کلاسه پرونده: 82/473
مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: شرکت سرمایهگذاری
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بخشنامه شماره 854-10448/4/30 مورخ 1381/01/17 سازمان امور مالیاتی کشور
مقدمه: شاکی شرح دادخواست تقدیمی اعلام داشته است، در رابطه با نحوه اجرای برخی از مواد قانون مالیاتهای مستقیم مصوب اسفند ماه 1366 و اصلاحیه مورخ 1371/02/07 از جمله تبصره یک ماده 105 و ماده 159 برای مأمورین و واحدهای مالیاتی ابهام و تردید وجود داشته است به همین دلیل بخشنامه شماره 42520/7994/4/30 مورخ 1377/09/04 از طرف معاون وقت درآمدهای مالیاتی وزارت امور اقتصادی و دارایی صادر و در آن اعلام گردید که 10% مالیات شرکت سرمایهپذیر موضوع ماده 105 قانون مالیاتهای مستقیم مصوب اسفند ماه 1366 و اصلاحیه بعدی آن جزء مالیاتهای پرداختی شرکت سرمایهگذار محسوب شود و از مالیات متعلق به شرکت سرمایهگذار کسر گردد.
ضمناً مفاد این بخشنامه به تأیید هیأت عمومی شورای عالی مالیاتی نیز رسیده است و طبق ماده 258 قانون مالیاتهای مستقیم مصوب اسفند 1366 و اصلاحیه بعدی در موارد مشابه لازمالاتباع است و جز به موجب نظر هیأت عمومی یا قانون قابل تغییر نخواهد بود در رابطه با بخشنامه فوقالذکر مجدداً بخشنامه دیگری به شماره 55364 مورخ 1377/11/21 از طرف معاونت درآمدهای مالیاتی صادر گردید که در آن تقاضای بررسی مجدد موضوع در هیأت عمومی شورای عالی مالیاتی شده و تقاضا گردید عجالتاً از اجرای آن خودداری گردد که با تقاضای ابطال بخشنامه اخیر، هیأت عمومی دیوان طی دادنامه شماره 35 مورخ 1381/02/01 این بخشنامه را به دلیل عدم رعایت ماده 255 قانون مالیاتهای مستقیم ابطال نموده است، لیکن قبل از صدور دادنامه مزبور از طرف رئیس سازمان امور مالیاتی کشور بخشنامه دیگری در همین رابطه با شماره 854/10448/4/30 مورخ 1381/01/17 صادر گردیده که مفاد آن مغایر مفاد دادنامه فوقالذکر میباشد.
با توجه به مراتب فوقالذکر و به دلایل ذیل تقاضای ابطال بخشنامه شماره 854/10448/4/30 مورخ 1381/01/17 رئیس سازمان امور مالیاتی کشور را دارد.
1- با توجه به ماده 47 قانون اصلاح قانون مالیاتهای مستقیم مصوب 80 ماده 105 قانون قبلی اصلاح و 10% مالیات شرکت موضوع بند (د) ماده 105 حذف گردیده است؛ لذا صدور بخشنامه جدید موضوعیت ندارد.
2- در مواردی که قبلاً (اصلاحیه مصوب 1380/11/27) برای نحوه اجرای برخی از مواد قانون اسفند سال 1366 بخشنامهای با توجه به مواد 255 و 258 صادر شده باشد بدون ذکر دلایل و مستندات قانونی نمیتوان مفاد آن را کأنلمیکن تلقی نمود. با عنایت به توضیحات فوقالذکر نظر به اینکه مفاد بخشنامه شماره 854/10448/4/30 مورخ 1381/01/17 رئیس سازمان امور مالیاتی مغایر با بخشنامه شماره 42520/7994/4/30 مورخ 1377/09/04 معاون درآمدهای مالیاتی و در حقیقت مغایر دادنامه شماره 35 مورخ 1381/12/01 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری میباشد، لذا تقاضای ابطال بخشنامه مذکور را دارد. سرپرست دفتر حقوقی سازمان امور مالیاتی کشور در پاسخ به شکایت مذکور طی نامه شماره 7748-91 مورخ 1382/08/18 مبادرت به ارسال تصویر نامه شماره 5475-201 مورخ 1382/07/22 شورای عالی مالیاتی نمودهاند.
در نامه اخیرالذکر آمده است، برابر مقررات بند «د» ماده 105 قانون مالیاتهای مستقیم قبل از اصلاحیه مورخ 1380/11/27 از جمع درآمد مشمول مالیات اشخاص حقوقی 10% به عنوان مالیات شرکت کسر و مازاد به عنوان سود شرکا و سهامداران تلقی و هر سهامدار یا شریک نسبت به سهم خود از سود حاصله مشمول مالیات به نرخهای مقرر در ماده 131 قانون یاد شده میگردید.
بنابراین 10% مالیات شرکت موضوع بند (د) ماده 105، مالیات شخص حقوقی بوده و ارتباطی به سهامداران یا شرکا ندارد تا به عنوان مالیات علیالحساب سهامداران و شرکا از جمع مالیات شرکت سرمایهگذار قابل کسر باشد، اما قبلاً از سوی معاونت درآمدهای مالیاتی وزارت متبوع بخشنامه شماره 42520/7994 مورخ 1377/09/04 صادر شده که محتوای آن خلاف نظریه فوق بوده و در مدت کوتاهی بعد از آن طی بخشنامه دیگری به شماره 55364 مورخ 1377/11/21 دستور عدم اجرای آن بخشنامه صادر گردید. سپس رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور جهت تثبیت موضوع دستورالعمل شماره 854/10448/4/30 مورخ 1381/01/17 صادر نموده است که موافق با قانون و مقررات موضوعه میباشد.
هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق به ریاست حجتالاسلاموالمسلمین رازینی و با حضور رؤسای شعب بدوی و رؤسا و مستشاران شعب تجدیدنظر تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آرا به شرح آتی مبادرت به صدور رأی مینماید.
رأی هیأت عمومی
با عنایت به صراحت حکم مقرر در ماده 255 قانون مالیاتهایی مستقیم مصوب اسفند ماه 1366 در خصوص وظایف و اختیارات شورای عالی مالیاتی در باب تهیه آئیننامهها و بخشنامههای مربوط به اجرای قانون مزبور و همچنین لزوم جلب نظر آن شورا در مورد آئیننامهها و بخشنامههایی که توسط سایر مراجع ذیربط در امور مالیاتی تهیه میشود و تفویض مسئولیت اظهارنظر درباره شیوههای مطلوب اجرایی قانون و رفع ابهام در این زمینه، بخشنامه شماره 854/10448/4/30 مورخ 1381/01/17 که بدون رعایت شرایط و ضوابط قانونی مربوط تهیه و تنظیم شده است خارج از حدود اختیارات رئیس سازمان امور مالیاتی در وضع مقررات دولتی تشخیص داده میشود و بخشنامه مورد اعتراض به استناد قسمت دوم ماده 25 قانون دیوان عدالت اداری ابطال میگردد.
علی رازینی
رئیس هیأت عمومی دیوان عدالت اداری