مورخ: 1401/04/26
شماره: 200/1401/532
دستورالعمل
ترتیبات اجرایی مربوط به استفاده از شماره اقتصادی جدید
در اجرای قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان و با توجه به ضرورت تخصیص و بهره‌برداری از شماره اقتصادی و با عنایت به ماده (6) آیین‌نامه اجرایی تبصره (3) ماده (169) قانون مالیات‌های مستقیم و ماده (8) آیین‌نامه اجرایی ماده (95) قانون مذکور؛ ترتیبات اجرایی مربوط به استفاده از شماره اقتصادی جدید به شرح ذیل مقرر می‌گردد:
ماده 1- تعاریف
1- ق. م. م: قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 1366/12/03 و اصلاحات و الحاقات بعدی آن
2- آیین‌نامه اجرایی: آیین‌نامه اجرایی موضوع تبصره (3) ماده (169) ق. م. م.
3- سازمان: سازمان امور مالیاتی کشور
4- مؤدی: کلیه اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل شامل اشخاص حقیقی انفرادی، مشارکت‌های مدنی (اعم از قهری و اختیاری) و اتباع خارجی مشمول آیین‌نامه اجرایی
5- صورتحساب فروش کالا یا ارائه خدمات: فرمی است دارای شماره منحصر به فرد مالیاتی که متناسب با نوع کسب و کار توسط سازمان، تعیین و اعلام می‌شود.
6- پرونده مالیاتی: مجموعه سوابق مالیاتی مؤدی متناظر با ثبت نام وی در نظام مالیاتی که شامل کلیه اطلاعات و اسناد مربوط به مالیات بر درآمد (حسب مورد مالیات بر درآمد اشخاص حقوقی یا صاحبان مشاغل)، مالیات بر ارزش افزوده، مالیات‌های تکلیفی و حقوق، مالیات حق تمبر می‌باشد.
ماده 2- نحوه تخصیص شماره اقتصادی
در اجرای مواد (6) و (7) آیین‌نامه اجرایی برای تمامی مؤدیانی که ثبت نام خود در نظام مالیاتی را تکمیل کرده باشند، شماره اقتصادی منحصر به فرد از سوی سازمان تخصیص داده می‌شود. در مورد اشخاص حقیقی انفرادی به ازای هر پرونده شماره اقتصادی مجزا به مؤدی اختصاص می‌یابد.
تبصره 1: چنانچه صاحبان مشاغل بر مبنای مجوز صادره از مراجع ذی‌صلاح، بیش از یک محل فعالیت (برای همان مجوز) داشته باشند، برای تمام این محل‌ها فقط یک ثبت نام صورت گرفته و یک شماره اقتصادی تخصیص خواهد یافت.
تبصره 2: در مورد کارگاه‌ها و واحدهای تولیدی که نوع فعالیت آنان ایجاد دفتر یا فروشگاه در یک یا چند محل دیگر را اقتضا می‌نماید، برای مؤدی مربوط یک شماره اقتصادی تخصیص یافته و در کلیه محل‌ها مورد استفاده قرار خواهد گرفت.
ماده 3- دسترسی مؤدیان به شماره اقتصادی صادره
پس از تکمیل ثبت نام مؤدی، شماره اقتصادی توسط سیستم صادر و بلافاصله از طریق پیامک به وی اطلاع‌رسانی می‌شود. شماره‌های اقتصادی تخصیص یافته به مؤدیان از طریق درگاه ملی خدمات الکترونیک سازمان به نشانی my.tax.gov.ir در دسترس آنان می‌باشد. در این درگاه فهرستی از شماره‌های اقتصادی صادره مربوط به مؤدیان مالیاتی برای تمامی پرونده‌های مالیاتی به تفکیک شماره اقتصادی فعال و غیر فعال در اختیار مؤدیان قرار می‌گیرد.
به علاوه، در صورت درخواست مؤدی، امکان دریافت شماره اقتصادی مرتبط با پرونده وی از طریق ارسال پیامک به شماره تلفن همراه اعتبارسنجی شده ایشان نیز وجود دارد.
ماده 4- نحوه استفاده از شماره اقتصادی
از تاریخ 1401/05/01 شماره اقتصادی جدید، وفق ماده (2) این دستورالعمل برای هر یک از پرونده‌های مالیاتی (اعم از پرونده‌های موجود و یا ثبت‌نام‌های جدید) تعیین و از طریق حساب کاربری و پیامک به مؤدیان مربوط اعلام خواهد شد. با عنایت به مواد (6) و (7) و فصول (3) و (4) آیین‌نامه اجرایی، مؤدیان مکلفند بر روی صورتحساب‌های فروش کالا و عرضه خدمات (حسب مورد الکترونیکی یا فیزیکی)، قراردادها و سایر اسناد مشابهی که از تاریخ 1401/07/01 (از فصل پاییز سال 1401 و پس از آن) صادر می‌کنند شماره اقتصادی جدید خود و خریدار یا طرف معامله را درج نمایند؛ در غیر این‌صورت مشمول جرایم قانونی مربوط به شرح ماده (6) این دستورالعمل می‌شوند.
ماده 5- غیرفعال‌سازی یا ابطال شماره اقتصادی
وفق ماده 17 آیین‌نامه اجرایی؛ در موارد ذیل شماره اقتصادی تخصیص یافته به مؤدیان باطل شده و مؤدیان مربوط مجاز به استفاده از آن در صدور صورتحساب‌ها قراردادها و سایر اسناد نمی‌باشند:
1- فوت اشخاص حقیقی یا اعلام مؤدی مبنی بر خاتمه فعالیت اقتصادی
2- انحلال اشخاص حقوقی ثبت شده پس از اتمام عملیات تصفیه و اعلام ختم تصفیه و در مورد سایر اشخاص حقوقی پس از لغو مجوز فعالیت
3- صدور حکم مراجع قضایی مبنی بر ابطال شماره اقتصادی.
تبصره: در مواقعی که ثبت نام مؤدیان به طور موقت غیر فعال می‌شود؛ شماره اقتصادی ابطال نمی‌شود و مؤدیان مجاز به استفاده از شماره اقتصادی جهت فعالیت اقتصادی مرتبط با این ثبت نام نمی‌باشند.
ماده 6- جرایم مرتبط با شماره اقتصادی
با عنایت به ماده (169) ق. م. م و ماده (19) آیین‌نامه اجرایی مشمولان این دستورالعمل در صورت عدم انجام تکالیف قانونی مربوط به صدور صورتحساب و استفاده از شماره اقتصادی، مشمول جرایم مالیاتی به شرح جدول زیر می‌شوند:

ردیفشرح تخلفمیزان جریمه
1عدم صدور صورتحساب فروش کالا یا ارائه خدمت یا عدم درج شماره اقتصادی خود یا عدم درج شماره اقتصادی طرف معامله2% مبلغ مورد معامله
2استفاده از شماره اقتصادی خود برای معاملات دیگران2% مبلغ مورد معامله
3استفاده از شماره اقتصادی دیگران برای معاملات خود2% مبلغ مورد معامله

نظر به ضرورت استفاده از شماره اقتصادی معتبر مرتبط با پرونده مالیاتی مؤدی، استفاده از شماره اقتصادی ابطال شده در حکم عدم درج شماره اقتصادی است. به علاوه؛ استفاده از شماره اقتصادی در موارد زیر مجاز نمی‌باشد:
1- استفاده از شماره اقتصادی پرونده‌ای که مؤدی آن را غیر فعال اعلام نموده است
2- استفاده از شماره اقتصادی یک پرونده در صورت حساب‌های مرتبط با سایر پرونده‌های همان مؤدی، در مورد مؤدیانی که دارای چندین شماره اقتصادی فعال باشد.
ماده 7- ابلاغ و اجرای دستورالعمل
این دستورالعمل در (7) ماده و (3) تبصره تهیه شده است. معاونت فناوری‌های مالیاتی مکلف است با ایجاد زیرساخت‌های لازم در سامانه‌های سازمان، امکان اجرای مفاد آن را وفق زمان‌بندی ماده (4) این دستورالعمل فراهم آورد.
داود منظور
رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور
مورخ: 1403/02/10
شماره: 169
قانون مالیات‌های مستقیم