درخواست ابطال حکم شرط نامه شماره 210/15801/د مورخ 1401/3/31 از هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری

[مقرره فوق در سربرگ اسناد مرتبط در دسترس است.]

1- با عنایت به صراحت حکم قانونی تبصره یک ماده 38 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387 هر چند در ابتدا مشمولیت پالایشگاه‌های نفت و واحدهای پتروشیمی نیاز به درج در فهرست سازمان حفاظت محیط زیست نمی‌باشد لیکن در مواردی که این واحدها اقدام به رعایت استانداردها و نصب تجهیزات برای رفع آلایندگی نموده و این امر مورد تأیید سازمان حفاظت محیط زیست قرار گرفته و مراتب به عدم آلایندگی به سازمان امور مالیاتی کشور اعلام گردد از دوره بعد مشمول پرداخت آلایندگی نمی‌باشند و تا زمانی که مجدد توسط سازمان حفاظت محیط زیست به عنوان واحدهای آلاینده شناسایی و به سازمان امور مالیاتی کشور اعلام گردند به طور مداوم به عنوان واحد عدم آلاینده شناخته خواهد شد و مشمول عوارض آلایندگی در دوره‌های مربوطه نخواهد شد.

2- در متن قانون هیچ اشاره جداگانه‌ای به آثار رفع آلایندگی پالایشگاه‌های نفت و واحدهای پتروشیمی برای یک دوره نگردیده و این واحدها نیز مانند دیگر واحدهای تولیدی مادامی که مجدداً مراتب آلایندگی آن‌ها از سوی سازمان حفاظت محیط زیست تشخیص و اعلام نگردد مشمول پرداخت عوارض آلایندگی نمی‌باشند و این استنباط که آثار رفع آلایندگی این واحدها تنها برای یک دوره بوده برخلاف نص صریح قانون می‌باشد.

3- در اینکه پالایشگاه‌های نفت و واحدهای پتروشیمی علی‌الاطلاق و بدون نیاز به تشخیص مشمول پرداخت عوارض آلایندگی هستند شکی نیست و این حکم مقنن در دادنامه شماره 1400013153 مورخ 1400/11/30 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری هم مورد تأکید قرار گرفته است از سوی دیگر طبیعی است که مراد اصلی مقنن تشویق به رفع آلایندگی است ولو حکم صریحی هم در خصوص رفع آلایندگی پالایشگاه‌های نفت و واحدهای پتروشیمی مقرر نکرده باشد باری حکم صریحی هم در خصوص تداوم شمول عوارض آلایندگی به این واحدها حتی در صورت اقدام به رفع آلایندگی و اخذ تأییدیه حفاظت محیط زیست در مورد آلاینده نبودن هم نداده است و درستی این برداشت از مراد مقنن را می‌توان در ماده 27 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400 هم دید.

4- عبارت «در این شرایط اعتبار آن مربوط به همان دوره خواهد بود» مغایر حکم تبصره (1) ماده (38) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387 و خارج از حدود اختیار بوده، اعتبار چنین تأییدیه‌ای وفق قانون باید تا پایان سال یا هر محدوده زمانی کمتری که سازمان حفاظت محیط زیست در تأییدیه ذکر نموده باشد و سازمان امور مالیاتی هم نه قانوناً اختیاری در خصوص تعیین زمان اعتبار آن بر مبنای یک دوره مالیاتی دارد و نه دارای صلاحیت حرفه‌ای سازمان محیط زیست می‌باشد که بتواند تعیین کند از نظر تخصصی رفع آلودگی انجام شده چقدر دوام خواهد داشت.

1- هیأت عمومی دیوان عدالت اداری طی دادنامه شماره 875 مورخ 1392/11/14، بخشنامه شماره 19533 مورخ 1389/11/12 معاون وقت مالیات بر ارزش افزوده که به استناد نظریه شماره 86317/10670 مورخ 1389/05/04 معاونت حقوقی وقت رئیس‌جمهور را خلاف قانون تشخیص نداده و مقرر نموده است اگرچه در صدر تبصره (1) ماده (38) قانون مالیات بر ارزش افزوده پالایشگاه‌های نفت و واحدهای پتروشیمی در عرض واحدهای آلاینده مورد حکم قرار گرفته‌اند، اما از آنجا که مطابق قسمت اخیر تبصره یاد شده واحدهایی که نسبت به رفع آلایندگی اقدام نمایند با تشخیص

سازمان حفاظت محیط زیست از شمول عوارض آلایندگی خارج می‌شوند بنابراین پالایشگاه‌های نفت و واحدهای پتروشیمی که به تشخیص سازمان آلایندگی نداشته باشند مشمول عوارض آلایندگی نخواهند بود.

2- همان‌گونه که در متن رأی هیأت عمومی مورد تأکید قرار گرفته نظر به اینکه در مفاد تبصره (1) ماده (38) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387، پالایشگاه‌های نفت و واحدهای پتروشیمی در عرض واحدهای آلاینده مورد حکم قرار گرفته‌اند بنابراین واحدهای مذکور به صورت پیش فرض آلاینده محیط زیست می‌باشند، مگر آنکه در طی سال نسبت به رفع آلایندگی اقدام نموده و با درخواست خود و تأیید سازمان حفاظت محیط زیست، از شمول واحدهای آلاینده خارج شوند. در این صورت واحدهای یاد شده از اول دوره مالیاتی بعد از تاریخ اعلام توسط سازمان یاد شده، مشمول پرداخت عوارض آلایندگی نخواهند بود که این حکم مقنن در دادنامه شماره 140009970905813153 مورخ 1400/11/30 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری هم مورد تأکید قرار گرفته است:

[پالایشگاه‌های نفت و واحدهای پتروشیمی علی‌الاطلاق و بدون نیاز به تشخیص، مشمول پرداخت آلایندگی هستند.]

3- در نظریه‌های ارائه شده توسط معاونت حقوقی ریاست‌جمهوری به شماره 146964/24306 مورخ 1397/11/06 و شماره 60820/24306 مورخ 1398/05/16 تصریح شده است در صورت اعلام عدم آلایندگی پالایشگاه‌های نفت و واحدهای پتروشیمی توسط سازمان حفاظت محیط زیست از اول دوره مالیاتی بعد از تاریخ اعلام، مشمول پرداخت عوارض آلایندگی نخواهند بود و اعتبار این اعلام عدم آلایندگی، مربوط به همان دوره است و سازمان بر اساس رأی هیأت عمومی و نظریه معاونت حقوقی عمل نموده و رویه پاسخ‌دهی به سازمان حفاظت محیط زیست نیز بر همین منوال بوده است و تقاضای رد شکایت را دارد.