قانون عضویت دولت جمهوری اسلامی ایران در بانک سرمایه‌گذاری زیرساخت آسیا [حاوی احکام مالیاتی]

وزارت امور اقتصادی و دارایی

در اجرای اصل یکصد و بیست و سوم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به پیوست «قانون عضویت دولت جمهوری اسلامی ایران در بانک سرمایه‌گذاری زیرساخت آسیا» که در جلسه علنی روز چهارشنبه مورخ سوم شهریور ماه یک هزار و سیصد و نود و پنج مجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ 1395/06/17 به تأیید شورای نگهبان رسیده و طی نامه شماره 45807 مورخ 1395/06/28 مجلس شورای اسلامی واصل گردیده، جهت اجرا ابلاغ می‌گردد.

حسن روحانی
رئیس‌جمهور

شماره: 45807
تاریخ: 1395/06/28
پیوست: دارد

حجت‌الاسلام‌والمسلمین جناب آقای دکتر حسن روحانی
ریاست محترم جمهوری اسلامی ایران

عطف به نامه شماره 52200/123573 مورخ 1394/09/22 در اجرای اصل یکصد و بیست و سوم (123) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران قانون عضویت دولت جمهوری اسلامی ایران در بانک سرمایه‌گذاری زیرساخت آسیا که با عنوان لایحه به مجلس شورای اسلامی تقدیم گردیده بود، با تصویب در جلسه علنی روز چهارشنبه مورخ 1395/06/03 و تأیید شورای محترم نگهبان، به پیوست ابلاغ می‌گردد.

رئیس مجلس شورای اسلامی
علی لاریجانی

قانون عضویت دولت جمهوری اسلامی ایران در بانک سرمایه‌گذاری زیرساخت آسیا

ماده واحده - به دولت اجازه داده می‌شود در بانک سرمایه‌گذاری زیرساخت آسیا به شرح اساسنامه پیوست عضویت یابد و نسبت به پذیره‌نویسی تعداد 15808 سهم به ارزش یک میلیارد و پانصد و هشتاد میلیون و هشتصد هزار (1.580.800.000) دلار اقدام نماید و در افزایش سهام سرمایه‌های آتی این بانک با تصویب هیات وزیران مشارکت نماید.

تبصره 1- تعیین و تغییر دستگاه اجرایی طرف عضویت بر عهده دولت است.

تبصره 2- رعایت اصول هفتاد و هفتم (77) و یکصد و سی و نهم (139) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران حسب مورد برای اصلاح اساسنامه بانک یاد شده موضوع ماده (53) و ارجاع به داوری موضوع ماده (55) الزامی است.

تبصره 3- بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران موظف است از محل منابع خود نسبت به پرداخت اقساط مربوط به پذیره‌نویسی سهام سرمایه دولت در بانک مزبور در مواعد مقرر اقدام نموده و مبالغ پرداختی را در دفاتر قانونی خود به حساب سهمیه سهام دولت جمهوری اسلامی ایران در مؤسسات بین‌المللی منظور کند.

تبصره 4- وزارت امور اقتصادی و دارایی مکلف به ارائه سفته معادل ریالی اقساط پرداختی سهام پذیره‌نویسی شده در بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران است.

تبصره 5- سهم دولت جمهوری اسلامی ایران از محل منابع بانک مرکزی تأمین شده و در ازای آن وزارت امور اقتصادی و دارایی به همان میزان سفته در اختیار بانک مرکزی قرار می‌دهد. در هر حال منابع مزبور جزء دارایی‌های خارجی بانک مرکزی محسوب می‌شود و دولت صرفاً می‌تواند از مزایای این سرمایه‌گذاری در توسعه زیرساخت بهره‌مند شود.

تبصره 6- دولت جمهوری اسلامی ایران نباید در گروه یا گروه‌هایی که رژیم اشغالگر قدس عضویت دارد، عضویت داشته باشد و باید در گروه کشورهای هم‌سو که منافع جمهوری اسلامی ایران را تأمین می‌کند عضویت داشته باشد.

تبصره 7- تعاملات با بانک سرمایه‌گذاری زیرساخت آسیا باید با رعایت اصول شریعت و اصول قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به ویژه اصل هفتاد و هفتم (77) قانون اساسی انجام شود.

تبصره 8- دولت مکلف است ترتیباتی اتخاذ نماید که ضمانت اجرای ماده (31) اساسنامه بانک توسعه زیرساخت آسیا همواره وجود داشته باشد و مسائل سیاسی بین‌المللی در مسیر تحقق حقوق جمهوری اسلامی ایران هیچ‌گونه خللی یا مانعی ایجاد نکند.

بسم‌الله‌الرحمن‌الرحیم

اساسنامه بانک سرمایه‌گذاری زیرساخت آسیا
متن نهایی
مصوب پنجمین نشست مذاکره‌کنندگان ارشد
22 می 2015 (اول خرداد 1394)

کشورهایی که این اساسنامه از طرف آن‌ها امضا شده است به شرح زیر توافق می‌نمایند:

نظر به اهمیت همکاری منطقه‌ای برای حفظ رشد و افزایش توسعه اقتصادی و اجتماعی اقتصادهای آسیا و بدین وسیله کمک به انعطاف‌پذیری منطقه‌ای در برابر بحران‌های مالی بالقوه و دیگر چالش‌های خارجی در قالب جهانی‌سازی؛

با عنایت به اهمیت توسعه زیر ساخت در گسترش ارتباط و بهبود یکپارچگی منطقه‌ای، افزایش رشد اقتصادی و بدین وسیله حفظ توسعه اجتماعی برای مردم آسیا و مشارکت در پویایی اقتصادی جهانی؛

با تصدیق اینکه نیاز بلندمدت قابل ملاحظه‌ای برای تأمین مالی توسعه زیرساخت در آسیا به طور مناسب‌تری از طریق مشارکت میان بانک‌های توسعه چندجانبه موجود و بانک سرمایه‌گذاری زیرساخت آسیا (که از این پس «بانک» نامیده می‌شود) تأمین خواهد شد؛

با اعتقاد به اینکه تأسیس بانک به عنوان یک مؤسسه مالی چندجانبه که بر توسعه زیرساخت تمرکز دارد به تأمین منابع اضافی مورد نیاز از داخل و خارج از آسیا کمک کرده و تنگناهای تأمین مالی که پیش روی اقتصادهای منفرد آسیا قرار می‌گیرند را از بین می‌برد و بانک‌های توسعه چندجانبه موجود را تکمیل می‌کند تا رشد پایدار و ثابت را در آسیا افزایش دهد؛

توافق نمودند تا «بانک» را که طبق موارد زیر عمل خواهد نمود، تأسیس نمایند:

فصل اول - هدف، وظایف و عضویت

ماده 1- هدف

1- هدف بانک عبارت است از:

(1) ترویج توسعه اقتصاد پایدار، ایجاد ثروت و بهبود ارتباط زیرساخت در آسیا با سرمایه‌گذاری روی زیرساخت و دیگر بخش‌های مولد؛ و

(2) ترغیب مشارکت و همکاری منطقه‌ای برای مشخص نمودن چالش‌های توسعه‌ای با تلاش برای همکاری تنگاتنگ با دیگر مؤسسات توسعه دوجانبه و چندجانبه

2- هرگاه در این اساسنامه اشاره به «آسیا» و «منطقه» شود، شامل مناطق جغرافیایی و ترکیبی می‌باشد که تحت عنوان آسیا و اقیانوسیه توسط سازمان ملل متحد طبقه‌بندی شده‌اند، مگر اینکه هیأت‌رئیسه به گونه دیگری تصمیم‌گیری نموده باشد.

ماده 2- وظایف

بانک برای دستیابی به هدف خود وظایف زیر را خواهد داشت:

(1) تشویق سرمایه‌گذاری سرمایه دولتی و خصوصی در منطقه برای مقاصد توسعه‌ای، به ویژه برای توسعه زیرساخت و دیگر بخش‌های مولد؛

(2) استفاده از منابع در دسترس برای تأمین مالی چنین توسعه‌ای در منطقه، شامل پروژه‌ها و برنامه‌هایی که در کل به طور مؤثرتری به رشد اقتصادی هماهنگ منطقه کمک خواهد کرد و توجه خاصی به نیازهای اعضای کمتر توسعه یافته در منطقه دارد؛

(3) ترغیب سرمایه‌گذاری خصوصی در پروژه‌ها، مؤسسات و فعالیت‌هایی که به توسعه اقتصادی در منطقه کمک می‌کند، به ویژه در زیرساخت و دیگر بخش‌های مولد و تکمیل سرمایه‌گذاری خصوصی در هنگامی که سرمایه خصوصی در شرایط متعارف موجود نباشد، و

(4) بر عهده گرفتن فعالیت‌های دیگر و فراهم آوردن سایر خدماتی که می‌توانند وظایف مزبور را به پیش ببرند.

ماده 3- عضویت

1- عضویت در بانک برای اعضای بانک بین‌المللی بازسازی و توسعه یا بانک توسعه آسیا آزاد می‌باشد.

الف - اعضای منطقه‌ای شامل اعضای فهرست شده در بخش (الف) جدول (الف) و اعضای دیگر مندرج در منطقه آسیا طبق بند (2) ماده (1) خواهند بود. همه اعضای دیگر، اعضای غیر منطقه‌ای خواهند بود.

ب - اعضای مؤسس، آن دسته از اعضای فهرست شده در جدول (الف) خواهند بود که در تاریخ تعیین شده در ماده (57) یا پیش از آن این موافقت‌نامه را امضا کرده باشند و به همه شرایط دیگر عضویت پیش از تاریخ نهایی تعیین شده در بند (1) ماده (58) را جامه عمل پوشانده باشند.

2- اعضای بانک بین‌المللی بازسازی و توسعه یا بانک توسعه آسیا که طبق ماده (58) به عنوان اعضا شناخته نمی‌شوند می‌توانند، به موجب شرایطی که بانک ممکن است تعیین نماید، با رأی اکثریت مطلق هیأت‌رئیسه مقرر در ماده (28) به عضویت بانک درآیند.

3- در مورد درخواست‌کننده‌ای که دولت حاکم نیست یا مسئول انجام روابط بین‌الملل خود نمی‌باشد، درخواست عضویت در بانک باید توسط آن عضو بانک که مسئول روابط بین‌الملل آن است، ارائه یا مورد توافق قرار گیرد.

فصل دوم - سرمایه

ماده 4- سرمایه مجاز

1- سهم سرمایه مجاز بانک مبلغ یکصد میلیارد (100.000.000.000) دلار آمریکا خواهد بود که به یک میلیون سهم با ارزش اسمی هر کدام یکصد هزار (100.000) دلار تقسیم می‌شود، که تنها برای پذیره‌نویسی اعضا طبق مفاد ماده (5) در دسترس قرار خواهد گرفت.

2- سهم سرمایه مجاز اولیه به سهام پرداخت شده و سهام قابل بازخرید تقسیم خواهد شد. سهامی که دارای مجموع ارزش اسمی بیست میلیارد (20.000.000.000) دلار هستند، سهام پرداخت شده خواهند بود و سهامی که دارای مجموع ارزش اسمی هشتاد میلیارد (80.000.000.000) دلار هستند، قابل بازخرید خواهند بود.

3- سهم سرمایه مجاز بانک می‌تواند توسط هیأت‌رئیسه با رأی اکثریت مطلق مقرر در ماده (28) در زمان و در شرایطی که مناسب به نظر می‌رسد از جمله تناسب بین سهام پرداخت شده و قابل بازخرید، افزایش داده شود.

4- اصطلاح «دلار» و علامت «$» در هر جایی که در این اساسنامه استفاده شده است به عنوان پول رایج رسمی قابل پرداخت ایالات متحده آمریکا در نظر گرفته خواهد شد.

ماده 5- پذیره‌نویسی سهام

1- هر عضو، سهام سرمایه بانک را پذیره‌نویسی خواهد کرد. هر پذیره‌نویسی برای سهم سرمایه مجاز اولیه برای سهام پرداخت شده و سهام قابل بازخرید به نسبت دو به هشت خواهد بود. تعداد اولیه سهام موجودی که باید توسط کشورها پذیره‌نویسی شود تا طبق ماده (58) به عنوان اعضا شناخته شوند، همان خواهد بود که در جدول (الف) اعلام شده است.

2- تعداد اولیه سهام که باید توسط کشورهایی پذیره‌نویسی شود تا برای عضویت طبق بند (2) ماده (3) پذیرفته شوند، توسط هیأت‌رئیسه تعیین خواهد شد، مشروط بر اینکه به هر حال چنین پذیره‌نویسی که تأثیری بر کاهش درصد سهم سرمایه نگهداری شده توسط اعضای منطقه‌ای زیر هفتاد و پنج درصد (75%) کل سهم سهام پذیره‌نویسی شده داشته باشد، مجاز نخواهد بود، مگر اینکه به گونه دیگری توسط هیأت‌رئیسه و با رأی اکثریت مطلق مقرر در ماده (28)، توافق شده باشد.

3- هیأت‌رئیسه می‌تواند بنا به درخواست یک عضو، پذیره‌نویسی عضو مزبور را طبق شرایط تعیین شده توسط هیات و رأی اکثریت مطلق مقرر در ماده (28) افزایش دهد، مشروط بر اینکه در هر حال چنین افزایشی در پذیره‌نویسی هر عضو، زمانی که تأثیری بر کاهش درصد سهم سرمایه نگهداری شده توسط اعضای منطقه‌ای به زیر هفتاد و پنج درصد (75%) کل سهم سرمایه پذیره‌نویسی شده داشته باشد، مجاز نباشد مگر اینکه به گونه دیگری توسط هیأت‌رئیسه و با رأی اکثریت مطلق مقرر در ماده (28)، توافق شده باشد.

4- هیأت‌رئیسه در فواصل زمانی کمتر از پنج سال، سهم سرمایه بانک را بررسی خواهد نمود. در صورت افزایش سهم سرمایه مجاز، هر عضو فرصت معقولی را برای پذیره‌نویسی به موجب شرایط تعیین شده توسط هیأت‌رئیسه خواهد داشت که به نسبت افزایش سهام معادل نسبتی که سهام آن بدین ترتیب پذیره‌نویسی شده باشد به کل سهم سرمایه پذیره‌نویسی شده بلافاصله پیش از اینکه چنین افزایشی را در برداشته باشد، خواهد بود. هیچ یک از اعضا مجبور به پذیره‌نویسی هیچ بخشی از افزایش سهام سرمایه نخواهد بود.

ماده 6- پرداخت پذیره‌نویسی‌ها

1- پرداخت مبلغ اولیه پذیره‌نویسی شده توسط هر یک از امضاکنندگان این اساسنامه که طبق ماده (58) عضو می‌شوند، برای سهم سرمایه پرداخت شده بانک در پنج قسط یعنی هر قسط بیست درصد (20%) کل مبلغ مربوط، خواهد بود، مگر به گونه‌ای که در بند (5) این ماده پیش‌بینی شده است. قسط اول توسط هر عضو ظرف مدت سی روز پس از لازم‌الاجرا شدن این اساسنامه یا در تاریخ سپردن سند تنفیذ، پذیرش یا تصویب طبق بند (1) ماده (58) از طرف آن یا پیش از آن، هر کدام که مؤخرتر باشد، پرداخت خواهد شد. قسط دوم ظرف مدت یک سال از تاریخ لازم‌الاجرا شدن این اساسنامه پرداخت خواهد شد. سه قسط باقی‌مانده به ترتیب هر کدام یک سال از تاریخ پرداخت قسط پیشین پرداخت خواهد شد.

2- هر قسط پرداخت پذیره‌نویسی‌های اولیه مربوط به سهم سرمایه پرداخت شده اولیه به دلار یا پول رایج دیگر قابل تبدیل پرداخت خواهد بود، مگر به گونه‌ای که در بند (5) این ماده پیش‌بینی شده است. بانک می‌تواند در هر زمانی چنین پرداخت‌هایی را به دلار تبدیل نماید. همه حقوق از جمله حق رأی به دست آمده در رابطه با سهام پرداخت شده و سهام قابل بازخرید مربوط که برای آن‌ها، پرداخت‌های مزبور سررسید شده اما دریافت نشده‌اند تا زمانی که کل مبلغ توسط بانک دریافت نشده باشد به حالت تعلیق در خواهد آمد.

3- پرداخت مبلغ پذیره‌نویسی شده برای سهم سرمایه قابل بازخرید بانک تنها منوط به فراخوان بانک و زمانی است که بانک برای ایفای تعهدات خود لازم بداند. در صورت وجود چنین فراخوانی، پرداخت می‌تواند به اختیار عضو، به دلار یا پول رایج مورد نیاز برای ایفای تعهدات بانک که برای ایفای آن‌ها فراخوان صورت گرفته، انجام پذیرد. فراخوانی پذیره‌نویسی‌های پرداخت نشده در مورد همه سهام قابل بازخرید، دارای درصدی یکسان خواهد بود.

4- بانک، محل هر پرداخت را به موجب این ماده تعیین خواهد کرد، مشروط به اینکه تا پیش از جلسه افتتاحیه هیأت‌رئیسه، قسط اول موضوع بند (1) این ماده به دولت جمهوری خلق چین به عنوان امین بانک پرداخت شود.

5- عضوی که به عنوان یک کشور کمتر توسعه یافته از نظر این بند در نظر گرفته شده است می‌تواند سهم پذیره‌نویسی خود را به موجب بندهای (1) و (2) این ماده به عنوان گزینه، به یکی از صورت‌های زیر پرداخت نماید:

الف - کاملاً به دلار یا هر پول رایج قابل تبدیل دیگر تا ده قسط که هر قسط، مساوی با ده درصد (10%) کل مبلغ پذیره‌نویسی باشد، اقساط اول و دوم به گونه پیش‌بینی شده در بند (1) و قسط سوم تا دهم نیز در تاریخ سال دوم و پس از لازم‌الاجرا شدن اساسنامه قابل پرداخت می‌باشد، یا

ب - بخشی به دلار یا پول رایج قابل تبدیل دیگر و بخشی تا پنجاه درصد (50%) هر قسط به پول رایج کشور عضو، پس از جدول زمانی اقساط مقرر در بند (1) این ماده، مفاد زیر برای پرداخت‌های موضوع جزء (ب) اعمال خواهد شد:

(1) عضو در زمان پذیره‌نویسی به موجب بند (1) این ماده، بانک را از نسبت پرداخت‌هایی که باید به پول رایج کشور خود انجام دهد، آگاه خواهد کرد.

(2) هر پرداخت یک عضو به پول رایج کشور خود به موجب بند (5)، به مبلغی خواهد بود که بانک برای برابری بخشی از پذیره‌نویسی که باید پرداخت شود با ارزش کامل آن به دلار، تعیین می‌کند. پرداخت اولیه به مبلغی خواهد بود که عضو مربوط به موجب موارد زیر مناسب می‌داند، اما منوط به چنان تعدیلی است که ظرف مدت نود روز از تاریخی که سررسید چنین پرداختی فرا می‌رسد و بانک با توجه به ضرورت ایجاد برابری کامل دلاری پرداخت مزبور، تعیین خواهد نمود، پرداخت انجام شود.

(3) هر موقع که بنا به نظر بانک، نرخ تبدیل پول رایج کشور عضو به میزان قابل توجهی کاهش یابد، عضو باید ظرف مدت زمان معقولی مبلغ اضافی را به پول رایج مورد نیاز، برای حفظ ارزش همه پول رایج مربوط نگهداری شده توسط بانک در حساب پذیره‌نویسی خود، پرداخت نماید.

(4) هر موقع که بنا به نظر بانک، نرخ ارز پول رایج کشور عضو به میزان قابل توجهی افزایش یابد، بانک ظرف مدت زمان معقولی مبلغی از آن پول رایج مورد نیاز را به کشور عضو مربوط برای تبدیل ارزش همه پول رایج مربوط نگهداری شده توسط بانک در حساب پذیره‌نویسی آن پرداخت خواهد نمود.

(5) بانک می‌تواند از حقوق خود برای پرداخت، به موجب جزء (3)، چشم پوشی کند و عضو نیز می‌تواند از حقوق خود برای پرداخت به موجب جزء (4)، چشم پوشی نماید.

6- بانک از هر عضوی که وجه پذیره‌نویسی خود را به موجب جزء (ب) بند (5) این ماده پرداخت می‌کند، سفته‌ها یا تعهدات دیگر صادره توسط دولت عضو یا توسط امین تعیین شده توسط چنین عضوی در عوض مبلغی که باید به پول رایج کشور عضو پرداخت شود را می‌پذیرد، مشروط بر اینکه چنین مبلغی برای انجام عملیات بانک مورد نیاز نباشد. سفته‌ها یا تعهدات مزبور، غیر قابل انتقال، فاقد سود و قابل پرداخت به بانک با ارزش اسمی به محض درخواست خواهد بود.

ماده 7- شرایط سهام

1- برگ سهامی که در ابتدا توسط اعضا پذیره‌نویسی شده است به صورت اسمی صادر خواهد شد. سهام دیگر به صورت اسمی صادر خواهد شد مگر اینکه هیأت‌رئیسه با رأی اکثریت مطلق مقرر در ماده (28) برای صدور آن‌ها در دوره‌های دیگر، در شرایط خاص تصمیم‌گیری کند.

2- برگ سهام به هیچ وجه و شیوه‌ای در گرو یا رهن قرار نخواهد گرفت و تنها قابل انتقال به بانک خواهد بود.

3- مسئولیت اعضا در مورد سهام به بخش پرداخت نشده در زمان قیمت صدور آن‌ها محدود خواهد شد.

4- هیچ عضوی به دلیل عضویت خود، مسئول تعهدات بانک نخواهد بود.

ماده 8- منابع عادی

اصطلاح «منابع عادی» بانک، به گونه‌ای که در این اساسنامه به کار برده شده است شامل موارد زیر خواهد بود:

(1) سهم سرمایه مجاز بانک، از جمله سهام پرداخت شده و قابل بازخرید، پذیره‌نویسی شده به موجب ماده (5)؛

(2) وجوه افزایش داده شده توسط بانک به موجب اختیارات تفویض شده طبق بند (1) ماده (16) که نسبت به آن تعهد به فراخوانی مقرر در بند (3) ماده (6) قابل اعمال می‌باشد؛

(3) وجوه دریافت شده در بازپرداخت وام‌ها یا تضمین‌های صورت گرفته با منابع اشاره شده در بندهای (1) و (2) این ماده یا به عنوان برگشتی سرمایه‌گذاری‌های دارایی خالص و انواع دیگر تأمین مالی تأیید شده به موجب جزء (6) بند (2) ماده (11) که با چنین منابعی صورت گرفته است؛

(4) درآمد به دست آمده از وام‌های داده شده از وجوه فوق‌الذکر یا از ضمانت‌هایی که در مورد آن‌ها، تعهد به بازخرید اشاره شده در بند (3) ماده (6) قابل اعمال می‌باشد، و

(5) هر وجه یا درآمد دیگر دریافت شده توسط بانک که بخشی از منابع وجوه خاص موضوع ماده (17) این اساسنامه نمی‌باشد.

فصل سوم - عملیات بانک

ماده 9- کاربرد منابع

منابع و تسهیلات بانکی منحصراً برای انجام اهداف و وظایفی که به ترتیب در مواد (1) و (2) اشاره شده و طبق اصول رایج بانکداری استفاده خواهد شد.

ماده 10- عملیات عادی و تخصصی

1- عملیات بانک شامل موارد زیر خواهد بود:

(1) عملیات عادی تأمین مالی شده از منابع عادی بانک موضوع ماده (8)؛ و

(2) عملیات تخصصی تأمین مالی شده از منابع وجوه خاص موضوع ماده (17)

این دو نوع عملیات می‌توانند به صورت جداگانه عناصر یک پروژه یا برنامه واحد را تأمین مالی کنند.

2- منابع عادی و منابع وجوه خاص بانک در همه اوقات و در همه جنبه‌ها حفظ، استفاده و سرمایه‌گذاری خواهد شد یا در غیر این صورت باید به طور کاملاً مجزا از همدیگر، تعیین تکلیف شوند. صورت‌های مالی بانک به طور مجزا نشان‌دهنده عملیات عادی و عملیات تخصصی خواهد بود.

3- منابع عادی بانک تحت هیچ شرایطی برای تسویه زیان‌ها یا مسئولیت‌های ناشی از عملیات خاص یا فعالیت‌های دیگری که منابع وجوه خاص در ابتدا برای آن‌ها استفاده یا تعهد شده بوده، استفاده یا برای ایفای آن‌ها در نظر گرفته نخواهد شد.

4- هزینه‌هایی که مستقیماً به عملیات عادی اختصاص داده می‌شود، از منابع عادی بانک تأمین خواهد شد. هزینه‌هایی که مستقیماً به عملیات تخصصی تخصیص داده می‌شوند از منابع وجوه خاص بانک تأمین خواهد شد. هرگونه هزینه دیگر طبق صلاحدید بانک تأمین می‌شود.

ماده 11- دریافت‌کننده‌ها و روش‌های عملیات

1- الف - بانک می‌تواند تأمین مالی را برای هر عضو یا هر نهاد، بخش فرعی سیاسی یا تابعه آن یا هر مؤسسه یا شرکتی که در سرزمین یک عضو فعالیت می‌کند و همچنین برای مؤسسه‌ها یا نهادهای بین‌المللی یا منطقه‌ای مرتبط با توسعه اقتصادی منطقه انجام دهد.

ب - بانک تنها در صورتی می‌تواند تحت شرایط خاص کمک لازم را به دریافت‌کننده‌ای که در ردیف (الف) فوق ذکر نشده است ارائه نماید که هیأت‌رئیسه با رأی اکثریت مطلق مقرر در ماده (28):

(1) تصمیم گرفته باشد که چنین کمکی برای نیل به هدف بانک طراحی شده و در راستای وظایف بانک می‌باشد و به نفع عضویت بانک است و

(2) انواع کمک‌ها را به موجب بند (2) این ماده که می‌تواند به چنین دریافت‌کننده‌ای اعطا شود، مشخص کرده باشد.

2- بانک می‌تواند عملیات خود را به هر یک از شیوه‌های زیر انجام دهد:

(1) با ارائه تأمین مالی کمکی یا مشارکت در وام‌های مستقیم؛

(2) با سرمایه‌گذاری وجوه در سرمایه سهامداران یک مؤسسه یا شرکت؛

(3) با تضمین وام‌هایی برای توسعه اقتصادی، اعم از تعهددهنده اولیه یا ثانویه به طور کامل یا جزئی؛

(4) با تأمین منابع وجوه خاص طبق موافقت‌نامه‌هایی که کاربرد آن‌ها را تعیین می‌کنند؛

(5) با ارائه کمک فنی طبق ماده (15)؛ یا

(6) از طریق انواع دیگر تأمین مالی که ممکن است توسط هیأت‌رئیسه و با رأی اکثریت مطلق مقرر در ماده (28) تعیین شود.

ماده 12- محدودیت‌های عملیات عادی

1- مبلغ کل بدهی معوقه وام‌ها، سرمایه‌گذاری‌های دارایی خالص، تضمین‌ها و انواع دیگر تأمین مالی فراهم آمده توسط بانک در عملیات عادی خود به موجب جزءهای (1)، (2)، (3) و (6) بند (2) ماده (11) نباید در هر زمانی افزایش داده شود، به شرط آنکه با چنین افزایشی، مبلغ کل سرمایه پذیره‌نویسی شده دست نخورده، ذخایر و درآمدهای انباشته درج شده در منابع عادی آن افزایش داده شده باشد. علی‌رغم مفاد جمله پیشین، هیأت‌رئیسه می‌تواند با رأی اکثریت مطلق مقرر در ماده (28)، در هر زمانی تصمیم بگیرد که بر مبنای موقعیت مالی و وضعیت مالی بانک، محدودیت موضوع این بند تا دویست و پنجاه درصد (250%) سرمایه پذیره‌نویسی شده دست نخورده بانک، ذخایر و درآمدهای انباشته درج شده در منابع عادی آن، افزایش داده شود.

2- مبلغ سرمایه‌گذاری‌های دارایی خالص پرداخت شده بانک در هر زمان از مبلغ مربوط به کل سرمایه پذیره‌نویسی شده پرداخت شده دست نخورده و ذخایر عمومی آن تجاوز نخواهد کرد.

ماده 13- اصول عملیات

عملیات بانک طبق اصول مشخص شده زیر انجام خواهد پذیرفت:

1- بانک از طریق اصول بانکداری رایج، در عملیات خود هدایت خواهد شد.

2- عملیات بانکی اصولاً برای تأمین مالی پروژه‌های خاص یا برنامه‌های سرمایه‌گذاری خاص، برای سرمایه‌گذاری دارایی خالص و برای کمک فنی طبق ماده (15) انجام خواهد پذیرفت.

3- بانک هیچ تعهدی را در قلمرو یک عضوی که به چنین تأمین مالی اعتراض داشته باشد تأمین مالی نخواهد کرد.

4- بانک اطمینان حاصل خواهد نمود که هر یک از عملیات آن با رعایت سیاست‌های عملیاتی و مالی بانک از جمله سیاست‌های مربوط به اثرات زیست محیطی و اجتماعی، بدون محدودیت صورت می‌پذیرد.

5- بانک در بررسی درخواست تأمین مالی، توانایی دریافت‌کننده برای دستیابی به تأمین مالی یا تسهیلات در هر جایی را طبق شرایطی که بانک برای دریافت‌کننده با لحاظ نمودن همه عوامل مربوط متعارف تلقی می‌کند، در نظر خواهد گرفت.

6- در هنگام فراهم آوردن یا تضمین تأمین مالی، بانک پیش‌بینی‌هایی که دریافت‌کننده و ضامن را - در صورت وجود - در موقعیتی قرار می‌دهد تا به تعهدات خود به موجب پیمان تأمین مالی جامه عمل بپوشانند، در نظر خواهد گرفت.

7- در هنگام فراهم آوردن یا تضمین تأمین مالی، شرایط مالی مانند نرخ هزینه مالی و هزینه‌های دیگر و جدول زمانی بازپرداخت اصل پول طوری خواهد بود که به عقیده بانک برای تأمین مالی مربوط و خطرپذیری (ریسک) بانک مناسب می‌باشد.

8- بانک محدودیتی را برای تدارک کالاها و خدمات از هر کشور، از عواید حاصله از هرگونه تأمین مالی تعهد شده در عملیات عادی یا خاص بانک اعمال نخواهد کرد.

9- بانک اقدامات مورد نیاز را انجام خواهد داد تا اطمینان حاصل نماید که عواید حاصله از هرگونه تأمین مالی فراهم شده، تضمین شده یا مشارکت شده در آن توسط بانک، تنها برای مقاصدی استفاده می‌شوند که تأمین مالی برای آن و با توجه خاص به ملاحظات اقتصادی و بازدهی، اختصاص داده شده است.

10- بانک، مطلوبیت اجتناب از استفاده از میزان نامتناسبی از منابع خود در جهت منافع هر عضو را در نظر خواهد گرفت.

11- بانک در صدد حفظ تنوع معقول در سرمایه‌گذاری‌های خود در سرمایه سهامداران خواهد بود. بانک در سرمایه‌گذاری‌های دارایی خالص خود مسئولیت مدیریت هر مؤسسه یا شرکتی که در آن سرمایه‌گذاری کرده است را به عهده نخواهد گرفت و در صدد کنترل منافع در شرکت یا مؤسسه مربوط، مگر در صورت لزوم برای حفظ سرمایه‌گذاری بانک، نخواهد بود.

ماده 14- شرایط تأمین مالی

1- در مورد وام‌هایی که توسط بانک داده شده یا در آن‌ها مشارکت یا تضمین شده، قرارداد، شرایط مربوط به وام یا تضمین مربوط را طبق اصول عملیاتی مشخص شده در ماده (13) و با رعایت مفاد دیگر این اساسنامه، تعیین خواهد کرد. در تعیین چنین شروطی، بانک کاملاً نیاز به حفظ موقعیت مالی و درآمد خود را در نظر می‌گیرد.

2- زمانی که دریافت‌کننده وام‌ها یا ضمانت‌های وام‌ها، خود یک عضو نباشد، بانک می‌تواند طبق صلاحدید خود مقرر کند که عضوی که پروژه مربوط قرار است در سرزمین آن انجام شود یا یک نهاد دولتی یا هر دستگاه تابعه آن عضو که مورد قبول بانک باشد، بازپرداخت اصل پول و پرداخت هزینه‌های مالی و هزینه‌های دیگر مربوط به وام را طبق شرایط مربوط تضمین نماید.

3- مبلغ هر سرمایه‌گذاری دارایی خالص از درصد سرمایه سهامداران شرکت یا مؤسسه مربوط که طبق سیاست‌های مصوب هیأت‌مدیره مجاز می‌باشد، تجاوز نخواهد کرد.

4- بانک می‌تواند تأمین مالی را در عملیات خود به پول رایج کشور مربوط طبق سیاست‌هایی که خطر پول رایج را به حداقل می‌رسانند، فراهم کند.

ماده 15- کمک فنی

1- بانک می‌تواند توصیه‌ها و کمک فنی و دیگر شکل‌های مشابه کمک را که هدف آن را برآورده می‌کند و در حیطه وظایف آن قرار دارد، ارائه نماید.

2- چنانچه هزینه‌های صرف شده برای انجام چنین خدماتی قابل پرداخت نباشند، بانک چنین هزینه‌هایی را از درآمد بانک کسر خواهد کرد.

فصل چهارم - تأمین مالی بانک

ماده 16- اختیارات کلی

علاوه بر اختیارات تصریح شده در هر جای دیگر در این اساسنامه، بانک دارای اختیارات زیر می‌باشد:

1- بانک می‌تواند وجوه را از طریق وام‌گیری یا شیوه‌های دیگر در کشورهای عضو یا هر جای دیگری طبق مقررات قانونی مربوط افزایش دهد.

2- بانک می‌تواند اوراق بهاداری را که بانک صادر یا تضمین نموده یا در آن‌ها سرمایه‌گذاری کرده است، خرید و فروش کند.

3- بانک می‌تواند اوراق بهاداری را که به منظور تسهیل فروش آن‌ها، در آن‌ها سرمایه‌گذاری کرده است، تضمین نماید.

4- بانک می‌تواند خرید اوراق بهاداری را که توسط هر مؤسسه یا شرکت صادر شده است، برای مقاصد منطبق با هدف بانک تضمین نماید یا در تضمین آن مشارکت نماید.

5- بانک می‌تواند وجوهی را که در عملیات بانک مورد نیاز نیستند، سرمایه‌گذاری یا سپرده‌گذاری کند.

6- بانک اطمینان حاصل خواهد نمود که بر روی هر اوراق بهادار صادره یا تضمین شده توسط بانک، اظهارنامه قابل رؤیتی مبنی بر این که اوراق مزبور، تعهد هیچ دولتی نیست، درج خواهد شد، مگر اینکه در حقیقت تعهد یک دولت خاص باشد که در این صورت مراتب ذکر خواهد شد.

7- بانک می‌تواند وجوه امانی نزد طرف‌های دیگر را برقرار و اداره نماید، مشروط بر اینکه به موجب چهارچوب وجوه امانی که به تأیید هیأت‌رئیسه رسیده است، وجوه امانی مزبور برای دستیابی به هدف مربوط در نظر گرفته شوند و در راستای وظایف بانک باشند.

8- بانک تنها در صورت تأیید هیأت‌رئیسه با رأی اکثریت مقرر در ماده (28) می‌تواند مؤسسه‌های فرعی را تأسیس نماید که برای دستیابی به اهداف بانک در نظر گرفته شده‌اند و در راستای وظایف بانک می‌باشند.

9- بانک می‌تواند اختیارات دیگری را اعمال نماید و قواعد و مقرراتی را وضع کند که ممکن است برای پیشبرد اهداف و وظایف بانک، طبق مفاد این اساسنامه لازم یا مناسب باشند.

ماده 17- وجوه خاص

1- بانک می‌تواند وجوه خاص مشخص شده برای دستیابی به اهداف و در راستای وظایف بانک را بپذیرد؛ چنین وجوه خاصی، منابع بانک خواهد بود. هزینه کلی مدیریت هر وجه خاص از طریق آن وجه خاص تأمین خواهد شد.

2- وجوه خاص پذیرفته شده توسط بانک می‌تواند طبق شرایط و طبق هدف و وظایف بانک و با توافق مربوط به چنین وجوهی استفاده شود.

3- بانک قواعد و مقررات خاص مورد نیاز برای برقراری، مدیریت و استفاده از هر یک از وجوه خاص را تصویب خواهد کرد. قواعد و مقررات مزبور طبق مفاد این اساسنامه خواهد بود، مگر مفادی که صراحتاً تنها برای عملیات عادی بانک قابل اعمال باشند.

4- اصطلاح «منابع وجوه خاص» اشاره به منابع هر وجه خاصی دارد و شامل موارد زیر خواهد بود:

(1) وجوه پذیرفته شده توسط بانک برای درج در هر وجه خاص؛

(2) وجوه دریافت شده در رابطه با وام‌ها یا ضمانت‌ها و عواید حاصل از هر سرمایه‌گذاری دارایی خالص، تأمین مالی شده از منابع هر یک از وجوه خاص که بر اساس قواعد و مقررات بانکی ناظر بر آن وجوه خاص از طریق چنین وجوه خاصی دریافت شده‌اند.

(3) درآمد حاصل از سرمایه‌گذاری منابع وجوه خاص؛ و

(4) هر منبع دیگری که در اختیار هر وجه خاص قرار می‌گیرد.

ماده 18- تخصیص و توزیع درآمد خالص

1- هیأت‌رئیسه حداقل به طور سالانه تصمیم خواهد گرفت که چه بخشی از درآمد خالص بانک باید پس از استفاده برای ذخایر، به درآمدهای انباشته یا مقاصد دیگری اختصاص داده شود و چه بخشی از آن در صورت وجود، بین اعضا توزیع شود. هر تصمیم این‌چنینی برای اختصاص درآمد خالص بانک به مقاصد دیگر با رأی اکثریت مطلق به گونه مقرر در ماده (28) انجام خواهد پذیرفت.

2- توزیع موضوع بند پیشین، متناسب با تعداد سهام نزد هر عضو انجام خواهد پذیرفت و پرداخت‌ها به شیوه و با پول رایجی انجام می‌پذیرد که هیأت‌رئیسه تعیین خواهد کرد.

ماده 19- پول‌های رایج

1- اعضا هیچ‌گونه محدودیتی را برای پول‌های رایج از جمله دریافت، نگهداری، استفاده یا انتقال توسط بانک یا هر دریافت‌کننده از بانک بابت پرداخت‌ها در هر کشوری وضع نخواهند کرد.

2- هرگاه به موجب این اساسنامه ارزش‌گذاری هر پول رایج نسبت به پول دیگر یا تعیین قابل تبدیل بودن یا نبودن هر پول رایجی ضروری باشد چنین ارزش‌گذاری یا تصمیمی توسط بانک صورت می‌پذیرد.

ماده 20- روش‌های انجام مسئولیت‌های بانک

1- در عملیات عادی بانک، در صورت وجود بدهی معوقه یا قصور در پرداخت وام‌های مشارکت شده در آن یا تضمین شده توسط بانک و در صورت زیان به سرمایه‌گذاری دارایی خالص یا انواع دیگر تأمین مالی به موجب جزء (6) بند (2) ماده (11)، بانک اقدام مقتضی را به عمل خواهد آورد. بانک مقررات مناسبی را در برابر زیان‌های احتمالی تعیین خواهد کرد.

2- زیان‌های ناشی از عملیات عادی بانک از موارد زیر تأمین خواهد شد:

(1) ابتدا، طبق مقررات موضوع بند (1) فوق؛

(2) دوم، از درآمد خالص؛

(3) سوم، از ذخایر و درآمدهای انباشته؛

(4) چهارم از سرمایه پرداخت شده‌ای که دست نخورده‌اند؛ و

(5) سرانجام از یک مبلغ مناسب سرمایه قابل بازخرید پذیره‌نویسی شده اما فراخوانی نشده که باید طبق مفاد بند (3) ماده (6) فراخوانی شوند.

فصل پنجم - اداره

ماده 21- ساختار

بانک دارای هیأت‌رئیسه، هیأت‌مدیره، رئیس یا چند نایب‌رئیس و سایر مأموران و کارکنانی خواهد بود که مورد نیاز تلقی می‌شوند.

ماده 22- هیأت‌رئیسه: ترکیب

1- هر عضو در هیأت‌رئیسه، نماینده دارد و یک عضو هیأت‌رئیسه و یک جانشین را تعیین خواهد نمود. هر یک از اعضای هیأت‌رئیسه و هر عضو جانشین به عنوان نماینده عضو انتخابی عمل خواهند کرد. هیچ عضو جانشین مگر در غیاب رئیس اصلی، نمی‌تواند حق رأی داشته باشد.

2- در هر یک از جلسات سالانه، هیات باید یکی از اعضای هیأت‌رئیسه را به عنوان رئیس انتخاب نماید که وی تا زمان انتخاب رئیس بعدی در این سمت باقی خواهد ماند.

3- اعضای هیأت‌رئیسه و اعضای جانشین بدون دریافت حق‌الزحمه‌ای از بانک خدمت خواهند کرد، اما بانک می‌تواند هزینه‌های متعارف صرف شده برای حضور در جلسات را به آن‌ها پرداخت نماید.

ماده 23- هیأت‌رئیسه: اختیارات

1- همه اختیارات بانک به هیأت‌رئیسه تفویض خواهد شد.

2- هیأت‌رئیسه می‌تواند برخی یا همه اختیارات خود بجز اختیارات زیر را به هیأت‌مدیره واگذار کند:

(1) پذیرش اعضای جدید و تعیین شرایط پذیرش آن‌ها؛

(2) افزایش یا کاهش سهم سرمایه مجاز بانک؛

(3) تعلیق یک عضو؛

(4) تصمیم‌گیری در رابطه با اختلاف‌های حاصل از تفسیر یا اجرای این اساسنامه که توسط هیأت‌مدیره ارائه شده باشد.

(5) انتخاب مدیران بانک و تصمیم‌گیری در رابطه با هزینه‌هایی که باید برای مدیران و مدیران جانشین و حق‌الزحمه‌های مربوط - در صورت وجود - به موجب بند (6) ماده (25) پرداخت شوند؛

(6) انتخاب رئیس، تعلیق سمت یا عزل وی، تعیین حق‌الزحمه و شرایط دیگر خدمت وی؛

(7) تصویب ترازنامه عمومی و حساب سود و زیان بانک، پس از بررسی گزارش حسابرسان؛

(8) تصمیم‌گیری در رابطه با ذخایر و اختصاص و توزیع سودهای خالص بانک؛

(9) اصلاح این اساسنامه؛

(10) تصمیم‌گیری در مورد خاتمه عملیات بانک و توزیع دارایی‌های آن؛

(11) اعمال اختیارات دیگری که صراحتاً به هیأت‌رئیسه در این اساسنامه واگذار شده است.

3- هیأت‌رئیسه باید اختیار کامل را برای اعمال اختیارات در هر یک از موضوعات محوله به هیأت‌مدیره به موجب بند (2) این ماده داشته باشد.

ماده 24- هیأت‌رئیسه: روش کار

1- هیأت‌رئیسه باید یک جلسه سالانه و جلسات دیگری را که ممکن است هیأت‌رئیسه پیش‌بینی کند یا توسط هیأت‌مدیره فراخوانده شود، تشکیل دهد. اجلاس هیأت‌رئیسه باید در صورت درخواست پنج عضو بانک توسط هیأت‌مدیره فراخوان شود.

2- حضور اکثریت اعضای هیأت‌رئیسه، حد نصاب هر جلسه هیأت‌رئیسه را تشکیل خواهد داد، مشروط بر آنکه چنین اکثریتی نماینده حداقل دوسوم کل اعضای دارای حق رأی باشد.

3- هیأت‌رئیسه از طریق مقررات، روش‌هایی را مشخص خواهد کرد که به وسیله آن هیأت‌مدیره می‌تواند رأی اعضای هیأت‌رئیسه را برای یک موضوع خاص بدون تشکیل جلسه به دست آورد و در شرایط خاص جلسات الکترونیکی هیأت‌رئیسه را برگزار کند.

4- هیأت‌رئیسه و هیأت‌مدیره تا اندازه‌ای که مجاز باشد، می‌توانند مؤسسات فرعی را تأسیس نمایند و قواعد و مقررات مورد نیاز یا مناسب را برای انجام فعالیت کاری بانک تعیین کنند.

ماده 25- هیأت‌مدیره: ترکیب

1- هیأت‌مدیره متشکل از دوازده عضو خواهد بود که اعضای هیأت‌رئیسه نمی‌باشند و از میان آن‌ها:

(1) نه عضو توسط اعضای هیأت‌رئیسه که نماینده اعضای منطقه‌ای هستند انتخاب خواهند شد؛

(2) سه عضو توسط اعضای هیأت‌رئیسه که نماینده اعضای غیر منطقه‌ای هستند انتخاب خواهند شد.

مدیران باید اشخاص با صلاحیت بالا از نظر موضوعات اقتصادی و مالی باشند و طبق پیوست (ب) انتخاب شوند.

مدیران نماینده اعضایی که اعضای هیأت‌رئیسه آن‌ها، ایشان را انتخاب کرده‌اند و همچنین اعضایی که حق رأی خود را به آن‌ها تفویض نموده‌اند، خواهند بود.

2- هیأت‌رئیسه هر از گاهی، تعداد و ترکیب هیأت‌مدیره را بازنگری خواهد کرد و می‌تواند تعداد آن را افزایش یا کاهش دهد یا در رابطه با ترکیب آن در صورت اقتضا با رأی اکثریت مطلق مقرر در ماده (28) تجدیدنظر کند.

3- هر مدیر، یک مدیر جانشین را با اختیار عملکرد کامل از طرف وی در غیاب خود تعیین خواهد نمود. هیأت‌رئیسه مقرراتی را تصویب خواهد کرد که مدیر منصوب توسط بیش از تعداد مشخصی از اعضا را قادر سازد تا یک مدیر جانشین اضافی را تعیین نماید.

4- مدیران و مدیران جانشین، اتباع کشورهای عضو خواهند بود. هیچ دو یا چند مدیری نمی‌توانند دارای یک ملیت باشند و هیچ دو یا چند مدیر جانشین نیز نمی‌توانند دارای ملیت یکسانی باشند. مدیران جانشین می‌توانند در جلسات هیأت‌مدیره شرکت کنند اما تنها زمانی حق رأی دارند که به جای مدیر عمل می‌کنند.

5- دوره تصدی مدیران، مدت دو سال خواهد بود و می‌توانند مجدداً انتخاب شوند.

الف - مدیران تا زمانی که جانشین آن‌ها انتخاب نشده است و پست را به عهده نگرفته است، در پست خود باقی خواهند ماند.

ب - اگر پست یک مدیر برای بیش از یکصد و هشتاد روز پیش از پایان مدت تصدی وی خالی بماند، یک جانشین طبق پیوست (ب) برای بقیه مدت مربوط توسط اعضای هیأت‌رئیسه که مدیر سابق را انتخاب کرده‌اند، انتخاب خواهد شد. اکثریت آرای متخذه توسط اعضای هیأت‌رئیسه مذکور برای چنین انتخابی لازم خواهد بود. اعضای هیأت‌رئیسه که مدیر را انتخاب کرده‌اند می‌توانند به صورت مشابه جانشین را نیز انتخاب کنند به شرط آنکه پست مدیر برای مدت یکصد و هشتاد روز یا کمتر، پیش از پایان دوران تصدی وی خالی بماند.

پ - چنانچه پست یک مدیر خالی بماند، مدیر جانشین مدیر سابق، اختیارات آن مدیر را بجز اختیار انتصاب مدیر جانشین، خواهد داشت.

6- مدیران و مدیران جانشین بدون دریافت حق‌الزحمه از بانک خدمت می‌کنند مگر اینکه هیأت‌رئیسه به گونه دیگری تصمیم بگیرد، اما بانک می‌تواند هزینه‌های متعارف صرف شده برای حضور در جلسات را به آن‌ها پرداخت کند.

ماده 26- هیأت‌مدیره: اختیارات

هیأت‌مدیره مسئول هدایت و کنترل عملیات عمومی بانک خواهد بود و به این منظور علاوه بر اختیارات صریح محول شده به آن به موجب این اساسنامه، هم