شماره پرونده: هـ ت/0300242
شاکی: آقای بهمن زبردست
طرف شکایت: سازمان امور مالیاتی کشور
موضوع شکایت و خواسته: ابطال از زمان صدور الف: عبارت شرطی اضافه «تازه» از ردیفهای (2-4-1)، (3-4-1)، (4-4-1)، (5-4-1)، (6-4-1)، (8-4-1)، (9-4-1)، (12-4-1) و ب: اطلاق معافیت «خرنوب» بدون مستثنا کردن محصول فرآوری شده آن، در ردیف (11-4-1) صفحه 3 جدول فهرست عناوین کالا و خدمات مندرج در ماده 12 قانون مالیات بر ارزش افزوده ابلاغی به موجب بخشنامه شماره 1833 مورخ 1390/02/11 معاون مالیات بر ارزش افزوده سازمان امور مالیاتی کشور
شاکی دادخواستی به طرفیت سازمان امور مالیاتی کشور به خواسته فوقالذکر به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیأت عمومی ارجاع شده است.
متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
11-4-1: خرنوب و همچنین دانه خرنوب
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
در بند 1 ماده 12 قانون مالیات بر ارزش مصوب 1387 عرضه و واردات «محصولات کشاورزی فرآوری نشده» از پرداخت مالیات قانون مذکور معاف شده است و تنها شرط برقراری این معافیت هم، فرآوری نشده بودن محصولات کشاورزی است و اگر به سابقه آرا هیأت عمومی رجوع کنیم شروط اضافی را مغایر قانون و خارج از حدود اختیار دانسته شده و ابطال گردیده است. با این حال سازمان امور مالیاتی بدون توجه به این شرط قانونگذار شرط «تازه» بودن را هم برای برخورداری محصولات کشاورزی از معافیت بند (1) ماده 12 قانون مالیات بر ارزش افزوده مقرر کرده است و از طرفی در مورد خرنوب در ردیف (11-4-1) با ذکر عبارت «خرنوب و دانه خرنوب» در ستون توضیحات این ردیف بدون ذکر هیچ شرط و استثنایی مطلق خرنوب، ولو فرآوری شده یعنی پودر شده و آسیاب شده و عصاره آن که در بازار هم به فروش میرسد، کاملاً معاف اعلام شده است؛ لذا تقاضای ابطال مصوبات مذکور را از تاریخ تصویب دارم.
عبارت تازه برخلاف موجب ابهام شده است و خارج از حدود اختیار سازمان امور مالیاتی است و برخلاف بند 1 ماده 12 قانون مالیات بر ارزش افزوده سال 1387 میباشد و این عبارت معادل فرآوری نشده نمیباشد و هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در آرای متعددی شرط اضافی که علاوه بر شروطی که قانونگذار وضع کرده است مغایر قانون دانسته و ابطال کرده است و از طرفی در مورد دانه روغنی خرنوب بدون هیچ شرط و استثنایی مطلق خرنوب ولو فرآوری شده معاف از مالیات شده است که مخالف با قانون و خارج از حدود اختیار مرجع وضع میباشد.
در پاسخ به شکایت مذکور مدیرکل حقوقی و قراردادهای مالیاتی به موجب لایحه شماره 212/24790/ص مورخ 1403/12/13 به طور خلاصه توضیح داده است که:
با عنایت به بند 1 ماده 12 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387 و همچنین جزء (1) بند (الف) ماده 9 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400 تنها شرط قانونی لازم برای معافیت محصولات کشاورزی، فرآوری نشده بودن این محصولات میباشد. بر این اساس، تازه بودن از زمان لازمالاجرا شدن قوانین فوق، شرط معافیت محصولات کشاورزی از مالیات و عوارض ارزش افزوده نبوده و واژه مذکور از قانون مالیات بر ارزش افزوده از جمله فهرست پیوست بخشنامه شماره 1833 مورخ 1390/02/11، فهرست پیوست نامه شماره 15890 مورخ 1390/12/03 معاونت وقت مالیات بر ارزش افزوده و فهرست پیوست بخشنامه شماره 260/96/169 مورخ 1396/12/23 معاونت مذکور، از زمان صدور آن نامهها یا فهرستها ملغی اعلام میشود. همچنین تأکید مینماید رسیدگی به پروندههای مالیاتی و انجام فرایند دادرسی مالیاتی مؤدیان، باید با لحاظ مراتب فوق صورت پذیرد. مقرره مورد شکایت از زمان صدور لغو و بیاعتبار گردیده است. بنا به مراتب فوق در اجرای ماده 85 قانون دیوان عدالت اداری، صدور قرار رد شکایت شاکی محترم مورد استدعا است.
در خصوص ادعای مغایرت مصوبه با شرع، قائممقام دبیر شورای نگهبان به موجب نامه شماره 102/44323 مورخ 1403/09/18 اعلام کرده است که:
ادعای مغایر با شرع نشده است.
پرونده کلاسه هـ ت/0300242 در جلسه مورخ 1404/02/14 هیأت تخصصی مالیاتی بانکی مطرح که با لحاظ عقیده اتفاقی حاضرین، نسبت به بخشی از مصوبه مورد شکایت، با استعانت از درگاه خداوند متعال به شرح ذیل مبادرت به انشا رأی مینماید:
رأی هیأت تخصصی مالیاتی بانکی دیوان عدالت اداری
راجع به این بخش از شکایت شاکی (ابطال اطلاق معافیت برای محصول کشاورزی خرنوب بدون مستثنا نمودن فرآوری شده آن) مندرج در جدول فهرست عناوین کالاها و خدمات مندرج در ماده 12 قانون مالیات بر ارزش افزوده موضوع بخشنامه شماره 1833 مورخ 1390/02/11 معاون مالیات بر ارزش افزوده سازمان امور مالیاتی، با عنایت به اینکه از جهت و حیثی که شاکی اعلام نموده است اطلاقی برای کلمه «خرنوب» احراز نشده است بلکه معافیت مندرج در مصوبه مورد شکایت، برای دانه خرنوب منصرف به محصول اولیه خرنوب است که بدون هیچگونه تغییر یا فرآوری اقدام به فروش و عرضه آن میشود که چنین محصولی وفق مفاد ماده 12 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387 (به شرح بند 1 ماده 12) مشمول معافیت است و برخلاف ادعای شاکی، استنباطی مبنی بر اینکه معافیت محصول خرنوب فرآوری شده از جمله پودر شده یا آسیاب شده را هم در بر میگیرد، وجود ندارد فلذا با این استنباط از مفاد بخشنامه مغایرتی با قانون احراز نمیشود به استناد ماده 84 از قانون دیوان عدالت اداری رأی به رد شکایت صادر مینماید. رأی یاد شده ظرف بیست روز پس از صدور قابل اعتراض از ناحیه ریاست معزز دیوان عدالت اداری یا ده نفر از قضات گرانقدر دیوان عدالت اداری میباشد.
محمدعلی برومندزاده
رئیس هیأت تخصصی مالیاتی بانکی
دیوان عدالت اداری