مورخ: 1403/04/20
شماره: 140331390000913445
سایر قوانین
درخواست ابطال بخشنامه شماره 200/95/49 مورخ 1395/8/1 از هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری
شماره پرونده: هـ ت/0200329
شاکی: آقای علی‌رضا عباسلو
طرف شکایت: سازمان امور مالیاتی کشور
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بخشنامه شماره 49/95/200 مورخ 1395/08/01 سازمان امور مالیاتی
شاکی دادخواستی به طرفیت سازمان امور مالیاتی کشور به خواسته ابطال بخشنامه شماره 49/95/200 مورخ 1395/08/01 سازمان امور مالیاتی به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیأت عمومی ارجاع شده است.
مقرره مورد شکایت به قرار زیر می‌باشد:
[مقرره فوق در سربرگ اسناد مرتبط در دسترس است.]
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
سازمان امور مالیاتی در بند 9 بخشنامه شماره 49/95/200 مورخ 1395/08/01 تسهیلات‌گیرندگان اجاره به شرط تملیک را در زمره مالک تلقی نموده و مؤدیان مالیاتی را از لیست هزینه‌های قابل قبول در مواد 147 و 148 قانون مالیات‌های مستقیم محروم نموده است که منتهی به صدور برگ مالیاتی به مبلغ 454000000 ریال به عنوان مالیات شغلی سال 1399 شده است که علی‌رغم اینکه اینجانب مبلغ 000/000/150 ریال با کسر هزینه‌های یاد شده (اقساط قرارداد اجاره به شرط تملیک) به عنوان مالیات شغلی پرداخت نموده‌ام، با توجه به اینکه بخشنامه مذکور برخلاف مواد 147 و 148 قانون مالیات‌های مستقیم می‌باشد، لذا خواستار ابطال بخشنامه مذکور گردیده است.
در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل دفتر حقوقی و قراردادهای مالیاتی سازمان امور مالیاتی کشور به موجب لایحه شماره 22897/212/ص مورخ 1402/12/12 به طور خلاصه توضیح داده است که:
1- در بند (9) مقرره مورد اعتراض، حکمی مبنی بر این که هزینه محل فعالیت شغلی مؤدی از مصادیق هزینه‌های قابل قبول مالیاتی نمی‌باشد، بیان نشده است.
2- در خصوص پرونده عملکرد سال 1399 شاکی، مطابق شاخص‌ها و معیارهای گروه‌بندی صاحبان مشاغل آیین‌نامه اجرایی ماده 95 قانون مالیات‌های مستقیم ایشان در گروه (سوم) قرار گرفته و به‌رغم تسلیم اظهارنامه مالیاتی در موعد مقرر قانونی، در پاسخ به دعوت‌نامه ارائه اسناد و مدارک در اجرای مقررات ماده 229 قانون مذکور، هیچ‌گونه اسناد و مدارک درآمدی قابل استفاده ارائه ننموده است. بر این اساس نیز، با توجه به مفاد دستورالعمل شماره 522/99/200 مورخ 1399/11/27 با استفاده از نسبت سود فعالیت و اعمال سایر روش‌های رسیدگی، نسبت به تعیین درآمد/مأخذ مشمول مالیات مؤدی اقدام شده است و عدم پذیرش هزینه‌های اقساط قرارداد به شرط تملیک، به بند (9) بخشنامه یاد شده ارتباط ندارد.
3- در بند (9) مقرره مورد اعتراض حکمی مبنی بر این که هزینه محل فعالیت شغلی مؤدی از مصادیق هزینه‌های قابل قبول مالیاتی نمی‌باشد بیان نشده است؛ بلکه مصوبه مورد نظر بر پذیرش هزینه استهلاک املاک و مستغلات در مدت اجاره قراردادهای اجاره به شرط تملیک به عنوان هزینه قابل قبول، مالیاتی در حساب خریدار (مستأجر) دلالت دارد، چرا که در این نوع از قراردادها اصولاً انتقال قطعی سند مالکیت به خریداران در پایان مدت اجاره و پس از پرداخت کامل اقساط صورت می‌پذیرد.
4- رویکرد کلی سازمان امور مالیاتی کشور و نیز مفاد آیین‌نامه اجرایی موضوع ماده 219 قانون مالیات‌های مستقیم، ناظر بر بهره‌برداری از اطلاعات مستند و غیر قابل انکار بر مبنای دفاتر اسناد و مدارک ابرازی یا به دست آمده و حتی‌الامکان عدم استفاده از نسبت سود ناویژه و سود فعالیت در تعیین درآمد مأخذ مشمول مالیات مؤدیان می‌باشد بر این اساس، چنانچه مؤدیان مالیاتی، دفاتر و یا اسناد و مدارک مربوط به فعالیت خود را وفق مقررات نگهداری و نسبت به تسلیم اظهارنامه مالیاتی شفاف در موعد مقرر قانونی و ابراز صحیح درآمدهای خود اقدام نمایند بررسی پرونده مالیاتی آن‌ها مطابق مقررات ماده 97 قانون یاد شده و با توجه به اظهارنامه مالیاتی تسلیمی و طبق واقعیت امر و سود حاصل از فعالیت آنان انجام می‌شود. در این راستا نسبت سودآوری فعالیت صرفاً در مواردی که به علت عدم ارائه دفاتر و یا اسناد و مدارک حسب مورد، امکان تعیین سود واقعی فعالیت برای تعیین درآمد مشمول مالیات امکان‌پذیر نیست مورد استفاده قرار می‌گیرد. در خصوص پرونده عملکرد سال 1399 نام‌برده، مطابق شاخص‌ها و معیارهای گروه‌بندی صاحبان مشاغل آیین‌نامه اجرایی ماده 95 قانون مالیات‌های مستقیم ایشان در گروه (سوم) قرار گرفته و به‌رغم تسلیم اظهارنامه مالیاتی در موعد مقرر قانونی در پاسخ به دعوت‌نامه ارائه اسناد و مدارک از سوی اداره امور مالیاتی ذی‌ربط در اجرای مقررات ماده 229 قانون مذکور هیچ‌گونه اسناد و مدارک درآمدی قابل استفاده ارائه ننموده است. بر این اساس نیز، اداره امور مالیاتی با توجه به مفاد دستورالعمل شماره 522/99/200 مورخ 1399/11/27 با موضوع تبیین انواع و ترتیبات حسابرسی مالیاتی مواد (29) و (41) آیین‌نامه اجرایی موضوع ماده (219) قانون مالیات‌های مستقیم اصلاحی 1394/04/31، با استفاده از نسبت سود فعالیت و اعمال سایر روش‌های رسیدگی، از جمله با مراجعه به سامانه صورت معاملات فصلی موضوع ماده (169) قانون مالیات‌های مستقیم، نسبت به تعیین درآمد/مأخذ مشمول مالیات مؤدی اقدام نموده است. همان گونه که ملاحظه می‌گردد، به پرونده مالیاتی شاکی برابر مقررات رسیدگی شده و عدم پذیرش هزینه‌های اقساط قرارداد به شرط تملیک، به بند (9) بخشنامه یاد شده ارتباط ندارد.
تهیه‌کننده گزارش
محمد برازنده
پرونده کلاسه هـ ت/0200329 در جلسه مورخ 1403/03/20 هیأت تخصصی مالیاتی بانکی مطرح که با لحاظ عقیده قضات حاضر در جلسه، با استعانت از درگاه خداوند متعال به شرح ذیل مبادرت به انشای رأی می‌نماید:
رأی هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری
شاکی تقاضای ابطال ماده 9 بخشنامه شماره 49/95/200 مورخ 1395/08/01 در خصوص نحوه رسیدگی به مالیات شرکت‌های واسپاری (لیزینگ) را نموده است که در بند 9 مورد شکایت مقرر داشته است که با خریداران املاک و مستغلات در قالب عقود اجاره به شرط تملیک و مستغلات، همانند مالک رفتار خواهد شد و تا زمانی که املاک و مستغلات در تصرف مستأجر باشد، مشمول مالیات بر اجاره نخواهند بود و هزینه استهلاک املاک و دارایی‌های مذکور در حساب خریدار به عنوان هزینه قابل قبول مالیاتی تلقی می‌شود و از آنجایی که این احکام مندرج در مقرره مورد شکایت مغایرتی با ماده 54 قانون مالیات‌های مستقیم نداشته و هم‌سویی با تبصره 10 ماده 53 قانون مذکور از حیث مبانی و احکام کلی را دارد، چرا که خریداران به صورت اجاره به شرط تملیک را مالک محسوب نموده و مالیات بر اجاره از آن‌ها مطالبه نمی‌نماید در عین حال امتیاز مندرج در قانون برای مالکین (هزینه استهلاکات 25% اجاره‌بها) را برای آن‌ها منظور می‌نماید در حالی که حتی اگر، تسهیم صورت می‌پذیرفت نسبت به آنچه از اقساط تا زمان رسیدگی پرداخت شده بود و آنچه باقی مانده بود، باز ایرادی مترتب نبود، در عین حال به نفع مالکین اقدام به مقرره‌گذاری شده است و ادعای اینکه هزینه استهلاکات می‌بایست برای فعالیت شغلی مؤدی در محل محسوب شود (که مورد تقاضای شاکی است)، اصولاً مصوبه در صدد بیان آن صرف نظر از صحت و سقم آن نمی‌باشد به استناد بند ب ماده 84 از قانون تشکیلات و آئین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1402 رأی به رد شکایت صادر می‌نماید. رأی یاد شده ظرف بیست روز پس از صدور قابل اعتراض از سوی ریاست معزز دیوان عدالت اداری یا ده نفر از قضات گران‌قدر دیوان عدالت اداری می‌باشد.
محمدعلی برومندزاده
رئیس هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری
مورخ: 1403/02/10
شماره: 54
قانون مالیات‌های مستقیم
مورخ: 1403/02/10
شماره: 169
قانون مالیات‌های مستقیم
مورخ: 1398/09/13
شماره: 180718
آیین‌نامه
مورخ: 1394/04/31
شماره: 219
قانون مالیات‌های مستقیم
مورخ: 1394/04/31
شماره: 95
قانون مالیات‌های مستقیم