرخ تعامل[3] (ابزار فنی).

4-5- میزان جرایم و شکایات ثبت شده و به نتیجه رسیده مرتبط با فضای مجازی (گزارش پلیس فتا و دادستانی کل کشور)؛

5-5- میزان رضایت کاربران از سرعت و کیفیت دسترسی به اینترنت (ابزارهای فنی و نظرسنجی).


[1] دستگاه‌های ذیل ماده 29 قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران

[2] همان

[3] (Engagement)