رای شماره 483 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع صلاحیت دیوان در رسیدگی به اعتراض نسبت به...

تاریخ دادنامه: 1390/11/11
شماره دادنامه: 483
کلاسه پرونده: 90/1129
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: آقایان 1ـ محـمداحمد حکیمی 2ـ محسن نوش آذری 3ـ قاسم خلیلی 4ـ محمدباقر شادان 5ـ علی اصغر درایی
موضوع شکایت و خواسته: اعلام تعارض آرا صادر شده از شعب دیوان عدالت اداری
گردش کار: آقایان محمد احمد حکیمی، محسن نوش آذری، قاسم خلیلی، محمدباقر شادان و علی اصغر درایی به موجب لایحه تقدیمی اعلام کرده اند که شورای عالی حفاظت فنی وزارت کار و امور اجتماعی [وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی] تعدادی از مشاغل بنگاه تعاون و حرفه آموزی صنایع زندانیان را در زمره مشاغل سخت و زیان آور قلمداد نکرده است و متعاقب اعتراض به تصمیم شورای مذکور، شعب 19 و 18 دیوان عدالت اداری حکم به نقض تصمیم شورای عالی حفاظت فنی وزارت کار و امور اجتماعی [وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی] صادر کرده اند ولیکن شعبه 20 دیوان عدالت اداری شکایت شکات را غیر وارد تشخیص داده است و با توجه به مراتب، رفع تعارض میان آرا شعب مذکور و صدور رای وحدت رویه در اجرای ماده 43 قانون دیوان عدالت اداری را خواستار شده اند.
گردش کار پرونده ها و مشروح آرا به قرار زیر است:
الف: شعبه بیستم دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده‌های شماره 20/87/1501 و 20/87/1493 و 20/87/1502 و 20/87/1499 و 20/87/1453 با موضوع دادخواست آقایان محمد احمد حکیمی، محسن نوش آبادی، قاسم خلیلی، محمدباقر شادان و علی اصغر درایی به طرفیت شورای عالی حفاظت فنی وزارت کار و امور اجتماعی [وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی] و به خواسته نقض رای مورخ 1385/03/21 شورای مذکور و الزام به قرار گرفتن شغل های آنان به عنوان شغل سخت و زیان آور، به موجب دادنامه‌های شماره 2565 ـ1388/08/12 و 2568ـ 1388/08/12 و 2567ـ1388/08/12 و 2566ـ1388/08/12 و 2571ـ 1387/10/25 مفادا به شرح آینده به صدور رای مبادرت کرده است:
نظر به مواد 8 و 9 آیین‌نامه اجرایی بند 5 جز ب ماده واحده قانون اصلاح تبصره 2 الحاقی ماده 76 قانون اصلاح مواد 72 و 77 و تبصره ماده 76 قانون تامین اجتماعی مصوب 1354 و الحاق دو تبصره به ماده 76 مصوب 1380 ناظر به تکلیف کمیته‌های استانی در تشخیص و تطبیق مشاغل سخت و زیان آور و از طرفی توجه به صراحت و اطلاق ماده 12 همان آیین‌نامه که کار در ندامتگاه و زندان ها را علاوه بر کارهای سخت و زیان آور مشخص شده طبق مصوبات شورای عالی حفاظت فنی یکی از موارد احصایی سخت و زیان آور شناخته است. از طرفی به موجب اختیار حاصله از ماده 13 قانون دیوان عدالت اداری، دیوان عدالت صلاحیت رسیدگی به آرا قطعی کمیته‌های استانی موضوع آیین‌نامه اجرایی مذکور را دارد فلذا اعتراض شاکی به نظر شورای عالی حفاظت فنی و به خواسته اثبات سخت و زیان آور بودن شغل خود به اعتبار اشتغال در مجتمع تولیدی واقع در محدوده زندان خارج از صلاحیت احصایی دیوان عدالت اداری است علی هذا قرار رد شکایت شاکی صادر و اعلام می‌شود.
ب: شعبه هجدهم دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده‌های شماره 18/87/1469 و 18/87/1471 و 18/87/1470 و 18/87/1466 و 18/87/1467 با موضوع دادخواست شکات به طرفیت شورای عالی حفاظت فنی وزارت کار و امور اجتماعی و به خواسته نقض رای مورخ 1385/03/21 و الزام به قرار گرفتن مشاغل مربوط موجود در زندان قزل حصار به عنوان مشاغل سخت و زیان آور به موجب دادنامه‌های شماره 425ـ1388/02/22 و 430ـ1388/02/22 و 429ـ1388/02/22 و 431ـ1388/02/22 و 427ـ1388/02/22 مفادا به شرح آینده به صدور رای مبادرت کرده است:
نظر به این که حسب مندرجات لایحه جوابیه دبیرخانه شورای عالی حفاظت فنی وزارت کار و امور اجتماعی کمیسیون سه نفری منتخب کمیته استانی با نقض رای بدوی کمیته استانی به سخت و زیان آوری مشاغل مورد اشاره شاکی اظهارنظر کرده است و از طرفی مستندا به ماده 2 آیین‌نامه اجرایی قانون اصلاح ماده 76 قانون تامین اجتماعی کمیسیون سه نفری تجدیدنظر کرج به استناد ماده 11 آیین‌نامه اجرایی فوق‌الاشاره مشاغل وی را در زمره مشاغل سخت و زیان آور اعلام لکن شورای عالی حفاظت فنی در رای مورخ 1385/03/21 خود به عدم تایید سخت و زیان آوری مشاغل مذکور حکم صادر کرده است از طرفی با عنایت به این که مطابق ماده واحده قانون اصلاح تبصره 2 الحاقی ماده 76 قانون اصلاح مواد 72 و 77 و تبصره ماده 76 قانون تامین اجتماعی مصوب 1354 و الحاق دو تبصره به ماده 76 آیین‌نامه اجرایی بنـد 5 جز ب مـاده واحـده قانون مـذکور مصوب 1380 و سپس مصوب 1385/12/26 هیـات وزیران مسوول تطبیق و تشخیص مشاغل سخت و زیان آور کمیته‌های بدوی و تجدیدنظر استانی هستند و مطابق ماده 7 این آیین‌نامه سیاست گذاری کشوری کارهای سخت و زیان آور موضوع این آیین‌نامه و رسیدگی به درخواست‌های کمیته‌های بدوی و تجدیدنظر استان موضوع ماده 8 و همچنین نظارت و هماهنگی بر فعالیت کمیته‌های مذکور به عهده شورای عالی حفاظت فنی است و با التفات به ماده 11 آییـن نامه اجرایی بند 5 جز ب ماده واحده قانون فوق‌الذکر به عبارتی تصویب‌نامه جلسه مورخ 1385/12/26 هیات وزیران (آیین‌نامه اجرایی قانون بازنشستگی پیش از موعد در مشاغل سخت و زیان آور) مبنی بر این که مشاغلی که در ندامتگاه ها و زندان ها مستقیما با زندانی ارتباط دارند در زمره مشاغل سخت و زیان آور تلقی شده است فلذا با نقض رای معترض عنه از شورای عالی حفاظت فنی و بنا بمراتب فوق، به بررسی و اتخاذ تصمیم مجدد در مشاغل مربوطه موجود در زندان قزل حصار به عنوان مشاغل سخت و زیان آور حکم صادر و اعلام می‌شود.
ج: شعبه نوزدهم دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره 87/19/1457 با موضوع دادخواست آقای سیدمحمدرضا سبزواری به طرفیت شورای عالی حفاظت فنی وزارت کار و امور اجتماعی و به خواسته نقض رای مورخ 1385/03/21 شورای عالی حفاظت فنی به موجب دادنامه شماره 632 مورخ 1388/03/19 مفادا به شرح آینده به صدور رای مبادرت کرده است:
اگرچه تشخیص مشاغل سخت و زیان آور بر اساس ماده 8 آیین‌نامه اجرایی قانون اصلاح تبصره 2 الحاقی به ماده 76 قانون تامین اجتماعی مصوب 1380 مجمع تشخیص مصلحت نظام به عهده کمیته استانی موضوع ماده 8 آیین‌نامه اجرایی قانون مذکور واگذار شده است لکن نظر به این که حسب مفاد لایحه جوابیه اولا کمیته سه نفره استانی کار شاکی را به عنوان سخت و زیان آور تایید کرده است. ثانیا مطابق مفاد لایحه فوق‌الاشاره در ماده 11 آیین‌نامه اجرایی قانون بازنشستگی پیش از موعد در مشاغل سخت و زیان آور قانونگذار شاغلان ندامتگاه ها را فارغ از نوع شغل و به صرف ارتباط و تماس با محیط ندامتگاه و زندانیان سخت و زیان آور بودن شغل آن‌ها را تایید کرده است و حسب محتویات پرونده شاکی نیز در ندامتگاه اشتغال داشته است بنابراین شکایت شاکی وارد تشخیص و با نقض آرا صادر شـده مبنی بر عدم تایید شغل شاکی به عنوان سخت و زیان آور، به وارد بودن شکایت و ضرورت رسیدگی مجدد در کمیته استانی بدوی فوق‌الذکر حکم صادر و اعلام می‌شود.
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ یاد شده با حضور روسا، مستشاران و دادرسان علی‌البدل شعب دیوان تشکیل شد. پس از بحث و بررسی، با اکثریت آرا به شرح آینده به صدور رای مبادرت می‌کند.

رای هیات عمومی

اولا: نظر به این که شعبه بیستم دیوان عدالت اداری به موجب آرا مندرج در گردش کار رسیدگی به اعتراض نسبت به تصمیمات شورای عالی حفاظت فنی را در صلاحیت دیوان عدالت اداری به شرح مقرر در بند 2 ماده 13 قانون دیوان ندانسته است و شعب 19 و 18 دیوان را صالح در رسیدگی به تصمیمات شورای مذکور دانسته اند، تعارض محرز و مسلم است.
ثانیا: با توجه به این که رسیدگی به اعتراضات و شکایات از تصمیمات قطعی دادگاه‌های اداری، هیاتهای بازرسی و کمیسیون‌هایی مانند کمیسیون‌های مالیاتی، شورای کارگاه که در بند 2 ماده 13 قانون دیوان عدالت اداری ذکر شده است، جنبه حصری ندارد و از باب تمثیل است، بنابراین اعتراض به تصمیم متخذه توسط شورای عالی حفاظت فنی وزارت کار و امور اجتماعی داخل در صلاحیت شعب دیوان عدالت اداری به شرح قانون یاد شده است و آرا صادر شده مبنی بر صلاحیت دیوان عدالت اداری در رسیدگی به اعتراض از تصمیمات مذکور به شرح مندرج در گردش کار در حد یاد شده صحیح و موافق مقررات تشخیص می‌شود. این رای به استناد بند 2 ماده 19 و ماده 43 قانون دیوان عدالت اداری مصوب 1385 برای شعب دیوان و سایر مراجع اداری مربوط در موارد مشابه لازم‌الاتباع است.