مالیات بر درآمد حقوق اتباع خارجی شاغل در ایران و وصول مالیات بر اساس درآمد واقعی حقوق اشخاص...

پیرو بخشنامه شماره 4917 مورخ 21/2/77 و 52726/1616/4/30 مورخ 6/11/77 که به منظور رعایت برنامه قانون گرایی و تأمین عدالت مالیاتی و ممانعت از لاوصول شدن مالیات بر درآمد حقوق اتباع خارجی شاغل در ایران و بالمآل وصول مالیات بر اساس درآمد واقعی حقوق اشخاص مزبور صادر گردید یادآور می‌شود: 1- گروه قابل توجهی از کارفرمایان دارای حقوق‌بگیر خارجی، با احترام به قوانین جمهوری اسلامی ایران، مبادرت به ارائه اطلاعات صحیح و کامل در مورد حقوق و مزایای کارکنان خود نمودند. 2- برخی از کارفرمایان از جمله تعدادی از شرکت‌های خارجی شاغل در فعالیت‌های نمایندگی، بازاریابی و ... در شروع اجرای بخشنامه از طریق ایجاد جو منفی و توسل به تبلیغات واهی مبنی بر اینکه وصول مالیات بر این اساس مانع سرمایه‌گذاری می‌شود، با جلب حمایت بعضی از مقامات که از واقعیت و ماهیت فرار مالیاتی این قبیل مؤدیان آگاهی نداشتند سعی کردند از تمکین به مقررات جمهوری اسلامی ایران خودداری نمایند که خوشبختانه با تشریح واقعیت‌های مربوط حقیقت مطلب آشکار گردید. اینک خاطر نشان می‌سازد، اجرای مفاد بخشنامه‌های فوق‌الاشاره من‌حیث‌المجموع منتهی به نتایج مطلوبی گردیده و وصول مالیات از این منبع در مقایسه با سنوات قبل رشد قابل توجهی داشته است و اکنون برای عموم کارفرمایان دارای حقوق‌بگیر خارجی روشن و مسلم شده است که مسئولین مالیاتی کشور در اجرای برنامه قانونی تشخیص و وصول مالیات بر درآمد حقوق این دسته از صاحبان درآمد با جدیت اقدام خواهند نمود. با این وصف چون تنوع و تفاوت مشاغل و سمت‌ها و ملیت و مدت اشتغال و وضعیت احوالات شخصیه حقوق‌بگیران خارجی شاغل در ایران از حیث دارا بودن همسر و فرزندان ایرانی و موقعیت کارفرمایان آن‌ها از جهت تعلق به بخش خصوصی یا عمومی و برخی خصایص دیگر موجب بروز پاره‌ای ابهامات و منتهی به استعلام‌های کتبی و شفاهی مأمورین تشخیص ذی‌ربط و مشمولین بخشنامه‌های مذکور شده است، لذا به منظور رفع ابهامات و پاسخ سؤالات مطروحه و ایجاد رویه واحد و همچنین تعیین نحوه صدور مفاصاحساب مالیاتی موضوع ماده 89 قانون مالیات‌های مستقیم متناسب با موارد مختلف سوابق مالیاتی موجود در بخش مالیات حقوق اتباع خارجی مورد بررسی و مطالبه قرار گرفت و بر این اساس کارفرمایان و اتباع خارجی شاغل نزد آن‌ها و موارد لازم‌الرعایه توسط آن‌ها و نمونه‌های موجود در کشور در هشت گروه به شرح جدول پیوست طبقه‌بندی شدند و مأمورین مالیاتی مکلفند در مورد هر یک از گروه‌ها مطابق مقررات مربوط و به ترتیبی که ذیلاً مقرر می‌شود اقدام نمایند.
الف - کارفرمایان ردیف (1) الی (6) مکلفند اطلاعات مربوط به حقوق و مزایایی را که در مجموع به ارز و ریال به کارکنان خود پرداخت می‌نمایند در جدول شماره (1) پیوست بخشنامه شماره 52726/1616/4/30 مورخ 6/11/77 به تفکیک عناوین (شامل حقوق، مزایای شغل، فوق‌العاده خارج از کشور، فوق‌العاده جذب و ...) درج و این جدول را به انضمام تصاویر مدارک استخدامی متضمن مبلغ حقوق و مزایا و سایر فوق‌العاده‌های مشمول مالیات بر درآمد حقوق و اظهارنامه مالیاتی که حقوق‌بگیر در کشور متبوع خود تسلیم مقامات مالیاتی نموده و مطابقت آن‌ها با اصل به تأیید مراجع ذی‌صلاح دولت متبوع وی رسیده و مورد تصدیق سفارت جمهوری اسلامی ایران قرار گرفته باشد به حوزه مالیاتی ذی‌ربط تسلیم نمایند. بدیهی است حوزه‌های مالیاتی مکلفند برای تسلیم مدارک مزبور با توجه به بعد مسافت و تشریفات مربوط به امور کنسولی در هر کشور مهلتی که از دو ماه کمتر و از چهار ماه بیشتر نباشد برای کارفرمایان منظور نمایند. مالیات حقوق کارکنانی که کارفرمایان آن‌ها مدارک مذکور در فوق را به ترتیبی که مقرر شده است تسلیم نماند بر اساس اسناد و مدارک تسلیمی محاسبه و مطالبه خواهد شد اما اگر دلایل، شواهد، قرائن و مدارک مستندی که حاکی از عدم واقعیت مبالغ مندرج در مدارک ابرازی در دست باشد یا بعداً به دست آید مابه‌التفاوت مالیات طبق مقررات قابل مطالبه خواهد بود.
ب - هرگاه در مهلتی که برای تسلیم مدارک منظور شده است برای تمدید اشتعال یا خروج از کشور مفاصاحساب موضوع ماده 89 مورد نیاز باشد، با وصول مالیات بر اساس مبلغ حقوق اعلام شده از طرف کارفرما و در صورت ضرورت و اقتضا اخذ سپرده یا تضمین معتبر تا مبلغ مالیات به میزان حقوق مندرج در جدول برآورد حقوق و مزایای ماهیانه اتباع خارجی پیوست بخشنامه صدرالاشاره، صدور مفاصاحساب بلامانع است.
ج - در مواردی که مالیات بر اساس مدرک تسلیمی از طرف کارفرما به ترتیبی که در بند «الف» تشریح گردید محاسبه و دریافت می‌گردد، لازم است در اوراق مفاصاحساب صادره جمله «این مفاصاحساب مانع مطالبه مالیات در صورتی که احراز شود حقوق پرداختی بیش از مبلغی بوده که مأخذ وصول مالیات قرار گرفته است نخواهد بود» درج گردد.
د - در مورد کارفرمایانی که مدارک مقرر در بند «الف» را تسلیم نمی‌کنند یا مدارک تسلیمی آن‌ها به دلایل موجه مانند عدم ارائه رونوشت اظهارنامه مالیاتی تسلیمی به واحدهای مالیاتی کشور متبوع یا نقض امضا، یا عدم تأیید مراجع ذی‌ربط و تصدیق سفارت مورد قبول واقع نمی‌شود برای محاسبه حقوق و مالیات آن در صورت اقتضا و اضطرار (هیچ‌گونه اسناد و مدارک و دلایل و شواهدی که بتوان با استناد به آن‌ها حقوق دریافتی را مجزا تعیین نمود در دست نباشد) به تشخیص مأمورین ذی‌ربط استفاده از جدول پیوست بخشنامه 52726/1616/4/30 مورخ 6/11/77 حسب مورد بلامانع است.
هـ تمدید مهلت برای ارائه مدارک مذکور در بند «الف» توسط کارفرما به شرط وجود دلایل موجه و تقاضای کتبی وی مانعی ندارد
و - در مورد پرونده‌های مورد اختلاف که به هیأت‌های حل اختلاف مالیاتی ارجاع شده است، در صورتی که کارفرمایان به منظور ارائه مدارک مثبت ادعای خود تقاضای مهلت نمایند، دادن مهلت کافی حداکثر تا سه ماه از طریق صدور قرار امهال بلامانع است لکن تشکیل جلسه هیأت حل اختلاف حداکثر ظرف مهلت یک ماه پس از تسلیم مدارک ضروری است.
ز - در مورد اشخاص ردیف (7) جدول، نظر به اینکه اشخاص مزبور معمولاً اعلام عدم دریافت حقوق ارزی از خارج از کشور می‌نمایند که طبق بررسی‌های به عمل آمده این مطلب صحیح است، لذا لازم است حوزه‌های مالیاتی پس از بررسی وضعیت شرکت کارفرمای حقوق‌بگیر خارجی و حصول اطمینان از ارائه اطلاعات مالی صحیح، حقوق و مزایای آن‌ها را بر اساس اسناد و مدارک و دفاتر قانونی قابل قبول و در غیر این صورت با توجه به سوابق و در سطح شغل مربوط در مقایسه با سطح اشتغال مشابه و با تأیید ممیز کل ذی‌ربط تعیین نمایند.
ح - در مورد اشخاص ردیف (8) جدول پیوست که معمولاً از اتباع کشورهای مذکور در ردیف یاد شده و با شرایط مندرج در جدول هستند که به دلیل اقامت طولانی و ازدواج با همسر ایرانی در ایران به استخدام شرکت‌ها و مؤسسات خصوصی صد درصد ایرانی و یا احتمالاً دستگاه‌ها و نهادهای عمومی و دولتی درآمده‌اند، در خصوص شاغلین در بخش خصوصی به ترتیب مقرر در بند (ز) و در مورد سایرین حقوق اعلام شده از طرف دستگاه و نهاد عمومی و دولتی حسب مورد ملاک عمل واقع شود.
3- موارد حائز اهمیت:
1-3- در کلیه مفاصاحساب‌های صادره جمله مذکور در بند (ج) این بخشنامه درج گردد
2-3- جدول شماره 1 پیوست بخشنامه 52726/1616/4/30 مورخ 6/11/77 باید متضمن امضای کارفرما و حقوق‌بگیر مربوط بوده و رونوشت اظهارنامه مالیاتی معتبر خارجی تسلیمی به واحد مالیاتی کشور متبوع ضمیمه باشد.
3-3- در مواردی که شرکت خارجی در ایران دارای قرارداد می‌باشد اما کارکنان مورد نیاز را از اداره مرکزی یا شرکت‌های وابسته اعزام می‌کند مدارک استخدامی باید متضمن حقوق و مزایای ارزی، ریالی و کلیه مزایا و فوق‌العاده خارج از کشور نیز باشد، در این قبیل موارد قرارداد خاص با مبلغ غیر متعارف (تفاوت فاحش با مبالغ مندرج در جدول پیوست بخشنامه 52726/1616/4/30 مورخ 6/11/77 حسب مورد) برای اشتغال در ایران موجه به نظر نمی‌رسد مگر آنکه صحت و قابلیت استناد آن به شرح ترتیبات بند «الف» (2) این دستورالعمل غیر قابل تردید باشد.
4-3- نظر به اینکه کارفرمایان خارجی حقوق کارکنان خود را به وجه رایج کشور متبوع پرداخت می‌کنند لذا از پذیرش مدارک استخدامی صادره توسط اداره مرکزی یا شرکت اصلی و شرکت‌های وابسته خارجی که در آن‌ها حقوق اشتغال در ایران به ریال درج شده است خودداری شود.
5-3- اشتغال تبعه خارجی در ایران شغل تمام وقت است، لذا از پذیرش مدارک استخدامی که به موجب آن حقوق و مزایای شغل به صورت نیمه وقت تعیین شده است خودداری شود.
6-3- منظور از اظهارنامه مالیاتی، اظهارنامه مالیاتی سال مالی منتهی به 31/12/1998 یا پایان آخرین سال مالی مطابق مقررات مالیاتی کشور متبوع حقوق‌بگیر می‌باشد، ضمناً توصیه نمایید تصویر اظهارنامه مالیاتی هر سال را نیز تا چهار ماه پس از پایان سال مالی به حوزه مالیاتی تسلیم نمایند.
7-3- درآمد حقوق اتباع خارجی خدمه هواپیما و کشتی‌هایی که طبق قرارداد با شرکت‌های خارجی مربوط در اجاره شرکت‌های ایرانی هستند، مستقل از قرارداد اجاره، به حکم ماده 82 به لحاظ اشتغال خدمه در ایران مشمول مالیات بر درآمد حقوق بوده و جزء گروه 4 جدول طبقه‌بندی می‌باشند
8-3- برخی از کارفرمایان قراردادهای ماده 111 و ماده 107 با این ادعا که مالیات قراردادهای مذکور به عهده دستگاه‌های دولتی است حقوق اتباع خارجی خود را مشمول مفاد بخشنامه‌های 4917 مورخ 21/2/77 و 52726/1616/4/30 مورخ 6/11/77 نمی‌دانند چنین استنباطی مطلقاً وجاهت قانونی ندارد و قطع نظر از روابط طرفین قرارداد کارکنان خارجی آن‌ها مشمول مالیات بر درآمد حقوق ایران بوده و تقبل مالیات توسط دستگاه دولتی به منزله معافیت از پرداخت مالیات نمی‌باشد و قابل مطالبه از کارفرمای حقوق‌بگیر خارجی می‌باشد.
9-3- مفاد این بخشنامه را جهت اطلاع به کلیه کارفرمایان و مشمولین اعلام نمایید.
10-3- موارد استثنایی و مبهم را جهت بررسی و ارائه طریق با رعایت سلسله مراتب اداری به دفتر معاونت درآمدهای مالیاتی اعلام نمایید. مفاد این بخشنامه به تأیید هیأت عمومی شورای عالی مالیاتی رسیده است.