مورخ: 1382/12/10
شماره: 211/6709/12904
بخشنامه
ابلاغ ضوابط اجرایی مشمولین بند (ج) ماده 95 اصلاحی ق. م. م. به انضمام فرم‌های صورت‌های خلاصه درآمد و هزینه ماهانه و صورت خلاصه وضعیت سالانه که از ابتدای عملکرد سال 1383 به بعد قابل اعمال و اجراست
ضوابط اجرایی مشمولین بند (ج) ماده 95 اصلاحی قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 27/11/1380 به انضمام فرم‌های شماره یک و دو در خصوص نحوه تهیه صورت‌های خلاصه درآمد و هزینه ماهانه و صورت خلاصه وضعیت سالانه مشمولین بند فوق‌الذکر که از ابتدای عملکرد سال 1383 به بعد قابل اعمال و اجراست به پیوست ابلاغ می‌گردد. مقتضی است ادارات کل امور مالیاتی با هماهنگی و برگزاری جلسات مشترک با اتحادیه‌های صنفی و نیز راهنمایی مؤدیان مالیاتی، توضیحات لازم را در رابطه با الزام رعایت مقررات مذکور به مشمولین ذی‌ربط یادآوری نمایند.
عیسی شهسوار خجسته


ضوابط اجرایی مشمولین بند (ج) ماده (95) قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 27/11/1380
کلیه صاحبان مشاغل مشمول بند (ج) ماده (95) قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 27/11/1380 مکلف به نگهداری دفاتر درآمد و هزینه (دفتر مشاغل) نمی‌باشند، مکلفند خلاصه درآمد و هزینه‌های هر واحد شغلی خود را به طور جداگانه و بر اساس ضوابط ذیل و فرم نمونه شماره (1) به تفکیک هر ماه درج و نگهداری نمایند:
1- جمع فروش کالای هر ماه را در پایان همان ماه در ستون «فروش کالا» و جمع درآمد بابت ارائه خدمات را در ستون «درآمد خدمات» درج نمایند.
2- جمع خرید کالاهای مربوط به فعالیت شغلی هر ماه را در پایان همان ماه در ستون «خرید کالا» درج نمایند.
3- جمع هزینه‌های مربوط به فعالیت شغلی هر ماه در پایان همان ماه در ستون «هزینه» درج نمایند، هزینه‌های فوق شامل موارد زیر خواهد بود:
1-3- هزینه حقوق و دستمزد کارکنان شامل حق بیمه سهم کارفرما نیز خواهد بود.
2-3- مخارج سوخت، برق، آب و مخابرات و ارتباطات.
3-3- اجاره محل فعالیت شغلی در صورتی که محل اجاری باشد.
4-3- هزینه بیمه مربوط به عملیات و دارایی شغلی مؤدی.
5-3- هزینه‌های بازاریابی، تبلیغات و نمایشگاهی.
6-3- هزینه‌های مربوط به حفظ و نگهداری محل فعالیت در صورتی که ملکی باشد.
7-3- هزینه ملزومات اداری و لوازمی که معمولاً ظرف یک سال از بین می‌روند.
8-3- هزینه حمل و نقل.
9-3- سایر هزینه‌ها که مربوط به تحصیل درآمد شغلی مؤدی باشد.
10-3- هزینه‌های درمانی پرداختی بابت معالجه خود یا همسر و اولاد و مادر و برادر و خواهد تحت تکفل مؤدی و همچنین حق بیمه عمر و بیمه‌های درمانی پرداختی بر اساس شرایط ذکر شده در ماده 137 قانون مالیات‌های مستقیم.
4- پس از تنظیم فرم شماره (1) در پایان هر ماه اسناد و مدارک مثبته کافی همان ماه را به ترتیب تاریخ ضمیمه فرم نموده و پس از امضای فرم مذکور، آن را نگهداری نمایند.
5- در پایان هر سال مالی اطلاعات مندرج در فرم‌های ماهانه را در صورت خلاصه وضعیت درآمد و هزینه (فرم شماره 2) درج و نگهداری و یک نسخه از آن را پس از امضا به همراه اظهارنامه مالیاتی حداکثر تا پایان تیر ماه سال بعد به اداره امور مالیاتی محل خود تسلیم و مالیات متعلق را به نرخ ماده 131 قانون مالیات‌های مستقیم پرداخت نمایند.
6- صاحبان مشاغل مزبور مجاز می‌باشند برای محاسبه و زیان خود در هر سال مالی یکی از روش‌های زیر را در رابطه با موجودی کالای پایان دوره انتخاب و به مورد اجرا گذارند، مشروط به اینکه در سال‌های بعد روش انتخابی تداوم داشته باشد و مراتب را نیز به همراه اظهارنامه تسلیمی به اداره امور مالیاتی ذی‌ربط اعلام نمایند.
1-6- مؤدیان الزامی به شناسایی و ارزیابی موجودی کالاهایی که تا پایان سال مالی فروش نرفته است را نخواهند داشت. در این صورت سود و زیان هر سال به شرح فرمول زیر محاسبه می‌گردد.
=سود (زیان) [ (هزینه‌ها+خرید کالا) - (درآمد خدمات +فروش کالا) ]
2-6- مؤدیان می‌توانند، موجودی کالاهای که تا پایان سال مالی فروش نرفته است را بر اساس قیمت تمام شده خرید ارزیابی نمایند. در این صورت موجودی کالاهای ارزیابی شده پایان سال مالی به عنوان موجودی کالای اول سال بعد منظور خواهد شد و سود و زیان هر سال به شرح فرمول زیر محاسبه می‌گردد.
[(موجودی کالای اول سال + هزینه‌ها + خرید کالا) - (موجودی کالای پایان سال + درآمد خدمات +فروش کالا) ]= سود (زیان)
7- اشخاص یاد شده مکلفند در صورت درخواست کتبی اداره امور مالیاتی یا مأموران مالیاتی مربوط حسب مورد اسناد و مدارک فعالیت شغلی خود را جهت رسیدگی و تعیین درآمد مشمول مالیات و محاسبه مالیات ارائه نمایند.
تذکر مهم: از آنجا که برخورداری از معافیت موضوع ماده 101 قانون مالیات‌های مستقیم (معافیت پایه) از عملکرد سال 1382 به بعد، منوط به تسلیم اظهارنامه مالیاتی می‌باشد؛ لذا تأکید می‌شود مؤدیان نسبت به تسلیم اظهارنامه مالیاتی خود در مهلت مقرر قانونی اقدام نمایند.


صورت خلاصه درآمد و هزینه در ماه سال 13XX
نام و نام خانوادگی: -----------------
نام واحد شغلی: ----------------
نوع فعالیت: ---------------
فرم شماره (1)
جمع فروش کالاجمع درآمد خدماتجمع خرید کالاجمع هزینهملاحظات


صورت خلاصه درآمد و هزینه در ماه سال 13XX
نام و نام خانوادگی: -----------------
نام واحد شغلی: ----------------
نوع فعالیت: ---------------
فرم شماره (2)
ردیفنام ماهفروش کالادرآمد خدماتخرید کالاهزینه‌ها
1فروردین
2اردیبهشت
3خرداد
4تیر
5مرداد
6شهریور
7مهر
8آبان
9آذر
10دی
11بهمن
12اسفند
مورخ: 1402/12/21
شماره: 131
قانون مالیات‌های مستقیم
مورخ: 1402/12/21
شماره: 101
قانون مالیات‌های مستقیم
مورخ: 1394/04/31
شماره: 95
قانون مالیات‌های مستقیم