دستورالعمل تفصیلی نحوه اجرای ماده 187 ق. م. م. در مورد صدور گواهی انجام معاملات املاک

دستورالعمل تفصیلی نحوه اجرای ماده 187 قانون مالیات‌های مستقیم
در مورد صدور گواهی انجام معاملات املاکاز آنجا که بررسی‌های انجام شده به امور جاری نشان می‌دهد که گواهی‌های صادره از سوی حوزه‌های مالیاتی تهران (در اجرای ماده 187 قانون مالیات‌های مستقیم) در بیشتر موارد ظرف ده روز مقرر در ماده مذکور صورت نمی‌گیرد و بعضاً بیش از دو ماه به طول می‌انجامد و گزارش تحقیقاتی کمیته اصلاح نظام اداری وزارت امور اقتصادی و دارایی بر اساس تجزیه و تحلیل وضع موجود علل و عوامل اصلی این تأخیر را عمدتاً ناشی از «نارسایی روش اجرایی» فعلی تشخیص داده است، لذا جهت تأمین اهداف مصوبه شورای عالی اداری مبنی بر «تسهیل امور مؤدیان» و «افزایش کارایی از طریق اصلاح روش» ترتیباتی را برای جایگزینی روش فعلی پیشنهاد نموده است. ترتیبات پیشنهادی پس از ملاحظه و تصویب مقام عالی وزارت و تأیید شورای عالی مالیاتی مبنی بر عدم مغایرت آن با قانون (در اجرای بند 3 ماده 255 قانون مالیات‌های مستقیم) به عنوان «دستورالعمل اجرایی ماده 187 قانون مالیات‌های مذکور» به شرح زیر ابلاغ می‌گردد:
الف - به موجب بخشنامه ضمیمه به کلیه دفاتر اسناد رسمی تهران ابلاغ گردیده است که متقاضیان انجام معاملات موضوع ماده 187 قانون مالیات‌های مستقیم را به همراه فرم نمونه پیوست که متضمن:
1- معرفی متقاضی نقل و انتقال و موضوع درخواست
2- مدارک مورد لزوم حوزه مالیاتی برای صدور گواهی
3- برگ اطلاعات املاک می‌باشد به حوزه مالیاتی معرفی نمایند.
ب - املاک مورد انتقال در یکی از گروه‌های زیر قرار می‌گیرند:
1- املاک مسکونی مالک
2- املاک مسکونی اجاری
3- املاک اجاری تجاری - اداری
4- املاک نوساز و نیمه‌ساز مؤدی پس از تهیه مدارک خواسته شده و تکمیل برگ اطلاعات املاک آن‌ها را به حوزه مالیاتی مربوط تسلیم می‌نماید.
ج - مأمورین تشخیص (ممیز - سرممیز - ممیز کل) و مراجع حل اختلاف مالیاتی مکلفند بر حسب نوع املاک ذکر شده در فوق به ترتیبی که اعلام می‌گردد اقدام نمایند.
1- املاک مسکونی مالک با توجه به اینکه هر پرونده مالیات املاک حداقل دارای یک گزارش سالانه بر اساس بازدید مأمورین تشخیص می‌باشد و در نظر گرفتن اظهارات مؤدی در برگ اطلاعات املاک تسلیمی، بازدید فوق‌الذکر مبنای کار بوده و با مراجعه متقاضی به حوزه مالیاتی مدارک لازم و مراحل و ترتیب کار به قرار زیر خواهد بود: مدارک لازم
- اصل فرم استعلام دفاتر اسناد رسمی اصل سند مالکیت (هر نوع سند که از نظر قوانین مربوط احراز مالکیت نماید)
- اصل بنچاق خرید
- اصل شناسنامه
- اصل و فتوکپی شناسنامه ساختمان (گواهی پایان ساختمان یا عدم خلاف)
- اصل صورت‌مجلس تفکیکی ملک (حسب مورد)

نحوه رسیدگی:
- بررسی پرونده و انطباق مدارک ارائه شده با اظهارات مؤدی و محتویات پرونده (به هنگام مراجعه مؤدی) و اخذ فتوکپی مدارک لازم و اعاده اصل مدارک به مؤدی.
- تنظیم گزارش مسکونی از تاریخ آخرین گزارش موجود در پرونده تا تاریخ مراجعه متقاضی.
- تنظیم گزارش نقل و انتقال و محاسبه مالیات
- ارسال پرونده جهت اظهارنظر نزد سرممیز
- بررسی پرونده توسط سرممیز و صدور دستور تنظیم قبض پرداخت مالیات و اعاده آن به حوزه مالیاتی
- تنظیم قبض پرداخت مالیات نقل و انتقال و تسلیم به مؤدی
- پرداخت مالیات توسط مؤدی و ارائه اصل قبض پرداختی و تسلیم فتوکپی آن به حوزه مالیاتی
- تهیه و تنظیم فرم گواهی و ارسال نزد سرممیز
- امضا و صدور گواهی توسط سرممیز
- تسلیم گواهی مالیاتی صادره به مؤدی یا ارسال به تعاون ملی (ترتیبات و موارد ارجاع گواهی به اداره کل تعاون ملی برای بازسازی در بخش نهایی این دستورالعمل اعلام شده است).

زمان اقدام:
زمان لازم برای صدور گواهی در اجرای این روش 2 روز تعیین می‌گردد (از تاریخ مراجعه مؤدی تا صدور قبض مالیاتی یک روز از تاریخ تسلیم فتوکپی قبض پرداختی تا صدور گواهی یک روز) املاک مسکونی اجاری در این مورد نیز مبنای کار گزارش بازدید سالانه املاک بوده و مدارک لازم و مراحل اقدام به شرح زیر خواهد بود.

مدارک لازم:
- شش مورد مدارک مذکور در بند یک (املاک مسکونی مالک)
- اصل سند اجاری اعم از رسمی یا عادی

نحوه رسیدگی:
بررسی و انطباق مدارک ارائه شده با اظهارات مؤدی و محتویات پرونده و اخذ فتوکپی از مدارک لازم و اعاده اصل آن‌ها به مؤدی.
در این موارد بر حسب نوع سند اجاری و وضعیت پرونده به ترتیب زیر عمل می‌گردد:
الف - اجاره به موجب سند رسمی است:
- مدت اجاره مندرج در سند منقضی نگردیده باشد
- اجرت‌المثل برابر اجرت‌المسمی تعیین شده، انعکاسی از تغییر مستأجر در پرونده موجود نبوده و مدرکی حاکی از افزایش اجاره وجود نداشته باشد. در صورت حصول هر یک از شرایط فوق مبلغ مندرج در سند معتبر خواهد بود.
بنابراین ممیز مالیاتی باید نسبت به تهیه گزارش اجاری از آخرین سالی که پرونده فاقد گزارش اجاری می‌باشد لغایت تاریخ مراجعه مؤدی اقدام نماید.
مراحل بعدی به شرح زیر می‌باشد:
- تهیه گزارش نقل و انتقال و محاسبه مالیات
- ارسال پرونده نزد سرممیز
- بررسی پرونده توسط سرممیز و دستور صدور اوراق تشخیص و سایر اقدامات لازم
- صدور اوراق تشخیص و ابلاغ به مؤدی
- از مرحله صدور قبض مالیاتی بقیه مراحل (تا صدور گواهی) مانند املاک مسکونی مالک خواهد بود.

زمان اقدام:
زمان لازم برای صدور گواهی 2 روز تعیین می‌شود (از مراجعه مؤدی تا صدور قبض یک روز و از تاریخ تسلیم فتوکپی قبض پرداختی تا صدور گواهی یک روز) در مواردی که مشخصات هویتی سند رسمی و مدارک پرونده و اظهارات مؤدی با یکدیگر مطابقت دارد لیکن مبلغ اجاره طبق سند با گزارشات رسیدگی که منجر به صدور اوراق تشخیص گردیده مغایر است، مأمورین تشخیص (ممیز - سرممیز) باید نسبت به تهیه گزارش رسیدگی بر اساس سند رسمی ارائه شده برای عملکردهایی که برگ تشخیص صادر نگردیده تا تاریخ مراجعه مؤدی اقدام نمایند.
- تهیه گزارش نقل و انتقال و محاسبه مالیات
- ارسال پرونده نزد سرممیز
- بررسی پرونده توسط سرممیز و دستور اوراق تشخیص و سایر اقدامات
- صدور اوراق تشخیص و ابلاغ به مؤدی
- در صورت اعتراض مؤدی به اوراق تشخیص مالیات سنوات قبل در مهلت قانونی پرونده به مراجع حل اختلاف (ممیز کل هیأت‌های حل اختلاف) ارسال می‌گردد.
- تعدیل مالیات بر اساس مبلغ مندرج در سند رسمی نسبت به اوراق تشخیص گذشته توسط ممیز کل با رعایت ماده 238 قانون مالیات‌های مستقیم و در صورت تقاضای مؤدی پرونده امر خارج از مهلت قانونی به هیأت حل اختلاف مالیاتی ارجاع تا در اولین جلسه هیأت بر اساس سند رسمی نسبت به صدور رأی اقدام گردد.
- ابلاغ رأی صادره و تنظیم قبض‌های پرداخت مالیات و تسلیم به مؤدی
- پرداخت مالیات توسط مؤدی و ارائه اصل و تسلیم فتوکپی قبض‌های پرداختی به حوزه مالیاتی
- تهیه و تنظیم فرم گواهی و ارسال نزد سرممیز
- امضا و صدور گواهی توسط سرممیز
- تسلیم گواهی به مؤدی یا ارسال آن به اداره تعاون ملی (ترتیبات و موارد ارجاع گواهی به اداره کل تعاون ملی برای بازسازی در بخش نهایی این دستورالعمل اعلام شده است)

زمان اقدام:
- زمان لازم جهت صدور گواهی در صورت قبولی مالیات‌ها یا تودیع سپرده توسط مؤدی جمعاً 3 روز تعیین می‌شود (از مراجعه مؤدی تا صدور قبض مالیاتی 2 روز و از تاریخ تسلیم فتوکپی قبض پرداختی تا صدور گواهی یک روز)
- در صورت اعتراض مؤدی به مالیات‌های گذشته زمان لازم جهت صدور گواهی جمعاً 10 روز تعیین می‌شود (از مراجعه مؤدی تا صدور قبض‌های مالیاتی با در نظر گرفتن 5 روز جهت حل اختلاف جمعاً 8 روز و از تاریخ تسلیم فتوکپی قبض‌های پرداختی تا صدور گواهی 2 روز) ب
- اجاره به موجب سند رسمی نمی‌باشد:
(سند عادی - بدون سند - رهن)
- تهیه گزارش اجاری نسبت به مدت اجاره و تقویم ارزش اجاری بر اساس «املاک مشابه» هر چند در تقویم ارزش اجاری املاک بر اساس املاک مشابه (موضوع ماده 54 قانون مالیات‌های مستقیم) عوامل مشابهت املاک به اعتبار زمان و مکان و ارزش ملک، تاریخ شروع و مدت اجاره و نحوه استفاده و محل وقوع ملک متعدد و غیر قابل احصا به نظر می‌رسد با این وصف یکی از عوامل مهم مشابهت می‌تواند ارزش معاملاتی املاک باشد لذا به لحاظ لزوم اعمال ضابطه جهت تقویم ارزش اجاری ملک مقرر می‌گردد از این پس در تقویم ارزش اجاری املاک درصدهایی از آن به عنوان اجاره ماهانه آن سال‌ها در نظر گرفته شود و با رعایت مفاد ماده 53 قانون مالیات‌های مستقیم و سایر مقررات مربوط نسبت به مدت اجاری هر سال اقدام گردد.
- نحوه اعمال درصدهای تعیین شده طی دستورالعمل جداگانه ابلاغ خواهد شد.

توضیح:
- درصد مقرر بجز در موارد ذیل برای تعیین درآمد اجاری کلیه املاک فاقد سند رسمی لازم‌الاجرا است:
الف - در مواردی که سند عادی با رقم اجاره‌ای بیش از اجاره حاصل از اعمال ضریب ارائه گردد (که در این صورت رقم مندرج در سند عادی مبنای محاسبه قرار خواهد گرفت)
ب - در مواردی که مستأجر، مؤسسات دولتی یا وابسته به دولت، شهرداری‌ها، نهادهای انقلاب بوده و فاقد سند رسمی باشند مبلغ مندرج در قرارداد عادی یا اعلام کتبی سازمان مربوط مبنای محاسبه مالیات خواهد بود.
ج - در مواردی که مستأجر خارجی (غیر ایرانی) باشد.
د - املاک تجاری - اداری که بدون اخذ حق واگذاری محل به اجاره واگذار می‌شوند.
- تهیه گزارش مستغلات مسکونی خالی (حسب مورد)
- تهیه گزارش نقل و انتقال و محاسبه مالیات
- ارسال پرونده نزد سرممیز
- بررسی پرونده توسط سرممیز و دستور صدور اوراق تشخیص و سایر اقدامات لازم
- صدور اوراق تشخیص و ابلاغ به مؤدی
- در صورت اعتراض پرونده جهت حل و فصل اختلاف نزد ممیز کل ارسال می‌گردد.
- در صورت عدم توافق با ممیز کل بنا به درخواست مؤدی پرونده خارج از مهلت قانونی به هیأت حل اختلاف ارجاع که در اولین جلسه هیأت مطرح خواهد شد.
- صدور رأی با رعایت مقررات این دستورالعمل
- ابلاغ رأی صادره به مؤدی، تنظیم قبض‌های پرداخت مالیات و تسلیم به مؤدی
- پرداخت مالیات‌ها توسط مؤدی و ارائه اصل و تسلیم فتوکپی قبض‌های پرداختی به حوزه مالیاتی
- تهیه و تنظیم گواهی و ارسال نزد سرممیز
- امضا و صدور گواهی توسط سرممیز
- تسلیم گواهی به مؤدی یا ارسال به تعاون ملی
- (ترتیبات و موارد ارجاع گواهی به اداره کل تعاون ملی برای بازسازی در بخش نهایی این دستورالعمل اعلام شده است)

زمان اقدام:
- زمان لازم برای صدور گواهی در صورت قبولی کلیه مالیات‌ها یا تودیع سپرده توسط مؤدی جمعاً 2 روز تعیین می‌شود (از مراجعه مؤدی تا صدور قبض‌های مالیاتی یک روز و از تاریخ تسلیم فتوکپی قبض‌های پرداختی تا صدور گواهی یک روز).
- در صورت اعتراض مؤدی به مالیات‌های تعیین شده زمان لازم برای صدور گواهی 10 روز تعیین می‌شود (از مراجعه مؤدی تا صدور قبض‌های مالیاتی با در نظر گرفتن 5 روز جهت حل اختلاف جمعاً 8 روز و از تاریخ تسلیم فتوکپی قبض‌های پرداختی تا صدور گواهی 2 روز) 4- املاک اجاری - اداری
الف - عین ملک منتقل می‌گردد و حق واگذاری محل:
- در اختیار مستأجر باقی می‌ماند.
- در اختیار مالک بوده و باقی می‌ماند. (مالک در آن اشتغال دارد)

مدارک لازم:
- کلیه مدارک لازم برای املاک مسکونی اجاری

نحوه رسیدگی:
- نحوه بررسی و مراحل اقدام برای صدور گواهی مشابه مراحل کار در املاک مسکونی اجاری یا مسکونی مالک (حسب مورد) می‌باشد.
در این موارد چون حق واگذاری محل برای مالک یا مستأجر باقی می‌ماند صدور گواهی نقل و انتقال موکول به تسویه مالیات شغلی نمی‌باشد.

زمان اقدام:
- در صورت قبولی کلیه مالیات‌ها یا تودیع سپرده توسط مؤدی زمان لازم جمعاً 2 روز تعیین می‌شود (از مراجعه مؤدی تا صدور قبض‌های مالیاتی یک روز و از تاریخ تسلیم فتوکپی قبض‌های پرداختی تا صدور گواهی یک روز)
- در صورت اعتراض مؤدی به مالیات املاک زمان لازم برای صدور گواهی جمعاً 10 روز تعیین می‌شود (از مراجعه مؤدی تا حل اختلاف در مرحله بدوی 8 روز و از تاریخ تسلیم فتوکپی قبض‌های پرداختی تا صدور گواهی 2 روز)
ب - ملک با مغازه یا محل کسب خالی و یا موقعیت تجاری - اداری واگذار می‌گردد.

مدارک لازم:
- کلیه مدارک لازم برای املاک مسکونی مالک
- اعلام کتبی طرفین (فرم پیوست) به انضمام مبایعه‌نامه، قرارداد و یا قول‌نامه‌ای که بهای ملک و سرقفلی را به تفکیک نشان دهد (در صورت موجود بودن)

نحوه رسیدگی:
بررسی و انطباق مدارک ارائه شده با اظهارات مؤدی و محتویات پرونده اخذ فتوکپی از مدارک لازم و اعاده اصل مدارک به مؤدی.
- تهیه گزارش‌های نقل و انتقال و حق واگذاری و محاسبه مالیات (حوزه ذی‌صلاح برای رسیدگی به مالیات حق واگذاری، به استثنای اشخاص حقوقی حوزه‌های املاک می‌باشند). در این مورد نیز مبنای کار گزارش بازدید سالانه املاک بوده و بقیه مراحل مشابه املاک مسکونی می‌باشد.

زمان اقدام:
در صورت قبولی کلیه مالیات‌ها یا تودیع سپرده توسط مؤدی زمان لازم جمعاً 3 روز تعیین می‌شود (از مراجعه مؤدی تا تنظیم قبض‌های مالیاتی 2 روز و از تاریخ تسلیم فتوکپی قبض‌های پرداختی تا صدور گواهی یک روز)
- در صورت اعتراض مؤدی به مالیات‌های تعیین شده زمان لازم برای صدور گواهی جمعاً 10 روز تعیین می‌شود. (5 روز جهت حل و فصل اختلاف تا مرحله هیأت حل اختلاف بدوی منظور شده است)

توضیح:
تا تعیین و ابلاغ ارزش معاملاتی حق واگذاری محل به روش فعلی عمل شده و زمان لازم برای صدور گواهی 10 روز تعیین می‌شود.
ج - حق واگذاری محل منتقل می‌گردد.

مدارک لازم:
- اصل دفتر استعلام دفاتر اسناد رسمی
- اصل شناسنامه
- اصل سند اجاری اعم از رسمی یا عادی
- اعلام کتبی طرفین (فرم پیوست) به انضمام اصل مبایعه‌نامه، قرارداد یا قول‌نامه حق واگذاری محل و حقوق کسبی (در صورت موجود بودن)

نحوه رسیدگی:
- معرفی مؤدی به حوزه مشاغل (فرم پیوست)
- تهیه گزارش مالیات اجاره بر اساس موارد مذکور در بخش املاک اجاری مسکونی
- تهیه گزارش حق واگذاری محل بر اساس مفاد ماده 59 اصلاحی قانون مالیات‌های مستقیم
- ارسال پرونده نزد سرممیز جهت اظهارنظر
- تنظیم و تسلیم قبض‌های پرداخت مالیات به مؤدی
- پرداخت مالیات توسط مؤدی، ارائه اصل و تسلیم فتوکپی قبض‌های پرداختی به حوزه مالیاتی
- هم‌زمان با اقدامات فوق که در حوزه مالیات مستغلات انجام می‌گیرد اقدامات زیر نیز در حوزه مالیات مشاغل مربوط به عمل می‌آید:
- رسیدگی و تهیه گزارش شغلی عملکردهای قابل مطالبه (مطالبه نشده)
- ارسال پرونده نزد سرممیز
- اظهارنظر سرممیز و دستور صدور اوراق تشخیص
- صدور اوراق تشخیص و ابلاغ به مؤدی
- در صورت اعتراض مؤدی ارسال پرونده نزد ممیز کل جهت رفع اختلاف
- در صورت عدم توافق با ممیز کل ارجاع پرونده به هیأت حل اختلاف که در اولین جلسه هیأت حل اختلاف صنف مربوط مطرح خواهد شد (ممکن است پرونده بنا به درخواست مؤدی خارج از مهلت قانون به هیأت حل اختلاف ارجاع گردد)
- وصول کلیه مالیات‌های متعلقه و اعلام پاسخ حوزه مالیاتی املاک
- تنظیم گواهی توسط ممیز حوزه املاک و ارسال نزد سرممیز
- امضا و صدور گواهی توسط سرممیز
- تسلیم گواهی به مؤدی یا ارسال به تعاون ملی (ترتیبات و موارد ارجاع گواهی به اداره کل تعاون ملی برای بازسازی در بخش نهایی این دستورالعمل اعلام شده است).

زمان اقدام:
در صورت قبولی کلیه مالیات‌ها یا تودیع سپرده توسط مؤدی زمان لازم برای صدور گواهی جمعاً 5 روز تعیین می‌شود. (از مراجعه مؤدی تا صدور قبض‌های مالیات 3 روز و از تاریخ تسلیم فتوکپی قبض‌های پرداختی تا صدور گواهی 2 روز)
- در صورت اعتراض مؤدی به مالیات مشاغل زمان لازم برای صدور گواهی:
1- در صورت توافق با ممیز کل جمعاً 5 روز تعیین می‌شود.
2- در صورت عدم توافق هرگاه به درخواست کتبی مؤدی پرونده خارج از مهلت قانونی به هیأت حل اختلاف بدون نماینده صنف ارسال گردد جمعاً 10 روز تعیین می‌شود (5 روز جهت حل و فصل اختلاف تا مرحله هیأت بدوی).
3- در صورت ارسال پرونده به هیأت حل اختلاف مشاغل مدت زمان طی شده تا تشکیل هیأت حل اختلاف و صدور رأی به مدت 5 روز مذکور در بند 1 اضافه می‌گردد.
4- املاک نوساز و نیمه‌ساز:
الف - املاک نوساز:
- املاک نوساز مسکونی (خالی، مسکونی مالک، اجاری)
- املاک نوساز تجاری - اداره (خالی، اجاری)

مدارک لازم در هر یک از موارد فوق:
- اصل فرم استعلام دفاتر اسناد رسمی
- اصل سند مالکیت
- اصل بنچاق خرید
- اصل و فتوکپی شناسنامه ساختمان
- اصل شناسنامه
- اصل گواهی اراضی بایر (حسب مورد)
- اصل صورت‌مجلس تفکیکی ملک (حسب مورد)
- اصل اسناد اجاری (حسب مورد)
- اعلام کتبی طرفین (فرم پیوست) به انضمام اصل مبایعه‌نامه، قرارداد یا قول‌نامه (در صورت موجود بودن)

نحوه رسیدگی:
با توجه به اطلاعات مندرج در شناسنامه ساختمان و تفکیکی ملک (حسب مورد) بازدید از محل ضرورت نداشته و با مراجعه مؤدی و تسلیم مدارک لازم و حسب مورد تشکیل پرونده، مراحل انجام کار به شرح زیر می‌باشد:
تنظیم گزارش مسکونی، اجاری، مستغلات مسکونی خالی و حق واگذاری محل بر اساس مفاد ماده 59 اصلاحی قانون مالیات‌های مستقیم (حسب مورد)
- تنظیم گزارش نقل و انتقال و محاسبه مالیات
- تنظیم گزارش مالیات بساز و بفروشی بر اساس دستورالعمل شماره 59936/2488/5/20 مورخ 23/12/67 (حسب مورد)

توضیح:
صدور گواهی موکول به اعزام مؤدی به حوزه محل سکونت نمی‌باشد و در این‌گونه موارد فرم مربوط (نمونه پیوست) توسط حوزه صادرکننده گواهی به حوزه محل سکونت مؤدی (نشانی مذکور در برگ اطلاعات املاک) از طریق پست ارسال می‌شود.
- ارسال پرونده نزد سرممیز
- پرداخت مالیات توسط مؤدی و ارائه اصل و تسلیم فتوکپی قبض‌های پرداختی به حوزه مالیاتی
- تنظیم گواهی و ارسال نزد سرممیز
- امضا و صدور گواهی توسط سرممیز
- تسلیم گواهی به مؤدی یا ارسال به تعاون ملی (ترتیبات و موارد ارجاع گواهی به اداره تعاون ملی برای بازسازی در بخش نهایی این دستورالعمل اعلام شده است).

زمان اقدام:
- زمان لازم برای صدور گواهی جمعاً 2 روز تعیین می‌شود (از مراجعه مؤدی تا صدور قبض‌های مالیاتی 1 روز و از تاریخ تسلیم فتوکپی قبض پرداخت تا صدور گواهی یک روز).
ب - املاک نیمه‌ساز

مدارک لازم:
- فرم استعلام دفاتر اسناد رسمی
- اصل سند مالکیت
- اصل بنچاق خرید
- اصل و فتوکپی شناسنامه ساختمان (عدم خلاف)
- اصل شناسنامه
- اصل گواهی اراضی بایر (حسب مورد)

نحوه رسیدگی:
در این موارد با مراجعه مؤدی به حوزه املاک و تسلیم مدارک لازم و حسب مورد تشکیل پرونده، مراحل انجام کار به ترتیب زیر می‌باشد. ساختمان در هر مرحله‌ای از ساخت که باشد، ممیز مالیاتی با توجه به گواهی عدم خلاف (شناسنامه ساختمان) و با اعتماد به اظهارات مؤدی به ترتیب زیر اقدام خواهد کرد.
- محاسبه مالیات نقل و انتقال، حق واگذاری و بساز و بفروشی (حسب مورد)
- ارسال پرونده نزد سرممیز
- اظهارنظر سرممیز و اعاده پرونده به حوزه مالیاتی
- تنظیم قبض‌های پرداخت مالیات و تسلیم به مؤدی
- پرداخت مالیات‌ها توسط مؤدی و ارائه اصل و تسلیم فتوکپی قبض‌های پرداختی به حوزه مالیاتی
- تهیه و تنظیم فرم گواهی و ارسال نزد سرممیز
- امضا و صدور گواهی توسط سرممیز
- تسلیم گواهی به مؤدی یا ارسال به تعاون ملی (ترتیبات و موارد ارجاع گواهی به اداره کل تعاون ملی برای بازسازی در بخش نهایی این دستورالعمل اعلام شده است).

زمان اقدام:
- زمان لازم جهت صدور گواهی جمعاً 2 روز تعیین می‌شود (از مراجعه مؤدی تا صدور قبض‌های مالیاتی 1 روز و از تاریخ تسلیم فتوکپی قبض‌های پرداختی تا صدور گواهی یک روز).

تذکرات نهایی:
جهت هماهنگی حوزه‌های مالیاتی در رسیدگی به پرونده‌ها و به منظور تسریع امور رعایت موارد زیر ضروری می‌باشد:
1- برای سرعت عمل در حل و فصل اختلافات مالیاتی، وحدت رویه در صدور آرا و جلوگیری از تأخیر امور و سرگردانی مؤدیان مالیاتی ضرورت دارد در هر یک از ادارات کل مالیاتی هیأت‌های حل اختلافی با عضویت ممیزین کل به عنوان نماینده وزارت امور اقتصادی و دارایی (در محل استقرار ممیزی کل) تشکیل و پرونده‌های مربوط به ماده 187 را خارج از مهلت قانونی و به سرعت حل و فصل نمایند. در کلیه موارد مبنا بر این قرار گرفته است که اعتراض مؤدی در مرحله هیأت حل اختلاف بدوی حل و فصل شود. بدیهی است چنانچه مؤدی به رأی هیأت بدوی اعتراض داشته باشد و پرونده به هیأت حل اختلاف تجدیدنظر یا سایر مراجع محول شود زمان لازم تا صدور رأی قطعی به زمان‌های تعیین شده اضافه خواهد شد. توضیح اینکه ممیز کل عضو هیأت حل اختلاف نمی‌تواند به پرونده‌هایی که قبلاً نظر داده است رسیدگی نماید.
2- چون از جمله مسائل اساسی در مورد تشخیص مالیات بساز و بفروش تعیین تاریخ خاتمه بنا می‌باشد که بین مؤدی و ممیز مالیاتی اختلاف ایجاد می‌نماید جهت رفع اختلاف و وحدت روش حوزه‌ها مقرر می‌گردد:
الف - چنانچه در گزارش موجود در پرونده تاریخ خاتمه بنا قید شده باشد گزارش مزبور ملاک عمل و مورد استفاده قرار گیرد.
ب - در صورت عدم وجود گزارش موضوع بند «الف» تاریخ خاتمه بنا همان تاریخ درخواست مالک مندرج در گواهی پایان کار شهرداری تلقی گردد.
3- در مورد ساختمان‌هایی که با وجود پایان کار مسکونی به علت موقعیت محلی بالقوه می‌توانند مورد استفاده محل کسب باشند بر اساس بخشنامه شماره 49928/6606/4/30 مورخ 9/10/71 رفتار گردد.
4- در ارتباط با ارسال گواهی‌های صادره به اداره کل تعاون ملی ایران بازسازی مقرر می‌گردد:
الف - گواهی‌های موضوع ماده 187 که ارزش معاملاتی املاک قید شده در آن‌ها کمتر از ده میلیون ریال و همچنین املاکی که تاریخ تملک آن‌ها بعد از 1/7/67 می‌باشد نیازی به مهر اداره کل تعاون ملی برای بازسازی ندارند. در این‌گونه موارد در ذیل گواهی‌های صادره عدم نیاز به مهر تعاون ملی توسط سرممیزین مالیاتی قید و امضا و نسخه اول آن به مؤدی تحویل و یک نسخه نیز جهت اطلاع (همه روزه) به اداره کل تعاون ملی برای بازسازی ارسال گردد. (عدم لزوم ممهور شدن این‌گونه گواهی‌ها به مهر اداره کل تعاون ملی برای بازسازی طی نامه ضمیمه به سازمان ثبت اسناد و املاک کشور ابلاغ گردیده است)
ب - ادارات کل مالیاتی موظفند سایر گواهی‌های صادره هر روز را در اول وقت اداری روز بعد (حداکثر تا ساعت 10 صبح) به اداره کل تعاون ملی برای بازسازی تحویل و در همان روز پاسخ اداره مذکور را اخذ و اعاده نمایند.
5- از آنجا که ماده 54 اصلاح قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 7/2/71 امور مرتبط با مالیات سالانه املاک را از شروط صدور گواهی ماده 187 به حوزه محل سکونت اکیداً خودداری گردد. در این موارد نیز حوزه‌های صادرکننده گواهی مکلفند فرم مربوط (فرم پیوست) را به حوزه محل سکونت مؤدی (نشانی مندرج در برگ اطلاعات املاک) از طریق پست ارسال نمایند.
6- حوزه‌های مالیاتی اراضی بایر بایستی کلیه امور مربوط به محاسبه و دریافت مالیات اراضی بایر قبل از سال 68 و بعد از آن را به طور هم‌زمان انجام داده و در صورت عدم اعتراض مؤدی حداکثر ظرف مدت 2 روز گواهی مربوطه را صادر نمایند. (از مراجعه مؤدی تا صدور قبض‌های مالیاتی یک روز و از تاریخ تسلیم فتوکپی قبض‌های پرداختی تا صدور گواهی یک روز)