مشروح مذاکرات مجلس شورای اسلامی - جلسه 192

بسم الله الرحمن الرحیم

جلسه یکصد و نود و دوم 10 اسفنـد مـاه 1384 هجری شمسی (192) 30 مـحرم الحرام 1427 هجری قمری

مشروح مذاکرات مجلس شورای اسلامی
دوره هفتم ـ اجلاسیه دوم

1385 ـ 1384

فهرست مندرجات:
1ـ اعلام رسمیت و دستور جلسه.
2 ـ تلاوت آیاتی ازکلام الله مجید.
3 ـ تذکرات نمایندگان مردم در مجلس شورای اسلامی به مسوولان اجرایی کشور.
4 ـ تسلیت ریاست محترم مجلس شورای اسلامی به آقای محمدرضا رحیمی ریاست محترم دیوان محاسبات بمناسبت درگذشت برادر ایشان.
5 ـ بحث و بررسی درخصوص کلیات لایحه بودجه سال 1385 کل کشور.
6 ـ قرایت اسامی غایبین و تاخیرکنندگان.
7 ـ اعلام ختم جلسه و تاریخ تشکیل جلسه آینده.

«جلسه ساعت هشت و سی و شش دقیقه به ریاست آقای غلامعلی حدادعادل رسمیت یافت»

اداره تدوین مذاکرات مجلس شورای اسلامی

1 ـ اعلام رسمیت و دستور جلسه
رییس ـ بسم الله الرحمن الرحیم
با حضور 233 نفر جلسه رسمی است ، دستور جلسه را اعلام بفرمایید.
منشی (حاجی بابایی) ـ بسم الله الرحمن الرحیم
دستور جلسه یکصد و نود و دوم روز چهارشنبه دهم اسفند ماه 1384 هجری شمسی مطابق با سی ام محرم الحرام 1427 هجری قمری:
گزارش کمیسیون تلفیق درمورد لایحه بودجه سال 1385 کل کشور.

2 ـ تلاوت آیاتی ازکلام الله مجید
رییس ـ تلاوت کلام الله مجید را آغاز بفرمایید.
(آیات 57 ـ 52 از سوره مبارکه «یوسف» توسط قاری محترم آقای محمدرضا پورزرگری قرایت گردید)

اعوذبالله من الشیطان الرجیم ـ بسم الله الرحمن الرحیم
ذلک لیعلم انی لم اخنه بالغیب و ان الله لا یهدی کید الخاینین * و ما ابری نفسی ان النفس لاماره بالسو الا ما رحم ربی ان ربی غفور رحیم * و قال الملک ایتونی به استخلصه لنفسی فلما کلمه قال انک الیوم لدینا مکین امین * قال اجعلنی على خزاین الارض انی حفیظ علیم * و کذلک مکنا لیوسف فی الارض یتبوا من ها حیث یشا نصیب برحمتنا من نشا و لا نضیع اجر المحسنین * و لاجر الآخره خیر للذین آمنوا و کانوا یتقون *
(صدق الله العلی العظیم ـ حضار صلوات فرستادند)

رییس ـ از قاری محترم آقای پورزرگری تشکر می کنیم.
امروز چون لایحه بودجه در دستور کار مجلس است نطق قبل از دستور نداریم، تذکر شفاهی هم نداریم. به این ترتیب از نمایندگانی که درخواست تذکر شفاهی هم کرده اند عذرخواهی می کنیم.

3 ـ تذکرات نمایندگان مردم در مجلس شورای اسلامی به مسوولان اجرایی کشور
رییس ـ تذکرات نمایندگان به مسوولان اجرایی کشور را قرایت می کنم:
ـ آقای سیدجلال یحیی زاده فیروزآباد نماینده محترم تفت و میبد به وزیر محترم کشور درخصوص بررسی علت برخورد غیرمتعارف و ایجاد اختلال نیروی انتظامی در تجمع آرام طلاب و دانشجویان معترض به تصرف باغ قلهک توسط انگلیس ها و به وزیر محترم راه و ترابری درخصوص برقراری پروازهای فوق‌العاده در ایام سال نو برای مشهد و سایر شهرهای زیارتی بلحاظ تقارن آن با دهه آخر صفر و لغو پروازهای فوق‌العاده به امارات و کشورهای خلیج فارس.
ـ آقایان: علی معلمی پور و علی دیرباز نمایندگان محترم میناب و رودان و جاسک و بندرعباس و قشم و حاجی آباد و ابوموسی به وزیر محترم جهادکشاورزی درخصوص رسیدگی به علت تعلل و عدم برخورد با کشتی‌های صید صنعتی توسط شیلات و پرداخت خسارت به صیادان سنتی و تسریع در لغو مجوز ترالرها.
ـ آقای علی اکبر قبادی نماینده محترم مرودشت و ارسنجان و پاسارگاد به وزیر محترم جهادکشاورزی درخصوص رفع مشکل کودشیمیایی و سم کشاورزان فارس بخصوص شهرهای مرودشت، ارسنجان و پاسارگاد.
ـ آقای موسی الرضا ثروتی نماینده محترم بجنورد و جاجرم و مانه و سملقان به وزیر محترم کار و امور اجتماعی درخصوص لزوم اجرای قانون کار درخصوص کارگران مجتمع پتروشیمی بجنورد و اجرای مصوبات هیات تشخیص و تجدیدنظر و جلوگیری از بحران کارگری.
ـ آقای ناصر سودانی نماینده محترم اهواز به وزیر محترم امور خارجه درخصوص رسیدگی به جبران خسارات وارده به هموطنان خسارت دیده براثر جنگ خلیج فارس با وجود مراجعات فراوان و عدم حصول نتیجه.
ـ آقای محمدحسین نژادفلاح نماینده محترم ساوجبلاغ، طالقان و نظرآباد به وزیر محترم صنایع و معادن درخصوص رسیدگی
به علت کوتاهی در اجرای مصوبه هیات دولت مبنی برایجاد شهرک صنعتی نجم آباد شهرستان نظرآباد.

4 ـ تسلیت ریاست محترم مجلس شورای اسلامی به آقای محمدرضا رحیمی ریاست محترم دیوان محاسبات بمناسبت درگذشت برادر ایشان
رییس ـ تسلیتی هم عرض می کنیم به آقای محمدرضا رحیمی رییس محترم دیوان محاسبات به سبب درگذشت برادرشان، برای برادر مرحومشان طلب مغفرت می کنیم، برای آقای رحیمی و بازماندگان طلب صبر و اجر می کنیم و وارد دستور می شویم.
بیات ـ تذکر دارم.
رییس ـ شما تذکر آئین‌نامه‌ای دارید، باید راجع به دستور جلسه باشد، بفرمایید.
رفعت بیات ـ بسم الله الرحمن الرحیم
آقای رییس! ماده (214) بند «و»: « مادام که لایحه برنامه در صحن مجلس مورد بررسی است، مجلس نطق قبل از دستور نخواهد داشت و...» شما فرمودید که تذکر هم داده نمی شود. تذکر به هیات رییسه، برای اداره مجلس است، لذا آنکه فرمودید به نظر من، غیرآئین نامه‌ای است. یعنی ما شش نفر می‌توانیم تذکر آئین‌نامه‌ای را بدهیم بخاطر اینکه برای اداره مجلس است.
رییس ـ بله، اگر در اداره مجلس، درهمین قانون بودجه تذکری دارید، آن جز تذکرهای صبح اول وقت نیست. چون تذکرهای صبح اول وقت نمایندگان معمولا جانشین نطق قبل از دستور است. اگر آنطور نیست و به اداره جلسه مربوط است، راجع به اداره جلسه اگر نظری دارید بفرمایید.
رفعت بیات ـ بسم الله ارحمن الرحیم
ماده (23) جایگاه نمایندگی و همان حبل المتینی که شما می‌فرمایید. آقای دکتر! دیروز برای ما یک نامه‌ای با امضای آقای حاجی بابایی آمده بود که طبق قرعه کشی قرار است مخالفین و موافقین صحبت کنند. دیروقت هم بود، به دستمان رسید، بالاخره مجلس تعطیل شده بود. صبح ما بنا برهمان شرایط قبلی که ساعت (7) باید برای صحبت ها باشیم و بهرطریق مساله لوایح و طرح ها، من ساعت (7) اینجا بودم. لیستی برداشته شد، تا (9)، (10) نفر... البته من نفر نهم بودم. هرچه به ساعت (8) نزدیک می شد، تراکم بیشتر شد و من چیزهایی آنجا دیدم که بهرحال بخاطر حفظ آن حسن اجرای ریاست شما و بخاطر اینکه این قضیه خدشه دار نباشد عرض می کنم، اگر قرار باشد با قرعه کشی باشد بهرطریق باید یک راه‌هایی را هم شما می بستید که مثلا واگذاری اسامی و جا، یکنفر، سه نفر به یکنفر را هم جلو آن را می بستید، یقینا این قضیه کمتر می شد. من وقتی از آقایان پرسیدم چرا این نامه را نوشتید فرمودند بخاطر اینکه ازدحام نباشد، از ساعت (4) و (5) نیایند، درصورتیکه این اتفاق و آن ازدحام و مسایل، نزدیک ساعت (8) تا (30/8) افتاد. من دیدم اسامی آقایانی نفر سوم، چهارم، پنجم، ششم، اسم با یک خط نوشته شده بود ولی جلو آن امضا نبود و آخرین لحظه آمدند امضا زدند یعنی اینکه می خواستند ببینند اگر (15) نفر به ترتیب باشد، اسم باشد، اگر قرعه کشی هم باشد، باز هم بتوانند. من فکر می کنم برای بحث اقناعی در مورد لایحه بودجه این نوع مساله یعنی قرعه کشی با آن روشی که دیروز آخر وقت بدست ما رسید، حق اظهارنظر بموقع و اقناعی نمایندگان از آن‌ها گرفته شده. ما سه نفر خانم ثبت نام کرده بودیم، من نفر نهم، خانم های دیگر، حالا موافق یا مخالف، این یک مساله که حذف شدیم.
مساله دوم این است که بتعداد هرکدام از اعضای هیات رییسه محترم خلاف نظر جناب عالی آنجا نظر داده شد. حتی بعضی به تشکیک افتادند، بعضی از آقایان حتی از هیات رییسه فرمودند ما بنا به احتیاط هم موافق نیستیم، هم مخالف. یعنی الان کسانیکه اسم نویسی کردند بغیر از آن‌هایی که واقعا قصد بحث خاصی داشتند باور بفرمایید شاید (80) درصد، (رییس ـ حالا این را نگویید) فقط آقای ناطق نوری نظر شما را دادند. (رییس ـ این را نگویید برای اینکه با عکس العمل مواجه می شوید) نمی گویم، ولی می خواهم خدمتتان عرض کنم که اگر قرار است بحث ها بین همه تقسیم شود این نظر شما آنجا هشت مدل بررسی شد.
سادات موسوی ـ تذکر دارم.
رییس ـ حالا من یک توضیح می دهم، خیلی متشکر. دیروز قبل از اینکه جلسه شروع شود، من راجع به قرعه کشی توضیح دادم. سرکار آنموقع مثل اینکه تشریف نداشتید و نمایندگان همه می‌دانستند، علت اینهم که همه ساعت (7) نیامدند همین اطلاع قبلی آن‌ها بوده، دراینگونه موارد هر روشی اختیار کنیم اشکالاتی دارد. هیچ روشی نیست که بکلی فاقد اشکال باشد. آن روشی را انتخاب می کنیم که اشکالاتش کمتر باشد. بنظر ما رسید که اگر بگوییم (15) نفر اول، آنوقت همه (40) نفر مثلا ساعت (7) آنجا حاضر باشند، تشخیص (15) نفر اول دشوار می‌شود. گفتیم ما ثبت نام را آسان کنیم بعدا قرعه کشی کنیم. این روش را درمورد رای اعتماد به وزرا هم تجربه کرده بودیم، ناراضی کمتری داشت. دیروز هم مطرح کردیم و امروز هم عمل کردیم. راجع به اینکه نیت ها چیست و مثلا قصد از سخنرانی هم چیست، بهتر است ما وارد آن مقوله نشویم. درمورد موافق و مخالف هم جمعبندی ما این شد که هرکسی بالاخره بداند موافق لایحه دولت است یا مجلس، خانم اخوان هم جز نمایندگانی که صحبت می‌کنند هستند، یعنی خانم ها اینطور نیست که بکلی حذف شده باشند.

5 ـ بحث و بررسی درخصوص کلیات لایحه بودجه سال 1385 کل کشور
رییس ـ دستور را مطرح بفرمایید.
منشی (حاجی بابایی) ـ گزارش کمیسیون تلفیق درمورد لایحه بودجه سال 1385 کل کشور، جناب آقای مفتح مخبر محترم کمیسیون تلفیق برای ارایه گزارششان تشریف بیاورند.
رییس ـ آقای مفتح! فقط یک لحظه اجازه بدهید، آقای قربانی هم اسامی کسانیکه قرعه بنامشان اصابت کرده و امروز سخنرانی دارند اعلام کنند که هم ترتیب معین شود و خودشان را آماده کنند، هم بدانند که به چه صورت است.
منشی (قربانی) ـ بسم الله الرحمن الرحیم
همانطور که همکاران می‌دانند (15) نفر در مخالفت و (15) نفر هم در موافقت صحبت می‌کنند، هر نفر (20) دقیقه. من اسامی را عرض می کنم، دوستانی هم که می‌خواهند یادداشت کنند که بدانند از چه کسی می‌خواهند وقت بگیرند و جاهای دیگر که استفاده می‌کنند. مخالفین بترتیب:
1ـ علی اکبر آقایی
2ـ غلامرضا مصباحی مقدم
3ـ محمودرضا حسنوند
4ـ سیدمصطفی هاشمی ریسه
5 ـ بیژن شهبازخانی
6 ـ علی مویدی
7 ـ سیدعباس پاک نژاد
8 ـ ولی ملکی
9ـ سیدجلال حسینی
10ـ محمدتقی کاویانی پور
11ـ سیدرضا نوروززاده
12ـ حسین امیری
13ـ جعفر دانش منفرد
14ـ قدرت الله ایمانی
15ـ ایرج ندیمی
موافقین آقایان:
1 ـ اسدالله تابع
2ـ احمد توکلی
3ـ سلیمان فهیمی گیگلو
4ـ فتح الله حسنوند
5 ـ حسن نوش آبادی
6 ـ امیدوار رضایی میرقاید
7ـ حسینعلی شهریاری
8 ـ جواد آرین منش
9ـ محمدرضا باهنر
10 ـ عباس رجایی
(ناطق نوری ـ اسم آقای توکلی در قرعه کشی نبود)
11 ـ رضا عبداللهی
12 ـ علی دیرباز
13ـ خانم نیره اخوان بیطرف
14ـ ناصر عاشوری قلعه رودخانی
15 ـ عادل آذر
این لیست مخالفین و موافقین است و هرکس که می خواهد وقت بگیرد درجریان باشد. آقای ناطق! آقای دهقان، تمام وقت خود را به آقای توکلی داده اند.
رییس ـ آقای مفتح! گزارش کمیسیون را قرایت بفرمایید.
محمدمهدی مفتح (مخبر کمیسیون تلفیق) ـ
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدالله رب العالمین والعاقبه للمتقین
امروز بحمدالله با لطف و عنایت خداوند متعال، بررسی لایحه بودجه کل کشور برای سال 85 را در مجلس آغاز می کنیم.
بودجه‌ای که برمبنای گزارش کمیسیون تلفیق بالغ بر (1) میلیون و (909) هزار و (844) میلیارد ریال است که از این مبلغ رقمی معادل (582) هزار و (335) میلیارد ریال برای بودجه عمومی دولت تخصیص پیدا کرده است که (5/30) درصد از بودجه کل کشور را تشکیل می‌دهد و (4/7) درصد کمتر از رقم مشابه در لایحه دولت است و همینطور شامل بودجه شرکت ها و موسسات انتفاعی، رقمی بالغ بر (1) میلیون و (364) هزار و (379) میلیارد ریال که (5/69) درصد بودجه کل کشور را تشکیل می‌دهد و (5/1) درصد هم کمتر از رقم مشابه در لایحه دولت است و بطور کلی گزارشی را که کمیسیون تلفیق ارایه و خدمت شما عزیزان تقدیم کرده است، (4/2) درصد نسبت به لایحه دولت کاهش دارد.
لازم است که تشکر کنیم از تمامی عزیزان دست اندر کار در تدوین و بررسی بودجه تا امروز که در محضر شما هستیم. هزاران نفر در ساعت، کار در دستگاه‌های مختلف اعم از قوه مجریه و قوه مقننه انجام شده است تا امروز ما این گزارش را برای رسیدگی در دست داریم. کارشناسان محترم، مدیران مختلف در سطوح مختلف دولت، هیات محترم وزیران، ریاست محترم جمهور و کلیه عزیزانی که در قوه مجریه برای تنظیم لایحه بودجه زحمات فراوانی کشیدند و لازم است اینجا از زحمات تمامی این عزیزان تشکر و قدردانی کنیم. همچنین از شما همکاران عزیز، برادران و خواهران محترم که پس از تقدیم لایحه بودجه تا امروز چه در زمانیکه نوبت و فرصت برای بررسی خود شما عزیزان بود، چه در کمیسیون‌های تخصصی که کار سنگین و تخصصی و کارشناسی خوبی انجام شد و خصوصا در کمیسیون تلفیق یک کار متراکم و فشرده ای انجام شد، تمامی روزها ما جلسه داشتیم، بعضا شب ها تا پاسی از شب، بعضا پس از نیمه شب هم جلسات ادامه داشت تا توانستیم بحمدالله این گزارش را آنچنانکه امروز درخدمت شما هست تقدیم شما شود و مورد رسیدگی قرار بگیرد.
همانطور که شما عزیزان آشنا هستید براساس ماده (1) قانون محاسبات عمومی کشور، ما تعریفی از بودجه داریم که در آنجا بیان می‌کند که بودجه کل کشور، برنامه مالی دولت برای یکسال مالی است که متضمن منابع درآمدی و درآمدها و همچنین اعتبارات و هزینه‌هاست بنحویکه بتواند آن برنامه‌ای را که تنظیم کرده است و درنظر دارد اجرا کند.
امسال یکی از موارد بارز در لایحه بودجه این است که برنامه یکساله را دولت تهیه و تقدیم کرده است و همچنین ویژگی مشخص دیگر امسال لایحه بودجه، شروع به عملیاتی شدن بودجه است. یعنی اولین گام را برای عملیاتی کردن بودجه، دولت برداشته است که از این بابت هم باید از دولت و سازمان مدیریت و برنامه ریزی نسبت به هر دو اقدام، هم تدوین و تقدیم برنامه یکساله و هم شروع به بودجه ریزی عملیاتی تشکر کرد.
من در این فرصتی که در خدمت شما عزیزان هستم تلاش می کنم بصورت مختصر اهم مواردی را که در کمیسیون تلفیق مورد توجه بوده و تصمیم گیری و منتهی به این گزارش شده است را خدمت شما عرض کنم، چون فرصت دیگری هم دارم بعد از صحبت موافقین و مخالفین ان شا الله مسایلی را که در صحبت موافقین و مخالفین پیش بیاید، مقداری از مطالب را منتقل می کنم در قسمت بعد که ان شا الله درآنموقع در پاسخ موافقین و مخالفین محترم بتوانم مطالب را بیان کنم و در وقت صرفه جویی شود و سریعتر بتوانیم بررسی لایحه را پیش ببریم.
اولین موضوعی که در بررسی بودجه مورد رسیدگی و توجه است بحث درآمدهاست. در این مبحث و در اینمورد مهمترین نکته ای را که باید توجه داشته باشیم میزان تحقق پذیری درآمدهاست. یعنی باید تلاش شود درآمدها بنحوی تدوین و تنظیم شود که بیشترین امکان تحقق را داشته باشد. چون اگر درآمدی را ما بنویسیم، تصویب و تنظیم کنیم که امکان وصول نداشته باشد، در پایان دوره مالی، ما مواجه با کمبود درآمد خواهیم بود و یک راهی برای کسر بودجه از همین مسیر است و ما می‌دانیم که کسر بودجه مشکلات فراوانی را به اقتصاد کشور تحمیل خواهد کرد. بهتر است که درآمدها و منابع درآمدی و هزینه ها از قبل پیش بینی شده باشد، با بررسی جمیع جوانب، چون وقتیکه کسر بودجه لایحه متمم به مجلس تقدیم می‌شود، معمولا ما در یک فشار زمانی قرار می گیریم و آنچنانکه باید و شاید امکان رسیدگی دقیق و یا فرصت ها و گزینه هایی را که می‌توانیم از آن راه کسر بودجه را ترمیم و تامین کنیم ممکن است کمتر پیش بیاید.
بنابراین بیشترین تلاش بر این بوده است که از طرفی بتوانیم درآمدها را بشکل واقعی پیش بینی کنیم.
از طرف دیگر هم وظیفه داریم آنچه را که درآمد دولت در اقتصاد کشور وجود دارد برمبنای قوانین موجود، این ها را شناسایی کنیم و برای دولت کسب کنیم تا بتوانیم درآمدها را به نزدیکترین رقمی که براساس قوانین ظرفیت اقتصاد کشور است نزدیک کنیم. در این رابطه با توجه به امکانپذیر بودن تحقق درآمدها، تذکر قبل، کمیسیون تلفیق مجموعا (13) هزار و (244) میلیارد ریال درآمدهای دولت را افزایش داده است. یعنی براساس محاسبه و بررسی دقیقی که شده و بنظر رسیده است که این مقدار امکان وصول دارد.من خدمت عزیزان عرض بکنم، دوستان همه آشنا هستند، در زمان رسیدگی به درآمدها ما بسیار مواردی را بصورت جزیی در ردیف‌های بسیار جزیی بررسی می کنیم، اینگونه نیست که بگوییم درآمدهای مالیاتی این رقم، درآمدهای مالیاتی یا سایر درآمدها به اجزا مختلف تقسیم شده و در رابطه با هر جزیی بحث می‌شود.
بنابراین برای اینکه بتوانیم به بیشترین اعتماد برای تحقق پذیری درآمدها برسیم با آن روش بررسی که پیش رفتیم توانستیم (13) هزار و (244) میلیارد ریال که تقریبا (244) میلیارد ریال در درآمدهای اختصاصی افزایش پیدا کرده است و حدود (13) هزار میلیارد ریال در منابع عمومی که در منابع عمومی ما (4/5) درصد نسبت به درآمدهایی که دولت در لایحه پیشنهاد کرده بود رشد پیش بینی کردیم.
موارد عمده ای را که جمع آن‌ها این رقم را تشکیل داده است، بنده خدمت عزیزان عرض بکنم خوب است که به این نکته برسیم که این افزایش درآمدها بهیچوجه بمعنای افزایش در مالیات کارمندان و کارکنان و یا مالیات مشاغل و کسبه نیست. مالیات مشاغل، مالیات کسبه محترم، مالیات کارمندان عزیز، همان رقمی را که دولت پیشنهاد کرده بود، کمیسیون تلفیق آن را اضافه نکرد بلکه برمواردی مثل حقوق ورودی کالا، حقوق ورودی کالا در راستای حمایت از تولیدات داخلی بنظر رسید که قابلیت افزایش دارد. (6) هزار و (600) میلیارد ریال ما این رقم را نسبت به لایحه بودجه افزایش دادیم و یا در رابطه با حقوق ورودی خودرو، باز اینجا رقمی بود که (2) هزار میلیارد ریال بنظر می رسید که امکان افزایش درآمد از واردات خودرو وجود دارد. در رابطه با تلفن همراه و ظرفیتی که برای واگذاری و فروش تلفن همراه درسال آینده وجود دارد، اپراتور دوم، شبکه‌های تلفن همراه، با توجه به زیرساخت‌هایی که احداث و آماده بهره‌برداری است، (1600) میلیارد ریال در آنجا پیش بینی شد. در رابطه با بهره مالکانه و حقوق دولتی معادن، (1000) میلیارد ریال و درآمد حاصل از خدمات قضایی دادگستری (500) میلیارد ریال، این ها ارقام عمده ای است که آن (13) هزار و (244) میلیارد ریال را تشکیل می‌دهد و توجه به این مطلب که این مالیات و افزایشی که کمیسیون داده است فشار مضاعفی را بر کارمندان و کسبه تحمیل نخواهد کرد.
در فصل واگذاری دارایی مالی نیز (17) هزار و (400) میلیارد ریال انتشار اوراق مشارکت در کمیسیون تلفیق تصویب شده است که از این مبلغ (8400) میلیارد ریال توسط دولت اجازه انتشار پیدا کرده است که با تضمین خود دولت هم هست، البته کمیسیون تلفیق یک جزیی را به این مصوبه دولت اضافه کرد و آن اینکه (1000) میلیارد ریال از این مربوط به طرح‌های بیمارستانی باشد. (600) میلیارد ریال توسط شرکت‌های دولتی قابل انتشار است که با تضمین و تعهد خود شرکت‌های دولتی خواهد بود، (200) میلیارد ریال برای تقویت تعاونی ها به صندوق تعاون اجازه داده شده است که اوراق مشارکت منتشر کند، (50) میلیارد ریال به وزارت مسکن، (50) میلیارد ریال برای ترمیم بافت فرسوده شهرها به شوراهای شهر و شهرداری ها اجازه داده شده و درمجموع (17) هزار و (400) میلیارد ریال هم در اوراق مشارکت ما منبع داریم.
نکته بعدی تامین منابع درآمدی از طریق درآمدهای ارزی است. مصارف ارزی بودجه درحقیقت آن منابعی را که در بودجه باید از طریق درآمدهای ارزی تامین شود، طبق برنامه ما حدود (5/14) میلیارد دلار می‌توانیم از درآمدهای نفتی برداشت کنیم. شما اگر به جدول شماره (8) برنامه پنج ساله چهارم مراجعه بفرمایید آنجا دقیقا درستون سال 85، (14) هزار و (461) میلیارد ریال نوشته شده است که از درآمدهای نفتی بصورت ارز برداشت بشود و با تبدیل به ریال مقداری از منبع مالی دولت را تشکیل بدهد.
در بخش دیگری از درآمدهای ارزی در منابع عمومی دولت تبصره (11) لایحه بودجه است که مربوط به شرکت نفت می‌شود، آن هم رقمی حدود (5/5) میلیارد دلار است. در مجموع این دو رقم، رقمی حدود (20) میلیارد دلار را تشکیل می‌دهد. آنچه را که کمیسیون تلفیق تصویب کرده است حدود (13) میلیارد دلار دیگر به این رقم افزوده که از رقمی که دولت پیشنهاد کرده بود (20) میلیارد، حدود (7) میلیارد کمتر است. در مجموع در لایحه دولت پیشنهاد شده بود که (40) میلیارد دلار از درآمدهای ارزی نفتی برداشته و تبدیل به ریال بشود و تامین منابع ریالی برای بودجه سال آینده بشود که در کمیسیون تلفیق این به (33) میلیارد دلار کاهش پیدا کرده است که (13) میلیارد آن از حساب ذخیره ارزی است و (20) میلیارد آن از دو منبعی که خدمتتان عرض کردم. تفاوت آن با دولت، روی برداشت از حساب ذخیره ارزی است، دولت پیشنهاد کرده بود که (20) میلیارد از حساب ذخیره ارزی برداشته بشود و کمیسیون تلفیق (13) میلیارد که درحقیقت تقویتی است برای حساب ذخیره ارزی که من بعدا در موارد بعدی خدمت شما عرض خواهم کرد، حساب ذخیره ارزی با آن اهداف خوبی که تشکیل شده است، تقویت بخش خصوصی و دیگر اهدافی را که دارد ما با این ترتیب مقداری هم حساب ذخیره ارزی را تقویت کردیم.
فروش سهام شرکت‌های دولتی باز منبع دیگر درآمدی، (17) هزار و (900) میلیارد ریال در این گزارش کمیسیون که خدمت شما تقدیم شده می‌باشد که (1500) میلیارد ریال اضافه بر لایحه دولت است.
در مجموع بودجه عمومی دولت چیزی معادل (5/27) درصد تولید ناخالص داخلی کشور را در سال آینده تشکیل می‌دهد که این بودجه در مصارف هزینه‌ای و جاری رقمی معادل (374) هزار و (576) میلیارد ریال است، قسمت هزینه‌ای (374) هزار و (576) میلیارد ریال است که حدود (9/68) درصد بودجه عمومی را تشکیل می‌دهد و نسبت به آنچه که دولت پیشنهاد کرده بود (2/1) درصد کاهش داریم، یعنی گزارش کمیسیون تلفیق (2/1) درصد کاهش نسبت به آنچه را که دولت در لایحه پیشنهاد کرده در مصارف جاری خدمت شما عزیزان گزارش شده.
در بودجه‌های عمرانی گزارش کمیسیون تلفیق رقمی معادل (140) هزار و (569) میلیارد ریال است که (9/25) درصد کل بودجه عمومی را تشکیل می‌دهد، اینجا ذکر این نکته لازم است خدمت شما عرض بکنیم که همچنانکه خود شما هم آشنا هستید کار عمرانی در کشور منحصر به بودجه عمرانی دولت نیست، بلکه شرکت‌های دولتی، بخش تعاونی، بخش خصوصی و مجموعه کارهای سرمایه‌ای و سرمایه گذاری و اموری که در کشور انجام می‌شود در مجموع این ها هستند که کارهای سرمایه‌ای و سرمایه گذاری و کارهای عمرانی را در کشور در سال بعد ان شاالله رقم خواهند زد، ولی آنچه را که دولت و شرکت‌های دولتی در سال آینده براساس گزارش کمیسیون تلفیق باید ان شاالله در کشور کار انجام بدهند و کار سرمایه گذاری عمرانی انجام بدهند رقمی بیش از (450) هزار میلیارد ریال است که رقم قابل توجهی است و از این طریق هم ان شاالله انتظار است که ما رشد اقتصادی قابل توجهی در کشور داشته باشیم.
بخشی دیگر که در بودجه مورد توجه است بخش مصارف است، در بخش مصارف هم باز توجه به واقعی بودن ارقام کاملا ضروری است، چون اگر مصارف هم کمتر از آنچه که در واقعیت محقق خواهند شد پیش بینی بشود باز راهی دیگر خواهد بود برای کسر بودجه و ارایه لایحه متمم و آن مشکلاتی که بر کسر بودجه مترتب است. بنابراین در این زمینه هم توجه و بررسی فراوانی انجام شد، دقت زیادی شد که ما هزینه ها را آنچنانکه هست و اتفاق خواهد افتاد ببینیم. دولت هم در بررسی ها خودش به این نکته توجه ویژه‌ای داشته، براساس گزارشی که دوستان (سازمان مدیریت) ما در کمیسیون تلفیق ارایه می‌کردند نشان داده می شد که به این مطلب توجه شده است و ارقامی را که به عنوان مصارف نوشته اند توجه داشته اند که حتما ارقامی باشد که به واقعیت بسیار نزدیک باشد و کمتر از واقعیت پیش بینی و منظور نشده باشد. در این قسمت من فقط یک مطلب را خدمت شما عرض بکنم و بقیه اطلاعات در خدمت شما هست، در فصل اول در هزینه‌های جاری که حقوق و دستمزد است و به اصطلاح جبران خدمات کارکنان نوشته شده، در این قسمت رقمی معادل (130) هزار و (620) میلیارد ریال پیش بینی شده است که این رقم بطور میانگین (7/10) درصد نسبت به عملکرد سال 1384 رشد دارد، یعنی ما در رابطه با حقوق و دستمزد کارمندان آنچه را که کمیسیون تلفیق تصویب کرده است و گزارش آن خدمت شما عزیزان است (7/10) درصد نسبت به عملکرد سال 1384 رشد داریم که البته تکلیف برنامه هم هست، تکلیف قانونی هم هست که متناسب با تورم حقوق کارکنان افزایش پیدا بکند. در فصول دیگر هم همین توجه بوده است که ارقام هزینه‌ای نزدیکترین میزان شدنی را واقعا امکانپذیر و آنچه که اتفاق می افتد داشته باشد و ما با درصد بالایی از اطمینان بتوانیم به این اعداد برسیم و تصویب بکنیم.
من برای اینکه باز عرایضم طولانی تر از این نشود فکر می کنم که محورهای عمده مورد توجه کمیسیون تلفیق را خدمت عزیزان عرض بکنم و همچنانکه در اوایل عرایضم عرض کردم بقیه موارد را برای نوبت بعدی صحبت، بعد از صحبت موافقین و مخالفین محترم بگذارم.
یکی از مهمترین محورهایی که مورد توجه کمیسیون تلفیق در بررسی لایحه بودجه است توجه به اصلاح نظام مالی دولت بوده، در این رابطه کمیسیون توجه ویژه‌ای را به واگذاری سهام دولت به کسانی که از دولت طلبکار هستند، یعنی درحقیقت برای تادیه بدهی دولت به سازمان ها، به مراکز مختلف، مثل سازمان تامین اجتماعی، صندوق بازنشستگی، آستان قدس و بقیه جاهایی که از دولت طلبکار هستند، صندوق‌های مختلف، دولت بتواند بدهی خود را به این ها درقالب واگذاری سهام بازپرداخت بکند. رقمی را خود دولت پیشنهاد کرده بود، کمیسیون (1500) میلیارد ریال به این رقم اضافه کرده است و مکانیزمی را که در سال قبل ما در مجلس پیش بینی کردیم چون در سال‌های قبل از آن، سال 1383 به قبل، باز چنین حکمی داده می شد، ولی چون مکانیزم و ساز و کار اجرایی آن یک ساز و کار اجرایی قوی نبود بعضا تحقق پذیری آن پایین بود و خیلی محقق نمی شد، برای اینکه این بخوبی محقق بشود سال قبل یعنی سال 1384 یک هیات واگذاری را مجلس پیش بینی کرد که متشکل از معاون اول رییس جمهور و تعدادی از وزرا بود که در آنجا بنشینند و این کار را به سامان برسانند و انجام بدهند، همین هیات را امسال باز ما در کمیسیون تلفیق تنفیذ کردیم که این ساز و کار اجرایی بهتر بتواند عمل بکند و از این بابت ما نظام مالی دولت را به سمت پرداخت و تادیه بدهی ها یش پیش ببریم که یک نظام سالم تری را ان شاالله داشته باشیم.
محور بعدی انضباط مالی است، چه در دولت، چه در شرکت‌های دولتی کمیسیون تلفیق توجه داشته است که تصمیماتی را بگیرد که انضباط مالی بیش از قبل حاکم بشود. در این رابطه یکی از تصمیماتی که کمیسیون تلفیق گرفت کاهش موارد خارج از شمول و بودجه ها و اعتباراتی را که دولت خارج از شمول تقاضا کرده بود به (1/0) موردی بود که دولت خواسته، می‌دانیم از طرفی باید بودجه انعطاف پذیر باشد، قابلیت انعطاف داشته باشد، چون در زمانی که کار دارد انجام می‌شود ماهیت و طبیعت کار ایجاب می‌کند مقداری انعطاف پذیر بودن را که دست مدیر اجرایی باز باشد، بتواند به خوبی کار را انجام بدهد، این یک هدف. هدف دیگر ایجاد انضباط مالی و هزینه کردن برمبنای آن قواعد و مسیری را که باید طی بکند و بررسی‌هایی که باید انجام بشود. جمع این دو هدف به آنجا رسید که ما آنچه را که دولت در تبصره (20) پیشنهاد کرده بود به یک دهم در کمیسیون تلفیق تقلیل دادیم، و بنظر می‌رسد که با این ترتیب هر دو هدف تامین شده، هم بودجه در حد لازم منعطف است و هم انضباط مالی حاکم است.
در رابطه با شرکت‌های دولتی و ایجاد انضباط مالی در شرکت‌های دولتی هم باز تبصره‌هایی را ما داریم و در آنجا تکالیفی به شرکت‌های دولتی شده است، منجمله اینکه نظام پرداخت آن‌ها را تا خردادماه سامان بدهند، به تصویب هیات وزیران و سازمان مدیریت برسانند، تشکیلات کلان شرکت را از نظر نظام اداری تا آذرماه به تصویب سازمان مدیریت برسانند. در شرکت‌هایی که سازمان مدیریت و وزارت اقتصاد و دارایی عضو مجمع شان هستند حتما صورتجلسه مجمع را رییس سازمان مدیریت، وزیر اقتصاد و دارایی ببینند، امضا کنند که از این بابت در جریان مسایل شرکت ها باشند و بتوانند اهدافی را که در راستای ایجاد انضباط در شرکت ها هست بهتر در شرکت ها محقق کنند.
سومین محوری که در این لیست مورد توجه بوده است من خدمت شما می خواهم عرض بکنم بحث توجه به کاهش تورم است، بحث تورم یکی از اساسی ترین بحث هایی است که باید ما به آن توجه کنیم، هم تکلیف برنامه است، یعنی طبق برنامه پنج ساله چهارم ما باید تورم را به نحوی پیش ببریم که در پایان برنامه تورم ما یک رقمی بشود و هم تمام اقتضایات اقتصادی کشور ایجاب می‌کند که ما تورم را به سمت کاهش هدف گیری کنیم و تورم را نسبت به آنچه که وجود دارد کاهش بدهیم. در این رابطه اقداماتی را کمیسیون تلفیق کرد، یکی بحث توجه به تثبیت قیمت ها،
در حقیقت ماده (3) برنامه پنج ساله چهارم بود، خصوصا در رابطه با قیمت بنزین و اینکه اجازه‌ای را که دولت خواسته بود که بتواند درصورتیکه صلاح دید بنزین را دو نرخه بکند، این اجازه در گزارش کمیسیون تلفیق حذف شده است و باید قیمت بنزین با همین نرخ هر لیتر (800) ریال و (80) تومان در سال آینده ان شاالله ادامه پیدا بکند و آن تثبیت قیمت‌هایی را که پیش بینی کرده بودیم همچنان تداوم داشته باشد.
نرخ فروش ارز را در محاسبات بودجه (895) تومان پیش بینی کردیم، البته در تبصره (2) بودجه هم گفته شده است که ارز را باید دولت به نرخ روز بفروش برساند، اما آنچه را که ما پیش بینی و محاسبه کردیم که همان پیش بینی دولت هم بود، (895) تومان است که ضمنا به بازار هم علامت می‌دهد که نرخ در چه حدی باید باشد و از ایجاد انتظارات تورمی در بازار جلوگیری می‌کند، گامی است در راستای توجه به کاهش تورم.
بحث بعدی کاهش برداشت از حساب ذخیره ارزی است، اینرا من خدمت شما عزیزان عرض بکنم، با توجه به اینکه برداشت از حساب ذخیره ارزی وقتیکه می خواهیم در مصارف داخل هزینه بکنیم به معنای تبدیل دلار به ریال است، یعنی باید دلار را برداریم و به ریال تبدیل کنیم، ریال را در داخل اقتصاد هزینه بکنیم. اینکه چقدر ما می‌توانیم دلار را تبدیل به ریال بکنیم ظرفیت اقتصاد کشور ما چقدر است، یک ظرفیت محدودی است، اگر بیش از این بشود این قابلیت جذب را در اقتصاد نخواهد داشت، معنای آن این خواهد بود که بانک مرکزی اینرا بردارد و ریال آنرا تامین بکند، یعنی اینکه خالص دارایی خارجی بانک مرکزی افزایش پیدا بکند و معنای آن این است که نقدینگی افزایش پیدا کند و بلافاصله افزایش تورم و ما توجه داریم که متمم های بودجه‌ای که ما برای سال 1384 تصویب کردیم اثرات تورمی برداشت از حساب ذخیره ارزی در متمم های بودجه به سال بعد خواهد افتاد و در سال بعد خودش را نشان خواهد داد، آن اثرات تورمی از متمم بودجه و برداشت بیشتر از حساب ذخیره ارزی یک تورم بسیار سنگینی را در سال آینده تحمیل خواهد کرد. ما برای اینکه به این موضع نباشیم و جلوگیری کنیم از افزایش تورم در سطح زیاد برای سال آینده و توجه به کاهش تورم داشتیم، این بود که برداشت حساب ذخیره ارزی را کم کردیم و تقریبا (7) میلیارد دلار از آنچه که دولت خواسته بود کمتر شد که هم از نظر توجه به کاهش تورم اقدامی قابل توجیه است و هم از نظر تقویت حساب ذخیره ارزی و منافع و اهدافی را که در حساب ذخیره ارزی مترتب است.
محور بعدی توجه به اشتغال، رشد اقتصادی، گسترش فعالیت‌های عمرانی است که در این رابطه تقویت حساب ذخیره ارزی که خدمت شما عرض کردم یک مطلب است، تخصیص (8) میلیارد دلار از حساب ذخیره ارزی به بخش کارهای تولیدی و اشتغالزایی بخش غیردولتی یک مطلب است که در تبصره‌های بودجه وجود دارد. حمایت از تولید داخلی با افزایش تعرفه واردات و همینطور در نظر گرفتن جوایز صادراتی برای تولید کنندگانی که کالایشان را صادر می‌کنند، یکی از اقداماتی است که در این رابطه، سعی در کاهش اثر بیماری هلندی در اقتصادمان، در همان بحث هایی که هزینه کردن درآمدهای نفتی و اتکای بودجه به درآمد نفتی مطرح است و اوراق مشارکت، فاینانس، بیع متقابل، اینگونه زمینه‌های تامین منابع مالی را برای کارهای عمرانی و توجه به رشد اقتصادی در کشور اقداماتی بود که کمیسیون تلفیق کاملا به آن توجه داشت و در این رابطه مصوباتی را دارد که در گزارش آن خدمت شما تقدیم شده است.
محور بعدی تلاش در کاهش اتکا بودجه به درآمدهای نفتی است، این گذشته از اینکه حکم برنامه پنج ساله چهارم است که ما باید تلاش بکنیم در پنج سال برنامه چهارم به سمتی برویم که همه ساله اتکا بودجه دولت به درآمدهای نفتی کاهش پیدا بکند، غیر از این هر اقتصاد دانی هم در رابطه با اقتصاد ایران چنین حکمی را تجویز و چنین توصیه‌ای را می‌کند. برای این کار هم کاهش برداشت از حساب ذخیره ارزی یک اقدامی بود که انجام شد و هم افزایش درآمدهای مالیاتی که قبلا خدمت شما عرض کردم.
محور بعدی ساماندهی حمل و نقل و مصرف بنزین است، دولت در تبصره (13) بخوبی یک بسط سیاستی را تقدیم کرده است که در آن بسط سیاستی اقدامات مختلفی را انجام بدهیم، برای اینکه حمل و نقل کشور ساماندهی پیدا بکند، حمل و نقل عمومی تقویت بشود و در نهایت میزان مصرف بنزین کاهش پیدا بکند، با ساز و کارهایی که در تبصره (13) ذکر شده است. این ساز و کار تبصره (13) مورد توجه کمیسیون تلفیق قرار گرفت، با دو اصلاحی که در آن انجام داد ما فکر می کنیم که این دو اصلاح در جهت تقویت این ساز و کار شد، برای اینکه حمل و نقل عمومی ما ساماندهی بهتری بشود و اتکا به درآمدهای دلاری برای تامین بنزین و این مصرف بالایی که ما در بنزین داریم کاهش پیدا بکند و بتوانیم بنزین کمتری را مصرف بکنیم، ما اگر بخواهیم مثل سال 1384 بنزین مصرف بکنیم، با همین روند رشدی که هست پیش بینی می‌شود که بیش از (5) میلیارد دلار شاید برای واردات بنزین از خارج نیاز داشته باشیم که دولت (4) میلیارد دلار در لایحه پیش بینی کرده بود. ما ضمن تایید آن بسط سیاستی تبصره (13) اولا واردات بنزین را به (5/2) میلیارد دلار کاهش دادیم و فکر می کنیم که دولت با اقدام سریعتر و قویتر در بسط سیاست تبصره (13) بتواند تقاضای بنزین را مدیریت کند، برای اینکه با همین (5/2) میلیارد دلار هم آن اهداف محقق بشود و از طرف دیگر اجازه‌ای را که دولت برای دو نرخی شدن بنزین داشت و در تبصره (13) پیشنهاد کرده بود از مجلس بگیرد که در شرایط خاصی بتواند انجام بدهد، این اجازه هم حذف شد و قیمت دو نرخی شدن براساس گزارش کمیسیون تلفیق دو نرخی شدن بنزین و ارز ممنوع شد و همان هر لیتر بنزین (80) تومان حفظ شد. بنابراین با این ترتیب من فکر می کنم که در این رابطه با ساماندهی حمل و نقل و مصرف بنزین آنچه را که کمیسیون تلفیق آورده اصلاحی بوده است، اصلاحی در راستای اهدافی که هم دولت و هم مجلس در این زمینه دارند.
محور بعدی ساماندهی میزان تخصیص بودجه‌های عمرانی است. همه ما یکی از مهمترین مشکلاتی را که در رابطه با بودجه‌های عمرانی عموما ذکر کردیم و می کنیم بحث مشکل پروژه‌های نیمه تمام است که تعداد زیادی پروژه نیمه تمام داریم و همه ساله هم به این پروژه‌های نیمه تمام افزوده می‌شود و میانگین زمان اتمام پروژه‌های نیمه تمام بیش از آنچیزی است که در معمول وجود دارد. همچنین همه ما به نحوه تخصیص بودجه معترض و گله مند هستیم و اینکه چگونه، براساس چه معیارهایی بودجه به پروژه‌های مختلف تخصیص پیدا می‌کند، این همیشه مساله ای بوده است که مورد گلایه و اعتراض و سوال نمایندگان محترم بوده.
در گزارش کمیسیون تلفیق با آوردن بندی در تبصره (19)، بند «ز» تبصره (19) که یک ساز و کار و مکانیزمی را پیشنهاد کرده است بنظر می‌رسد که توجه خوبی به هر دو مشکل شده است که هر دو مشکل بنحو مناسبی در راستای حل آن گام قابل توجهی برداشته بشود.
اولا کمیته (5) نفره ای در آنجا پیش بینی شده، اگر دوستان مطالعه بکنند بند «ز» تبصره (19) را کمیته (5) نفره ای پیشنهاد شده است که این کمیته (5) نفره مسوول تخصیص بودجه‌های عمرانی باشد، نه در سطحی که معمولا در سال‌های قبل انجام می شد. کمیته (5) نفره متشکل از معاون اول رییس جمهور، رییس سازمان مدیریت و وزیر ذی‌ربط، سه نفر از قوه مجریه، دو نفر هم از قوه مقننه،