شماره پرونده: هـ ت/0300301
شاکی: آقای مرتضی پورکاویان فرزند ارسطو
طرف شکایت: وزارت امور اقتصادی و دارایی
موضوع شکایت و خواسته: تقاضای ابطال عبارت «امثال آن» در فراز «انواع معاملات طلا، جواهر و پلاتین و امثال آن» موضوع تبصره 2 ماده 8 آئیننامه اجرایی موضوع ماده 95 قانون مالیاتهای مستقیم اصلاحی به شماره 8840 مورخ 1401/01/22 وزیر امور اقتصادی و دارایی.
شاکی دادخواستی به دفتر حقوقی سازمان امور مالیاتی کشور به خواسته فوقالذکر به دیوان عدالت اداری تقدیم نموده که به هیأت عمومی دیوان ارجاع گردیده است.
متن مصوبه مورد شکایت به شرح ذیل است:
[مقرره فوق در بخش اسناد مرتبط در دسترس است.]
خلاصه شکایت شاکی به قرار ذیل میباشد:
طبق جزء 1 بند ب ماده 26 قانون مالیات بر ارزش افزوده «اصل طلا، جواهر و پلاتین به کار رفته در مصنوعات ساخته شده از فلزات مزبور، معاف از مالیات و عوارض میباشد». همچنین طبق جزء 2 همین بند قانونی «اجرت ساخت، حقالعمل و سود فروشنده کالاهای موضوع این بند مشمول مالیات و عوارض با نرخ نه درصد (9%) میباشد» و طبق جزء 3 آن «پس از راهاندازی سامانه مؤدیان، عرضهکنندگان کالا و خدمات مربوط به این بند مکلفند کلیه عملیات خرید و فروش خود را در سامانه مزبور ثبت کنند. درج ارزش اصل طلا، جواهر و پلاتین، اجرت ساخت، حقالعمل و سود فروشنده به تفکیک در صورتحساب الکترونیکی الزامی است. در صورت کتمان و یا عدم ثبت تمام یا برخی از معاملات در سامانه مذکور مشمول جریمهای معادل نه درصد (9%) ارزش اصل طلا، جواهر و پلاتین است که غیر قابل بخشودگی میباشد. این جریمه علاوه بر جریمه مذکور در بند ب ماده (36) این قانون است».
اما طرف شکایت به موجب آئیننامه مورد شکایت که طی بخشنامه شماره 200/1401/8 مورخ 1401/02/10 ابلاغ شده است، عبارت «امثال آن» را به سه فلز گرانبهای (طلا و جواهر و پلاتین) افزوده است که با این اقدام، برخی مشاغل همچون عرضهکنندگان نقره و پالادیوم (که قانونگذار صدور صورتحساب الکترونیکی و نیز تفکیکسازی میان ارزش اصل و اجرت ساخت و حقالعمل و سود فروشنده برای آن را معاف دانسته است) حکم واحدی با معاملات طلا و جواهر و پلاتین خواهند یافت که خلاف تصریح قانون است.
علیهذا با توجه به غیر قانونی بودن و خارج از اختیار بودن صدور مصوبه توسط وزیر امور اقتصادی و دارایی، تقاضای ابطال از تاریخ تصویب در اجرای مواد 13 و 88 قانون دیوان عدالت اداری، مورد استدعاست.
طرف شکایت طی لایحهای به شماره 91/12455 مورخ 1404/02/01 در پاسخ به شکایت شاکی مواردی را اعلام نموده است که خلاصه آن به شرح ذیل است:
ایراد شاکی دایر بر خارج از اختیار بودن صدور مصوبه وارد نمیباشد زیرا قانونگذار در ماده 95 قانون مالیاتهای مستقیم، تصویب آئیننامه ناظر بر همین ماده را منوط به پیشنهاد سازمان امور مالیاتی و تصویب وزیر امور اقتصادی و دارایی دانسته است؛ بنابراین تصویب مذکور در حدود اختیار بوده است.
ایراد شاکی در خصوص تسری عبارت «امثال آن» به نقره، بر اساس برداشت ذهنی و تلقی شاکی مطرح شده است، این در حالی است که این عبارت منصرف به سایر اشیای قیمتی است که از نظر عرفی و عقلی هم سنگ «طلا و جواهر و پلاتین» میباشند. لازم به ذکر است معاملات بازار طلا و جواهر و پلاتین در قالبهای گوناگون از جمله شمش آب شده، مصنوع، سکه و … صورت میپذیرد؛ بنابراین عبارت «امثال آن» مشعر بر قالبها و اشکال مختلف برای عرضه همان طلا، جواهر و پلاتین است.
در صدر ماده 26 قانون مالیات بر ارزش افزوده نیز که ناظر به همین بند ب همین ماده میباشد، عنوان کلی «فلزات گرانبها» قید شده است اما ظهور عرفی آن به قرینه بند ب ناظر به سه فلز طلا و جواهر و پلاتین است؛ بنابراین الفاظ حمل بر معانی عرفیه میشوند.
طبق مفاد دستورالعمل صدور صورتحساب الکترونیکی قابل دریافت در پایگاه اطلاعرسانی سازمان امور مالیاتی، صورتحساب الکترونیکی الگوی سوم از نوع اول، برای طلا و جواهر و پلاتین در نظر گرفته شده است و بنابراین مفاد این دستورالعمل قابل تسری به نقره نمیباشد؛ بنابراین ایراد شاکی فاقد موضوعیت خواهد بود.
بنابراین با توجه به اینکه مصوبه مورد شکایت مطابق قانون و مقررات میباشد، تقاضای رد شکایت شاکی میشود.
پرونده کلاسه 0300301 به خواسته ابطال عبارت «امثال آن» در فراز «انواع معاملات طلا، جواهر و پلاتین و امثال آن» در تبصره 2 ماده 8 آئیننامه اجرایی موضوع ماده 95 قانون مالیاتهای مستقیم مصوب 1401/01/22 در هیأت تخصصی مالیاتی بانکی دیوان عدالت اداری مطرح شد و پس از بحث و بررسی، بیش از سه چهارم اعضای هیأت تخصصی قائل به رد شکایت بوده و مستند به حکم مقرر در بند (ب) ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 به شرح زیر به صدور رأی اقدام کردند:
رأی هیأت تخصصی مالیاتی بانکی دیوان عدالت اداری
با توجه به اینکه مدیرکل دفتر حقوقی وزارت امور اقتصادی و دارایی به موجب لایحه جوابیه شماره 12455/91 مورخ 1404/02/01 اعلام کرده است که عبارت «امثال آن» در مقرره مورد شکایت دلالت بر مواردی جز طلا، جواهر و پلاتین ندارد و این موضوع با لحاظ ادامه متن مقرره مورد شکایت که عبارت «امثال آن» در آن پس از کلمات طلا، جواهر و پلاتین به کار نرفته تقویت میشود بنابراین عبارت «امثال آن» در فراز «انواع معاملات طلا، جواهر و پلاتین و امثال آن» در تبصره 2 ماده 8 آئیننامه اجرایی موضوع ماده 95 قانون مالیاتهای مستقیم مصوب 1401/01/22 در راستای جزء (ب) ماده 26 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400 بوده و منصرف به مصنوعات ساخته شده از طلا، جواهر و پلاتین است و خلاف قانون و خارج از حدود اختیار نیست و به استناد بند (ب) ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 رأی به رد شکایت صادر و اعلام میکند. این رأی مستند به ماده 93 قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوب 1402/02/10) در رسیدگی و تصمیمگیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل بوده و ظرف مدت بیست روز از تاریخ صدور توسط رئیس دیوان عدالت اداری و یا ده نفر از قضات دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
ابوالفضل حسنزاده
نایبرئیس هیأت تخصصی مالیاتی بانکی
دیوان عدالت اداری