مورخ: 1380/05/28
شماره: 30/5/1374/8229
بخشنامه
معافیت از پرداخت مالیات اولین نقل و انتقال قطعی و نحوه محاسبه و وصول مالیات بر درآمد سازندگان (خصوصی و تعاونی) مجتمع‌های دارای سه واحد مسکونی و بیشتر در نقاط روستایی
در اجرای مقررات ماده 138 قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و آیین‌نامه‌های اجرایی آن موضوع تصویب‌نامه شماره 58427/ت 23443 هـ مورخ 20/12/1379 هیأت محترم وزیران در خصوص معافیت از پرداخت مالیات اولین نقل و انتقال قطعی و نحوه محاسبه و وصول مالیات بر درآمد سازندگان (خصوصی و تعاونی) مجتمع‌های دارای سه واحد مسکونی و بیشتر در نقاط روستایی (مطابق آخرین تقسیمات کشوری)، پنج واحد مسکونی و بیشتر در شهرهای با جمعیت کمتر از 000/250 نفر (بر اساس آخرین آمار سر شماری نفوس و مسکن) و ده واحد مسکونی و بیشتر در سایر شهرها مقرر می‌دارد؛ مأموران تشخیص ذی‌ربط با رعایت مفاد این دستورالعمل مالیات بر درآمد اشخاص مذکور را محاسبه و به طور قطعی وصول نمایند:
1- اولین انتقال قطعی واحدهای مسکونی موضوع ماده 138 قانون یاد شده از پرداخت مالیات نقل و انتقال قطعی املاک معاف می‌باشد.
2- در موقع صدور گواهی انجام معامله موضوع ماده 187 قانون مالیات‌های مستقیم مصوب اسفند ماه سال 1366 و اصلاحیه‌های بعدی آن درآمد مشمول مالیات سازندگان واحدهای مسکونی مذکور برای هر واحد مسکونی جداگانه و فارغ از تعداد واحدهای مجتمع و منصرف از تعداد شرکا در مشارکت‌های مدنی و یا اشخاص حقوقی، از مأخذ متوسط بهای اعیانی اعلام شده با توجه به نوع ساختمان و مساحت واحد مسکونی مورد انتقال با اعمال ضرایب مالیاتی موضوع بند 4 این دستورالعمل تعیین و مالیات متعلق که قطعی خواهد بود بدون اعمال معافیت‌های مقرر در ماده 101 اصلاحی قانون مالیات‌های مستقیم و تبصره ذیل آن به نرخ‌های ماده 131 قانون اخیرالذکر محاسبه و وصول گردد.
1-2- در احتساب مالیات بر درآمد هر واحد صرفاً ارزش اعیان مستحدثه به شرح مذکور مأخذ محاسبه مالیات واقع و ارزش عرصه در محاسبه منظور نگردد.
3- متوسط بهای تمام شده اعیانی در نقاط مختلف کشور بر حسب انواع ساختمان‌ها طبق اعلام وزارت مسکن و شهرسازی به شرح جداول زیر مبنای محاسبه قرار گیرد.

نوع ساختمان
الگوی یکساختمان‌های بتن‌آرمه
الگوی دوساختمان‌های اسکلت بتنی و اسکلت فلزی
الگوی سهساختمان‌های پایه فلزی و پایه بتنی و ساختمان‌های آجری با تیر آهن با هر نوع سقف با روکار سنگ و سرامیک و امثالهم
الگوی چهارساختمان‌های آجری با تیر آهن و هر نوع سقف که روکار آن‌ها آجر معمولی یا سیمان و غیره می‌باشد.

فهرست بهای انواع ساختمان در سال 1379
(متر مربع - هزار ریال)
الگوهای ساختگروه شهرها
گروه 1گروه 2گروه 3
الگوی یک700640600
الگوی دو650590540
الگوی سه550500470
الگوی چهار500450430

گروه شهرها
گروه 1تهران (مناطق 22 گانه شهرداری)
گروه 2مشهد، شیراز، تبریز، اصفهان، قزوین، کرج، رشت
گروه 3سایر نقاط
1-3- با توجه به مقررات تبصره 2 ماده یک آیین‌نامه اجرایی موضوع ماده 138 قانون برنامه سوم توسعه، متوسط بهای اعلام شده فوق‌الذکر برای سال 1380 نیز مناط اعتبار است.
4- ضرایب مالیاتی برای تشخیص درآمد مشمول مالیات عملکرد سنوات 11379 و 1380 مشمولین ماده 138 قانون مذکور به شرح جدول زیر تعیین و اعلام می‌گردد.

(سایر نقاط)
شرحگروه یک (تهران)شهرهای گروه دوگروه 3
واحدهای مسکونی منطبق با الگوی مصرف مسکن15 درصد14 درصد110 درصد
واحدهای مسکونی بالاتر از الگوی مصرف مسکن17 درصد115 درصد112 درصد
1-4- الگوی مصرف مسکن در شهرهای تهران، مشهد، تبریز، اصفهان و شیراز تا 75 متر مربع و در سایر شهرها تا 100 متر مربع زیر بنا برای هر واحد می‌باشد.
2-4- در تشخیص الگوی مصرف مسکن صرفاً مساحت زیر بنای مفید واحد مسکونی ملاک عمل می‌باشد و مساحت مشاعات و ملحقات ساختمان شامل بالکن، راه پله، پارکینگ، انباری (خارج از واحد مسکونی)، نورگیرهای غیر مسقف یا با سقف‌های شیشه‌ای و زیرزمین‌های غیر مسکونی در محاسبه منظور نمی‌شود.
3-4- ضرایب مالیاتی مندرج در این جدول صرفاً نسبت به واحدهای مسکونی موضوع ماده 138 قانون مذکور جاری بوده و در سایر موارد، باید از ضرایب مالیاتی مذکور در دفترچه ضرایب مالیاتی استفاده شود.
5- پرونده‌های مالیاتی سال عملکرد 1379 و بعد از آن مشمول مقررات مورد بحث که قبل از وصول این دستورالعمل و بر اساس اختیارات تفویضی اقدام به وصول مالیات علی‌الحساب بساز و بفروش گردیده است، مورد بازبینی و بررسی مجدد واقع و مالیات قطعی متعلق مربوط را بر اساس این دستورالعمل محاسبه و تعیین و در خصوص استرداد مالیات اضافی وصول شده و یا مطالبه مابه‌التفاوت حاصله حسب مورد اقدام لازم به عمل آید.
6- با عنایت به مقررات قسمت اخیر ماده یک آیین‌نامه اجرایی موضوع ماده 138 یاد شده از مؤدیان مشمول مقررات موصوف که مالیات آن‌ها بر اساس مقررات مربوط و رعایت نکات مذکور در این دستورالعمل تعیین و پرداخت می‌گردد وجه دیگری بابت مالیات بر درآمد از این لحاظ مطالبه نخواهد شد.
7- معافیت و تسهیلات مقررات یاد شده شامل آن تعداد از سازندگان مجتمع‌های مسکونی موضوع ماده 138 قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است که درآمد آن‌ها در نتیجه نقل و انتقال قطعی واحدهای احداثی مذکور در طول اجرای قانون برنامه مزبور (از اول فروردین سال 1379 الی پایان اسفند ماه سال 1383) تحقق یافته و در خواست کتبی برای تسویه حساب بر اساس مقررات مذکور را بنمایند و حسب مقررات ماده 199 قانون برنامه سوم توسعه کلیه مقررات مغایر با آن در طول اجرای برنامه موقوف‌الاجرا خواهد بود.
مفاد این بخشنامه به تأیید اکثریت اعضای هیأت عمومی شورای عالی مالیاتی نیز رسیده است.
حسین نمازی
وزیر امور اقتصادی و دارایی
مورخ: 1401/09/06
شماره: 187
قانون مالیات‌های مستقیم
مورخ: 1382/03/25
شماره: 201/2366
آرا شعبه شورای عالی مالیاتی