این بخشنامه برای مؤدیانی است که اظهارنامه ارزش افزوده را حداکثر تا 1403/09/14 برای زمستان 1402، 1403/09/24 برای بهار 1403، 1403/08/29 برای تابستان 1403، 1403/11/23 برای پاییز 1403 یا 1404/02/28 برای زمستان 1403 ارسال کردهاند، اما بدهی آن دوره را تا 1404/06/30 تسویه یا ترتیب پرداخت نکردهاند.
تا 1405/04/3098٪ از درصد بخشودگی مبنا
تا 1405/05/2894٪ از درصد بخشودگی مبنا
جرایم ماده 22 قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان
10٪ مبلغ فروش انجامشده بدون صورتحساب الکترونیکی یا 20 میلیون ریال؛ هرکدام بیشتر باشد.
ب
عدم عضویت در سامانه مؤدیان، عدم استفاده از پایانه فروشگاهی یا حافظه مالیاتی، استفاده از حافظه مالیاتی دیگری یا واگذاری حافظه مالیاتی خود به دیگران
10٪ مبلغ فروش انجامشده از آن طریق یا 20 میلیون ریال؛ هرکدام بیشتر باشد، بهعلاوه محرومیت از معافیتهای مالیاتی، نرخ صفر و مشوقهای قانون مالیاتهای مستقیم در همان سال مالی.
پ
اعلام نکردن حساب یا حسابهای بانکی واحد اقتصادی که گردش مالی از طریق آنها انجام میشود
10٪ مبلغ فروش انجامشده از طریق حساب اعلامنشده یا 20 میلیون ریال؛ هرکدام بیشتر باشد، بهعلاوه محرومیت از معافیتها، نرخ صفر و مشوقهای مالیاتی در همان سال مالی.
ت
تحویل ندادن صورتحساب چاپی به خریدار یا حذف و مخدوش کردن صورتحساب
2٪ مبلغ صورتحسابهای مربوط یا 20 میلیون ریال؛ هرکدام بیشتر باشد.
ث
رعایت نکردن احکام مواد 12، 13 و 14 قانون پایانههای فروشگاهی
1٪ مبلغ فروش گزارشنشده یا 10 میلیون ریال؛ هرکدام بیشتر باشد.
ج
عدم صدور صورتحساب الکترونیکی توسط اشخاص موضوع ماده 16 مکرر
10٪ کل مبالغی که برای آن صورتحساب الکترونیکی صادر نشده یا اصل مالیات متعلق؛ هرکدام بیشتر باشد. تکرار تخلف، مجازات تبصره 1 ماده 23 را نیز در پی دارد.
دو نکته مهم: مبالغ ثابت جرایم هر سال متناسب با نرخ تورم قابل تعدیل است. همچنین اگر انجام نشدن تکلیف خارج از اختیار مؤدی باشد، طبق قسمت پایانی تبصره 2 ماده 22، سازمان امور مالیاتی مکلف به بخشودگی جریمه است.
خلاصه خیلی ساده بخشنامه
اگر شرایط بخشنامه را دارید، باید تا یکی از دو تاریخ بالا هم اصل بدهی مالیات بر ارزش افزوده دوره موردنظر و هم بخش غیرقابلبخشودگی جریمه ماده 22 را پرداخت کنید. هرچه زودتر پرداخت شود، ضریب بخشودگی بیشتر است.
برداشت نادرست رایج: اعداد 98٪ و 94٪ مستقیماً روی کل جریمه اعمال نمیشوند؛ ابتدا درصد بخشودگی طبق جدولهای بخشنامه 200/1404/57 مورخ 1404/06/15 تعیین و سپس در ضریب 98٪ برای پرداخت حداکثر تا 1405/04/30 یا 94٪ برای پرداخت حداکثر تا 1405/05/28 ضرب میشود.
چه کسانی مشمولاند؟
دوره مورد مطالبه یکی از دورههای زمستان 1402، بهار 1403، تابستان 1403، پاییز 1403 یا زمستان 1403 باشد.
اظهارنامه ارزش افزوده همان دوره حداکثر تا تاریخ دقیق درجشده در جدول زیر مسترد شده باشد.
بخشنامه 200/1403/24 مورخ 1403/08/29، با اصلاح بعدی؛ مهلت اولیه 1403/09/20 بود و به 1403/09/24 تغییر یافت. این تاریخ، مهلت ویژه برخورداری از بخشودگی است.
نکته: اگر اظهارنامه یک دوره بعد از تاریخ بالا ارسال شده باشد، صرف پرداخت بدهی تا تیر یا مرداد 1405 برای استفاده از این بخشنامه کافی نیست؛ زیرا شرط ارسال بهموقع اظهارنامه همان دوره رعایت نشده است.
درصد مبنا چگونه تعیین میشود؟
درصد مبنا با توجه به دوره، نوع مؤدی و نسبت عملیات خارج از سامانه تعیین میشود. همه درصدهای لازم در دو جدول زیر آمده است.
جدول اول ـ دورههای زمستان 1402 تا پاییز 1403
نسبت مورد محاسبه: مجموع خرید و فروش خارج از سامانه تقسیم بر مجموع کل خرید و کل فروش ابرازی در اظهارنامه ارزش افزوده دوره تابستان 1404.
نسبت خارج از سامانه
اشخاص حقوقی
صاحبان مشاغل
تا 10٪
100٪
100٪
بالاتر از 10٪ تا 25٪
97٪
98٪
بالاتر از 25٪ تا 50٪
94٪
96٪
بالاتر از 50٪ تا 75٪
91٪
94٪
بالاتر از 75٪ تا 100٪
88٪
92٪
جدول دوم ـ دوره زمستان 1403
نسبت مورد محاسبه: فروش خارج از سامانه تقسیم بر کل فروش ابرازی در اظهارنامه. درصدهای زیر جدول اصلی بخشنامه 200/1404/57 مورخ 1404/06/15 است. چون مهلت پرداخت قبلی زمستان 1403 تا 1404/06/30 تعیین شده بود، در محاسبه این محتوا ابتدا ضریب 95٪ مقرر برای پرداخت با تأخیر و سپس ضریب 98٪ یا 94٪ بخشنامه 200/1405/34 مورخ 1405/04/25 اعمال میشود.
نسبت فروش خارج از سامانه
اشخاص حقوقی
صاحبان مشاغل
تا 10٪
100٪
100٪
بالاتر از 10٪ تا 25٪
95٪
98٪
بالاتر از 25٪ تا 50٪
90٪
96٪
بالاتر از 50٪ تا 75٪
85٪
94٪
بالاتر از 75٪ تا 100٪
80٪
92٪
درصد نهایی بخشودگی = درصد مبنا × ضریب مهلت × ضریب نوع درآمد
محاسبهگر بخشودگی جریمه
اعداد را به ریال وارد کنید. نتیجه تقریبی است و جایگزین محاسبه مندرج در برگ مطالبه یا تأیید اداره مالیاتی نیست.
وضعیت احراز شرایطدر انتظار تاریخها
درصد نهایی بخشودگی88٫2٪
مبلغ بخشودهشده0 ریال
جریمه قابل پرداخت0 ریال
پس از وارد کردن تاریخها، موعد مجاز اظهارنامه و ضریب مهلت پرداخت بهصورت خودکار تشخیص داده میشود.
درآمد ابرازنشده چه حکمی دارد؟
اگر بر اساس اسناد و مدارک مثبته مشخص شود بخشی از فروش کالا یا خدمت در اظهارنامه ارزش افزوده ابراز نشده، جرایم پرداختنشده مربوط به آن درآمد فقط به میزان 30٪ از بخشودگی مبنا و با رعایت شرایط بند 1 بخشنامه بخشوده میشود. بنابراین این حکم به معنای بخشودگی 30٪ از اصل جریمه نیست؛ ضریب 30٪ روی درصد بخشودگی مبنا اعمال میشود.
نمونه: اگر درصد مبنا 90٪، پرداخت تا 1405/04/30 و درآمد ابرازنشده باشد: 26٫46٪ = 30٪ × 98٪ × 90٪. در نتیجه 73٫54٪ جریمه باقی میماند.
نتیجه عملی: توافق در مرحله ماده 238، در صورت قابلقبول بودن نتیجه رسیدگی، میتواند از کاهش بخشودگی ناشی از سازوکار بند 6 جلوگیری کند؛ اما مبلغ تعدیلشده، درصد مبنا و شرط پرداخت باید در صورتجلسه و محاسبات پرونده روشن باشد.
چکلیست اقدام مؤدی
تفکیک دورهها: برگهای مطالبه زمستان 1402 تا زمستان 1403 را جدا کنید.
کنترل اظهارنامه: تاریخ ارسال هر اظهارنامه را با جدول تاریخهای دقیق همین محتوا تطبیق دهید.
تعیین درصد مبنا: دوره، نوع مؤدی و نسبت عملیات خارج از سامانه را در ابزار همین صفحه وارد کنید؛ درصد جدول بخشنامه 200/1404/57 مورخ 1404/06/15 خودکار انتخاب میشود.
تفکیک فروش ابرازی و ابرازنشده: ضریب 30٪ فقط برای درآمد ابرازنشده احرازشده اعمال میشود.
محاسبه بخش باقیمانده: اصل بدهی ارزش افزوده و جریمه غیرقابلبخشودگی را پیش از مهلت بپردازید.
ثبت درخواست و مستندات: رسید پرداخت، اظهارنامهها و درخواست بخشودگی را در پرونده نگهداری و نتیجه اعمال بخشودگی را کنترل کنید.
سؤالات پرتکرار
آیا صرف پرداخت اصل مالیات برای استفاده از بخشودگی کافی است؟
خیر. طبق بخشنامه 200/1405/34 مورخ 1405/04/25 باید هم اصل بدهی ارزش افزوده و هم قسمت غیرقابلبخشودگی جریمه ماده 22، حداکثر تا 1405/04/30 برای ضریب 98٪ یا حداکثر تا 1405/05/28 برای ضریب 94٪ پرداخت شود.
آیا تقسیط جدید نیز مانند پرداخت پذیرفته میشود؟
در بند 1 برای اقدام قبلی عبارت «پرداخت یا ترتیب پرداخت» آمده، اما برای فرصت جدید صراحتاً از «پرداخت» استفاده شده است. بنابراین اتکا به تقسیط جدید بدون تأیید کتبی اداره مالیاتی ریسک دارد.
اگر تا 30 تیر پرداخت نکنیم، فرصت از بین میرود؟
فرصت دوم تا 28 مرداد 1405 وجود دارد، ولی ضریب بخشودگی از 98٪ درصد مبنا به 94٪ درصد مبنا کاهش مییابد.
آیا جرایم قبلاً پرداختشده مسترد میشود؟
این بخشنامه حکمی برای استرداد جریمه پرداختشده مقرر نکرده و موضوع آن بخشودگی جرایم پرداختنشده واجد شرایط است.
