آئین‌نامه اجرایی ماده (12) قانون جهش تولید مسکن (بازپس‌گیری اراضی واگذار شده که مطابق مفاد قرارداد احداث نشده‌اند)

وزارت راه و شهرسازی - وزارت امور اقتصادی و دارایی

هیات وزیران در جلسه 1405/06/22 به پیشنهاد شماره 168540/100/02 مورخ 1404/10/04 وزارت راه و شهرسازی و به استناد تبصره ماده (12) قانون جهش تولید مسکن مصوب 1400 و اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، آئین‌نامه اجرایی ماده (12) قانون جهش تولید مسکن را به شرح زیر تصویب کرد:

آئین‌نامه اجرایی ماده (12) قانون جهش تولید مسکن
(بازپس‌گیری اراضی واگذار شده که مطابق مفاد قرارداد احداث نشده‌اند)

ماده 1- در این آئین‌نامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند:

الف - قانون: قانون جهش تولید مسکن مصوب 1400؛
ب - بافت فرسوده: بافت موضوع بند (الف) ماده (2) قانون حمایت از احیا، بهسازی و نوسازی بافت‌های فرسوده و ناکارآمد شهری مصوب 1389؛
پ - سکونتگاه‌های غیر رسمی: سکونتگاه‌های موضوع بند (3) ماده (1) سند ملی توانمندسازی و ساماندهی سکونتگاه‌های غیر رسمی موضوع تصویب‌نامه شماره 193400/ت 56835 هـ مورخ 1402/10/23؛
ت - آماده‌سازی زمین: در شهرهای جدید مطابق با بند (7) ماده (1) آئین‌نامه اجرایی قانون ایجاد شهرهای جدید موضوع تصویب‌نامه شماره 6892/ت 26822 هـ مورخ 1382/06/24 با اصلاحات بعدی و در سایر شهرها مطابق با موضوع بند (6) ماده (1) آئین‌نامه اجرایی قانون ساماندهی و حمایت از تولید و عرضه مسکن موضوع تصویب‌نامه شماره 24198/ت 41527 ک مورخ 1388/02/07؛
ث - دستگاه‌ها: دستگاه‌های موضوع ماده (10) قانون؛
ج - دستگاه واگذارکننده: وزارت راه و شهرسازی و کلیه دستگاه‌های تابعه و وابسته از جمله سازمان ملی زمین و مسکن، شرکت بازآفرینی شهری ایران، شرکت عمران شهرهای جدید؛
چ - قرارداد: کلیه قراردادهای واگذاری زمین توسط دستگاه واگذارکننده زمین (اعم از واگذاری عین یا منافع) که متضمن تعهد اجرای طرح (پروژه) ساختمانی می‌باشد.
ح - طرح (پروژه) ساختمانی: طرح (پروژه) ای که باید بر روی اراضی موضوع این آئین‌نامه مطابق مفاد قرارداد اجرا شود.
خ - طرف قرارداد: شخص حقیقی یا حقوقی دارنده قرارداد که اراضی دولتی طبق قرارداد برای اجرای طرح (پروژه) ساختمانی به وی واگذار شده است.
د - شرط انفساخ: شرط مندرج در قرارداد که در صورت عدم ایفای تعهد مطابق مفاد قرارداد در مهلت مقرر موجب انفساخ قرارداد می‌شود.

ماده 2- چنانچه طرف قرارداد در اراضی موضوع این آئین‌نامه مطابق مفاد قرارداد، طرح (پروژه) ساختمانی را احداث نکرده باشد، باید ظرف یک ماه از تاریخ ابلاغ این آئین‌نامه (پس از ابلاغ اخطار مطابق مفاد قرارداد)، نسبت به عقد متمم قرارداد با دستگاه واگذارکننده (مطابق نمونه ابلاغی وزارت راه و شهرسازی متضمن شرط انفساخ برای اجرای طرح - پروژه - ساختمانی) اقدام نماید.

تبصره 1- دستگاه واگذارکننده مکلف است در متمم قرارداد، مهلت احداث را متناسب با شرایط طرح (پروژه) ساختمانی (میزان و مساحت زیربنا) تمدید نماید. چنانچه طرف قرارداد، نسبت به ایفای تعهدات خود در هر مرحله از فرایند احداث طرح (پروژه) ساختمانی ظرف مهلت‌های مقرر در متمم قرارداد اقدام ننماید، دستگاه واگذارکننده باید زمین موضوع قرارداد را بازپس‌گیری نماید.

تبصره 2- حداکثر مهلت قابل اعطا جهت اجرای کامل طرح (پروژه) ساختمانی در قراردادهای متمم، دو سال است؛ مگر در مواردی که به تشخیص دستگاه واگذارکننده، اجرای کامل طرح (پروژه) مستلزم زمان بیشتری باشد.

تبصره 3- چنانچه طرف قرارداد ظرف مهلت مقرر در این آئین‌نامه اقدام به عقد متمم قرارداد ننماید، دستگاه واگذارکننده بلافاصله نسبت به بازپس‌گیری اراضی اقدام نماید.

تبصره 4- در خصوص آن دسته از اراضی واگذار شده که طرف قرارداد نسبت به انجام تعهدات احداث طرح (پروژه) ساختمانی ظرف مهلت مقرر در قرارداد اقدام ننموده باشد و موضوع با طرح دعوی در مراجع قضایی مطرح است، تا زمانی که منجر به صدور دادنامه قطعی از مراجع مزبور نشده، مشمول مقررات موضوع این ماده می‌باشند.

ماده 3- در کاربری‌های غیر مسکونی چنانچه طرف قرارداد قبل از ابلاغ این آئین‌نامه نسبت به اجرای کامل طرح (پروژه) ساختمانی اقدام ننموده باشد به گونه‌ای که صرفاً در قسمتی از عرصه واگذار شده، بنا احداث شده باشد، دستگاه واگذارکننده موظف است مطابق مفاد قرارداد اقدامات لازم را برای بازپس‌گیری باقی‌مانده اراضی به انجام برساند و طرف قرارداد باید نسبت به آزادسازی و استرداد باقی‌مانده اراضی به دستگاه واگذارکننده اقدام نماید. در این صورت دستگاه واگذارکننده بر اساس بنای احداثی و متناسب با عرصه و اعیان و پایان کار، نسبت به انتقال سند به طرف قرارداد اقدام می‌نماید.

ماده 4- چنانچه عدم احداث طرح (پروژه) ساختمانی در مهلت مقرر مندرج در قرارداد ناشی از عدم انجام وظایف دستگاه واگذارکننده اراضی مطابق مفاد قرارداد از قبیل عدم آماده‌سازی زمین و یا وجود معارض باشد، دستگاه واگذارکننده موظف است با اخذ تعهد محضری متضمن شرط انفساخ با طرف قرارداد، قرارداد واگذاری را صرفاً برای یک نوبت متناسب با مفاد قرارداد اولیه تمدید نماید. شروع زمان تمدید از زمان رفع دلایل (معاذیر) ذکر شده در این ماده خواهد بود.

ماده 5- وزارت راه و شهرسازی تأمین زمین مورد نیاز اجرای کلیه طرح‌های مصوب حمایتی مسکن را با استفاده از اراضی درون‌شهری در بافت فرسوده و سکونتگاه‌های غیر رسمی، اراضی متصل به بافت شهری و اراضی دستگاه‌ها و با لحاظ استثنای اراضی موضوع تبصره (2) ماده (9) قانون و رعایت آئین‌نامه‌های اجرایی موضوع بند (پ) ماده (50) و بند (الف) ماده (52) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب 1403 و سایر قوانین و مقررات مربوط در اولویت قرار دهد.

ماده 6- وزارت امور اقتصادی و دارایی مکلف است به منظور شناسایی اراضی دستگاه‌های دولتی موضوع ماده (6) قانون ساماندهی و حمایت از تولید و عرضه مسکن مصوب 1388، ماده (10) قانون و ماده (9) آئین‌نامه اجرایی برنامه ملی بازآفرینی شهری پایدار موضوع تصویب‌نامه شماره 29906/ت 54963 هـ مورخ 1397/03/10، اطلاعات مورد نیاز در سامانه سادا را به صورت برخط و با رعایت قوانین و مقررات مربوط در اختیار وزارت راه و شهرسازی قرار دهد.