لوگو

بازگشت
مورخ: 1398/10/29
شماره: 138474/ت 57038 هـ
تصویب‌نامه و تصمیم‌نامه
اصلاح شده
آیین‌نامه اجرایی قانون حمایت از توسعه صنایع پایین دستی نفت خام و میعانات گازی با استفاده از سرمایه‌گذاری مردمی
وزارت نفت
هیأت وزیران در جلسه 1398/10/18 به پیشنهاد شماره 456-20/2 مورخ 1398/6/30 وزارت نفت و به استناد ماده (6) قانون حمایت از توسعه صنایع پایین دستی نفت خام و میعانات گازی با استفاده از سرمایه‌گذاری مردمی - مصوب 1398- آیین‌نامه اجرایی قانون مذکور را به شرح زیر تصویب کرد:

آیین‌نامه اجرایی قانون حمایت از توسعه صنایع پایین دستی نفت خام و میعانات گازی با استفاده از سرمایه‌گذاری مردمی
ماده 1- در این آیین‌نامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند:
1- قانون: قانون حمایت از توسعه صنایع پایین دستی نفت خام و میعانات گازی با استفاده از سرمایه‌گذاری مردمی - مصوب 1398-.
2- طرح: طرح‌های ایجاد تأسیسات پالایشگاهی و پتروپالایشگاهی موضوع بند (الف) ماده (1) قانون.
3- مجوز: مجوز موضوع بند (ب) ماده (1) قانون.
4- شرکت مجری طرح: شرکت موضوع بند (پ) ماده (1) قانون.
5- نفت: نفت خام و میعانات گازی.
6- تنفس خوراک: اعطای خوراک موضوع بند (ت) ماده (1) قانون.
7- میزان سرمایه‌گذاری ارزش‌گذاری شده: برآورد میزان سرمایه‌گذاری هر طرح که در مجوز آن ذکر شده است. این برآورد به صورت ارزی و با تبدیل بخش ریالی به ارز بر مبنای نرخ روز در مجوز درج می‌شود.
8- وزارت نفت: وزارت نفت، شرکت ملی نفت ایران، شرکت ملی گاز ایران، شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران و شرکت ملی صنایع پتروشیمی حسب مورد.
9- بورس: سازمان بورس و اوراق بهادار و سایر بورس‌های تحت نظارت آن سازمان.
10- صندوق: صندوق توسعه ملی.
11- پتروپالایشگاه: واحدهای پالایشگاهی دارای زنجیره‌های پتروشیمیایی بر اساس خوراک‌های هیدروکربنی تولید شده در بخش پالایشگاهی.
12- پالایشگاه‌های موجود: پالایشگاه‌های آبادان، اصفهان، تهران، تبریز، شازند اراک، کرمانشاه، بندرعباس، لاوان، شیراز و ستاره خلیج فارس.
13- ساحل: نواری در خشکی تا فاصله (20) کیلومتری از دریا.
ماده 1- در این آیین‌نامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند:
1- قانون: قانون حمایت از توسعه صنایع پایین دستی نفت خام و میعانات گازی با استفاده از سرمایه‌گذاری مردمی - مصوب 1398- و اصلاح بعدی آن - مصوب 1400-.
2- طرح: طرح‌های ایجاد تأسیسات پتروشیمی با خوراک پروپان یا بوتان و همچنین تأسیسات پالایشگاهی و پتروپالایشگاهی موضوع بند (الف) ماده (1) قانون و طرح‌های تکمیل زنجیره ارزش موضوع بند (5) این ماده.
3- مجوز: مجوز موضوع بند (ب) ماده (1) قانون.
4- شرکت مجری طرح: شرکت موضوع بند (پ) ماده (1) قانون و شرکت مجری طرح تکمیل زنجیره ارزش موضوع بند (6) این ماده.
5- طرح تکمیل زنجیره ارزش: طرح‌های ایجاد صنایع اولویت‌دار تکمیل زنجیره ارزش موضوع بند (ج) ماده (1) قانون.
6- شرکت مجری طرح تکمیل زنجیره ارزش: شخصیت حقوقی و دارای مجوز اجرای طرح تکمیل زنجیره ارزش موضوع بند (چ) ماده (1) قانون.
7- تنفس خوراک: اعطای خوراک موضوع بند (ت) ماده (1) قانون.
8- میزان سرمایه‌گذاری ارزش‌گذاری شده: برآورد میزان سرمایه‌گذاری هر طرح مطابق بند (ث) ماده (1) قانون که به صورت ارزی و با تبدیل بخش ریالی به ارز بر مبنای نرخ روز مورد تأیید بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در مجوز درج می‌شود.
9- وزارت نفت: وزارت نفت، شرکت ملی نفت ایران، شرکت ملی گاز ایران، شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران و شرکت ملی صنایع پتروشیمی حسب مورد.
10- بورس: سازمان بورس و اوراق بهادار و سایر بورس‌های تحت نظارت آن سازمان.
11- صندوق: صندوق توسعه ملی.
12- پتروپالایشگاه: واحدهای پالایشگاهی دارای زنجیره‌های پتروشیمیایی بر اساس خوراک‌های هیدروکربنی تولید شده در بخش پالایشگاهی.
13- پالایشگاه‌های موجود: پالایشگاه‌های آبادان، اصفهان، تهران، تبریز، شازند اراک، کرمانشاه، بندرعباس، لاوان، شیراز و ستاره خلیج فارس.
14- ساحل: نواری در خشکی تا فاصله (20) کیلومتری از دریا.
ماده 2- به منظور اطلاع‌رسانی صحیح به عموم مردم برای جلب مشارکت در سرمایه‌گذاری در طرح‌های موضوع قانون، وزارت نفت مکلف است موارد زیر را در تارنمای خود منتشر کند:
1- متن قانون به همراه این آیین‌نامه و فرایند اجرای ارسال درخواست سرمایه‌گذاری، حداکثر ظرف (15) روز از تاریخ ابلاغ این آیین‌نامه.
2- نمونه گزارش‌های امکان سنجی فنی و اقتصادی طرح.
3- نمونه عمومی مجوز.
4- تمام مجوزهای صادر شده بر اساس این آیین‌نامه، حداکثر (15) روز پس از صدور.
ماده 3- وزارت نفت مکلف است ظرف (30) روز از تاریخ ابلاغ این آیین‌نامه، طی فراخوان عمومی از متقاضیان استفاده از تسهیلات موضوع قانون دعوت کند تا درخواست خود را در مهلت تعیین شده در فراخوان به همراه گزارش‌های فنی و اقتصادی طرح مورد نظر، به آن وزارت ارسال کنند. همچنین وزارت مذکور مکلف است کتباً به پالایشگاه‌های موجود کتباً به پالایشگاه/پتروپالایشگاه/پتروشیمی‌های موجود و شرکت‌هایی که دارای مجوز معتبر تخصیص خوراک در سواحل هستند، اعلام کند که در صورت تمایل به استفاده از تسهیلات موضوع قانون، تقاضای خود را طبق فرایند و زمان‌بندی مشخص شده در تارنما، به وزارتخانه یاد شده ارسال کنند.
تبصره 1 - وزارت نفت می‌تواند با رعایت مفاد ماده (6) این آیین‌نامه، در مقاطع زمانی مشخص نسبت به دعوت مجدد از متقاضیان با فراخوان عمومی اقدام کند.
تبصره 2- وزارت نفت مکلف است ظرف (30) روز از تاریخ ابلاغ این تصویب‌نامه، نسبت به اعلام ساز و کار ارسال تقاضا، برای متقاضیان اجرای طرح‌های تکمیل زنجیره ارزش در تارنمای وزارت نفت و همچنین دعوت از شرکت‌های پتروشیمی که دارای مجوز تخصیص خوراک پروپان یا بوتان در سواحل هستند، اقدام نماید.
تبصره 3- طرح‌های احداث پتروشیمی با خوراک پروپان یا بوتان صرفاً شامل طرح‌هایی خواهد بود که خوراک خود را به طور مستقیم از وزارت نفت یا با یک واسطه از آن وزارت دریافت می‌نمایند.
تبصره 4- متقاضیان خوراک پروپان یا بوتان باید برداشت هم‌زمان پروپان و بوتان به نسبت مورد تأیید وزارت نفت را در طرح‌های خود پیش‌بینی نمایند.
ماده 4- متقاضیان باید گزارش‌های فنی و اقتصادی طرح مورد نظر خود را در زمان‌بندی مشخص شده در فراخوان، برای ارزیابی به وزارت نفت ارسال کنند. گزارش‌های فنی و اقتصادی باید طبق الگوی اعلام شده توسط وزارت یاد شده، مطابق با ماده (5) این آیین‌نامه تهیه شود. گزارش‌های فنی و اقتصادی هر طرح، باید حسب مورد توسط شرکت‌های دارای صلاحیت که فهرست کوتاه آن توسط وزارت نفت (در چهارچوب فهرست بلند اعلام شده توسط دفتر نظام فنی و اجرایی سازمان برنامه و بودجه کشور) تعیین و در تارنمای آن وزارتخانه اعلام می‌شود، تهیه شود.
تبصره - در گزارش‌های اقتصادی طرح‌ها، سرمایه‌گذاران باید برنامه تأمین منابع مالی مورد نیاز طرح را از طریق آورده خود یا سایر منابع داخلی و خارجی از جمله موارد مذکور در ماده (22) این آیین‌نامه، به روشنی و با ارائه مدارک و مستندات کافی اعلام کنند.
ماده 5- به منظور فراهم کردن امکان ارزیابی و مقایسه گزارش‌های فنی و اقتصادی دریافتی نسبت به یکدیگر، ارزیابی این گزارش‌ها توسط وزارت نفت بر مبنای مفروضات یکسان در شرایط مشابه (از جمله مواردی مانند روش «مدل» انجام محاسبات اقتصادی، نرخ تنزیل در محاسبات اقتصادی برای محاسبه ارزش خالص فعلی طرح «NPV» و دوره بازگشت پویا «دینامیک» سرمایه، دوره بهره‌برداری و استهلاک برای هر نوع از پالایشگاه/پتروپالایشگاه، حدود برآورد سرمایه‌گذاری برای هر بشکه نفت خام/میعانات پالایشگاه/پتروپالایشگاه/پتروشیمی، حدود برآورد سرمایه‌گذاری به ازای هر واحد خوراک با/بدون منظور نمودن تأسیسات پشتیبان «یوتیلیتی»، نحوه محاسبه قیمت خوراک و فرآورده‌ها/محصولات تولیدی در محاسبات فنی و اقتصادی «FS»، هزینه‌های عملیاتی نسبت به سرمایه‌ای در طرح) که باید جهت اطلاع عموم در تارنمای این وزارتخانه منتشر شود، صورت خواهد گرفت.
تبصره 1- مسئولیت طراحی فنی و اقتصادی بودن یک طرح کلاً با سرمایه‌گذار آن است و گزارش‌های فنی و اقتصادی موضوع این ماده صرفاً برای ارزیابی فنی و اقتصادی طرح توسط وزارت نفت و در صورت نیاز مقایسه آن با گزارش‌های دیگر طرح‌ها است.
تبصره 2- روند قیمت‌های نفت، فرآورده‌های نفتی و محصولات پتروشیمی برای استفاده متقاضیان از طریق تارنمای وزارت نفت منتشر می‌شود.
ماده 6- در اجرای ماده (2) قانون، وزارت نفت مکلف است، نسبت به صدور و بازنگری مجوز طرح‌ها تا سقف دو میلیون بشکه در روز و اعطای تنفس خوراک، از سرمایه‌گذاران بخش غیر دولتی برای جذب سرمایه‌گذاری مردمی حمایت کند.
ماده 7- وزارت نفت پس از ارزیابی درخواست متقاضیان و گزارش‌های فنی و اقتصادی دریافت شده، با رعایت ترتیبات مقرر در این آیین‌نامه، نظر خود را مبنی بر رد یا پذیرش تقاضاها حداکثر ظرف (60) روز کاری، از زمان اتمام مهلت تعیین شده در فراخوان کتباً با ذکر دلایل به متقاضی اعلام خواهد کرد.
ماده 8- درصد تولید نفت کوره در طرح‌های پالایشگاه/پتروپالایشگاه موضوع قانون باید کمتر از ده درصد (10%) کل فرآورده‌های تولیدی هر طرح باشد.
تبصره 1- تمام محصولات سنگین پالایشی که قیمت آن‌ها کمتر از قیمت نفت خوراک طرح باشد از جمله وکیوم باتوم و ته مانده‌های برج تقطیر در اتمسفر و برج تقطیر در خلأ در حکم نفت کوره است.
تبصره 2- در طرح‌های بهینه‌سازی کیفیت فرآورده‌های پالایشگاه‌های موجود که ترکیب فرآورده‌های تولیدی آن‌ها به محصولات سبک‌تر و میان تقطیر ارتقا می‌یابد، بر اساس مطالعات فنی و اقتصادی هر طرح، درصد هر یک از فرآورده‌های تولیدی هر پالایشگاه پس از اجرای طرح تعیین می‌شود و ملاک عمل خواهد بود.
ماده 9- به استثنای طرح‌های بهینه‌سازی و ارتقای پالایشگاه‌های موجود، مجوز صرفاً برای اجرای طرح در سواحل کشور صادر می‌شود.
ماده 10- شرکت مجری طرح باید توانایی مالی، تجربه و صلاحیت عملیاتی (فنی) برای اجرای به موقع طرح را داشته باشد یا شرکتی صاحب صلاحیت را به عنوان عامل اجرا از طرف خود معرفی کند. تشخیص این موارد بر عهده وزارت نفت است. در ارزیابی توانمندی شرکت‌های صاحب صلاحیت به عنوان عوامل اجرای طرح‌ها، وزارت نفت می‌تواند از مشاوره تشکل‌های حرفه‌ای و تخصصی استفاده کند.
ماده 11- در مجوز باید موارد زیر قید شود:
1- کمیت، کیفیت، مدت تعهد تأمین خوراک حداقل برای (20) سال و محل تحویل خوراک.
1- کمیت، کیفیت، مدت تعهد تأمین خوراک پالایشگاه/پتروپالایشگاه برای (20) سال و برای طرح‌های پتروشیمی با خوراک پروپان یا بوتان برای (12) سال و نیز محل تحویل خوراک.
2- نوع، کمیت و کیفیت (مشخصات) هر یک از فرآورده‌ها/محصولات تولیدی.
3- برآورد کل میزان سرمایه‌گذاری (سرمایه ارزش‌گذاری شده برای محاسبه دوره تنفس خوراک و نحوه تأمین آن به همراه جدول زمان‌بندی پیش‌بینی نیاز سالانه به منابع مالی).
4- برآورد کل ارز مورد نیاز طرح (همراه با جدول زمان‌بندی پیش‌بینی نیاز سالانه به ارز).
5- جدول زمان‌بندی اجرا و زمان شروع بهره‌برداری از طرح.
6- مدت اعتبار مجوز.
ماده 12- وزارت نفت موظف است در زمان اعطای مجوز طرح، نسبت به اعطای مجوزهای زیر نیز برای واحدهای مشمول قانون اقدام کند:
1- مجوز صادرات فرآورده‌های تولیدی.
2- مجوز تأمین نفت خام به عنوان خوراک مصرفی پس از اتمام دوره تنفس خوراک با رعایت مصالح کشور در صورت درخواست متقاضی.
3- مجوز پیش‌فروش تا سقف پنجاه درصد (50%) فرآورده‌ها معادل حداکثر پنجاه درصد (50%) میزان سرمایه‌گذاری ارزش‌گذاری شده به شرکت‌های خارجی در قبال تأمین مالی خارجی (فاینانس) یا تأمین تجهیزات با فناوری پیچیده به تشخیص وزارت نفت.
ماده 13- در موارد زیر مجوز ابطال خواهد شد:
1- قطعی نشدن نحوه تأمین مالی طرح (از طریق اخذ مجوز بورس برای انتشار اوراق مالی یا روش‌های دیگر) ظرف یک سال دو سال از تاریخ صدور مجوز. در این صورت وزارت نفت می‌تواند نسبت به صدور مجوز برای دیگر متقاضیان (در نوبت) اقدام کند.
2- عدم اجرای مفاد ماده (23) این آیین‌نامه برای عرضه سهام در بورس.
3- عدم رعایت مفاد ماده (17) این آیین‌نامه در مورد ذی‌نفع واحد.
4- در مورد شرکت‌های مجری طرح که سهام آن‌ها در بورس عرضه نشده، پیشرفت نکردن اجرای طرح، به نحوی که ظرف دو سال پس از صدور مجوز، پیشرفت فیزیکی طرح، به دلایل غیر موجه به تشخیص وزارت نفت، کمتر از (35%) میزان مقرر در برنامه زمان‌بندی مجوز صادر شده باشد.
تبصره - در صورت ابطال مجوز طرح بر اساس مفاد این ماده هیچ یک از ذی‌نفعان حق مطالبه خسارت و ضرر و زیان از وزارت نفت را نخواهند داشت.
ماده 14- در صورتی که پیشرفت فیزیکی طرح ظرف دو سال از زمان صدور مجوز به تشخیص وزارت نفت کمتر از سی و پنج درصد (35%) میزان مقرر در مجوز صادر شده باشد، به منظور حفظ حقوق سهامداران بورسی، سهام متعلق به سهامدار مجری طرح توسط وزارت نفت مطابق مقررات بازار سرمایه قابل عرضه در بورس خواهد بود. قبل از صدور مجوز، شرکت مجری طرح در قالب سند رسمی موافقت خود را در خصوص مفاد این ماده به وزارت نفت اعلام می‌کند.
ماده 15- پس از ارزیابی گزارش‌های فنی و اقتصادی طرح‌ها، در صورتی که ظرفیت درخواستی متقاضیان واجدین شرایط دریافت مجوز، بیش از سقف دو میلیون بشکه در روز برای طرح‌های پالایشگاه/پتروپالایشگاه بیش از سقف دو میلیون بشکه در روز و برای طرح‌های احداث پتروشیمی با خوراک پروپان یا بوتان بیش از سقف هشت میلیون تن در سال باشد یا به دلیل محدودیت موضوع ماده (16) این آیین‌نامه، وزارت نفت نتواند درخواست‌های همه متقاضیان واجد شرایط را بپذیرد، این وزارتخانه مجاز است بر اساس اولویت‌های زیر، نسبت به اعطای مجوز به متقاضیان (از نظر مقدار تخصیص خوراک و نیز زمان‌بندی اجرا و شروع بهره‌برداری از طرح‌ها)، حسب مورد اقدام کند:
1- طرح‌های دارای مجوز تا تاریخ تصویب قانون برای اجرا در سواحل و واجد شرایط برای استفاده از تسهیلات قانون و مفاد این آیین‌نامه.
2- طرح‌های فراگیر پالایشی سیراف و نیز زنجیره پتروپالایش مربوط به آن‌ها.
3- طرح‌های بهینه‌سازی و ارتقای کمیت و کیفیت فرآورده‌های پالایشگاه‌های موجود.
4- طرح‌های پالایشی/پتروپالایشی در جاسک و منطقه ویژه پارسیان.
5- طرح‌هایی که به صورت کیمیاشهر (پارک شیمیایی) یا ادغام واحدهای پالایش و پتروشیمی (پتروپالایشگاه) مبتنی بر تکمیل زنجیره ارزش طراحی شوند.
6- طرح‌های دارای سرمایه‌گذاران خصوصی/تعاونی.
7- طرح‌های دارای امکان تأمین منابع مالی مطمئن‌تر داخلی یا خارجی با ارائه مستندات کافی.
تبصره - در صورتی که مجموع ظرفیت درخواستی متقاضیان واجد شرایط از دو میلیون بشکه در روز بیشتر شود، علاوه بر اعمال اولویت‌های مذکور در این ماده، وزارت نفت همچنین مجاز است به منظور بهره‌مندی تعداد بیشتری از متقاضیان از تسهیلات مذکور در قانون، با رعایت بازدهی اقتصادی طرح‌ها، سقف ظرفیت خوراک نفت مصرفی هر طرح را به (200) هزار بشکه در روز محدود کند.
تبصره - در صورتی که مجموع ظرفیت درخواستی متقاضیان واجد شرایط احداث طرح‌های پالایشگاه/پتروپالایشگاه از دو میلیون بشکه در روز یا احداث طرح‌های پتروشیمی با خوراک پروپان یا بوتان از هشت میلیون تن در سال بیشتر شود، علاوه بر اعمال اولویت‌های مذکور در این ماده، وزارت نفت همچنین مجاز است به منظور بهره‌مندی تعداد بیشتری از متقاضیان از تسهیلات مذکور در قانون، با رعایت بازدهی اقتصادی طرح‌ها، سقف ظرفیت خوراک نفت خام، میعانات گازی، پروپان یا بوتان مربوط به هر طرح را به نسبت میزان خوراک در دسترس محدود کند.
ماده 16- مجموع ارزش تنفس خوراک قابل پذیرش برای صندوق در دوره تنفس خوراک طرح‌ها در سال‌های آینده از سهم صندوق تا سقف دو میلیون بشکه در روز مطابق جدول زمانی خواهد بود که با پیشنهاد صندوق و با رعایت مفاد بند (الف) ماده (3) قانون، ظرف دو ماه از تاریخ ابلاغ این آیین‌نامه برای تصویب به هیأت‌امنای صندوق ارائه خواهد شد. وزارت نفت در مجوزهای صادر شده برای طرح‌های موضوع این قانون، باید برنامه زمانی ساخت و بهره‌برداری را به نحوی تنظیم کند که تعهدات ناشی از تنفس خوراک برای صندوق، از محدوده مقادیر مذکور در جدول یاد شده فراتر نرود. انتقال تعهدات یک سال به سال بعد با هماهنگی وزارت نفت و صندوق مجاز است.
ماده 17- هر شخص تا قبل از بهره‌برداری از طرح، صرفاً مجاز به دریافت مجوز برای اجرای یکی از طرح‌های موضوع قانون است. چنانچه هر یک از سهامداران اولیه یک شرکت مجری طرح (متقاضیان سرمایه‌گذاری) تا قبل از بهره‌برداری طرح، نسبت به ثبت شرکت برای دریافت مجوز جدید یا تملک تمام یا بخشی از سهام دیگر شرکت‌های مجری طرح اقدام کند، وزارت نفت به هنگام اطلاع از این تخلف، سهامدار متخلف را به فروش سهام جدید ملزم می‌کند.
تبصره 1- محدودیت موضوع این ماده، شامل سهامداران طرح‌های بهینه‌سازی و ارتقای کمیت و کیفیت فرآورده‌های پالایشگاه‌های موجود و نیز سهامداران طرح‌های تکمیل زنجیره ارزش نخواهد شد.
تبصره 2- در صورت ابطال مجوز، وزارت نفت مسئولیتی در قبال جبران خسارت سایر ذی‌نفعان ندارد و جبران کلیه خسارات با سهامدار متخلف است.
ماده 18- تأمین مالی از طریق ابزارها و نهادهای مالی بازار سرمایه و تضمین بازپرداخت اصل و فرع مبالغ سرمایه‌گذاری شده توسط مردم، طبق قواعد و مقررات سازمان بورس و اوراق بهادار صورت می‌گیرد.
ماده 19- به منظور تسهیل در فرایند تأمین مالی، وزارت نفت و شرکت‌های تابع در چهارچوب ماده (12) قانون رفع موانع تولید رقابت‌پذیر و ارتقای نظام مالی کشور - مصوب 1394-، بیمه‌های دارای مجوز از بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران و بانک‌های دارای مجوز از بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران نیز می‌توانند پس از تأیید سازمان بورس و اوراق بهادار به عنوان رکن ضامن ایفای نقش کنند.
تبصره - بانک‌ها باید قبل از قبول رکن ضامن اوراق، نسبت به اخذ مجوز لازم از بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران اقدام کنند.
ماده 20- در راستای تسهیل و تسریع در تأمین منابع مالی مورد نیاز طرح‌ها به میزان مقرر در مجوز، موارد زیر توسط بورس به عنوان ضمانت صدور اوراق مالی به صورت انفرادی یا ترکیبی قابل پذیرش است:
1- وثایق شرکت مجری طرح و سهامداران اصلی آن به میزان صد درصد (100%) ارزش اصل و فرع اوراق منتشر شده به روش‌های زیر:
الف - سهام شرکت‌های پذیرفته شده بورسی و فرابورسی متعلق به سهامداران عمده شرکت مجری طرح که قابلیت انتقال داشته باشد.
ب - سهام شرکت مجری طرح پالایشگاه/پتروپالایشگاه موضوع قانون.
پ - فرآورده‌های تولیدی فعلی سهامداران عمده و شرکت‌های پذیرفته شده در بورس متعلق به آن‌ها.
تبصره - در مورد پالایشگاه‌های موجود، فقط فرآورده‌های ویژه (جز بنزین، نفت‌گاز، نفت سفید، نفت کوره، گاز مایع و سوخت هوایی) قابل توثیق است.
2- تضمین سایر اشخاص حقوقی مورد تأیید بورس.
ماده 21- انتشار اوراق باید متناسب با پیشرفت فیزیکی و نیاز واقعی طرح به منابع مالی، به تشخیص و تأیید وزارت نفت و اعلام آن به بورس، صورت گیرد.
ماده 22- شرکت مجری طرح باید حداقل سی درصد (30%) از منابع لازم برای اجرای طرح را از طریق آورده خود تأمین کند. ارائه مستندات مربوط به بورس جهت دریافت مجوز انتشار اوراق موضوع ماده (20) این آیین‌نامه الزامی است.
ماده 22- شرکت مجری طرح باید حداقل پانزده درصد (15%) از منابع لازم برای اجرای طرح را متناسب با پیشرفت فیزیکی طرح و مراحل تأمین مالی، از طریق آورده خود تأمین کند. ارائه مستندات مربوط به بورس جهت دریافت مجوز انتشار اوراق موضوع ماده (20) این آیین‌نامه الزامی است.
ماده 23- سهامداران شرکت مجری طرح موظفند حداکثر یک سال پس از دریافت مجوز، نسبت به واگذاری حداقل سی درصد (30%) از سهام شرکت مجری طرح از طریق عرضه سهام یا از طریق صندوق سرمایه‌گذاری پروژه در چهارچوب قوانین مربوط یا انتشار اوراق بهادار قابل تبدیل به سهام اقدام کنند، در غیر این صورت وزارت نفت مکلف است نسبت به ابطال مجوز خوراک آن‌ها اقدام کند.
تبصره 1- آن دسته از دارایی‌هایی که تأمین مالی آن‌ها از طریق صندوق سرمایه‌گذاری پروژه جهت عرضه به عموم مردم صورت می‌گیرد، از پرداخت عوارض نقل و انتقال معاف هستند.
تبصره 2- در صورتی که پس از عرضه سهام به ترتیب مورد قبول بورس، بدون قصور یا تقصیر شرکت مجری طرح، خریدار برای سی درصد (30%) سهام عرضه شده یافت نشود، شرکت ذی‌ربط مشمول ابطال مجوز خوراک نخواهد شد.
تبصره 3- نقل و انتقال سهام و دارایی‌های شرکت ناشر به صندوق سرمایه‌گذاری پروژه و همچنین نقل و انتقال دارایی‌های صندوق سرمایه‌گذاری پروژه به شرکت ناشر پس از اتمام پروژه و انحلال صندوق سرمایه‌گذاری پروژه (تبدیل واحدهای صندوق به سهام، در زمان انحلال شرکت پروژه) به عنوان انتقال سهام و دارایی‌های موضوع تبصره‌های (1) و (2) ماده (143) قانون مالیات‌های مستقیم محسوب نمی‌شود.
تبصره 4- واگذاری موضوع این ماده، شامل طرح‌های بهینه‌سازی و ارتقای کمیت و کیفیت فرآورده‌های پالایشگاه‌های موجود نخواهد بود.
ماده 23- سهامداران شرکت مجری طرح موظفند حداکثر دو سال پس از دریافت مجوز، نسبت به واگذاری حداقل سی درصد (30%) از سهام شرکت مجری طرح از طریق عرضه سهام یا از طریق صندوق سرمایه‌گذاری پروژه در چهارچوب قوانین مربوط یا انتشار اوراق بهادار قابل تبدیل به سهام اقدام کنند و تمام منابع حاصل از این واگذاری باید صرفاً در اجرای طرح مذکور هزینه شود. در غیر این صورت وزارت نفت مکلف است نسبت به ابطال مجوز خوراک آن‌ها اقدام کند.
تبصره 1- آن دسته از دارایی‌هایی که تأمین مالی آن‌ها از طریق صندوق سرمایه‌گذاری پروژه جهت عرضه به عموم مردم صورت می‌گیرد، از پرداخت عوارض نقل و انتقال معاف هستند.
تبصره 2- شرکت مجری طرح می‌تواند تنها یک مرتبه و در صورت موافقت سازمان بورس و اوراق بهادار نسبت به پذیره‌نویسی بدون حضور متعهد پذیره‌نویس اقدام کند. همچنین شرکت‌ها و نهادهای غیر مالی مورد تأیید این سازمان یا مشارکتی از آن‌ها می‌توانند به عنوان متعهد پذیره‌نویسی ایفای نقش کنند.
تبصره 3- در صورتی که پس از سه مرحله عرضه سهام به ترتیب مورد قبول بورس، بدون قصور یا تقصیر شرکت مجری طرح، خریدار برای سی درصد (30%) سهام عرضه شده یافت نشود، شرکت ذی‌ربط مشمول ابطال مجوز خوراک نخواهد شد.
تبصره 4- نقل و انتقال سهام و دارایی‌های شرکت ناشر به صندوق سرمایه‌گذاری پروژه و همچنین نقل و انتقال دارایی‌های صندوق سرمایه‌گذاری پروژه به شرکت ناشر پس از اتمام پروژه و انحلال صندوق سرمایه‌گذاری پروژه (تبدیل واحدهای صندوق به سهام، در زمان انحلال شرکت پروژه) به عنوان انتقال سهام و دارایی‌های موضوع تبصره‌های (1) و (2) ماده (143) قانون مالیات‌های مستقیم محسوب نمی‌شود.
تبصره 5- شرکت مجری طرح برای تمامی اقدامات مربوط به انتشار و فروش سهام در تمامی تابلوهای بورس‌های اوراق بهادار و بازارهای خارج از بورس مشمول مقررات مالیاتی موضوع مواد (48)، (143) و (143) مکرر قانون مالیات‌های مستقیم در خصوص افزایش سرمایه‌های بعدی خواهد بود.
تبصره 6- واگذاری موضوع این ماده، شامل طرح‌های بهینه‌سازی و ارتقای کمیت و کیفیت فرآورده‌های پالایشگاه‌های موجود نخواهد بود.
ماده 24- دوره تنفس خوراک از زمان شروع تولید پالایشگاه/پتروپالایشگاه با حداقل هشتاد درصد (80%) ظرفیت تولید فرآورده‌های مذکور در مجوز طرح آغاز خواهد شد.
ماده 24- دوره تنفس خوراک از زمان شروع تولید طرح با حداقل هشتاد درصد (80%) ظرفیت تولید محصولات مذکور در مجوز طرح آغاز خواهد شد. در صورتی که شرکت مجری طرح، طرح را در گام (فاز) های مختلف با رعایت شروط این قانون در مورد هر گام طراحی کرده باشد، پس از تأیید وزارت نفت در مورد بهره‌برداری از هر گام (فاز) با هشتاد درصد (80%) ظرفیت تولید محصولات آن گام (فاز) می‌تواند تنفس خوراک متناسب با همان گام (فاز) را دریافت کند. سایر شروط بند (ح) ماده (3) قانون نیز در این خصوص برقرار است.
ماده 25- وزارت نفت به درخواست شرکت مجری طرح، پیش از آغاز بهره‌برداری از طرح، مراتب را جهت طی فرایند لازم برای عقد قرارداد با شرکت مجری طرح، به صندوق و بانک عامل پذیرفته شده توسط صندوق اعلام می‌کند. صندوق به میزان سرمایه‌گذاری ارزش‌گذاری شده اعلامی وزارت نفت در مجوز هر طرح، در قبال ترهین پالایشگاه/پتروپالایشگاه به بهره‌برداری رسیده، فرآورده‌های تولیدی آن و سایر وثایق به تشخیص بانک عامل، تسهیلات تنفس خوراک را در اختیار شرکت مجری طرح قرار می‌دهد. پرداخت تسهیلات از سوی صندوق/بانک عامل پس از اعلام وزارت نفت مبنی بر تحقق ماده (24) این آیین‌نامه صورت می‌گیرد. پرداخت تسهیلات تنفس خوراک، مطابق مقررات صندوق صورت می‌گیرد.
ماده 25- وزارت نفت به درخواست شرکت مجری طرح، پیش از آغاز بهره‌برداری از هر طرح/گام (فاز) هر طرح، مراتب را جهت طی فرایند لازم برای عقد قرارداد با شرکت مجری طرح، به صندوق و بانک عامل پذیرفته شده توسط صندوق اعلام می‌کند. بانک عامل در سقف مصوب هیأت‌امنای صندوق توسعه ملی به میزان سرمایه‌گذاری ارزش‌گذاری شده اعلامی وزارت نفت در مجوز هر طرح، در قبال ترهین طرح به بهره‌برداری رسیده، محصولات تولیدی آن و سایر وثایق به تشخیص بانک عامل، تسهیلات تنفس خوراک هر طرح/هر گام (فاز) طرح را در اختیار شرکت مجری طرح قرار می‌دهد. پرداخت تسهیلات از سوی صندوق/بانک عامل پس از اعلام وزارت نفت مبنی بر تحقق ماده (24) این آیین‌نامه صورت می‌پذیرد. پرداخت تسهیلات تنفس خوراک، مطابق مقررات صندوق صورت می‌گیرد.
ماده 26- پس از تصویب پرداخت تسهیلات تنفس خوراک طرح توسط صندوق و تعیین بانک عامل و عقد و نفوذ قرارداد با ذی‌نفع، مراتب به وزارت نفت اعلام می‌شود. در دوره تنفس، وزارت نفت صورتحساب ارزش خوراک تحویلی به پالایشگاه/پتروپالایشگاه را به بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران اعلام می‌کند تا معادل آن طی (10) روز پس از دریافت صورتحساب از موجودی حساب‌های اعلامی صندوق، به حساب ذی‌نفعان واریز شود.
ماده 26- پس از تصویب پرداخت تسهیلات تنفس خوراک هر طرح/هر فاز طرح توسط صندوق و تعیین بانک عامل و عقد و نفوذ قرارداد با ذی‌نفع، مراتب به وزارت نفت اعلام می‌شود. در دوره تنفس، وزارت نفت صورتحساب ارزش خوراک تحویلی به پالایشگاه/پتروپالایشگاه/پتروشیمی/تأمین‌کننده خوراک موضوع ماده (35) این آیین‌نامه را به بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران اعلام می‌کند، طی (10) روز پس از دریافت صورتحساب وجه معادل سهم دولت و شرکت ملی نفت ایران از هر صورتحساب در دوره تنفس خوراک، ابتدا در صورت تکافوی سی و پنج درصد (35%) از سهم دریافتی ماهانه صندوق توسعه ملی از صادرات نفت خام، میعانات گازی و گاز، توسط بانک مرکزی از حساب صندوق کسر و به حساب دولت و شرکت ملی نفت ایران (با اولویت پرداخت سهم شرکت ملی نفت ایران) واریز و در صورت عدم تکافو، بابت تسویه بدهی آن‌ها به صندوق توسعه ملی استفاده می‌شود. هیچ یک از نهادها یا شرکت‌های دولتی و حاکمیتی حق ندارد شرکت مالک طرح را به پرداخت بخشی از هزینه خوراک در دوره تنفس خوراک ملزم و در ازای آن، طول دوره تنفس خوراک را طولانی‌تر کند. مقررات مربوط به تسویه حساب خوراک نفت خام و میعانات گازی در سایر قوانین، در مورد طرح‌های موضوع این قانون از پایان دوره تنفس خوراک قابل اجرا خواهد بود.
ماده 27- خوراک تحویلی به واحدهای موضوع قانون، از نظر قواعد مالی در حکم صادرات نفت خام و میعانات گازی است و تنفس خوراک برای اجرای این قانون صرفاً از محل سهم سالانه صندوق در سقف سهم سالانه آن تأمین می‌شود. تسویه حساب این واحدها با صندوق بابت بازپرداخت اقساط تنفس خوراک، علاوه بر سهم صندوق از محل فروش خوراک به آن‌ها در طی سنوات آتی است. بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران وجوه دریافتی را به عنوان وصولی حاصل از صادرات نفت خام و میعانات گازی لحاظ و سهم ذی‌نفعان را مطابق قانون پرداخت می‌کند.
تبصره - دستورالعمل حسابداری مواد (26) و (27) این آیین‌نامه توسط وزارت نفت و با همکاری وزارت امور اقتصادی و دارایی، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، صندوق و سازمان برنامه و بودجه کشور تدوین می‌شود.
ماده 27- خوراک تحویلی به واحدهای موضوع قانون، از نظر قواعد مالی در حکم صادرات نفت خام و میعانات گازی است و تنفس خوراک برای اجرای این قانون از محل سهم سالانه صندوق توسعه ملی تا سقف سی و پنج درصد (35%) سهم ماهانه آن صندوق و مطالبات ارزی صندوق توسعه ملی از دولت و شرکت ملی نفت ایران تأمین می‌شود. تسویه حساب این واحدها با صندوق توسعه ملی بابت بازپرداخت اقساط تنفس خوراک، علاوه بر سهم صندوق توسعه ملی از محل فروش خوراک به آن‌ها در طی سنوات آتی خواهد بود. بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران وجوه دریافتی را به عنوان وصولی حاصل از صادرات نفت خام و میعانات گازی لحاظ و سهم ذی‌نفعان را مطابق قانون پرداخت می‌کند.
تبصره - دستورالعمل حسابداری مواد (26) و (27) این آیین‌نامه توسط وزارت نفت و با همکاری وزارت امور اقتصادی و دارایی، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، صندوق و سازمان برنامه و بودجه کشور تدوین می‌شود.
ماده 28- تمام مبلغ ارزش خوراکی که در دوره تنفس از پالایشگاه/پتروپالایشگاه دوره تنفس از طرح‌های موضوع قانون دریافت نمی‌شود، در مرحله نخست باید به مصرف بازپرداخت اصل و فرع تعهدات مالی پالایشگاه/پتروپالایشگاه طرح بابت اوراق مالی اسلامی منتشر شده برسد و مصرف آن در موارد دیگر، موجب قطع تحویل خوراک به پالایشگاه/پتروپالایشگاه طرح خواهد شد. ارائه مستندات آخرین وضعیت بازپرداخت اصل و فرع تعهدات بابت اوراق مالی اسلامی منتشر شده که به تأیید بورس می‌رسد، توسط شرکت مجری طرح به بانک عامل صندوق، موضوع ماده (25) این آیین‌نامه، الزامی است.
تبصره - واپایش (کنترل) های لازم برای اطمینان از اختصاص درآمد حاصل از صادرات یا فروش داخلی فرآورده‌ها/محصولات تولیدی به بازپرداخت اصل و فرع بدهی پالایشگاه/پتروپالایشگاه طرح موضوع قانون (طبق قرارداد یا تعهدات پذیرفته شده توسط شرکت مجری طرح در مجوز صادر شده) توسط بانک‌های عامل صندوق اعمال می‌شود.
ماده 29- پس از پایان دوره تنفس خوراک، شرکت مجری طرح موظف به پرداخت بهای خوراک تحویلی مطابق قوانین و مقررات مربوط خواهد بود.
ماده 30- شرکت مجری طرح موظف است اقساط تسهیلات خوراک را به صورت ارزی و مطابق جدول زمان‌بندی که به تأیید بانک عامل موضوع ماده (25) این آیین‌نامه رسیده است، پرداخت کند. وزارت نفت هیچ‌گونه مسئولیت و تعهدی در قبال بازپرداخت تسهیلات دریافتی از صندوق ندارد.
ماده 31- در هنگام بهره‌برداری از واحد احداث شده، تطبیق کمیت و کیفیت انواع فرآورده‌های تولیدی بر اساس مجوز اولیه بر عهده وزارت نفت است و در صورت وجود هرگونه مغایرت، وزارت نفت مکلف است میزان تنفس خوراک را مطابق ماده (32) این آیین‌نامه تعدیل کند و به اطلاع صندوق برساند.
ماده 32- در صورت مغایرت ارزش تولیدات واقعی پالایشگاه از نظر کمی و کیفی با ارزش تولیدات مذکور در مجوز، به نسبتی که ارزش محصولات واقعی نسبت به ارزش محصولات مندرج در مجوز کاهش یافته، از میزان سرمایه‌گذاری ارزش‌گذاری شده کاسته خواهد شد. تمام محاسبات بر مبنای قیمت روز فرآورده‌ها در منطقه خلیج فارس به تشخیص وزارت نفت انجام خواهد شد.
تبصره - در صورتی که میزان نفت کوره تولیدی پالایشگاه بیش از ده درصد (10%) باشد، مشمول استفاده از تسهیلات دوره تنفس خوراک نخواهد شد.
ماده 33- در خصوص آن دسته از طرح‌های بهینه‌سازی و ارتقای کمیت و کیفیت فرآورده‌های پالایشگاه‌های موجود که به تأیید وزارت نفت امکان افزایش ظرفیت خوراک در آن‌ها وجود ندارد، تا سی درصد (30%) از خوراک آن پالایشگاه به عنوان منبع مالی تأمین تنفس خوراک منظور می‌شود.
ماده 34- طرح‌هایی که بر مبنای ترکیبی از حداقل هفتاد درصد (70%) خوراک‌های مایع (نفت خام، میعانات گازی و مایعات گازی) و حداکثر سی درصد (30%) خوراک گاز (اتان و گاز مایع) طراحی شده‌اند، مشمول مفاد این قانون هستند و ارزش کل سرمایه‌گذاری طرح، مبنای مبلغ تنفس خوراک قرار می‌گیرد. در این‌گونه طرح‌ها، تنفس خوراک صرفاً از محل ارزش خوراک نفت یا میعانات گازی صورت می‌پذیرد.
تبصره - طرح‌های ارتقای کیفیت محصولات و تکمیل زنجیره تولید در واحدهای پتروشیمی/پتروپالایشی موجود که بر مبنای خوراک میعانات گازی طراحی و اجرا شده‌اند، مشمول استفاده از تسهیلات موضوع قانون هستند و ارزش کل سرمایه‌گذاری طرح، مبنای مبلغ تنفس خوراک قرار می‌گیرد. در این‌گونه طرح‌ها نیز، تنفس خوراک صرفاً از محل ارزش خوراک میعانات گازی صورت می‌پذیرد.
ماده 35- طرح‌های تکمیل زنجیره ارزش با رعایت مقررات مندرج در این قانون و پس از تأیید وزارت نفت در مورد میزان سرمایه‌گذاری انجام شده در آن‌ها مشمول دریافت تنفس خوراک می‌شوند. شرکت مجری طرح تکمیل زنجیره ارزش، باید موضوع تنفس خوراک را با ارجاع به مجوز دریافتی از وزارت نفت در قرارداد تأمین خوراک با شرکت تأمین‌کننده آن لحاظ کند. قرارداد خوراک منعقده فی‌مابین دو شرکت تا پایان دوره تنفس خوراک باید با تأیید وزارت نفت باشد. در این صورت شرکت‌های تابع وزارت نفت معادل مبلغ تنفس خوراک را از دریافت هزینه خوراک شرکت تأمین‌کننده کسر می‌کنند. شرکت مجری طرح تکمیل زنجیره ارزش موظف است پس از اتمام دوره تنفس خوراک نسبت به پرداخت اقساط مربوط به حساب صندوق توسعه ملی مطابق شرایط این قانون اقدام نماید.
ماده 35 36- احداث خطوط و تأسیسات انتقال نفت از محل تحویل آن که توسط وزارت نفت تعیین خواهد شد، تا محل استقرار هر طرح بر عهده مجری طرح است. هزینه‌های مربوط متناسب با ظرفیت پالایشگاه/پتروپالایشگاه حداکثر تا سقف ده درصد (10%) سرمایه‌گذاری در سرمایه‌گذاری ارزش‌گذاری شده به تشخیص وزارت نفت لحاظ می‌شود.
تبصره - در صورتی که در خطوط لوله انتقال نفت موجود، به تشخیص وزارت نفت، ظرفیت خالی وجود داشته باشد، با رعایت استانداردها و شرایط فنی، از این خطوط با دریافت هزینه‌های مترتب برای تأمین نفت متقاضیان استفاده خواهد شد.
ماده 36 37- قیمت نفت خام و میعانات گازی خوراک طرح‌های موضوع قانون، طبق جزء (1) بند (الف) ماده (1) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (2) - مصوب 1393- تعیین و دریافت می‌شود.
ماده 37 38- صدور مجوز برای طرح‌های موضوع قانون با رعایت مفاد این آیین‌نامه، به معنای موافقت با تخصیص خوراک و استفاده از تسهیلات موضوع قانون است و برای شروع عملیات اجرایی طرح‌ها، اخذ سایر مجوزها به موجب قوانین و مقررات مربوط الزامی است.
ماده 37- قیمت نفت خام/میعانات گازی خوراک طرح‌های موضوع قانون، طبق بندهای (ت) و (ث) ماده (4) قانون و قیمت میانگین ماهانه پروپان و بوتان خوراک طرح‌های موضوع قانون بر اساس قیمت‌های صادراتی تحویل روی کشتی (فوب) خلیج فارس شرکت‌های تابع وزارت نفت تعیین و دریافت می‌شود.
ماده 38 39- دستگاه‌های اجرایی موظفند حسب مورد، در کوتاه‌ترین زمان ممکن نسبت به صدور مجوزهای مرتبط برای طرح‌ها از جمله مجوز محیط زیست و نیز تأمین زمین، آب و برق اقدام کنند.
ماده 39 40- تا زمان اتمام بازپرداخت اقساط صندوق و با هدف صیانت از اموال عمومی، فروش سهام توسط هر یک از سهامداران بالای ده درصد (10%) شرکت مجری طرح، صرفاً با موافقت وزارت نفت و صندوق صورت می‌پذیرد.
ماده 40 41- مجوزهایی که توسط وزارت نفت بر پایه این آیین‌نامه صادر می‌شود، نباید موجب تضییع حقوق اشخاصی شود که تا کنون از این وزارتخانه مجوز تخصیص نفت برای احداث پالایشگاه/پتروپالایشگاه دریافت کرده‌اند.
ماده 41- مجوزهایی که توسط وزارت نفت بر پایه این آیین‌نامه صادر می‌شود، نباید موجب تضییع حقوق اشخاصی شود که تا کنون از این وزارتخانه مجوز تخصیص خوراک برای احداث پالایشگاه/پتروپالایشگاه/تأسیسات پتروشیمی با خوراک پروپان یا بوتان دریافت کرده‌اند.
اسحاق جهان‌گیری
معاون اول رئیس‌جمهور
قانون مالیات‌های مستقیم - ماده 143
مورخ: 1399/05/29
شماره: 143
قانون مالیات‌های مستقیم
ابلاغ قانون رفع موانع تولید رقابت‌پذیر و ارتقای نظام مالی کشور
مورخ: 1394/02/27
شماره: 21925
سایر قوانین
ابلاغ قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت 2
مورخ: 1393/12/23
شماره: 156822
سایر قوانین