با عنایت به مفاد ماده (1) قانون تسهیل تکالیف مؤدیان جهت اجرای «قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان» مصوب سال 1402 و اصلاحیه بعدی، از تاریخ 1402/10/01، کلیه صاحبان مشاغل (صنفی و غیر صنفی) و اشخاص حقوقی ملزم به صدور صورتحساب الکترونیکی موضوع قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان مصوب سال 1398 با اصلاحات و الحاقات بعدی هستند؛ در این راستا موارد زیر را جهت اعمال جرایم موضوع بندهای (ب) و (پ) ماده 22 قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان مقرر میدارد:
بخش اول - بند (ب) ماده 22 قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان
1- در خصوص عدم استفاده از پایانه فروشگاهی و یا عدم استفاده از حافظه مالیاتی (حسب مورد)، چنانچه مؤدیان مشمول در طی سال مالی کلاً از پایانه فروشگاهی و یا حافظه مالیاتی استفاده ننموده باشند، در این صورت علاوه بر تعلق جریمهای معادل ده درصد (10%) مجموع مبلغ فروش انجام شده از آن طریق یا بیست میلیون (20.000.000) ریال، هر یک که بیشتر باشد، از اعمال معافیتهای مالیاتی، نرخ صفر و مشوقهای موضوعقانونمالیاتهای مستقیم در همان سال مالی محروم میشوند. بدیهی است چنانچه صرفاً برای بخشی از فروش مؤدی صورتحساب الکترونیکی از طریق سامانه مؤدیان صادر و ثبت شده باشد و یا صرفاً بخشی از فروش وی از طریق دستگاه کارتخوان بانکی یا درگاه پرداخت الکترونیکی که به عنوان پایانه فروشگاهی استفاده میشوند، انجام شده باشد، مؤدی بابت عدم استفاده از پایانه فروشگاهی و یا عدم استفاده از حافظه مالیاتی (حسب مورد)، مشمول مقررات بند (ب) ماده 22قانونمزبور نمیباشد.
تبصره- با توجه به مفاد ماده (5)قانونتسهیل تکالیف مؤدیان جهت اجرایقانونپایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان، اخذ جریمه عدم عضویت در سامانه مؤدیان بلاموضوع خواهد بود.1- در خصوص تخلفات «عدم استفاده از پایانه فروشگاهی» و یا «عدم استفاده از حافظه مالیاتی» (حسب مورد)، چنانچه مؤدیان مشمول در طی سال مالی یا مدت زمان الزام به انجام تکالیف مقرر در قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان در سال مالی، کلاً از پایانه فروشگاهی و یا حافظه مالیاتی استفاده ننموده باشند، در این صورت علاوه بر تعلق جریمهای معادل ده درصد (10%) مجموع مبلغ فروش انجام شده از آن طریق یا بیست میلیون (20.000.000) ریال، هر یک که بیشتر باشد، از اعمال معافیتهای مالیاتی، نرخ صفر و مشوقهای موضوع قانون مالیاتهای مستقیم در همان سال مالی، با رعایت اجزای (10-1) و (10-2) بند (10) این بخشنامه محروم میشوند.
تبصره - در صورتی که مؤدیان مشمول، در سال مالی مربوطه یا مدت زمان الزام به رعایت تکالیف قانون مذکور در همان سال مالی، برای قسمتی از فروش خود صورتحساب الکترونیکی از طریق سامانه مؤدیان صادر و ثبت نموده باشند و یا قسمتی از فروش آنان از طریق دستگاه کارتخوان بانکی یا درگاه پرداخت الکترونیکی (که به عنوان پایانه فروشگاهی استفاده میشوند)، انجام شده باشد، بابت عدم استفاده از پایانه فروشگاهی و یا عدم استفاده از حافظه مالیاتی (حسب مورد)، مشمول مقررات بند (ب) ماده 22 قانون مزبور نمیگردند.
2- تخلفات استفاده از حافظه مالیاتی متعلق به سایر مؤدیان یا واگذاری حافظه مالیاتی خود به دیگران، به هر میزان در طی سال مالی، علاوه بر تعلق جریمهای معادل ده درصد (10%) مجموع مبلغ فروش انجام شده از آن طریق یا بیست میلیون (20.000.000) ریال، هر یک که بیشتر باشد، موجب محرومیت از اعمال معافیتهای مالیاتی، نرخ صفر و مشوقهای موضوعقانونمالیاتهای مستقیم در همان سال مالی میشود.2- با توجه به مفاد ماده 5 قانون تسهیل تکالیف مؤدیان جهت اجرای قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان، اخذ جریمه عدم عضویت در سامانه مؤدیان بلاموضوع خواهد بود؛ لیکن در صورتی که مؤدیان مشمول قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان نسبت به ثبت نام در نظام مالیاتی اقدام ننموده باشند، تا زمان ثبت نام در نظام مالیاتی، مشمول جریمه عدم عضویت در سامانه مؤدیان خواهند شد.
3- برای مؤدیان زیر اعمال مقررات موضوع بند (ب) ماده 22 یاد شده (بابت موارد عنوان شده)، موضوعیت ندارد:
1-3- مؤدیانی که فعالیتشان صرفاً از مصادیق عدم الزام به صدور صورتحساب الکترونیکی اعلامی توسط سازمان باشد، بابت عدم استفاده از حافظه مالیاتی و پایانه فروشگاهی؛
2-3- مؤدیانی که مطابق ماده (2) قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان مستقیماً با مصرفکننده نهایی ارتباط ندارند، بابت عدم استفاده از پایانه فروشگاهی.
بخش دوم - بند (پ) ماده 22 قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان
4- اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل مکلفند قبل از اینکه گردش مالی واحد اقتصادی خود را از طریق حساب یا حسابهای بانکی انجام دهند، شماره حساب یا حسابهای بانکی مذکور را از طریق درگاه ملی سازمان امور مالیاتی کشور به نشانی My.tax.gov.ir به سازمان امور مالیاتی کشور اعلام نمایند. بدیهی است شماره حساب یا حسابهای بانکی که در کارپوشه مؤدیان درج شده است به منزله شماره حساب یا حسابهای بانکی اعلام شده میباشد.
5- شماره حساب یا دستگاه کارتخوان بانکی (pos) یا درگاههای پرداخت الکترونیکی که در کارپوشه مؤدیان درج شده است به منزله شماره حساب یا دستگاه کارتخوان بانکی (pos) یا درگاههای پرداخت الکترونیکی اعلام شده میباشد. عدم اعلام شماره حساب یا حسابهای بانکی جدید مرتبط با فعالیت شغلی مادامی که هیچگونه گردش مالی برای آن حساب/حسابها صورت نپذیرفته باشد، موجب اعمال مقررات بند (پ) ماده 22 قانون اخیرالذکر نمیشود.
6- عدم اعلام هر کدام از شماره حساب یا حسابهای بانکی واحد اقتصادی که گردش مالی واحد از طریق آن یا آنها انجام میشود به شرح بندهای (4) و (5) فوق، علاوه بر جریمهای معادل ده درصد (10%) مجموع مبلغ فروش انجام شده از طریق آن حساب یا بیست میلیون (20.000.000) ریال، هر یک که بیشتر باشد، موجب محرومیت از معافیتهای مالیاتی، نرخ صفر و مشوقهای موضوع قانون مالیاتهای مستقیم در همان سال مالی میشود.
تبصره 1- منظور از گردش مالی واحد اقتصادی در این بخشنامه، فروشهای اشخاص مشمول قانون مذکور میباشد.
تبصره 2- چنانچه وجوه مربوط به فروش کالا و خدمات مؤدیان مشمول قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان، به حساب یا حسابهای بانکی غیر از حسابهای اعلامی به سازمان امور مالیاتی کشور واریز شود، لکن اشخاص مذکور
تا انتهای مهلت پرداخت مالیات هر دوره مالیاتی مربوطتا قبل از انتهای سال مالی مربوطه، وجوه مذکور را عیناً به حساب بانکی اعلام شده به سازمان امور مالیاتی کشور منتقل نمایند، در این صورت اعمال مقررات بند (پ) ماده 22 قانون اخیرالذکر، از این بابت برای آنان موضوعیت ندارد.تبصره 3- چنانچه وجوه مربوط به فروش کالا و خدمات مؤدیان مشمول قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان، به حساب یا حسابهای بانکی غیر از حسابهای اعلامی به سازمان امور مالیاتی کشور واریز شود، لکن اشخاص مذکور، درآمد مرتبط با وجوه مذکور را در اظهارنامه مالیاتی عملکرد سال مربوطه خود (تسلیمی در موعد مقرر قانونی) ابراز نمایند، در این صورت اعمال مقررات بند (پ) ماده 22 قانون اخیرالذکر، از این بابت برای آنان فاقد موضوعیت میباشد.
بخش سوم - سایر مقررات مربوط
7- منظور از محرومیت از اعمال معافیتهای مالیاتی، نرخ صفر و مشوقهای موضوع قانون مالیاتهای مستقیم در بندهای موصوف، کلیه معافیتهای مالیاتی، نرخ صفر و مشوقهای قانونی ذکر شده در قانون مالیاتهای مستقیم میباشد که برای صاحبان مشاغل و اشخاص حقوقی قابل اعمال است. محرومیتهای مزبور در خصوص صاحبان مشاغل (صنفی و غیر صنفی)، صرفاً در پرونده مالیاتی که تخلف در آن صورت پذیرفته است اعمال میشود.
8- با عنایت به احکام مقرر در جزء (2) بند (ز) تبصره (6) قانون بودجه سال 1401 کل کشور و جزء (2) بند (ط) تبصره (6) قانون بودجه سال 1402 کل کشور، چنانچه اشخاص موضوع احکام یاد شده، از پایانه فروشگاهی استفاده نکرده باشند، برای سالهای 1401 و 1402 با رعایت بند (1) این بخشنامه صرفاً از حیث عدم استفاده از پایانه فروشگاهی مشمول مقررات بند (ب) ماده 22 قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان خواهند گردید. همچنین از تاریخ 1402/10/01 به بعد، اشخاص مزبور مکلف به رعایت کلیه ترتیبات و تکالیف مقرر در قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان بوده و در صورت احراز تخلفات مقرر در ماده 22 قانون اخیرالذکر، با رعایت مفاد این بخشنامه، جرایم مذکور در آن ماده (حسب مورد) قابل اعمال است.
خاطر نشان میسازد با توجه به این که احکام مقرر در بودجه سنواتی مزبور، مربوط به صاحبان مشاغل ذکر شده در اجزای یاد شده است، چنانچه درآمدهای اشخاص مذکور از محل فعالیتهای مصرح در احکام مورد اشاره، صرفاً مشمول فصل مالیات بر درآمد حقوق باشد، اشخاص فوق، تکلیفی نسبت به استفاده از پایانه فروشگاهی ندارند.
9- استفاده از معافیت از صدور صورتحساب الکترونیکی موضوع ماده 14 مکرر قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان با رعایت مقررات برای فعالان اقتصادی مستقر در مناطق آزاد تجاری - صنعتی و مناطق ویژه اقتصادی موضوع ماده (12) قانون دائمی مالیات بر ارزش افزوده نیز با رعایت مفاد این بخشنامه بلامانع خواهد بود.
10- ادارات کل امور مالیاتی میبایست در رسیدگی به پرونده مالیاتی عملکرد سال 1402 مؤدیان مشمولقانونپایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان، در صورت احراز هر یک از شرایط مندرج در بندهای (ب) و (پ) ماده 22قانونمزبور از تاریخ 1402/10/01 به بعد، با رعایت مفاد اینبخشنامهاز اعمال معافیتهای مالیاتی، نرخ صفر و مشوقهای موضوعقانونمالیاتهای مستقیم برای کل سال مالی مورد رسیدگی، خودداری نمایند. خاطر نشان میسازد در مورد اشخاص حقوقی که سال مالی آنها به موجب اساسنامه با سال مالیاتی تطبیق نمیکند، در صورتی که انقضای سال مالی مورد رسیدگی بعد از تاریخ 1402/10/01 باشد در صورت احراز هر یک از شرایط عنوان شده مشمول جرایم مزبور برای کل آن سال مالی خواهند گردید.10- حسب مفاد بندهای (ب) و (پ) ماده 22 قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان، انجام تخلفات مذکور در این بندها، موجب محرومیت از معافیتهای مالیاتی، نرخ صفر و مشوقهای موضوع قانون مالیاتهای مستقیم در همان سال مالی میشود. از آنجا که موارد یاد شده (معافیتها، نرخ صفر و مشوقهای مالیاتی) از حیث نوع و نحوه فعالیت بنگاههای اقتصادی (انتفاعی، غیر انتفاعی، عامالمنفعه، تولیدی، معدنی، کشاورزی و …) و چگونگی اداره آنها (تعاونی، دولتی، خصوصی و …)، میزان سرمایهگذاری و محل استقرار آنان (مناطق آزاد تجاری - صنعتی، مناطق ویژه اقتصادی، شهرکهای صنعتی و مناطق کمتر توسعه یافته) و همچنین نحوه برخورداری از معافیتها، نرخ صفر و مشوقهای مالیاتی آنان (سالانه/دورهای و یا محدود به رعایت شرایط خاص)، با یکدیگر کاملاً متفاوت میباشند فلذا نحوه اعمال محرومیتهای قسمت اخیر بندهای (ب) و (پ) ماده 22 قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان با رعایت مقررات ماده 14 مکرر قانون مذکور، در مواردی که مؤدی مشمول جریمههای موضوع بندهای یاد شده است به شرح ذیل میباشد:
10-1- با توجه به عبارت «همان سال مالی» در قسمت اخیر بندهای یاد شده، چنانچه ماهیت معافیتها، نرخ صفر و مشوقهای مالیاتی موضوع قانون مالیاتهای مستقیم، سالانه باشند (از جمله معافیت موضوع ماده 101 قانون مالیاتهای مستقیم، نرخ صفر موضوع ماده 143 قانون مالیاتهای مستقیم - در ارتباط با پذیرش سهام در بورسهای داخلی یا خارجی یا بازار خارج از بورس داخلی یا خارجی -، کاهش نرخ موضوع تبصرههای مواد 105 و 131 قانون مالیاتهای مستقیم)، این محرومیت ناظر به مواردی است که مؤدی بر اساس قوانین و مقررات مربوطه در کل سال مالی مربوط مکلف به انجام تکالیف مقرر در قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان (حسب مورد) بوده و حسب مقررات مربوطه به تکلیف خود عمل ننموده باشد و محرومیت شامل مؤدیانی که در بخشی از سال، مکلف به رعایت تکالیف یاد شده بودهاند، نمیشود.
10-2- در مواردی که در قانون مالیاتهای مستقیم، معافیتها، نرخ صفر و مشوقهای مالیاتی حسب مورد به نسبت درآمدهای حاصله وضع گردیدهاند (نظیر مواد 81، 132، 141، 139 قانون مالیاتهای مستقیم)، محرومیت مذکور در قسمت اخیر بندهای (ب) و (پ) ماده 22 قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان صرفاً ناظر به مدت زمانی از همان سال مالی است که مؤدی در آن مدت به تکلیف خود عمل ننموده باشد.
10-3- در موارد تخلفات ناشی از «استفاده از حافظه مالیاتی متعلق به سایر مؤدیان» یا «واگذاری حافظه مالیاتی خود به دیگران»، فارغ از مدت زمان ارتکاب تخلف (اعم از کل سال یا بخشی از سال) و صرف نظر از نوع و ماهیت معافیتها، نرخ صفر و مشوقهای مالیاتی وفق اجزای (10-1) و (10-2) فوق، علاوه بر تعلق جریمهای معادل ده درصد (10%) مجموع مبلغ فروش انجام شده از آن طرق یا بیست میلیون (20.000.000) ریال، هر یک که بیشتر باشد، مؤدی از کلیه معافیتهای مالیاتی، نرخ صفر و مشوقهای موضوع قانون مالیاتهای مستقیم در همان سال مالی محروم خواهد شد.
11- استفاده از کارتخوان بانکی دیگران یا واگذاری کارتخوان خود به دیگران در حکم استفاده از حافظه مالیاتی متعلق به سایر مؤدیان یا واگذاری حافظه مالیاتی خود به دیگران، تلقی و آثار مندرج در بند (2) اینبخشنامهدر خصوص اشخاص مشمولقانونمذکور مترتب است.11- استفاده از کارتخوان بانکی دیگران یا واگذاری کارتخوان خود به دیگران در حکم استفاده از حافظه مالیاتی متعلق به سایر مؤدیان یا واگذاری حافظه مالیاتی خود به دیگران، تلقی و متخلفین مشمول جرایم موضوع بند (ب) ماده 22 قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان با رعایت مفاد جزء (10-3) بند (10) این بخشنامه خواهند گردید.
12- با عنایت به مفاد قسمت اخیر تبصره (3) ماده 22 قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان، در رسیدگی به جرایم موضوع ماده مذکور، بدواً شمول یا عدم شمول جرایم موضوع بند (ب) ماده موصوف در نظر گرفته میشود و در صورت عدم تعلق جرایم بند مزبور، نسبت به بررسی اعمال یا عدم اعمال جریمههای مذکور در بندهای (الف) و (ت) ماده موصوف اقدام میگردد.
سید محمدهادی سبحانیان
رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور
