ابطال بخشنامه شماره 46646/3635/5/30 مورخ 10/9/1372 و همچنین بند یک بخشنامه شماره 22052/4562-4/30 مورخ 7/5/1377 که معافیت قانونی...

مقدمه:
شاکی طی دادخواست تقدیمی اعلام داشته‌اند به موجب مصوبه 21/1/1376 مجلس شورای اسلامی تبصره 6 ماده 25 قانون اصلاح موادی از قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 1371 ناشران را نیز در شمار فعالان بهره گیرنده از امتیاز بخشودگی مالیاتی پنج ساله قرار داده است.
متن تبصره با صراحت اعلام می‌دارد «مراکز فرهنگی... که دارای پروانه فعالیت و با تأسیس از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی می‌باشند از تاریخ شروع فعالیت برای مدت پنج سال از پرداخت مالیات معاف می‌باشند...» پروانه فعالیت برای ناشران همان پروانه نشر است که اعطای آن به وسیله وزارتخانه از سال 1370 آغاز گردیده و تقریباً تمامی ناشران فعال و پر سابقه پروانه نشری با تاریخ 1370 دارند. وزارت امور اقتصادی و دارایی در بخشنامه‌هایی که پروانه فعالیت آن‌ها دارای تاریخی بیش از 1/1/1371 است از شمول معافیت خارج اعلام کرد و اکنون نیز این بخشنامه را برای ناشران اعمال می‌کند از آنجا که متن قانون چنین محدودیتی قائل نشده است تفسیر درست‌تر و منصفانه‌تر آن خواهد بود که بنا بر نص صریح قانون همه ناشران از تاریخ صدور پروانه نشر خود را بخشودگی پنج ساله برخوردار شوند.
بنا به اعلام وزارت امور اقتصادی و دارایی این قانون عطف به ماسبق نمی‌گردد حتی اگر این ادعای وزارتخانه نیز پذیرفته شود باید معافیتی برای ماه‌های پیش از آغاز سال 1371 منظور نگردد و به تعداد ماه‌های بین تاریخ صدور پروانه نشر و آغاز سال 1371 از پنج سال معافیت آن‌ها کسر شود. تلاش ناشران برای بی‌اثر کردن بخشنامه مذکور به نتیجه نرسیده است و ناشران فعال و پر سابقه همچنان با خطر اخذ مالیات‌های نجومی محاسبه شد بر مبنای درآمدهای فرضی روبرو هستند. از هیأت عمومی درخواست ابطال بخشنامه مورد بحث و الزام وزارتخانه به اعمال بخشودگی را دارد.
شاکی همچنین در لایحه تکمیلی مورخ 22/7/1377 اعلام داشته‌اند، در تکمیل پرونده 77/199 به پیوست تصویر بخشنامه شماره 22052/4562/4/30 مورخ 7/5/1377 معاون درآمدهای مالیاتی در تصریح بخشنامه موضوع دادخواست تقدیم می‌شود. به سبب ابهامی که در جمله پایانی بند (1) بخشنامه شرح «مؤسسات انتشاراتی و مطبوعاتی اعم از مراکز نشر کتاب مجله و روزنامه از تاریخ 7/2/1371 به بعد دارای مجوز نشر از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی باشند» وجود دارد ممیزان مالیاتی همچنان از اعمال بخشودگی برای ناشرانی که پروانه نشر آن‌ها پیش از سال 1371 صادر شده است خودداری می‌ورزند.
تقاضای ابطال جمله مندرج در بند (1) بخشنامه‌های فوق‌الذکر علاوه بر بخشنامه تقاضا شده درخواست تقدیمی به شعب مغایرت با قانون دارد.

دفتر حقوقی وزارت امور اقتصادی و دارایی در پاسخ به شکایت مذکور طی نامه شماره 8920-91 مورخ 11/8/1378 و 7192-91 مورخ 5/7/1378 اعلام داشته‌اند، الف - آنچه در ماده 132 قانون مالیات‌های مستقیم علی‌الخصوص تبصره 6 آن و ماده 60 قانون اصلاح موادی از قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 7/2/1371 تصریح گردیده شرط شمول معافیت مقرر شروع فعالیت و مؤسسات و مراکز مصرحه از تاریخ 1/1/1377 تعیین گردیده است. ب - طبق قواعد مسلم حقوقی هنگامی که قانون نسبت به منطق و موضوع خود صراحت کامل دارد تفسیر آن به نفع و یا ضرر از جانب شخص حقوقی و یا حقیقی غیر صالح خارج از منطق قانون بوده غیر مسموع و فاقد پایگاه قانونی می‌باشد که برابر اصل 73 قانون اساسی و ماده 255 قانون مالیات‌های مستقیم مرجع تفسیر قانون عادی مجلس شورای اسلامی و در مقام اجرایی با توجه به شکایت شاکی شورای عالی مالیاتی می‌باشد برخلاف تفسیر شاکی قانون‌گذار در ماده 132 قانون اخیرالذکر، صراحت ملاک اعتبار جهت شمول معافیت را تاریخ شروع فعالیت قید نموده نه تاریخ صدور پروانه نشر ج - با توجه به مطالب بند «الف» و ب موضوع خواسته شاکی در واقع تسری مفاد قانون به قبل از تاریخ تصویب و اجرای آن‌ها می‌باشد که برابر قاعده حقوقی «عدم عطف به ماسبق شدن قوانین» محکوم به رد و فاقد پایگاه قانونی می‌باشد.

هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق به ریاست حجت‌الاسلام‌والمسلمین دری نجف آبادی و با حضور رؤسای شعب بدوی و رؤسا و مستشاران شعب تجدیدنظر تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آرا به شرح آتی مبادرت به صدور رأی می‌نماید.

سیاق عبارات تبصره 6 ماده 132 اصلاحی قانون مالیات‌های مستقیم مورخ 7/2/1371 مبنی بر معافیت مراکز فرهنگی از پرداخت مالیات از تاریخ شروع فعالیت بر اساس پروانه فعالیت یا تأسیس به مدت پنج سال که به موجب مقررات اصلاحی قانون اصلاح موادی از قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 1376 به مراکز نشر کتاب، مجله و روزنامه نیز تسری داده شده است. دلالتی بر شمول معافیت مالیاتی به شرط شروع فعالیت مراکز فرهنگی مذکور از تاریخ 1/1/71 به بعد ندارد.

بنابراین بخشنامه شماره 46646/3635/5/30 مورخ 10/9/1372 و همچنین بند یک بخشنامه شماره 22052/4562/4/30 مورخ 7/5/1377 وزارت امور اقتصادی و دارایی که معافیت قانونی مزبور را مشروط بر شروع فعالیت مراکز فرهنگی مندرج در قانون از تاریخ 1/1/1371 و 7/2/1371 به بعد کرده است مخالف عموم و اطلاق حکم قانون‌گذار به شرح تبصره فوق‌الذکر تشخیص داده می‌شود و به استناد قسمت دوم ماده 25 قانون دیوان عدالت اداری ابطال می‌گردد.