کمک‌ها و هدایای دریافتی نقدی و غیر نقدی مؤسسات خیریه و عام‌المنفعه از قبیل کمک‌های ارزی، املاک، وسایط...

گزارش شماره 230/3024/د مورخ 8/2/1393 معاونت مالیات‌های مستقیم حسب ارجاع رئیس کل محترم سازمان امور مالیاتی کشور، در اجرای بند 3 ماده 255 قانون مالیات‌های مستقیم در جلسه مورخ 12/3/1393 شورای عالی مالیاتی با حضور رئیس شورا و رؤسای شعب آن به نمایندگی از طرف اعضای شعب مطرح است. خلاصه موضوع گزارش و ابهام مطرح شده که عیناً نقل می‌شود عبارت است از:

خلاصه موضوع: برخی از کمک‌ها و هدایای دریافتی نقدی و غیر نقدی مؤسسات خیریه و عام‌المنفعه از قبیل کمک‌های ارزی، املاک، وسایط نقلیه و سایر اموال منقول و غیر منقول، در زمان دریافت مورد ارزیابی قرار گرفته و به قیمت منصفانه شناسایی و در حساب مربوط در دفاتر ثبت می‌گردد.

ابهام مطرح شده: آیا درآمد تسعیر ارز (اعم از پایان سال مالی، مصرف نقدی یا فروش و مصرف در امور مذکور در بند «ح» ماده 139) و درآمد حاصله از فروش املاک، وسایط نقلیه و سایر اموال منقول و غیر منقول به مبلغی بیش از ارزش ثبت شده در دفاتر و یا درآمد حاصل از اجاره این اموال از مصادیق منابع درآمدی موضوع بند «ط» ماده 139 قانون مالیات‌های مستقیم معاف از مالیات می‌باشد یا خیر؟

اعضای شورای عالی مالیاتی پس از مذاکره و بحث و بررسی پیرامون موضوع، نظر خود را به شرح آتی اعلام می‌نماید.

در خصوص موضوع مطروحه، اولاً: نمی‌توان صرف فروش یا واگذاری اموال را به منزله فعالیت انتفاعی تلقی نمود. ثانیاً: شرط برخورداری مؤسسات خیریه و عام‌المنفعه از معافیت مالیاتی کمک‌ها و هدایای دریافتی نقدی و غیر نقدی طبق نص صریح بند «ط» و همچنین آیین‌نامه موضوع تبصره 3 ماده 139 قانون مالیات‌های مستقیم لزوماً معطوف به صرف دریافتی‌های مزبور در امور مصرح در بند «ح» ماده پیش گفته بوده، به طوری که ممکن است این دریافتی‌ها مستقیماً قابل مصرف باشند یا آنکه با تبدیل یا فروش و یا دریافت منفعت آن‌ها، تحصیل و صرف آن امور گردد بنابراین دریافتی‌های نقدی و غیر نقدی خواه در شرایط افزایش و کاهش قیمت (در مورد ارز یا تسعیر آن) و خواه به صورت عین مالی و یا بهای مکتسبه آن از طریق فروش و همچنین مال‌الاجاره دریافتی در مورد واگذاری به اجاره چنانچه صرف امور معنونه در قانون شود با رعایت سایر قیود و تطبیق با شرایط قانونی، مشمول مالیات نخواهد بود. توضیح آنکه انتقال قطعی املاک و حق واگذاری محل (و سایر حقوق مربوط به املاک حسب مورد) و نقل و انتقال خودرو به ترتیب برابر فصل اول باب سوم قانون مالیات‌های مستقیم و ماده 42 قانون مالیات بر ارزش افزوده مشمول مالیات نقل و انتقال مقرر خواهند بود.

هر چند برابر رهنمودهای حسابداری و مطابق نظام مالی مؤسسات غیر انتفاعی من‌جمله اشخاص موضوع بند «ط» ماده 139 قانون مالیات‌های مستقیم تسعیر دارایی‌ها و بدهی‌های ارزی موضوعیت ندارد. با این وجود به نظر اقلیت درآمد حاصل از بهره‌برداری اموال اهدایی اعم از منقول و غیر منقول از جمله اجاره املاک و ماشین‌آلات و همچنین مازاد ناشی از فروش این اموال به استثنای املاک موضوع تبصره ماده 14 تصویب‌نامه شماره 53456/ت 27257 هـ مورخ 7/12/1381، نسبت به بهای منصفانه زمان اخذ آن‌ها و سود ناشی از تسعیر ارز در صورتی که مؤسسه مبادرت به آن کرده باشد از مصادیق فعالیت‌های موضوع تبصره 2 ماده 2 قانون مالیات‌های مستقیم و به تبع آن تبصره 2 ماده 139 قانون مذکور محسوب و با رعایت ضوابط و معافیت‌های مقرر برای اشخاص مشمول مالیات می‌گردد. بدیهی است زیان حاصل از واگذاری این اموال و یا زیان تسعیر ارز به شرط ثبات رویه جزء مصارف در امور مربوط منظور خواهد شد.