سیاست‌ها و الزامات تعرفه‌گذاری ترافیک شبکه و تسهیم درآمد محتوا

مرکز ملی فضای مجازی کشور
وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات
وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران
معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان ریاست‌جمهوری
سازمان تبلیغات اسلامی
کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات

در اجرای ماده 11 آئین‌نامه داخلی شورای عالی فضای مجازی کشور، به پیوست مصوبه شماره 2 جلسه یک صد و پنجم مورخ 1403/11/23 این شورا با موضوع «سیاست‌ها و الزامات تعرفه‌گذاری ترافیک شبکه و تسهیم درآمد محتوا» که در تاریخ 1404/01/20 به استحضار مقام معظم رهبری (مدظله‌العالی) رسیده است، برای اجرا ابلاغ می‌شود.

سید محمدامین آقامیری
دبیر شورای عالی و رئیس مرکز ملی فضای مجازی

سیاست‌ها و الزامات تعرفه‌گذاری ترافیک شبکه و تسهیم درآمد محتوا
مصوبه شماره 2 یک صد و پنجمین جلسه مورخ 1403/11/23

مقدمه

به منظور تمهید اقتصاد محتوا به عنوان یکی از مهم‌ترین لوازم توسعه زیست بوم محتوای فضای مجازی و ایجاد جهش در تولید محتوای بومی فاخر و شایسته مصرف، سند سیاست‌ها و الزامات تعرفه‌گذاری ترافیک شبکه و تسهیم درآمد محتوا در یک صد و پنجمین جلسه مورخ 1403/11/23 شورای عالی فضای مجازی به شرح زیر به تصویب رسید.

ماده 1- تعاریف:

1-1- کمیسیون عالی ارتقای تولید محتوای فضای مجازی کشور: کمیسیون موضوع مصوبه دهمین جلسه شورای عالی فضای مجازی و اصلاحیه‌های بعدی آن که به اختصار کمیسیون عالی محتوا نامیده می‌شود؛
1-2- کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات: کمیسیون موضوع ماده 5 قانون وظایف و اختیارات وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات که به اختصار کمیسیون تنظیم نامیده می‌شود؛
1-3- کارور: کلیه ارائه‌دهندگان خدمات دسترسی که بر اساس مجوز سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی فعالیت می‌کنند؛
1-4- تنظیمگر بخشی: نهادی که به موجب قانون و یا مصوبه کمیسیون عالی تنظیم مقررات فضای مجازی کشور، همه یا قسمتی از امور تنظیمگری یک بخش از نظام حاکمیتی و اجرایی کشور را بر عهده دارد؛
1-5- نرخ مؤثر ترافیک: مبلغی که از تقسیم «درآمد فروش داده بر کل مصرف داده» کارور برای یک گیگابایت به دست می‌آید و جداگانه برای هر کارور تعیین می‌شود. این مبلغ توسط کمیسیون تنظیم در بازه‌های 6 ماهه مطابق اسناد رسمی حسابرسی شده کاروران، محاسبه و پس از تأیید مرکز ملی فضای مجازی کشور تعیین می‌شود؛
1-6- حق‌السهم محتوا: مبلغی که شرکت ارتباطات زیرساخت به عنوان کارگزار مالی برای ارتقای زنجیره محتوا از کاروران به صورت ماهانه دریافت می‌کند و برای هر کارور معادل حاصل ضرب «میانگین کل پهنای باند بین‌الملل مصرف شده ماهانه کارور (با واحد گیگابایت بر ثانیه)» در «10800» 1 در «تعداد روزهای ماه» در «20 درصد نرخ مؤثر ترافیک آن کارور» است؛
1-7- ترافیک بین‌الملل: ترافیکی که کاروران برای دسترسی به محتواها و خدمات میزبانی شده در خارج از مرزهای کشور، در اختیار کاربران قرار می‌دهند؛
1-8- ترافیک داخلی: ترافیکی که کاروران برای دسترسی به محتواها و خدمات میزبانی شده در داخل مرزهای کشور، در اختیار کاربران قرار می‌دهند.

ماده 2- اهداف:

2-1- ارتقای ارزش اقتصادی ترافیک داخلی و تحقق بخشی به اقتصاد محتوای فرهنگی؛

2-2- مزیت بخشی اقتصادی و ارتقای ارزش خدمات پایه و کاربردی بومی و تقویت تولید محتوای فاخر و شایسته مصرف؛

1- معادل تعداد ثانیه‌های یک روز تقسیم بر عدد 8 برای تبدیل «گیگابیت بر ثانیه» به «گیگابیت بر روز»

2-3- افزایش سهم ترافیک داخلی نسبت به ترافیک بین‌الملل؛

2-4- تعادل بخشی درآمد زنجیره ارزش فضای مجازی بومی اعم از تولید، توزیع و مصرف محتوا.

ماده 3- سیاست‌ها و الزامات نظام تعرفه‌گذاری ترافیک شبکه:

3-1- تعرفه‌گذاری عمده‌فروشی و خرده‌فروشی ترافیک توسط کمیسیون تنظیم باید به نحوی باشد که برای کاروران، سود حاصل از فروش ترافیک بین‌الملل، بیشتر از سود حاصل از فروش ترافیک داخلی نباشد و افزایش مصرف ترافیک داخلی نسبت به ترافیک بین‌الملل برای کاروران ارجحیت داشته باشد. به همین منظور، بند 2-2-1-2- سند طرح کلان و معماری شبکه ملی اطلاعات (تعرفه ترجیحی) پس از ابلاغ این سند نسخ می‌گردد؛

3-2- حق‌السهم دولت ناشی از درآمد ترافیک داخلی کاروران با تأیید سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی مبنی بر انجام تعهدات توسعه شبکه ملی اطلاعات بر اساس اولویت‌ها، تا سقف 50 درصد کاهش می‌یابد.

ماده 4- نظام تسهیم درآمد:

4-1- وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات موظف است حداکثر یک ماه پس از ابلاغ این سند، از طریق شرکت ارتباطات زیرساخت، اخذ «حق‌السهم محتوا» از کاروران را آغاز کند؛

تبصره: شورای معین شورای عالی فضای مجازی در نیمه دوم هر سال، پس از بررسی گزارش وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، در مورد افزایش درصد تعیین شده در تعریف «حق‌السهم محتوا» تصمیم‌گیری خواهد نمود.

4-2- منابع حاصل از بند 4-1- به صورت سپرده در اختیار شرکت ارتباطات زیرساخت قرار می‌گیرد و این شرکت بر اساس شیوه‌نامه مصوب کمیسیون عالی محتوا، به صورت صد درصد تخصیص یافته و بدون اختیار تصرف در آن، به حساب‌های مصوب این کمیسیون واریز کرده و در اختیار صندوق‌های فناورانه و معاف از مالیات - دارای مجوز معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان ریاست‌جمهوری و مورد تأیید مرکز ملی فضای مجازی - به عنوان کارگزار مالی قرار می‌گیرد؛

تبصره 1- کمیسیون عالی محتوا موظف است طرح خود را برای تحقق اهداف عملیاتی محتوا، سالم‌سازی و خدمات - موضوع بندهای 2-2-2- و 3-2-2 و 4-2-2- سند طرح کلان و معماری شبکه ملی اطلاعات و اصلاحات بعدی آن - بر اساس سیاست‌ها و الزامات ابلاغی مقام معظم رهبری (مدظله‌العالی) ناظر به محتوای جذاب و متنوع بر اساس اسلام ناب و گفتمان انقلاب اسلامی و با استفاده از منابع این بند و نگاشت نهادی دستگاه‌های فرهنگی در چهارچوب قوانین تهیه کند و به تصویب شورای عالی فضای مجازی برساند و مسئولیت تقسیم کار، پیگیری و نظارت بر تحقق اهداف یاد شده، با این کمیسیون خواهد بود؛

تبصره 2- هیچ یک از دستگاه‌ها، نهادها و سازمان‌های دولتی و عمومی غیر دولتی و هیچ یک از مجموعه‌ها، مؤسسات و شرکت‌های تابعه آن‌ها مجاز به استفاده از منابع این سند نمی‌باشند؛ به استثنا وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات که مجاز است صرفاً هزینه‌های پیاده‌سازی و نگهداری مفاد بند 4-5- این سند را پس از تأیید مرکز ملی فضای مجازی از محل اعتبارات بند 4-1- تأمین کند؛

تبصره 3- وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات موظف است اقدامات لازم را به نحوی انجام دهد که اولین مرحله واریز به صندوق‌های موضوع بند 4-2-، حداکثر دو ماه پس از ابلاغ این سند صورت گیرد و منابع حاصل از بند 4-1- به صورت ماهانه توسط شرکت ارتباطات زیرساخت در اختیار این صندوق‌ها قرار گیرد.

4-3- مرکز ملی فضای مجازی با همکاری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، سازمان تبلیغات اسلامی و وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات باید حداکثر دو ماه پس از تصویب این سند، شیوه‌نامه تخصیص حق‌السهم محتوا به ارائه‌دهندگان محتوا را بر اساس نرخ مؤثر ترافیک و ضریب رتبه‌بندی بند 4-4- این سند آماده کند و کمیسیون عالی محتوا موظف است ظرف یک ماه آن را بررسی و تصویب نماید؛

تبصره - خرید ترافیک فقط از ارائه‌دهندگان محتوای دارای مجوز از تنظیمگر بخشی و هویت معتبر در شبکه ملی اطلاعات - مطابق مصوبه پنجاه و نهمین جلسه شورای عالی فضای مجازی با موضوع نظام هویت معتبر در فضای مجازی کشور - مجاز است.

4-4- تمامی تنظیمگران بخشی مرتبط با ارائه‌دهندگان محتوا موظف هستند حداکثر ظرف مدت دو ماه پس از ابلاغ این سند، نظام‌های رتبه‌بندی ارائه‌دهندگان محتوا و ضوابط پرداخت به آن‌ها را به کمیسیون عالی محتوا پیشنهاد دهند و آن کمیسیون ظرف مدت یک ماه آن را بررسی، تکمیل و تصویب نماید؛

4-5- وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات موظف است ظرف مدت دو ماه پس از ابلاغ این سند، شرایط و ضوابط لازم برای شفافیت اقتصاد ترافیک محتوا در داخل کشور را تصویب و ابلاغ نماید و امکان رصد میزان مصرف ترافیک کاروران و ارائه‌دهندگان محتوا را برای مرکز ملی فضای مجازی فراهم کند.