پیش‌نویس مقدماتی لایحه قانون دائمی مالیات بر ارزش افزوده و مالیات کالاهای خاص - نسخه 1.04 (غیر قابل...

سازمان امور مالیاتی کشور
معاونت مالیات بر ارزش افزوده
پیش‌نویس مقدماتی لایحه قانون دائمی مالیات بر ارزش افزوده
و
مالیات کالاهای خاص
(پس از طرح و تصمیم‌گیری در ستاد راهبری سازمان)

نسخه: 1.04
تاریخ: 1393/06/23

فهرست فصول

فصل اول - کلیات و تعاریف
فصل دوم - معافیت‌ها
فصل سوم - مأخذ، نرخ و نحوه محاسبه
فصل چهارم - وظایف و تکالیف مؤدیان و اشخاص ثالث
فصل پنجم - ساختار سازمانی مالیات بر ارزش افزوده، وظایف و اختیارات آن
فصل ششم - مالیات سبز
فصل هفتم - مالیات کالاها و خدمات خاص
فصل هشتم - تخصیص، انتقال و توزیع مالیات
فصل نهم - جرایم مالیاتی
فصل دهم - سایر مقررات

فصل اول - کلیات و تعاریف

ماده 1- عرضه کالاها و ارائه خدمات در ایران و همچنین واردات و صادرات آن‌ها مشمول مقررات این قانون می‌باشد.

ماده 2- عرضه کالا در این قانون انتقال کالا از طریق هر نوع معامله است؛

تبصره - کالاهای مشمول مالیات موضوع این قانون که توسط مؤدی خریداری، تحصیل یا تولید می‌شود، در صورتی که برای استفاده شغلی به عنوان دارایی در دفاتر ثبت گردد یا برای مصارف شخصی برداشته شود، عرضه کالا به خود محسوب و مشمول مالیات خواهد شد.

ماده 3- کالا در این قانون عبارتست از هر نوع اموال منقول یا غیر منقول، الکتریسیته، گاز، انرژی‌های گرمایشی و سرمایشی، انواع سوخت، آب و همچنین هوا در صورتی که محصول باشند.

تبصره 1- پول رایج کشور جمهوری اسلامی ایران (اسکناس یا مسکوکات رایج برای مبادله) که توسط بانک مرکزی چاپ یا ضرب شده باشد و همچنین ارز رایج کشورهای خارجی، کالا محسوب نمی‌شود.

تبصره 2- پولی که دارای ارزش کلکسیونی باشد (سکه و اسکناس عتیقه) مشمول مالیات بر ارزش افزوده است.

ماده 4- خدمات در این قانون عبارتست از هر چیزی که کالا و پول نباشد.

تبصره 1- ارائه خدمات یعنی انجام خدمت برای غیر در قبال مابه‌ازا؛

تبصره 2- حق‌الامتیاز شامل واگذاری یا انتقال مجوز، علایم تجاری، انتقال دانش فنی و اسرار تجاری، حق لیسانس، حقوق مالکیت‌های صنعتی و بازرگانی، حقوق محصولات نرم‌افزاری، از نظر این قانون خدمت محسوب می‌شود.

تبصره 3- درآمد کارمزد حاصل از ارائه خدمات تبدیل ارز، در عداد خدمات این قانون محسوب می‌شود.

ماده 5- واردات در این قانون ورود کالا یا خدمت از خارج از کشور یا از مناطق آزاد تجاری - صنعتی و مناطق ویژه اقتصادی به قلمرو گمرکی کشور می‌باشد.

ماده 6- صادرات در این قانون، در مورد کالاها صدور از طریق مبادی خروجی رسمی و در مورد خدمات صدور به استناد اسناد و مدارک مثبته، به خارج از کشور می‌باشد.

ماده 7- ارزش افزوده در این قانون، تفاوت بین ارزش کالاها و خدمات عرضه شده با ارزش کالاها و خدمات خریداری یا تحصیل شده در یک دوره معین می‌باشد.

ماده 8- منظور از مالیات در این قانون مالیات بر ارزش افزوده می‌باشد، مگر در مواردی که عنوان دیگری تصریح شده باشد.

تبصره 1- مالیات بر ارزش افزوده عبارتست از مابه‌التفاوت مالیات متعلق به عرضه کالا و ارائه خدمات پس از کسر مالیات بر خرید کالا و خدمات که بر اساس این قانون قابل کسر است.

تبصره 2- منظور از مالیات متعلق در این قانون مالیات بر عرضه کالاها و ارائه خدمات مشمول، قبل از کسر اعتبار مالیاتی می‌باشد.

ماده 9- اعتبار مالیاتی عبارتست از مالیات خرید کالاها و خدمات مشمول که مؤدیان برای فعالیت‌های اقتصادی خود با رعایت این قانون پرداخت می‌نمایند.

تبصره - حد آستانه عبارت است از میزانی از فروش یا درآمد که شاخص تعیین و انتخاب مؤدیان برای فراخوان و اجرای قانون قرار می‌گیرد.

ماده 10- اشخاصی که به عرضه کالا، ارائه خدمات و واردات و صادرات آن‌ها مبادرت می‌نمایند به عنوان مؤدی شناخته شده و به ترتیبی که سازمان امور مالیاتی کشور تعیین و اعلام می‌نماید، مشمول مقررات این قانون خواهند بود.

ماده 11- معاوضه کالاها و خدمات در این قانون، عرضه کالاها و ارائه خدمات از طرف هر یک از متعاملین محسوب و به طور جداگانه مشمول مالیات می‌باشد.

ماده 12- سال مالیاتی عبارت است از یک سال شمسی که از اول فروردین ماه هر سال شروع و به آخر اسفند ماه همان سال ختم و به چهار دوره مالیاتی سه ماهه تقسیم می‌شود. در صورتی که شروع یا خاتمه فعالیت مؤدی در خلال یک دوره مالیاتی باشد، زمان فعالیت مؤدی طی دوره مربوط، یک دوره مالیاتی تلقی می‌شود.

سازمان امور مالیاتی کشور می‌تواند دوره‌های مالیاتی تسلیم اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده و همچنین زمان پرداخت مالیات مؤدیان را کاهش یا افزایش دهد مشروط بر آن که تغییرات را سه ماه قبل، از طریق سامانه سازمان امور مالیاتی کشور و آگهی در روزنامه رسمی برای اجرا به اطلاع عموم برساند.

ماده 13- تاریخ تعلق مالیات به شرح ذیل است:

1- در مورد عرضه کالا: تاریخ صورتحساب، تاریخ تحویل کالا، تاریخ تحقق معامله کالا، هر کدام که مقدم باشد، حسب مورد؛ در صورت استفاده از سامانه‌های مکانیزه فروش، تاریخ تعلق مالیات، تاریخ ثبت فروش در سامانه مذکور می‌باشد.

2- در مورد برداشت: تاریخ برداشت برای مصارف شخصی؛

3- در مورد معاوضه: تاریخ معاوضه کالا و خدمات؛

4- در مورد ارائه خدمات: تاریخ صورتحساب یا تاریخ ارائه خدمت، هر کدام که مقدم باشد، حسب مورد؛

6- در مورد صادرات کالا: هنگام صدور به خارج از کشور (از حیث استرداد)؛

7- در مورد واردات کالا: تاریخ ترخیص کالا از گمرک؛

8- در مورد واردات خدمت: تاریخ ثبت در دفاتر و یا تاریخ پرداخت مابه‌ازا، هر کدام که مقدم باشد؛

9- در مورد صادرات خدمت: تاریخ صدور صورتحساب و یا دریافت مابه‌ازا، هر کدام که مقدم باشد؛

فصل دوم - معافیت‌ها

ماده 14- عرضه کالاها و ارائه خدمات زیر و همچنین واردات آن‌ها حسب مورد از پرداخت مالیات معاف می‌باشد:

الف - کالاها:

1- محصولات کشاورزی فرآوری نشده؛ پوست‌گیری، خشک کردن و بسته‌بندی، فرآوری تلقی نمی‌شود؛

2- دام و طیور زنده و آبزیان، زنبور عسل، نوغان و ابریشم؛

3- خوراک دام و طیور و آبزیان و زنبور عسل؛

4- انواع کود، سم، بذر و نهال؛

5- آرد گندم، نان (اعم از صنعتی و سنتی)، گوشت، تخم مرغ، چای، قند، شکر و روغن نباتی و حیوانی آماده برای مصرف غذایی، برنج، حبوبات، پروتئین سویا، شیر، ماست، پنیر، عسل، کره، شیر خشک مخصوص تغذیه کودکان؛

6- کتاب، روزنامه، مجله و نشریات (اعم از کاغذی یا فایل الکترونیکی)، انواع دفاتر تحریر و انواع کاغذ چاپ و تحریر با وزن حداکثر تا 250 گرم در هر متر مربع؛

7- کالاهای اهدایی به صورت بلاعوض به وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتی با تأیید هیات وزیران؛

8- کالاهایی که همراه مسافر و برای استفاده شخصی تا میزان معافیت مقرر طبق مقررات صادرات و واردات وارد کشور می‌شود؛

9- اموال غیر منقول، اعم از عین و منفعت؛

10- انواع داروهای درمانی (انسانی، حیوانی و گیاهی) و اقلام مصرفی درمانی که فهرست آن‌ها به تشخیص وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و وزارت جهاد کشاورزی حسب مورد، به سازمان امور مالیاتی کشور اعلام می‌گردد؛

ب - خدمات:

1- خدمات پوست‌گیری و خشک کردن محصولات کشاورزی؛

2- انواع خدمات درمانی (انسانی، حیوانی و گیاهی)، خدمات توان‌بخشی و حمایتی و خدمات آرامستان‌ها؛

3- خدمات مشمول فصل مالیات بر درآمد حقوق، موضوع قانون مالیات‌های مستقیم؛

4- انواع خدمات مالی و اعتباری:

الف - خدمات مالی و اعتباری دارای مجوز فعالیت از بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران؛

ب - خدمات دفاتر نمایندگی بانک‌های خارجی دارای مجوز؛

ج - خدمات اعتباری قرض‌الحسنه صندوق‌های قرض‌الحسنه دارای مجوز از مراجع قانونی ذی‌ربط؛

د خدمات صندوق‌های مالی و اعتباری که به موجب قانون تأسیس شده‌اند؛

هـ - خدمات معاملات و تسویه اوراق بهادار و کالا در بورس‌ها و بازارهای خارج از بورس و بازارگردانی بورس دارای مجوز فعالیت از سازمان بورس اوراق بهادار؛

و - سود سهام، نقل و انتقال سهام، سود گواهی سرمایه‌گذاری صندوق‌های سرمایه‌گذاری، نقل و انتقال گواهی سرمایه‌گذاری صندوق‌های سرمایه‌گذاری؛

5- خدمات حمل و نقل:

الف - خدمات حمل و نقل عمومی مسافری درون و برون‌شهری جاده‌ای، ریلی، هوایی، دریایی؛

ب - خدمات حمل و نقل بین‌المللی اعم از جاده‌ای، ریلی، هوایی، دریایی، ترانزیت کالا؛

6- خدمات آموزشی و پژوهشی طبق آئین‌نامه‌ای که با پیشنهاد مشترک سازمان امور مالیاتی کشور و وزارتخانه‌های علوم، تحقیقات و فناوری، آموزش و پرورش، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ظرف مدت شش ماه از تاریخ تصویب این قانون به تصویب هیات وزیران می‌رسد؛

7- خدمات تبلیغات و آگهی روزنامه‌ها؛

8- رادار و تجهیزات کمک ناوبری هوانوردی، تجهیزات نظامی و اطلاعاتی موضوع بندهای (پ)، (ت) و (ث) ماده 119 قانون امور گمرکی مصوب 1390/08/20

ماده 15- صادرات کالا و خدمات به خارج از کشور از طریق مبادی خروجی رسمی، مشمول مالیات موضوع این قانون نمی‌باشد و مالیات‌های پرداخت شده بابت آن‌ها با ارائه برگ خروجی صادره توسط گمرک (در مورد کالا) و اسناد و مدارک مثبته، مسترد می‌گردد.

تبصره - مالیات‌های پرداختی بابت کالاهای همراه مسافران تبعه کشورهای خارجی که از تاریخ خرید آن‌ها تا تاریخ خروج از کشور بیش از دو ماه نگذشته باشد، از محل وصولی‌های جاری، هنگام خروج از کشور در مقابل ارائه اسناد و مدارک مثبته مشمول استرداد خواهد بود.

ضوابط اجرایی این ماده توسط سازمان امور مالیاتی کشور تهیه و به تصویب وزیر امور اقتصادی و دارایی می‌رسد.

فصل سوم - مأخذ، نرخ و نحوه محاسبه

ماده 16- مأخذ محاسبه مالیات، بهای کالا یا خدمت مندرج در صورتحساب خواهد بود. در مواردی که صورتحساب موجود نباشد و یا از ارائه آن خودداری شود و یا به موجب اسناد و مدارک مثبته احراز شود که ارزش مندرج در آن‌ها واقعی نیست، مأخذ محاسبه مالیات، ارزش روز کالا یا خدمت به تاریخ روز تعلق مالیات می‌باشد.

تبصره 1- موارد زیر جزء مأخذ محاسبه مالیات نمی‌باشد:

الف - تخفیفات اعطایی؛

ب - مالیات موضوع این قانون که قبلاً توسط عرضه‌کننده کالا یا خدمت پرداخت شده است؛

ج - سایر مالیات‌های غیر مستقیم و عوارضی که هنگام عرضه کالا یا ارائه خدمت به آن تعلق گرفته است؛

د - سایر وجوه که به موجب احکام قانونی وصول و به حساب درآمد عمومی واریز می‌گردد.

هـ - یارانه پرداختی دولت بابت جبران تمام یا قسمتی از قیمت کالا یا خدمت عرضه شده به اشخاصی که برای عرضه کالا و ارائه خدمات آنان قیمت مصوب تعیین می‌شود، مشروط به آن که مالیات بر ارزش افزوده به عنوان بخشی از آن احتساب نشده باشد.

و - کمک‌های نقدی یا غیر نقدی و همچنین جبران زیان پرداختی توسط دولت طبق قوانین و مقررات موضوعه، مشروط به آن که مالیات بر ارزش افزوده به عنوان بخشی از آن احتساب نشده باشد.

تبصره 2- مطالبات لاوصول مرتبط با عرضه کالا و ارائه خدمت مشمول مالیات، مستند به احکام قضایی، از مأخذ مشمول مالیات دوره مالیاتی قطعیت لاوصول بودن قابل کسر خواهد بود.

ماده 17- مأخذ محاسبه مالیات واردات کالا، عبارت است از مجموع ارزش گمرکی و حقوق ورودی.

ماده 18- نرخ مالیات بر ارزش افزوده --------- درصد می‌باشد.

ماده 19- مالیاتی که مؤدیان به موجب دفاتر و اسناد و مدارک در موقع خرید کالاها و خدمات مشمول از مؤدیان مشمول نظام مالیات بر ارزش افزوده، برای فعالیت‌های اقتصادی خود به استناد صورتحساب‌های صادره موضوع این قانون پرداخت می‌نمایند، از مالیات‌های متعلق دوره مربوط کسر و مالیات بر ارزش افزوده قابل پرداخت دوره تعیین می‌گردد.

چنانچه مالیات اضافی پرداخت شده باشد، به حساب اعتبار مالیاتی دوره‌های بعد مؤدیان منظور خواهد شد. در صورت تقاضای مؤدی، مالیات اضافه پرداختی پس از رسیدگی از محل وصولی‌های جاری، برابر مقررات، مسترد خواهد شد.

ماشین‌آلات و تجهیزات خطوط تولید نیز از جمله کالای مورد استفاده برای فعالیت‌های اقتصادی مؤدی محسوب می‌گردد.

تبصره 1- در صورت احراز غیر واقعی بودن معامله، اعتبار مالیاتی معامله مربوط قابل کسر، تهاتر و پذیرش نخواهد بود.

تبصره 2- مالیات بر ارزش افزوده پرداختی بابت خرید نهاده‌های مربوط به طرح تملک دارایی‌های دولت به عنوان اعتبار مالیاتی قابل پذیرش نبوده و جزء بهای تمام شده دارایی مزبور منظور می‌گردد.

تبصره 3- در صورتی که مؤدیان به عرضه کالاها و ارائه خدمات معاف از مالیات موضوع این قانون اشتغال داشته باشند و یا طبق مقررات این قانون مشمول مالیات نباشند، مالیات‌های پرداخت شده بابت خرید کالاها و خدمات مزبور، قابل تهاتر یا استرداد نمی‌باشد.

تبصره 4- در صورتی که مؤدیان به عرضه توأم کالاها و خدمات مشمول و معاف از مالیات اشتغال داشته باشند، صرفاً اعتبار مالیاتی مربوط به کالاها و خدمات مشمول، از مالیات‌های وصول شده توسط آن‌ها قابل کسر و تهاتر خواهد بود.

تبصره 5- آن قسمت از مالیات پرداختی مؤدیان که طبق مقررات این قانون قابل کسر از مالیات‌های وصول شده یا قابل استرداد نیست، جزء هزینه‌های قابل قبول موضوع قانون مالیات‌های مستقیم محسوب می‌شود.

تبصره 6- اداره امور مالیاتی موظف است، در صورت درخواست استرداد مالیات اضافه پرداختی توسط مؤدیان، حداکثر ظرف یک ماه پس از پایان دوره مالیاتی، نسبت به استرداد اضافه پرداختی اقدام نماید. در غیر این صورت مشمول خسارتی به میزان دو درصد (2%) در ماه از تاریخ درخواست نسبت به مبلغ قابل استرداد و مدت تأخیر خواهد بود.

تبصره 7- مالیات بر ارزش افزوده پرداخت شده توسط سفارتخانه‌ها، مأموریت‌های دیپلماتیک، پست‌های کنسولی مأموران دیپلماتیک و کارکنان اداری و فنی آن‌ها، به شرط عمل متقابل و نیز دفاتر سازمان‌های بین‌المللی و اعضای آنان که مقیم جمهوری اسلامی ایران می‌باشند، با ارائه اسناد و مدارک مثبته، قابل استرداد خواهد بود.

ماده 20- سازمان امور مالیاتی کشور می‌تواند مالیات بر ارزش افزوده گروهی از مؤدیان اشخاص حقیقی مشمول این قانون که در آخرین حلقه زنجیره مالیات بر ارزش افزوده قرار می‌گیرند و حجم فروش سالانه آن‌ها تا میزان پنج برابر حد آستانه مشمولیت می‌باشد را بر اساس میزان فروش و نرخ مالیات بر ارزش افزوده و اعمال ضریب ارزش افزوده فعالیت مربوط تعیین نماید. سازمان امور مالیاتی کشور ضریب ارزش افزوده هر گروه فعالیت را به صورت سالانه برای اجرا در سال بعد اعلام می‌نماید. اشخاص مشمول این تبصره که مالیات آن‌ها بر مبنای این روش تعیین می‌گردد حداقل تا سه سال اجازه ندارند روش محاسبه و پرداخت مالیات خود را تغییر دهند.

اجرای حکم این تبصره در مورد مؤدیان مالیاتی خواهد بود که پرداخت مالیات بر ارزش افزوده خرید آن‌ها در حلقه‌های قبلی با توجه به شرایط فعالیت اقتصادی آنان برای سازمان امور مالیاتی کشور محرز شده باشد.

فصل چهارم - وظایف و تکالیف مؤدیان و اشخاص ثالث

ماده 21- مؤدیان مکلفند در قبال عرضه کالاها و ارائه خدمات موضوع این قانون، صورتحسابی مطابق فرم نمونه سازمان امور مالیاتی کشور، صادر و مالیات متعلق را در ستون مخصوص درج و وصول نمایند. در مواردی که مؤدیان به موجب مقررات از سامانه‌های فروشگاهی (صندوق مکانیزه فروش) استفاده می‌کنند، خروجی‌های چاپی سامانه‌های مذکور و همچنین خروجی الکترونیکی یا اطلاعات مندرج در آن حسب نظر سازمان، جایگزین صورتحساب خواهد بود. دستورالعمل اجرایی این ماده توسط سازمان امور مالیاتی کشور تهیه و اعلام خواهد شد.

ماده 22- مؤدیان موضوع این قانون مکلفند حسب مورد، دفاتر قانونی و اسناد و مدارک (اعم از الکترونیکی یا غیر الکترونیکی) را مطابق مقررات قانون مالیات‌های مستقیم برای تعیین مأخذ مشمول مالیات خود تنظیم و نگهداری نمایند و همچنین از صورتحساب‌ها، فرم‌ها، سامانه‌های مکانیزه فروش و یا سایر وسایل و روش‌های نگهداری حساب که توسط سازمان امور مالیاتی کشور تعیین می‌شود استفاده نمایند. دفاتر و اسناد و مدارک مذکور باید به مدت ده سال بعد از سال مالی مربوط توسط مؤدیان نگهداری و در صورت مراجعه مأموران مالیاتی به آنان ارائه شود.

ماده 23- مؤدیان مکلفند مالیات موضوع این قانون را در تاریخ تعلق مالیات، محاسبه و از طرف دیگر معامله وصول و به ترتیب مقرر در قانون به حساب‌های اعلام شده توسط سازمان امور مالیاتی کشور واریز نمایند.

تبصره 1- سازمان امور مالیاتی کشور می‌تواند تمام یا برخی از مؤدیان مالیاتی را مکلف نماید مالیات بر ارزش افزوده را هم‌زمان با انجام عرضه کالا یا ارائه خدمات به روشی که توسط سازمان مذکور تعیین می‌گردد به صورت برخط، از طریق سامانه‌های الکترونیکی به حساب‌های سازمان امور مالیاتی کشور واریز نمایند و همچنین مالیات ارزش افزوده‌ای که در زمان خرید کالاها و خدمات به همین روش پرداخت شده باشد از همین طریق به حساب مؤدی ذی‌ربط (خریدار کالاها و خدمات) واریز خواهد شد. دستورالعمل اجرایی این تبصره توسط سازمان امور مالیاتی کشور تهیه و اعلام خواهد شد.

تبصره 2- گمرک جمهوری اسلامی ایران مکلف است به ترتیبی که سازمان امور مالیاتی کشور تعیین می‌نماید مالیات موضوع این قانون را قبل از ترخیص از واردکنندگان کالا وصول و به ترتیب مقرر و یا حداکثر تا پانزدهم ماه بعد به حساب‌هایی که بنا به درخواست سازمان امور مالیاتی کشور نزد خزانه‌داری کل کشور افتتاح و توسط سازمان امور مالیاتی کشور اعلام می‌گردد واریز کند و ضمن درج در پروانه‌های گمرکی و یا فرم‌های مربوط حسب مورد، امکان دسترسی برخط سازمان امور مالیاتی کشور به اطلاعات مربوط به اشخاص حقیقی و حقوقی مشمول مقررات این قانون و پایگاه‌های اطلاعاتی ذی‌ربط را فراهم نماید.

تبصره 3- واردکنندگان خدمات مکلفند مالیات متعلق به خدمات خریداری شده از خارج از کشور را محاسبه و پرداخت نمایند.

ماده 24- کارفرمایان و خریداران کالاها و خدمات مشمول مالیات، اعم از دولتی و غیر دولتی، مکلفند مالیات موضوع این قانون را در تاریخ تعلق مالیات به مؤدیان طرف معامله مشمول این قانون پرداخت نمایند. در صورت استنکاف، سازمان امور مالیاتی کشور می‌تواند حسب درخواست مؤدی و با ارائه اسناد و مدارک و پس از اعلام مراتب به اشخاص مذکور، از طریق عملیات اجرایی نسبت به وصول مالیات و جرایم متعلقه اقدام نماید. چنانچه کارفرما از اشخاص موضوع مواد (4) و (5) قانون محاسبات عمومی باشد، حکم این ماده پس از اعمال مهلت 2 ماهه از تاریخ دریافت صورت‌وضعیت، مجری خواهد بود.

حکم این ماده رافع مسئولیت مؤدیان نسبت به انجام اقدامات لازم برای وصول مالیات متعلق و پرداخت آن و همچنین اجرای سایر مقررات این قانون نخواهد بود. در هر صورت اشخاص مذکور با مؤدیان متضامناً مسئول پرداخت مالیات و جرایم متعلق خواهند بود.

ماده 25- مؤدیان مالیاتی مکلفند، اظهارنامه هر دوره مالیاتی را حداکثر تا پایان ماه بعد از انقضای دوره مربوط، به ترتیب مقرر تسلیم و مالیات متعلق به دوره را پس از کسر مالیات‌هایی که طبق مقررات این قانون پرداخت می‌نمایند و قابل کسر می‌باشد، در مهلت مقرر مذکور به حساب‌های تعیین شده سازمان امور مالیاتی کشور نزد خزانه‌داری کل کشور، واریز نمایند.

تبصره 1- چنانچه مدت فعالیت شغلی مؤدی کمتر از مدت یک دوره مالیاتی باشد، تکلیف مقرر در این ماده نسبت به مدت یاد شده نیز جاری می‌باشد.

تبصره 2- برای اشخاص حقیقی که بیش از یک محل شغل دارند، تسلیم اظهارنامه و پرداخت مالیات برای هر محل شغل به طور جداگانه الزامی است.

تبصره 3- در مشارکت‌های مدنی، اعم از اختیاری و قهری، اشخاص حقیقی در هر واحد شغلی مکلفند از بین خود یک نفر را به عنوان نماینده واحد شغلی انتخاب نمایند و کلیه تکالیف مالیاتی واحد شغلی، از جمله ثبت نام، تسلیم اظهارنامه واحد و پرداخت مالیات توسط مشارالیه به نمایندگی شرکا انجام خواهد شد. عدم انجام تکالیف توسط نماینده مذکور، رافع مسئولیت قانونی سایر شرکا نخواهد بود.

تبصره 4- در مورد کارگاه‌ها و واحدهای تولیدی، خدماتی و بازرگانی که نوع فعالیت آن‌ها ایجاد دفتر، فروشگاه یا شعبه در یک یا چند محل دیگر را اقتضا نماید، تسلیم اظهارنامه واحد مطابق دستورالعملی است که توسط سازمان امور مالیاتی کشور اعلام می‌گردد.

تبصره 5- برای مؤدیانی که محل ثابت برای شغل خود ندارند، محل سکونت از لحاظ تسلیم اظهارنامه و سایر امور مالیاتی مناط اعتبار خواهد بود. در صورتی که مؤدی محل‌های متعدد برای سکونت خود داشته باشد، مکلف است یکی از آن‌ها را برای انجام تکالیف مالیاتی معرفی نماید. در غیر این صورت، سازمان امور مالیاتی کشور یکی از محل‌های سکونت مؤدی را برای انجام تکالیف مالیاتی انتخاب و به مؤدی اعلام خواهد کرد.

ماده 26- کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی، اعم از دولتی و غیر دولتی، از جمله سازمان‌ها و دستگاه‌های اجرایی، نهادهای عمومی غیر دولتی، شهرداری‌ها، بانک‌ها، مؤسسات، تعاونی‌ها و صندوق‌های مالی و اعتباری، مکلفند حسب درخواست سازمان امور مالیاتی کشور، نسبت به تسلیم هرگونه اطلاعات، اسناد و مدارک که در امر شناسایی، تشخیص عملکرد مالی و مالیاتی و وصول مالیات مورد استفاده می‌باشد اقدام و امکان دسترسی برخط به اطلاعات موجود در پایگاه‌های اطلاعاتی ذی‌ربط را فراهم آورند.

در صورت استنکاف اشخاص فوق‌الذکر، حکم قسمت اخیر مواد 230 و 231 و تبصره ماده 230 قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 1366 و اصلاحیه‌های بعدی آن جاری خواهد بود.

ماده 27- در مواردی که مأموران ذی‌ربط سازمان امور مالیاتی کشور جهت رسیدگی به اظهارنامه یا بررسی میزان معاملات به مؤدیان، متعاملین و اشخاص ثالث مراجعه و دفاتر و اسناد و مدارک آنان را درخواست نمایند، اشخاص مذکور مکلف به ارائه دفاتر و اسناد و مدارک درخواستی حسب مورد می‌باشند.

ماده 28- اشخاص حقیقی اعم از ایرانی و خارجی که مقیم خارج از کشور می‌باشند، چنانچه در ایران ارائه خدمات داشته باشند، مؤدی محسوب و مکلف به انجام تکالیف مقرر در این قانون خواهند بود.

ماده 29- در مورد اشخاص حقوقی که منحل می‌شوند تا زمان ختم تصفیه، شخص حقوقی کماکان مؤدی محسوب و مدیر یا مدیران تصفیه مکلف به انجام تکالیف مقرر در این قانون خواهد بود.

فصل پنجم - ساختار سازمانی مالیات بر ارزش افزوده، وظایف و اختیارات آن

ماده 30- سازمان امور مالیاتی کشور می‌تواند در صورت اقتضا، ساختار و تشکیلات مورد نیاز خود را از طریق وزیر امور اقتصادی و دارایی به رئیس‌جمهور پیشنهاد نماید. سازمان امور مالیاتی کشور می‌تواند در ایجاد تشکیلات استانی بدون رعایت سطح تقسیمات کشوری و متناسب با شرایط اقتصادی هر استان (منطقه) اقدام نماید. تشکیلات پیشنهادی پس از تأیید رئیس‌جمهور قابل اجرا خواهد بود.

تبصره - به سازمان امور مالیاتی کشور اجازه داده می‌شود متناسب با توسعه و اجرای این قانون، نیروی انسانی متخصص مورد نیاز را در چهارچوب تشکیلات سازمانی مصوب از محل نیروهای موجود و کمبود آن را از طریق برگزاری آزمون استخدامی اختصاصی، انتخاب و استخدام نماید. سازمان امور مالیاتی کشور می‌تواند تا ده درصد (10%) از مجوز استخدام مذکور را، از بین دارندگان مدرک تحصیلی دانشگاهی، بدون انتشار آگهی و برگزاری آزمون به استخدام درآورد.

ماده 31- سازمان امور مالیاتی کشور موظف است طرح‌ها و ترتیبات لازم را برای توسعه، تجهیز، آموزش و تربیت کارکنان مالیاتی، آموزش و ترویج فرهنگ مالیاتی از طریق رسانه‌ها و ساز و کارهای مناسب در سطح کشور تهیه و اجرا نماید. همچنین سازمان مذکور مجاز است، برای اجرای این قانون نسبت به تملک انواع دارایی‌های سرمایه‌ای (از جمله فضای اداری و تجهیزات مورد نیاز) اقدام نماید. دولت مکلف است اعتبار و مجوزهای مورد نیاز برای اجرای این ماده را در لوایح بودجه سالانه کل کشور منظور نماید.

ماده 32- سازمان امور مالیاتی کشور می‌تواند مؤدیان مالیاتی را با توجه به نوع و حجم فعالیت، حد آستانه و منطقه جغرافیایی، جزئاً یا کلاً، برای اجرای قانون تعیین نماید. دستورالعمل اجرایی فراخوان و نحوه ثبت نام توسط سازمان امور مالیاتی کشور تهیه و اعلام خواهد شد.

ماده 33- سازمان امور مالیاتی کشور موظف است برای مؤدیانی که نسبت به ارائه اطلاعات و ثبت نام اقدام نمایند، گواهی ثبت نام و مجوز دریافت مالیات صادر نماید.

تبصره - اشخاص حقیقی مشمول اجرای قانون مکلفند، گواهی ثبت نام و مجوز دریافت مالیات را در مکان قابل مشاهده برای خریداران، مأموران مالیاتی و مأموران دستگاه‌های نظارتی ذی‌ربط، نصب نمایند.

ماده 34- شناسایی، نحوه رسیدگی و تشخیص، مطالبه و وصول مالیات‌ها به سازمان امور مالیاتی کشور محول می‌شود. عناوین شغلی، شرایط احراز مشاغل از نظر تحصیلات و تجربه، وظایف و نحوه انجام دادن تکالیف و تعیین اختیارات و احراز صلاحیت‌های کارکنان برای تصدی مشاغل، همچنین ترتیبات اجرایی احکام مقرر در این قانون به استثنای مواردی که برای آن دستورالعمل یا آئین‌نامه پیش‌بینی شده است، به موجب ترتیبات ماده (219) قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 1380/11/27 خواهد بود.

تبصره - سازمان امور مالیاتی کشور مجاز است به منظور تسهیل در انجام امور مالیاتی مؤدیان، قسمتی از وظایف، اختیارات و تکالیف قانونی خود به استثنای تشخیص مالیات، دادرسی مالیاتی، مطالبه و وصول مالیات را به اعضا و مؤسسات عضو جامعه مشاوران رسمی مالیاتی ایران واگذار نماید. در مواردی که خدمات از طرف اشخاص مزبور به سازمان امور مالیاتی کشور ارائه گردد، پرداخت حق‌الزحمه مربوط، به عهده سازمان مزبور خواهد بود.

شرایط واگذاری، وظایف، اختیارات و نحوه انجام دادن تکالیف موضوع این قانون و تعیین حق‌الزحمه خدمات طبق دستورالعملی خواهد بود که توسط سازمان امور مالیاتی کشور تهیه و به تصویب وزیر امور اقتصادی و دارایی می‌رسد.

ماده 35- سازمان امور مالیاتی کشور مجاز است، در مواردی که اشخاص موضوع مواد (4) و (5) قانون محاسبات عمومی، کارفرما و خریدار کالاها و خدمات موضوع این قانون می‌باشند، وصول و ایصال مالیات بر ارزش افزوده موضوع این قانون را به آنان محول نماید. در این صورت اشخاص مزبور مکلفند مالیات متعلق را حداکثر تا پایان ماه پرداخت یا تخصیص وجوه مربوط به خرید کالاها و خدمات، مستقیم به حساب مالیاتی مربوط واریز و رسید آن را به مؤدی ذی‌ربط (فروشنده کالاها و ارائه‌دهنده خدمات) تسلیم نمایند.

ماده 36- سازمان امور مالیاتی کشور می‌تواند نسبت به مؤدیانی که قادر به پرداخت بدهی مالیاتی خود اعم از اصل و جریمه به طور یکجا نیستند از تاریخ قطعیت مالیات حداکثر به مدت یک سال تقسیط نماید.

ماده 37- اطلاعات مربوط به مؤدیان مالیاتی نزد سازمان امور مالیاتی کشور محرمانه تلقی می‌گردد. مسئولین سازمان، ادارات امور مالیاتی و سایر مراجع مالیاتی، مجاز به افشای آن جز در امر تشخیص و وصول مالیات نزد مراجع ذی‌ربط درون سازمان امور مالیاتی کشور و یا به موجب سایر مقررات قانونی نخواهند بود. در غیر این صورت، طبق قانون مجازات اسلامی با آنان رفتار خواهد شد.

ماده 38- سازمان امور مالیاتی کشور می‌تواند حسابرسی و تنظیم گزارش مالیاتی دوره‌های مالیاتی یک سال شمسی مؤدیان را به سازمان حسابرسی جمهوری اسلامی ایران، حسابداران رسمی، مؤسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی و اعضا و مؤسسات عضو جامعه مشاوران رسمی مالیاتی واگذار نماید، اشخاص مذکور موظفند در چهارچوب قانون و مقررات مالیات بر ارزش افزوده نسبت به تعیین مأخذ مشمول مالیات و مالیات متعلق مؤدیان و ارائه گزارش به سازمان امور مالیاتی کشور اقدام نمایند. در این صورت، پرداخت حق‌الزحمه طبق مقررات مربوط، به عهده سازمان امور مالیاتی کشور می‌باشد.

ماده 39- اختلافات مالیاتی مؤدیان موضوع این قانون و قانون مالیات‌های مستقیم صرفاً در مراجع دادرسی تعیین شده در این قانون و قانون مالیات‌های مستقیم قابل طرح و رسیدگی خواهد بود.

ماده 40- بودجه سازمان امور مالیاتی کشور و واحدهای استانی ذی‌ربط هر سال به صورت متمرکز در ردیف جداگانه‌ای در قوانین بودجه منظور می‌گردد. معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس‌جمهور و خزانه‌دار کل کشور مکلفند بودجه و منابع لازم جهت انجام هزینه‌های جاری و تملک دارایی‌های سرمایه‌ای سازمان امور مالیاتی کشور را به صورت صد در صد (100%) تخصیص یافته در اختیار سازمان مزبور قرار دهند.

ماده 41- احکام مربوط به فصول هشتم و نهم باب چهارم و فصل سوم باب پنجم و مواد (161)، (162)، (169)، تبصره (1) ماده (177)، (178)، (181)، (182)، (186)، (191)، (198)، (202)، (219)، (230) لغایت (232)، (235)، (243)، قسمت اخیر ماده (257)، (266)، (274) لغایت (280) و (282) قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 1366/12/03 و اصلاحات بعدی آن در مورد مالیات‌های این قانون جاری است. حکم مواد (251) و (251) مکرر قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 1366/12/03 و اصلاحات بعدی آن برای مؤدیان این قانون جاری نخواهد بود.

ماده 42- تعیین مأخذ مشمول مالیات مؤدیان موضوع این قانون توسط سازمان امور مالیاتی کشور به استناد اظهارنامه مؤدی که با رعایت مقررات مربوط تنظیم و ارائه شده و مورد پذیرش قرار گرفته باشد، خواهد بود. سازمان امور مالیاتی کشور می‌تواند اظهارنامه‌های مالیاتی دریافتی را بدون رسیدگی قبول و تعدادی از آن‌ها را بر اساس معیارها و شاخص‌های تعیین شده و یا به طور نمونه انتخاب و در چهارچوب مقررات مورد رسیدگی قرار دهد.

در صورتی که مؤدی از ارائه اظهارنامه در مهلت قانونی و مطابق با مقررات مربوط خودداری نماید، سازمان امور مالیاتی کشور نسبت به تنظیم برگ ارزیابی مالیاتی اقدام می‌نماید. چنانچه مؤدی ظرف یک ماه از تاریخ ابلاغ مطالبه مالیات نسبت به ارائه اظهارنامه مطابق با مقررات مربوط اقدام نماید، اظهارنامه مؤدی بر اساس فرایند صدر ماده، مورد رسیدگی قرار خواهد گرفت، در غیر این صورت مالیات مطالبه شده مطابق برگ ارزیابی مالیاتی تنظیم شده توسط سازمان مزبور قطعی و لازم‌الاجراست. این حکم مانع از تعلق جرایم و اعمال مجازات‌های عدم تسلیم اظهارنامه مالیاتی در موعد مقرر قانونی نخواهد بود.

تبصره - آئین‌نامه اجرایی مربوط به این ماده و نحوه رسیدگی به اظهارنامه مالیاتی و شاخص‌های تعیین مأخذ مشمول مالیات و نحوه انتخاب برخی اظهارنامه‌ها برای رسیدگی و قبول یا رد اظهارنامه انتخاب شده توسط وزارت امور اقتصادی و دارایی تهیه و ظرف شش ماه از تاریخ لازم‌الاجرا شدن این قانون به تصویب هیات وزیران می‌رسد.

فصل ششم - مالیات سبز

ماده 43- منظور از آلوده ساختن محیط زیست عبارتست از پخش یا آمیختن مواد خارجی به آب، هوا یا خاک یا زمین به میزانی که کیفیت فیزیکی، شیمیایی یا بیولوژیک آن را به طوری که زیان‌آور به حال انسان یا سایر موجودات زنده و یا گیاهان و آثار و ابنیه باشد تغییر دهد.

ماده 44- پالایشگاه‌های نفت، گاز، واحدهای استخراج نفت و گاز، واحدهای پتروشیمی و سایر واحدهای آلاینده و مخرب محیط زیست که استانداردها و ضوابط حفاظت محیط زیست را رعایت نمی‌نمایند، طبق تشخیص سازمان حفاظت محیط زیست، مشمول مالیات آلایندگی به نرخ یک درصد (1%) فروش یا درآمد ارائه خدمات و همچنین درآمد خدمات ناشی از تولید کارمزدی خواهند بود.

تبصره 1- حکم این ماده در مورد کالاها و خدمات معاف و غیر معاف و صادراتی واحدهای مذکور جاری است. در صورتی که واحد تولیدی متشکل از خطوط تولیدی مستقل و مجزا از هم باشد، عوارض آلایندگی صرفاً از فروش یا درآمد ارائه خدمات و همچنین درآمد خدمات ناشی از تولید کارمزدی خطوط تولیدی آلاینده مطالبه و وصول خواهد شد.

تبصره 2- آخرین فهرست واحدهای آلاینده اعلام شده توسط مرجع یاد شده در اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387 و تغییرات بعدی آن دارای اعتبار است و تغییرات راجع به افزایش یا کاهش واحدهای آلاینده توسط سازمان حفاظت محیط زیست اعلام خواهد شد.

تبصره 3- واحدهایی که در طی سال طبق اعلام سازمان حفاظت محیط زیست به فهرست واحدهای آلاینده اضافه شوند، از اول دوره مالیاتی بعد، مشمول پرداخت مالیات موضوع این ماده خواهند بود.

تبصره 4- واحدهای آلاینده‌ای که در طی سال نسبت به رفع آلایندگی اقدام نمایند، با درخواست واحد مزبور و تأیید سازمان حفاظت از محیط زیست از فهرست واحدهای آلاینده خارج می‌گردند. در این صورت واحدهای یاد شده از اول دوره مالیاتی بعد از تاریخ اعلام سازمان مذکور به سازمان امور مالیاتی کشور، مشمول پرداخت مالیات آلایندگی نخواهند بود.

ماده 45- کالاها و محصولات آلاینده یا مخرب محیط زیست {به استثنای پنج فرآورده اصلی نفتی و سوخت هواپیما} طبق تشخیص و اعلام سازمان حفاظت محیط زیست، مشمول مالیات به نرخ ده درصد (10%) برای کالاهای با درجه آلایندگی و تخریب بالا و برای سایر کالاهای مذکور به نرخ پنج درصد (5%) بهای فروش است.

تبصره 1- سازمان حفاظت محیط زیست موظف است فهرست کالاها و محصولات آلاینده یا مخرب محیط زیست را با توجه به درجه آلایندگی آن‌ها حداکثر تا پانزدهم اسفند ماه هر سال برای اجرا در سال بعد به سازمان امور مالیاتی کشور اعلام نماید.

تبصره 2- تولیدکنندگان کالاهای مزبور مکلفند در زمان فروش با درج در صورتحساب، مالیات مزبور را به مأخذ بهای فروش محاسبه و ضمن درج در صورتحساب از خریداران وصول و به حساب‌های تعیین شده توسط سازمان امور مالیاتی کشور واریز نمایند.

تبصره 3- واحدهای تولیدی تولیدکننده کالاها و محصولات آلاینده یا مخرب محیط زیست موضوع این ماده، در صورت تولید بر اساس سفارش کار برای دیگران، مکلفند مشخصات سفارش‌دهنده کالا (که تولیدکننده کالا محسوب می‌گردد) و قرارداد تولید کارمزدی را قبل از تحویل کالای تولیدی به واحد مالیاتی ذی‌ربط حسب مورد معرفی و ارائه نمایند. در غیر این صورت واحد تولیدی با سفارش‌دهنده کالا در پرداخت مالیات به مأخذ بهای فروش مسئولیت تضامنی خواهد داشت.

تبصره 4- گمرک جمهوری اسلامی ایران مکلف است در زمان واردات کالاها و محصولات آلاینده، مالیات مزبور را به مأخذ مجموع ارزش گمرکی و حقوق ورودی بر اساس نرخ‌های مذکور محاسبه و ضمن درج در پروانه‌های گمرکی قبل از ترخیص از واردکنندگان وصول و به ترتیبی که سازمان امور مالیاتی کشور تعیین می‌نماید به حساب‌های مربوط واریز نماید.

تبصره 5- مالیات‌های پرداخت شده بابت کالاها و محصولات آلاینده در صورتی که به عنوان کالاهای واسطه‌ای در تولید استفاده شوند به عنوان هزینه قابل قبول تلقی خواهد شد.

ماده 46- نرخ مالیات آلایندگی و فعالیت‌های مخرب محیط زیست در زمینه قطع و فروش چوب درختان جنگل به ازای هر متر مربع چوب، در مرحله قطع و حمل آن مشمول مالیات به نرخ ده درصد (10%) بهای فروش خواهد بود.

در اجرای حکم مذکور، سازمان جنگل‌ها و مراتع کشور مکلف است مالیات موضوع این ماده را وصول و مستقیماً به ترتیبی که سازمان امور مالیاتی کشور مقرر می‌نماید به حساب‌های تعیین شده سازمان مذکور واریز نمایند.

آئین‌نامه اجرایی این فصل توسط سازمان امور مالیاتی کشور و سازمان حفاظت محیط زیست تهیه و به تصویب هیات وزیران می‌رسد.

ماده 47- سرمایه‌گذاری‌هایی که به منظور اصلاح واحدهای آلاینده و یا مخرب محیط زیست، یا ارتقای کیفیت کالاهای آلاینده و یا مخرب محیط زیست با هدف حفاظت محیط زیست، در واحدهای مشمول این فصل صورت می‌پذیرد در سال اول قابل استهلاک خواهد بود.

ماده 48- احکام سایر فصول این قانون، به استثنای احکام فصل هفتم در رابطه با مالیات موضوع این فصل نیز جاری است؛ لیکن احکام سایر فصول مربوط به نرخ و ترتیبات واریز و مالیات کالا و خدمات خاص که این فصل برای آن دارای حکم خاص است جاری نخواهد بود.

ماده 49- حکم ماده 19 این قانون و تبصره‌های آن به مالیات این فصل قابل تسری نمی‌باشد.

فصل هفتم - مالیات کالاها و خدمات خاص

ماده 50- عرضه کالاها و ارائه خدمات به شرح زیر علاوه بر نرخ عمومی مالیات بر ارزش افزوده، مشمول مالیات مقطوع به شرح ذیل می‌باشند:

1- انواع بنزین و سوخت هواپیما ---%

2- نفت کوره، نفت سفید، نفت گاز و گاز طبیعی ---%

3- خدمات مخابراتی ---%

4- انواع سیگار و محصولات دخانی ---%

5- واردات انواع خودروی سواری و وانت دوکابین با حجم موتور بیش از دو هزار سی‌سی (cc 2000) ---%

6- انوا