معافیت خدمات حمل و نقل از مالیات بر ارزش افزوده قابل تسری به خدمات جانبی حمل از جمله...

به استناد ماده (2) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400، عرضه کالاها و ارائه خدمات در ایران و واردات و صادرات آن‌ها (به استثنای موارد معاف مصرح در ماده 9 قانون یاد شده) با رعایت ترتیبات پیش‌بینی شده در قانون و دستورالعمل‌های صادره، مشمول پرداخت مالیات و عوارض است. مطابق جزء (13) بند (ب) ماده (9) این قانون، ارائه خدمات حمل و نقل (اعم از بار و مسافر) درون و برون‌شهری و بین‌المللی جاده‌ای، ریلی و دریایی (به غیر از هوایی)، از پرداخت مالیات و عوارض معاف می‌باشد. این معافیت قابل تسری به خدمات جانبی حمل از جمله درآمد صدور بارنامه، فورواردری، تخلیه، بارگیری، توزیع، بسته‌بندی، صدور قبض انبار و … نخواهد بود.

با عنایت به مراتب فوق، چنانچه شرکت‌های حمل و نقل در ازای دریافت کرایه حمل، اقدام به حمل کالا و بار نمایند، صرف نظر از انعقاد یا عدم انعقاد قرارداد، مابه‌ازای دریافتی ناشی از حمل و نقل از پرداخت مالیات و عوارض معاف می‌باشد. بدیهی است معافیت مذکور قابل تسری به سایر خدمات جانبی حمل و نقل نخواهد بود. در سایر موارد چنانچه درآمد شرکت حمل و نقل، صرفاً ناشی از کارمزد صدور برنامه، کمیسیون یا حق مدیریت و … باشد، کل مابه‌ازای دریافتی بابت موارد مذکور، مشمول مالیات و عوارض ارزش افزوده می‌باشد.

لازم به توضیح است اولاً: مطابق نص صریح جزء اخیر بخشنامه شماره 4531 مورخ 1390/04/04 که به موجب دادنامه شماره 10282 مورخ 1397/08/30 هیأت تخصصی اقتصادی، مالی و اصناف دیوان عدالت اداری (ابلاغی طی بخشنامه شماره 148/97/200 مورخ 1397/10/30) مورد تأیید قرار گرفته است، «در مواردی که فعالان اقتصادی صرفاً وظیفه برنامه‌ریزی و مدیریت امور حمل و نقل را اجرا و در واقع اقدام به ارائه خدمات مدیریت حمل و نقل نمایند (به عبارتی درآمد تحصیلی آنان مطابق قرارداد منعقده ناشی از حمل و نقل مسافر نباشد)، در این صورت ارائه خدمات مزبور مشمول معافیت قانون مالیات بر ارزش افزوده نمی‌باشد.» بنابراین با عنایت به آن که کارمزد صدور بارنامه جدا از درآمد ناشی از حمل و نقل می‌باشد، لذا کارمزد یاد شده مشمول معافیت مطروحه نمی‌باشد. ثانیاً: مطابق نظریه حقوقی معاون محترم قوانین مجلس شورای اسلامی (تصویر پیوست) به شماره 7548 مورخ 1401/02/05 نیز موارد معنونه تأیید و بدین صورت تصریح گردیده است: «حسب تبادر عرفی، عبارت خدمات حمل و نقل در جزء (13) بند (ب) ماده (9) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400، شامل خدماتی است که به آن کرایه حمل تعلق می‌گیرد، مانند حمل و نقل کالا و مسافر از طریق جاده و راه آهن. همچنین در تعیین محدوده شمول معافیت‌های مالیاتی به عنوان استثنای بر اصل شمول مالیات، باید به قدر متیقن اکتفا شود».

شایسته یادآوری است حذف مالیات و عوارض ارزش افزوده از سامانه صدور بارنامه، موجبی برای معافیت از پرداخت مالیات و عوارض ارزش افزوده خدمات ارائه شده، نخواهد بود.

شایان ذکر است این نامه صرفاً در پاسخ به آن اداره کل در خصوص موضوع مطرح شده، تهیه شده است و قابل تسری به سایر ادارات کل و مؤدیان نمی‌باشد.