اعتبار ارزش افزوده
از ابتدای دی 1404، اصل بر پذیرش اعتبار خرید دارای صورتحساب الکترونیکی است.
تکالیف خریداران و فروشندگان از دی 1404
تکالیف خریداران و فروشندگان از دی 1404
تاریخ انتشار: 1404/08/19
تکالیف صورتحساب از ابتدای دی‌ماه 1404
مهم‌ترین تغییر از تاریخ 1404/10/01 این است که مالیات و عوارض خرید، صرفاً با استناد به صورتحساب الکترونیکی ثبت‌شده در سامانه مؤدیان و با رعایت سایر مقررات می‌تواند به‌عنوان اعتبار مالیات بر ارزش افزوده پذیرفته شود.
این حکم با شرایط پذیرش هزینه در مالیات عملکرد یکسان نیست؛ بنابراین باید اعتبار ارزش افزوده، هزینه قابل‌قبول مالیاتی، تکلیف فروشنده به صدور صورتحساب و مدرک پرداخت جداگانه بررسی شوند.
هزینه قابل‌قبول
تا 1406/02/07 برای صورتحساب غیرالکترونیکی دارای مشخصات خریدار حکم متفاوتی وجود دارد.
رسید کارتخوان
مدرک پرداخت است؛ اما به‌تنهایی صورتحساب الکترونیکی یا منشأ اعتبار ارزش افزوده نیست.
بخش اول
تکالیف فروشندگان
تکلیف فروشنده براساس شخصیت، نوع فعالیت، فراخوان‌های قانونی، میزان فروش و برخورداری یا عدم برخورداری از معافیت ماده 14 مکرر تعیین می‌شود.
اشخاص مکلف به صدور صورتحساب الکترونیکی
اشخاص حقوقی و اشخاص حقیقی که به موجب فراخوان، نوع فعالیت، عبور از نصاب یا مقررات خاص مشمول شده‌اند، باید صورتحساب الکترونیکی خود را در سامانه مؤدیان ثبت کنند.
- صورتحساب باید مطابق نوع و الگوی قانونی در سامانه مؤدیان ثبت شود.
- مهلت عمومی ارسال صورتحساب، حداکثر 12 روز از تاریخ صدور است؛ مگر اینکه مهلت خاصی رسماً اعلام شود.
- فاکتور کاغذی، PDF یا خروجی نرم‌افزار داخلی می‌تواند نسخه نمایشی باشد، اما جایگزین ثبت سامانه‌ای نیست.
- اطلاعات خریدار، شناسه کالا یا خدمت، نرخ مالیاتی، مبلغ و سایر اقلام صورتحساب باید صحیح باشد.
جریمه عدم صدور صورتحساب الکترونیکی
مطابق بند «الف» ماده 22 قانون پایانه‌های فروشگاهی، جریمه برابر با 10 درصد مجموع فروش بدون صورتحساب الکترونیکی یا مبلغ ثابت قانونی، هرکدام بیشتر باشد، خواهد بود. مبالغ ثابت مشمول تعدیل سالانه هستند.
صاحبان مشاغل معاف از صدور صورتحساب الکترونیکی
بخشنامه شماره 200/1404/84 مورخ 1404/08/07 برای برخورداری صاحبان مشاغل از معافیت صدور صورتحساب الکترونیکی در سال 1404 شرایط مشخصی تعیین کرده است.
- فروش هر مؤدی در سال 1402 کمتر از 180 میلیارد ریال باشد.
- فروش هر مؤدی در سال 1403 کمتر از 144 میلیارد ریال باشد.
- مجموع فروش همان پرونده در سال 1404 از 144 میلیارد ریال عبور نکرده باشد.
- مؤدی از کارتخوان بانکی یا درگاه پرداخت الکترونیکی به‌عنوان پایانه فروشگاهی استفاده کند.
اصلاح مهم درباره نصاب
مبلغ 144 میلیارد ریال، نصاب فروش سالانه هر پرونده در سال 1404 است؛ نه سقف فروش هر فصل. نصاب سال‌های بعد باید براساس مقررات همان سال کنترل شود.
معافیت از صدور صورتحساب، معافیت از مالیات بر ارزش افزوده نیست
اگر صاحب شغل برای اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده فراخوان شده باشد، برخورداری او از معافیت ماده 14 مکرر فقط ناظر به صدور صورتحساب الکترونیکی است و تکالیف ارزش افزوده او مطابق آیین‌نامه و کاربرگ ماده 14 مکرر ادامه دارد.
زمان‌بندی
شروع تکلیف پس از عبور از نصاب
عبور از نصاب موجب شروع فوری تکلیف در همان روز نمی‌شود؛ تکلیف از ابتدای دومین دوره بعد از پایان دوره عبور آغاز می‌شود.
فروشنده از ابتدای دی‌ماه 1404 باید صورتحساب الکترونیکی صادر کند.
فروشنده از ابتدای فروردین‌ماه 1405 مکلف به صدور صورتحساب الکترونیکی می‌شود.
فروشنده از ابتدای تیرماه 1405 مکلف به صدور صورتحساب الکترونیکی می‌شود.
اشخاصی که بدون توجه به نصاب مشمول‌اند
اشخاص حقوقی، گروه‌های پزشکی و حقوقی مقرر، عرضه‌کنندگان طلا، جواهر و پلاتین، برخی فروشندگان مواد معدنی و واحدهای آلاینده مشمول شرایط قانونی، با هر میزان فروش مکلف به صدور صورتحساب الکترونیکی هستند.
بخش دوم
تکالیف خریداران
خریدار باید هم‌زمان وضعیت فروشنده، ثبت صورتحساب، امکان استفاده از اعتبار ارزش افزوده و مدارک دفاع از هزینه را کنترل کند.
صورتحساب را در کارپوشه کنترل کنید
- از ثبت صورتحساب الکترونیکی با مشخصات صحیح خریدار اطمینان حاصل کنید.
- شماره مالیاتی، مبلغ، نرخ، شناسه کالا یا خدمت و اطلاعات طرفین را کنترل کنید.
- در مهلت قانونی نسبت به تأیید یا رد صورتحساب در کارپوشه اقدام کنید.
- فاکتور کاغذی یا PDF بدون ثبت سامانه‌ای، برای استفاده از اعتبار ارزش افزوده کافی نیست.
آیا پرداخت باید بعد از ثبت صورتحساب انجام شود؟
پرداخت قبل از ثبت صورتحساب، به‌خودی‌خود موجب رد هزینه یا اعتبار نیست. ملاک اعتبار ارزش افزوده، وجود صورتحساب الکترونیکی و رعایت سایر مقررات است. بااین‌حال، بهتر است پیش از پرداخت مالیات و عوارض، ثبت صحیح صورتحساب کنترل شود.
مدارک کامل معامله را دریافت کنید
- صورتحساب غیرالکترونیکی باید دارای مشخصات کامل فروشنده و خریدار باشد.
- تاریخ، شرح کالا یا خدمت، مبلغ، تعداد و سایر اطلاعات معامله باید مشخص باشد.
- پرداخت از طریق حساب بانکی، درگاه یا کارتخوان متعلق به فروشنده انجام شود.
- قرارداد، رسید تحویل، رسید پرداخت و سایر مدارک اثبات معامله نگهداری شود.
- معامله حسب مورد در دفاتر و اظهارنامه مربوط ثبت شود.
رسید کارتخوان جای صورتحساب را نمی‌گیرد
رسید کارتخوان یا واریز بانکی، فقط می‌تواند پرداخت وجه را اثبات کند. ثبت معامله در بخش خارج از سامانه نیز به‌تنهایی موجب ایجاد اعتبار مالیات بر ارزش افزوده نمی‌شود.
تفکیک حقوقی
اعتبار ارزش افزوده با هزینه قابل‌قبول یکسان نیست
اعتبار مالیات بر ارزش افزوده
مالیات و عوارض خرید صرفاً با استناد به صورتحساب الکترونیکی و رعایت سایر مقررات قابل کسر، تهاتر یا استرداد است.
صورتحساب کاغذی یا رسید کارتخوان برای ایجاد اعتبار کافی نیست.هزینه قابل‌قبول مالیاتی
صورتحساب غیرالکترونیکی دارای مشخصات خریدار که توسط مؤدی صادر شده باشد، با رعایت مقررات مربوط و شرایط مواد 147 و 148 قانون مالیات‌های مستقیم می‌تواند در حساب مالیاتی پذیرفته شود.
پذیرش هزینه خودکار نیست و اصل معامله باید با مدارک قابل اثبات باشد.
نتیجه مهم
نبود صورتحساب الکترونیکی از ابتدای دی 1404 موجب عدم پذیرش اعتبار ارزش افزوده می‌شود؛ اما تا 1406/02/07 لزوماً به معنی رد هزینه در مالیات عملکرد نیست.
جمع‌بندی
وضعیت هر معامله را چگونه کنترل کنیم؟
صدور صورتحساب الکترونیکی
فاکتور کاغذی، PDF یا خروجی داخلی جایگزین ثبت صورتحساب در سامانه مؤدیان نیست.
معافیت ماده 14 مکرر
معافیت فقط ناظر به صدور صورتحساب الکترونیکی است و شرایط بخشنامه باید کامل رعایت شود.
صورتحساب سامانه‌ای لازم است
از ابتدای دی 1404، ثبت خارج از سامانه یا رسید بانکی برای ایجاد اعتبار کافی نیست.
مدارک معامله را نگهداری کنید
تا 1406/02/07 صورتحساب غیرالکترونیکی دارای مشخصات خریدار می‌تواند با رعایت مقررات پذیرفته شود.
قاعده پیشنهادی برای کنترل خرید
برای هر خرید چهار موضوع را جداگانه بررسی کنید: مشمولیت فروشنده، ثبت صورتحساب در سامانه، امکان استفاده از اعتبار ارزش افزوده و قابلیت دفاع از هزینه. وجود رسید کارتخوان یا مدرک واریز، هیچ‌یک از سه موضوع دیگر را به‌تنهایی اثبات نمی‌کند.
مستندات و مطالب مرتبط
ثبت نظر