رای شماره‌های 551 الی 552 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع: ابطال مصوبه 3494/94/28 ـ 1394/08/28 شورای...

شماره 9701736 1399/05/06

بسمه تعالی

جناب آقای اکبرپور

رییس هیات مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران

یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه‌های 9909970905810551 و 9909970905810552 مورخ 1399/04/17 با موضوع: «ابطال مصوبه 3494/94/28 ـ 1394/08/28 شورای اسلامی شهر اصفهان در خصوص دریافت عوارض از فروش بلیت کنسرت‌های موسیقی از تاریخ تصویب» جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد.

مدیرکل هیات عمومی و هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری ـ مهدی دربین

تاریخ دادنامه: 1399/04/17 شماره دادنامه: 552ـ 551

شماره پرونده: 9800137 و 9701736

مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری

شاکی: آقایان محراب ابوالفضلی کربکندی و ساسان جنتیان

موضوع شکایت و خواسته: ابطال مصوبه شماره 3494/94/28 ـ 1394/08/28 شورای اسلامی شهر اصفهان در خصوص دریافت عوارض 4 درصد از فروش بلیت کنسرت‌های موسیقی

گردش کار: شاکیان به موجب دادخواستی 1ـ ابطال مصوبه شماره 3494/94/28 ـ 1394/08/28 شورای اسلامی شهر اصفهان در خصوص دریافت عوارض 4 درصد از فروش بلیت کنسرت‌های موسیقی 2ـ ابطال مصوبه شورای اسلامی شهر اصفهان به شماره 28/3394ـ 1379/12/28 در خصوص عوارض اجرای کنسرت، تیاتر، فیلم و نمایشات اتفاقی از قبیل سیرک را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده اند که:

" احتراما به استحضار می‌رساند پس از تصویب قانون مالیات بر ارزش افزوده و مطابق مفاد 50 و 52 این قانون، اینجانب به دریافت 10 درصد عوارض فروش بلیت کنسرت توسط شهرداری اصفهان وشورای اسلامی شهر اصفهان اعتراض و کتبا مراتب اعتراض خود را ابلاغ نمودم. پس از پیگیری‌های بسیار و تاکید بر تخلف از نص صریح مفاد 50 و 52 قانون مالیات بر ارزش افزوده و همچنین متذکر شدن تبصره 1 ماده 50 قانون مزبور که ارایه خدمات عمومی محسوب می‌گردد، شورای اسلامی شهر اصفهان بنابر شماره مصوبه 3494/94/28 و شماره لوایح80159/94/س

که پیرو مصوبه اصلیه شماره 3394/28 ـ 1379/12/28 می‌باشد تن ها به کسر 60 درصد از عوارض از اجرای کنسرت تحت عنوان «اهدا» اقدام نمود و میزان 4 درصد از فروش بلیت کنسرت‌های موسیقی را برخلاف قوانین مذکور اخذ می‌نماید. لازم به ذکر است در حالی که مطابق ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387/02/17 برقراری هرگونه عوارض و سایر وجوه برای انواع کالاهای وارداتی و تولیدی و نیز ارایه خدمات که در این قانون تکلیف مالیات و عوارض آن‌ها معین شده است توسط شوراهای اسلامی و سایر مراجع ممنوع می‌باشد و همچنین بر اساس ماده 52 قانون مذکور برقراری و عوارض دیگر از تولیدکنندگان و وارد کنندگان کالاها و ارایه دهندگان خدمات ممنوع است. همچنین در بند (الف) ماده 38 قانون مذکور نرخ عوارض خدمات تعیین شده است و همچنین ارایه مفاد دادنامه شماره 1848 ـ 1393/11/13 به کلاسه پرونده 92/187 و همچنین دادنامه شماره 151ـ 1392/02/30 به کلاسه پرونده 89/595 صادر شده از هیات عمومی آن دیوان که ادعای مورد مشابه قبلا مورد بررسی و مداقه آن هیات قرار گرفته و منتج به دادنامه مذکور به ابطال مصوبه مشابه شورای اسلامی شهرهای مشابه شده است و اینکه مورد شکایت اینجانب از مصادیق مفاد دادنامه‌های فوق می‌باشد و فعالیت اینجانب از مصادیق ارایه خدمات عمومی محسوب می‌گردد و مکررا و موکدا قانون و رای مشابه هیات دیوان عدالت اداری به شهرداری اصفهان و شورای شهر اصفهان و قوانین و رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری تذکر داده شده است، متاسفانه بدون توجه به قانون و رای آن هیات همچنین رویه دریافت عوارض را در پیش گرفته اند و هیچ گونه توجه و رسیدگی انجام و اعمال نمی گردد. "

متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است:

" مصوبه شماره 3494/94/28 ـ 1394/08/28

جناب آقای دکتر جمالی نژاد

شهردار محترم اصفهان

با سلام و احترام

لایحه شماره 80159/94/س ـ 1394/07/21 حاکی از پیشنهاد اهدا مبالغی از عوارض 10% برگزار کنندگان انواع کنسرت در شهر اصفهان در جلسات کمیسیون فرهنگی، اجتماعی و ورزشی منتهی به جلسه علنی مورخ 1394/08/23 مورد بررسی قرار گرفت و اهدا مبالغ مشروحه ذیل از عوارض 10% بلیط ها به شرح ذیل به تصویب رسید.

1ـ کنسرت‌های موسیقی سنتی و اصیل، معادل 100% بها بلیط اهدا گردد.

2ـ در مورد کنسرت‌های موسیقی غیر سنتی و ملل به شهرداری اصفهان، اهدا تا سقف معادل 60% از عوارض بهای بلیط‌های ورودی تفویض اختیار می‌گردد.

تبصره یک: مرجع تشخیص نوع موسیقی های مذکور اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان اصفهان و در صورت عدم پاسخ معاونت فرهنگی و اجتماعی شهرداری اصفهان خواهد بود.

تبصره دو: محاسبه عوارض بر اساس میزان فروش بلیط توسط مرجع فروش بلیط اینترنتی و یا بلیط‌های کاغذی ممهور به مهر شهرداری بوده و در غیر این صورت تعداد حاضرین من های ظرفیت ده درصد میهمان مبنای محاسبه می‌باشد.

مراتب بر اساس مفاد بند 10 از ماده 55 قانون تشکیلات شوراهای اسلامی جهت صدور دستور انجام اقدامات قانونی بعدی اعلام می‌گردد. ـ رییس شورای اسلامی شهر اصفهان "

در پاسخ به شکایت مذکور، رییس شورای اسلامی شهر اصفهان به موجب لایحه شماره 3168/97/28 ـ 1397/08/21 توضیح داده است که:

" 1ـ مصوبه شورای اسلامی شهر اصفهان در خصوص اخذ عوارض از بلیت کنسرت هیچ گونه مغایرتی با قوانین و مقررات نداشته و مشابهتی نیز با مصوبات ابطال شده در هیات عمومی دیوان عدالت اداری ندارد. زیرا:

اولا: مصوبه شهر اصفهان همانند مصوبه مورد تایید هیات تخصصی دیوان عدالت اداری موضوع دادنامه شماره 195 و 194ـ 1397/07/11 (که متضمن صحت مصوبه شورای اسلامی شهر شیراز می‌باشد) مربوط به قبل از تصویب قانون مالیات بر ارزش افزوده و حتی قبل از تصویب قانون موسوم به تجمیع عوارض بوده است. با این توضیح که هیات تخصصی دیوان عدالت اداری طی دادنامه یاد شده با این استدلال که مصوبه شورای اسلامی شهر شیراز مربوط به قبل از قوانین فوق‌الذکر بوده است مصوبه شهر مذکور را در خصوص عوارض بر بلیت سینما و نمایشات اعم از تیاتر، کنسرت و غیره قانونی و صحیح تشخیص داده و شکایت طرح شده در این خصوص را رد نموده است.

ثانیا: مصوبه شهر اصفهان در خصوص اخذ عوارض از بلیت کنسرت مربوط به سال 1379 به شماره 3394/28 ـ 1379/12/28 می‌باشد. این در حالی است که مصوبه مورد اعتراض شاکی صرفا مربوط به بخشش مبالغی از عوارض تصویبی سال 1379 بوده و به هیچ عنوان متضمن اخذ عوارض و برقراری آن نیست. بدین شرح که شورای اسلامی شهر اصفهان، در راستای اعتلای هنر اصیل ایرانی و همچنین ترغیب برگزار کنندگان کنسرت به اجرای آن در شهر اصفهان طی مصوبه مورد اعتراض اقدام به اهدا مبالغی از عوارض تصویبی سال 1379 به اشخاص مزبور نموده است. بنابراین با توجه به مصوبه مورد اعمال و اجرا در شهر اصفهان در خصوص بخشش قسمتی از عوارض بلیط کنسرت مصوب سال 1379 بوده و از طرف دیگر به لحاظ تقدم بر قانون موسوم به تجمیع عوارض و قانون مالیات بر ارزش افزوده در زمره مصوبات مورد تایید هیات تخصصی دیوان عدالت اداری قرار گرفته است لذا هیچ یک از مباحث عنوان شده از سوی شاکی دلیل بر ابطال مصوبه قانونی شهر اصفهان نیست.

2ـ آرا صادره از هیات عمومی دیوان عدالت اداری عوارض مورد بحث را به طور مطلق باطل ننموده بلکه برابر آرا مذکور صرفا مصوباتی ابطال گردیده که تاریخ تصویب آن‌ها پس از تصویب قانون مالیات بر ارزش افزوده و قانون موسوم به تجمیع عوارض می‌باشد. این در حالی است که مصوبه شورای اسلامی شهر اصفهان به لحاظ تفاوت اصولی، از آرا صادره خروج موضوعی داشته و هیچ یک دلیل بر ابطال مصوبه قانونی شهر اصفهان نمی باشد.

3ـ در خصوص مصوبـه فوق‌الذکر به عـرض می‌رساند: اولا ـ بـا استناد به مـاده 77 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور: «شورای اسلامی شهر می‌تواند نسبت به وضع عوارض متناسب با تولیدات و درآمدهای اعطایی به منظور تامین بخشی از هزینه‌های خدماتی و عمرانی مورد نیاز شهر ... اقدام نماید.»

ثانیا: از جمله وظایف شوراهای اسلامی شهر بند 16 ماده 71 قانون فوق‌الذکر می‌باشد که اشعار می‌دارد: «تصویب لوایح و برقراری یا لغو عوارض شهر و همچنین تغییر نوع و میزان آن با در نظر گرفتن سیاست عمومی دولت که از سوی وزارت کشور اعلام می‌شود».

ثالثا: حسب ماده 21 آیین‌نامه اجرایی ماده 74 قانون شهرداری: «صاحبان اماکن عمومی یا برگزار کنندگان محل‌های تفریحی و نمایشی مکلفند قبل از تاریخ برگزاری مراتب را کتبا به شهرداری اطلاع داده و تحصیل اجازه نمایند. در این قبیل موارد بلیت مربوط به مهر شهرداری ممهور و برگزار کننده برنامه‌های فوق‌الذکر کلا باید ترتیب عوارض متعلقه را بدهد و هرگاه بدون اجازه شهرداری اقدام به اجرای برنامه‌های یاد شده گردد شهرداری میزان عوارض را علی‌الراس تشخیص و طبق مقررات آیین‌نامه نسبت به وصول آن اقدام خواهد کرد...». بنابراین مصوبه شورای اسلامی شهر اصفهان دقیقا در چارچوب قوانین ومقررات و در راستای اجرای ماده 77 و مستند به تجویز حاصل از بند 16 ماده 71 قانون شوراها در حدود اختیارات شورای اسلامی شهر اصفهان و همچنین قبل از تصویب قانون مالیات بر ارزش افزوده و قانون موسوم به تجمیع عوارض به تصویب رسیده و هیچ گونه مغایرتی با قانون ندارد.

4ـ با لحاظ مراتب فوق آنچه حایز اهمیت است اینکه از ابتدای تصویب و اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده (1388/02/17) تاکنون، برگزار کنندگان کنسرت در سراسر کشور هیچ گونه وجهی در قابل قانون مالیات بر ارزش افزوده پرداخت ننموده و علی رغم اجرای هفت دوره فراخوان از سوی سازمان امور مالیاتی کشور که مشمولین قانون مذکور را مشخص و اعلام نموده ایشان جز هیچ یک از مشمولین دوره‌های مذکور نبوده اند. مضافا با توجـه به مفهوم مـاده 50 قانون فوق‌الذکر آنچه ممنوع اعـلام شده مـواردی است که تکلیف آن در این قانون مشخص شده باشد در حالی که در مانحن فیه همان گونه که بیان گردید عوارض مذکور در هیچ یک از دوره‌های هفت گانه فراخوان سازمان امور مالیاتی نیامده و همچنین در قانون یاد شده نیز هیچ گونه وضع و پیش بینی در این خصوص صورت نگرفته است. لذا علاوه بر آن که مصوبه شورای اسلامی شهر اصفهان مقدم بر قانون تجمیع عوارض و مالیات بر ارزش افزوده است بدین سبب نیز ممنوعیتی در خصوص اخذ عوارض مذکور وجود ندارد. بنابراین صرف تصویب قانون مالیات بر ارزش افزوده بدون انطباق احکام آن با مصوبات تصویب شده توسط شورای اسلامی شهر به هیچ وجه نمی تواند وسیله ای برای فرار اشخاص از انجام تکالیف آمره و پرداخت وجوه عمومی متعلقه باشد. کما اینکه احکام مندرج در قانون مذکور صرفا به منظور جلوگیری از پرداخت عوارض مضاعف بوده و به هیچ عنوان به معنای معافیت از پرداخت عوارض نیست. با عنایت به مراتب فوق‌الذکر نظر به اینکه:

اولا: مصوبه شورای اسلامی شهر اصفهان هیچ گونه مغایرتی با قوانین و مقررات نداشته و مربوط به قبل از تصویب قانون مالیات بر ارزش افزوده و قانون موسوم به تجمیع عوارض می‌باشد.

ثانیا: هیات تخصصی دیوان عدالت اداری مصوبه شورای اسلامی شهر شیراز در خصوص عوارض بر بلیت کنسرت را قانونی و صحیح تشخیص داده است.

ثالثا: هیچ گونه وجهی در قالب قانون مالیات بر ارزش افزوده از سوی برگزارکنندگان کنسرت پرداخت نمی شود.

رابعا: آرا صادره از هیات عمومی دیوان به لحاظ تفاوت اصولی از مصوبه شورای شهر اصفهان خروج موضوعی دارند، از آن مقام ضمن تقاضای دعوت از این شورا جهت ادای توضیح در صورت صلاحدید رد شکایت مطروحه مورد استدعاست."

در اجرای مـاده 84 قـانون تشکیلات و آیین دادرسـی دیـوان عدالت اداری مصوب سال 1392 پرونده بـه هیات تخصصی شـوراهای اسلامی ارجـاع می‌شود و هیات مـذکور به موجب دادنامه شماره 901 الی 903ـ 1398/11/12 مصوبـه شماره 3394/28 ـ 1379/12/28 شورای اسلامی شهر اصفهان را قابل ابطال تشخیص نداد و رای به رد شکایت صادر کرد. رای مذکور به علت عدم اعتراض از سوی رییس دیـوان عدالت اداری و یا ده نفر از قضات دیوان عدالت اداری قطعیت یافت.

رسیدگی به مصوبه شماره 3494/94/28ـ1394/08/28 شورای اسلامی شهر اصفهان در دستور کار هیات عمومی قرار گرفت.

هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1399/04/17 با حضور رییس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آرا به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.

رای هیات عمومی

مطابق ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387/02/17، برقراری هرگونه عوارض و سایر وجوه برای انواع کالاهای وارداتی و تولیدی و نیز ارایه خدمات که در این قانون تکلیف مالیات و عوارض آن‌ها معین شده است، همچنین برقراری عوارض به درآمدهای ماخذ محاسبه مالیات، توسط شوراهای اسلامی شهرها و سایر مراجع ممنوع اعلام شده است و به موجب ماده 52 قانون یاد شده برقراری و دریافت عوارض دیگر از تولید کنندگان و وارد کنندگان کالا و ارایه دهندگان خدمات ممنوع است. همچنین در بند (الف) ماده 38 قانون مذکور، نرخ عوارض خدمات تعیین شده است، بنابراین مصوبه شورای اسلامی شهر اصفهان به شماره 3494/94/28 ـ 1394/08/28 مبنی بر تجویز اخذ عوارض از بلیط کنسرت ها مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات شورای اسلامی شهر است و مستند به بند 1 ماده 12 و مواد 88 و 13 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری از تاریخ تصویب ابطال می‌شود.

رییس هیات عمومی دیوان عدالت اداری ـ محمدکاظم بهرامی