مصوبات پنجمین جلسه کارگروه ماده 4 قانون «ساماندهی و نظارت بر تجارت مرزی (کولبری و ملوانی) و ایجاد...

با سلام و احترام
مصوبات پنجمین جلسه کارگروه ماده 4 قانون «ساماندهی و نظارت بر تجارت مرزی (کولبری و ملوانی) و ایجاد اشتغال پایدار مرزنشینان» در تاریخ 1403/12/27 به پیوست ابلاغ می‌گردد.

سید محمد اتابک

موضوع جلسه: پنجمین جلسه کارگروه ماده 4 قانون ساماندهی و نظارت بر تجارت مرزی (کولبری و ملوانی) و ایجاد اشتغال پایدار مرزنشینان

مصوبات چهارمین جلسه کارگروه ماده 4 قانون ساماندهی و نظارت بر تجارت مرزی (کولبری و ملوانی) و ایجاد اشتغال پایدار مرزنشینان به شرح زیر می‌باشد:

1- دستورالعمل و اقلام مجاز رویه کولبری به شرح پیوست، به تصویب اعضای محترم کارگروه رسید.

2- برنامه عملیاتی قانون و آئین‌نامه مطابق پیوست به تصویب اعضای محترم کارگروه رسید.

3- به منظور حل مشکل مالیاتی صاحبان شناور و عدم شناسایی ایشان به عنوان صاحب کالا در سازمان امور مالیاتی، مقرر شد سازمان امور مالیاتی پیشنهادی را تنظیم و ارائه نماید.

4- با عنایت به اعلام مغایرت هیات محترم تطبیق قوانین مجلس شورای اسلامی در خصوص تبصره 4 ماده 19 آئین‌نامه اجرایی قانون، مقرر شد پیشنهاد ابقای ماده 19 آئین‌نامه ورود کالا توسط ملوانان شناورهای دریایی سنتی با ظرفیت کمتر از (500) تن (لنج تجاری) و ساماندهی و نوسازی آن شناورها، ارسال گردد.

5- تعیین تعرفه (HS) اقلام مجاز رویه کولبری تعیین شده توسط کارگروه، به گمرک تفویض می‌گردد. گمرک موظف است با همکاری دفتر مقررات صادرات و واردات حداکثر تا تاریخ 1404/01/20، نسبت به تعیین کد تعرفه (HS) اقلام مجاز رویه کولبری اقدام نماید.

6- از تاریخ 1404/01/31، امکان ثبت آماری توسط کولبران و کارگزاران کولبری مشمول رویه سابق، در سامانه جامع تجارت وجود نخواهد داشت.

7- استانداران استان‌های مشمول رویه کولبری مکلفند حداکثر ظرف مدت 4 روز فهرست بازارچه‌ها به همراه وضعیت زیرساخت (و نزدیک‌ترین گمرک دارای زیرساخت) را مطابق نامه شماره 4248999 مورخ 1403/10/03 به سازمان توسعه تجارت جهت تصویب در کارگروه ماده 4 اعلام نمایند.

8- این صورت‌جلسه جهت ابلاغ توسط وزیر محترم صنعت، معدن و تجارت، به ایشان ارسال خواهد شد.

دستورالعمل اجرایی (شماره 2 مورخ 1403/12/27 با محوریت رویه کولبری)
قانون «ساماندهی و نظارت بر تجارت مرزی (کولبری و ملوانی) و ایجاد اشتغال پایدار مرزنشینان» و آئین‌نامه اجرایی آن

فصل اول: تعاریف

ماده 1: در این دستورالعمل واژه‌های زیر به جای عبارات مشروح به کار می‌رود:

الف قانون: قانون ساماندهی و نظارت بر تجارت مرزی (کولبری و ملوانی) و ایجاد اشتغال پایدار مرزنشینان

ب آئین‌نامه: آئین‌نامه اجرایی موضوع تبصره 1 ماده 1 و تبصره 1 ماده 2 قانون ساماندهی و نظارت بر تجارت مرزی (کولبری و ملوانی) و ایجاد اشتغال پایدار مرزنشینان

پ کارگروه: کارگروه ماده 4 قانون

فصل دوم: مشمولان

ماده 2: استانداری‌های مشمول رویه کولبری مکلفند با استفاده از ظرفیت شورای ساماندهی مبادلات مرزی استان تا پایان فروردین 1404 اسامی افراد مشمول رویه کولبری را به وزارت صنعت، معدن و تجارت اعلام نماید. با توجه به سقف واردات و تعداد مجاز کولبران، در تعیین افراد مشمول، اولویت با سرپرستان خانوار دارای سابقه کولبری و فاقد شغل می‌باشد.

تبصره - مجموع تعداد مشمولان کولبری نباید از سقف 250 هزار نفر (سرپرست خانوار) تجاوز نماید.

ماده 3: شورای ساماندهی مبادلات مرزی استان در حوزه شهرستان‌های مشمول رویه کولبری مکلفند حداکثر تا پایان فروردین 1404 اسامی کارگزاران کولبری را مطابق با شرایط زیر، به سازمان توسعه تجارت اعلام نمایند:

الف - پیله‌وران استان مربوطه که وضعیت کارت پیله‌وری ایشان فعال است؛

ب - تعاونی‌های مرزنشینان استان مربوطه که دارای وضعیت فعال (و مورد تأیید وزارت کار، تعاون و رفاه اجتماعی) هستند؛

پ - دارندگان کارت بازرگانی در استان مربوطه که دارای وضعیت فعال هستند؛

ت - شرکت‌های دارای زنجیره فروش شفاف در سطح کشور (با تأیید معاونت توسعه بازرگانی وزارت صنعت، معدن و تجارت) به شرط دارا بودن یکی از سه شرط فوق؛

تبصره 1: اهلیت و شایستگی در تعیین و تمدید کارگزار کولبر، توسط شورای ساماندهی مبادلات مرزی استان تعیین و احراز خواهد شد.

تبصره 2: میزان کالای قابل ورود توسط هر کارگزار کولبر معادل مجموع سهمیه واگذار شده توسط کولبران به وی است. واگذاری سهمیه و توکیل به کارگزار کولبری به صورت ماهانه صورت می‌گیرد.

تبصره 3: واگذاری سهمیه و توکیل به کارگزار کولبر، مستلزم واریز حداقل 6 درصد ارزش سهمیه هر ماه (بر اساس نرخ مرکز مبادله طلا و ارز) توسط کارگزار کولبر به حساب کولبر مشمول است. کارگزار کولبر می‌تواند نرخی بالاتر از 6 درصد ارزش سهمیه را جهت واگذاری سهمیه کولبر و توکیل، تعیین و به حساب کولبر واریز نماید.

تبصره 4: کولبران مشمول می‌توانند کارگزار مورد نظر خود را از میان کارگزاران تأیید شده، انتخاب نمایند و پس از واگذاری سهمیه و توکیل در بازه ماهانه، امکان تغییر کارگزار برای آن ماه وجود نخواهد داشت. امکان تغییر کارگزار کولبر برای سهمیه ماه بعدی، از پیش از شروع ماه جدید تا نهایتاً پایان روز اول ماه جدید برای هر کولبر وجود خواهد داشت؛ در غیر این صورت، سهمیه ماه جدید به صورت خودکار برای همان کارگزار کولبر ماه قبل در نظر گرفته شده و پس از واریز مبلغ موضوع تبصره فوق، فرایند واگذاری سهمیه و توکیل تکمیل خواهد شد. تا پیش از واریز مبلغ مذکور و تکمیل فرایند واگذاری سهمیه و توکیل نیز امکان تغییر کارگزار کولبر وجود خواهد داشت.

ماده 4: وزارت صنعت، معدن و تجارت و گمرک مکلفند تا پایان فروردین 1404 امکان ثبت نام مشمولان رویه کولبری و کارگزاران کولبر در سامانه‌های جامع تجارت و گمرک جهت انجام رویه‌های مربوطه از جمله ثبت آماری و اظهار کالا را فراهم آورند.

فصل سوم: میزان واردات

ماده 5: سقف واردات کالا در رویه کولبری از زمان ابلاغ آئین‌نامه به مدت یک سال 1/8 میلیارد دلار تعیین می‌گردد.

تبصره 1: سهم استان‌های مشمول رویه کولبری با توجه به سابقه و حجم برآورد شده از میزان رویه کولبری در هر استان، به ترتیب زیر خواهد بود:
- استان کردستان: 30 درصد
- استان کرمانشاه: 25 درصد
- استان آذربایجان غربی: 25 درصد
- استان سیستان و بلوچستان: 15 درصد
- استان خراسان جنوبی: 5 درصد

تبصره 2: علاوه بر میزان سهمیه و معافیت رویه کولبری موضوع این ماده، میزان سهمیه مرزنشینی موضوع قانون ساماندهی مبادلات ارزی توسط کارگروه ماده 12 قانون مذکور تعیین خواهد شد.

فصل چهارم: اقلام و مبادی مجاز

ماده 6: اقلام مجاز رویه کولبری مطابق فهرست پیوست می‌باشد.

ماده 7: بازارچه‌های مجاز در رویه کولبری (مطابق جدول پیوست) است. امکان بهره‌مندی از این دستورالعمل منوط به تأمین شرایط زیر است:
- استقرار گمرک در درب‌های ورود و خروج بازارچه و تأمین زیرساخت‌های لازم (با تأیید گمرک ایران)
- باسکول (با تأیید گمرک ایران)
- انبار (با ظرفیت متناسب) (با تأیید گمرک ایران)
- استقرار پلیس امنیت اقتصادی (با تأیید ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز)
- نصب و راه‌اندازی دوربین (با تأیید ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز)

تبصره - تکمیل زیرساخت‌ها بر عهده استانداری بوده و در صورت عدم ایجاد و تکمیل زیرساخت‌ها در هر کدام از بازارچه‌های مشمول، مطابق تبصره 1 ماده 7 آئین‌نامه، امکان ترخیص کالا در گمرک هم‌جوار دارای زیرساخت وجود خواهد داشت.

فصل پنجم: تشریفات

ماده 8: ترخیص کالا در رویه کولبری، مستلزم اخذ ثبت آماری در سامانه جامع تجارت، ارائه اظهارنامه اجمالی به گمرک و اظهار واردات قطعی در سامانه گمرک است. ثبت آماری و اظهار در رویه کولبری توسط کولبر (که اقدام به واگذاری سهمیه و توکیل ننموده) یا کارگزار کولبر انجام خواهد شد؛ این اشخاص می‌توانند تشریفات مربوطه را از طریق نمایندگان قانونی خود انجام دهند.

تبصره در صورت آماده شدن زیرساخت‌ها با تأیید سازمان توسعه تجارت و گمرک ایران، اطلاعات ثبت آماری، به اظهارنامه گمرکی منتقل و پس از پذیرش و تأیید مشخصات کالا توسط اشخاص بند فوق، کالا اظهار شده به گمرک تلقی می‌شود. قبل از گزینه تأیید، کلیه اطلاعات به اظهارکننده و هشدار پذیرش مسئولیت‌های قانونی اظهار کالا به وی نمایش داده می‌شود.

ماده 9- در سال اول اجرای قانون، منشأ ارز غیر بانکی (بدون انتقال ارز) خواهد بود. ثبت منشأ ارز در زمان ثبت آماری (قبل از اظهار) صورت خواهد گرفت و نیاز به استعلام مجدد منشأ ارز در زمان ترخیص نمی‌باشد.

ماده 10- در رویه کولبری، گمرک پس از کنترل‌های گمرکی و اخذ عوارض و مالیات بر ارزش افزوده (در سال اول جمعاً معادل 5 درصد ارزش سیف کالا) نسبت به تأیید اطلاعات اظهاری و صدور پروانه اقدام می‌نماید. در صورت عدم مطابقت کالا، صرفاً در صورت ویرایش اظهار و ثبت آماری (وفق قوانین و مقررات)، امکان ترخیص آن وجود خواهد داشت.

تبصره - وزارت صنعت، معدن و تجارت و گمرک نحوه ویرایش ثبت آماری و اظهارنامه در حین انجام تشریفات یا پس از ترخیص را مشخص و ابلاغ نماید.

ماده 11- عرضه کالاهای موضوع این دستورالعمل در سطح خرده‌فروشی منوط به نصب یا درج شناسه کالا و رهگیری است.

ماده 12- اخذ مجوزهای لازم برای ترخیص از جمله مجوزهای بهداشتی و استاندارد برای اقلام مجاز، الزامی خواهد بود.

ماده 13- در رویه کولبری، سهمیه هر ماه تنها در قالب یک ثبت آماری و یک اظهارنامه ترخیص خواهد شد.

ماده 14- تخلیه و ترخیص کالا صرفاً در ساعات فعالیت گمرک قابل انجام می‌باشد.

ماده 15- ترخیص کالا پس از توزین و با صدور پته عبور انجام خواهد شد. مرز یا بازارچه‌های فاقد دسترسی به سامانه گمرک و فاقد باسکول و زیرساخت توزین تا زمان تجهیز (با تأیید کارگروه) امکان استفاده از امتیازات قانون را نخواهند داشت.

ماده 16- واردات کالا از طریق رویه کولبری مطابق با شرایط هر بازارچه به یکی از شیوه‌های زیر انجام خواهد شد:

الف - واردات انفرادی:
در این شیوه هر کولبر (که اقدام به واگذاری سهمیه و توکیل ننموده) می‌تواند پس از ثبت آماری در سامانه جامع تجارت و اخذ پروانه یا پته گمرکی، با بهره‌مندی از امتیازات قانون، اقدام به ترخیص کالاهای تعیین شده در سقف مجاز نماید. در این شیوه پرداخت عوارض و مالیات و اجرای الزامات تبصره ماده (1) قانون از قبیل اخذ ثبت آماری، شناسه کالا و شناسه رهگیری بر عهده کولبر خواهد بود.

ب - واردات تجمعی (سهمیه واگذار و توکیل شده):
در این شیوه امکان واردات تجمیعی کالا توسط کارگزار کولبر متناسب با میزان سهمیه واگذار و توکیل شده، وجود خواهد داشت. واردات تجمیعی از طریق بازارچه مشمول دارای زیرساخت انجام خواهد شد و در صورت عدم وجود زیرساخت، با تأیید کارگروه طی تشریفات گمرکی در نزدیک‌ترین گمرک دارای زیرساخت امکان‌پذیر است. در این صورت کارگزار کولبر در نزدیک‌ترین گمرک دارای زیرساخت، با ارائه ثبت آماری معتبر، کالای مشمول را با رویه عبور داخلی به مرز یا بازارچه مشمول منتقل می‌نماید. در این شیوه، پرداخت عوارض و مالیات و اجرای الزامات تبصره ماده 1 قانون بر عهده کارگزار کولبر خواهد بود.

تبصره 1: استانداری استان‌های مشمول مکلفند در صورت امکان، ارائه خدمات و تصدی مشاغل مرتبط با تحویل و تحول کالا در بازارچه‌ها را به گونه‌ای طراحی و مدیریت نمایند که انجام آن‌ها صرفاً توسط کولبران مشمول و با مرزنشینان امکان‌پذیر باشد.

تبصره 2: مهلت اعتبار ثبت آماری به منظور اظهار کالا به گمرک از زمان صدور دو ماه است و این مهلت قابل تمدید نیست.

فصل ششم: سایر

ماده 17- سازمان برنامه و بودجه کشور مکلف است پیشنهاد اصلاح قانون بودجه سال 1404 (مبنی بر تخصیص 100 درصد درآمد حاصل از اجرای این قانون که در سال اول شامل 5 درصد ارزش اقلام وارداتی از طریق رویه کولبری و ملوانی می‌شود. در قالب ردیف مستقل در ارقام قانون بودجه سال 1404) را به هیات وزیران ارسال نماید.

ماده 18- استانداران استان‌های مشمول قانون موظفند حداکثر ظرف سه ماه از تاریخ ابلاغ آئین‌نامه در راستای تقویت معیشت و اشتغال مرزنشینان، تأمین زیرساخت‌ها و سایر موارد موضوع ماده (3) قانون، برنامه‌های عملیاتی خود را جهت تأیید در کمیته ارسال نمایند.
 

پیوست 1: بازارچه‌های مشمول رویه کولبری

پیوست 2: اقلام مجاز رویه کولبری